Một số biện pháp tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi môn toán lớp 1

Thực hiện tốt nghị quyết TW2 khóa VIII, trong đó việc bồi dưỡng, đào tạohọc sinh giỏi là vấn đề hết sức cần thiết, bới vì chỉ có những nhân tài mới nhanhchóng tiếp thu thành tựu khoa học

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘIPHỊNG GIÁO DỤC BA VÌ - TRƯỜNG TIỂU HỌC CỔ ĐƠ

****************

SƠ YẾU LÍ LỊCH

Họ và tên: Cao Thị Hằng Sinh ngày 10 tháng 3 năm 1970Năm vào ngành: 1990

Ngày vào Đảng: 31 – 5 -1992 Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên Trường Tiểu học Cổ Đô

Trình độ chuyên môn: Cao đẳng Tiểu học Hệ đào tạo: Chuyên tu

Bộ môn giảng dạy: Văn hoá Khen thưởng: Chiến sĩ thi đua cấp huyện

A ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài

Lịch sử phát triển của nhân loại đã chứng minh, ở bất kì thời đại nào, quốcgia nào con người luôn là động lực của sự phát triển xã hội, mà động lực tiên phongthúc đẩy sự phát triển nhanh và bền vững là do những người tài, những người có trítuệ tạo ra Chính “ Những người tài giỏi là cái gốc làm nên sự nghiệp” Họ đã tạo ranhững bước ngoặt trong sự phát triển lịch sử của xã hội trong lịch sử phát triển loàingười, sản sinh ra những giá trị vật chất, tinh thần tiêu biểu trong nền văn minhnhân loại Đặc biệt bước vào thế kỷ của nền văn minh trí tuệ mà “ cạnh tranh chấtxám” sẽ diễn ra ngày càng gay gắt thì nhiều nước trong khu vực và trên thế giới lạicàng quan tâm đến người tài, đầu tư cho giáo dục, đầu tư cho việc đào tạo và coitrọng nhân tài nhằm mục tiêu quyết định cho sự phồn vinh của đất nước

Qua kinh nghiệm của các nước phát triển cao và những nước công nghiệpmới phát triển người ta càng thấy rõ: một trong những yếu tố quan trọng có tínhquyết định tiến trình và tốc độ, phát triển kinh tế- xã hội là việc thi hành chính sáchphát hiện, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, đãi ngộ và sử dụng người tài Nhữngngười này không chỉ mang lại vinh dự, danh tiếng cho quốc gia mà còn mang lạigiá trị tinh thần, vật chất to lớn cho cả nhân loại Chính vì thế ông cha ta rất quantâm việc đào tạo, bồi dưỡng nhân tài và đúc rút thành kinh nghiệm quý báu: “Thiêntài là nguyên khí quốc gia, nguyên khí thịnh thì nước mạnh rồi lên cao, nguyên khísuy thì thế nước yếu rồi xuống thấp”

Nhận thức được vấn đề này, lịch sử Việt Nam đã ghi công nhiều người tàinăng và coi việc đào tạo nhân tài là quốc sách của nhà nước Ngày nay vấn đề bồidưỡng nhân tài được Đảng và Nhà nước hết sức quan tâm Tại văn kiện đại hộiĐảng VIII đã nêu “ cùng với khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo là quốc sáchhàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài”

Văn kiện đại hội Đảng IX tiếp tục khẳng định“ Phát triển giáo dục và đào tạo

là một trong những động lực quan trọng, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, làđiều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăngtrưởng kinh tế nhanh và bền vững”

Thực hiện tốt nghị quyết TW2 khóa VIII, trong đó việc bồi dưỡng, đào tạohọc sinh giỏi là vấn đề hết sức cần thiết, bới vì chỉ có những nhân tài mới nhanhchóng tiếp thu thành tựu khoa học mới của nhân loại, phát minh ra sáng kiến đểphục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước

Đào tạo, bồi dưỡng nhân tài là nhiệm vụ cao cả của toàn xã hội, song tráchnhiệm trực tiếp là của những người làm công tác giáo dục Bởi vậy, trong tài liệutiếp tục quán triệt Nghị quyết Trung ương II, bộ giáo dục và đào tạo chỉ rõ “…trường Tiểu học và mỗi giáo viên Tiểu học đều có nhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡnghọc sinh giỏi”

Tuy nhiên việc đào tạo nhân tài hay bồi dưỡng học sinh giỏi không hề đơngiản, nó phụ thuộc bởi nhiều yếu tố như phải có quá trình quan sát để phát hiện họcsinh có tố chất, tạo môi trường thuận lợi cho học sinh ấy phát huy tố chất của mình.

Một vấn đề mà các nhà lãnh đạo của ngành Giáo dục luôn trăn trở là phảinâng cao được chất lượng giáo dục đại trà và chất lượng giáo dục mũi nhọn, đỉnhcao Đã có rất nhiều chuyên đề về bồi dưỡng học sinh giỏi nhưng việc áp dụngnhững kinh nghiệm này vào thực tế không phải lúc nào cũng thuận lợi bởi mỗi họcsinh giỏi là một cá thể với những hoàn cảnh, tính cách khác nhau Song không vìnhững khó khăn này mà chúng ta lùi bước trong việc phát hiện và bồi dưỡng nhântài cho đất nước

Tiểu học là bậc nền tảng, bồi dưỡng học sinh giỏi ở Tiểu học là nền móngchiến lược đào tạo nhân tài cho đất nước Phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi ởcấp Tiểu học là việc làm cần thiết và có ý nghĩa Để có được các thành quả về giáodục học sinh nói chung hay những thành tích cao của học sinh giỏi nói riêng, ngay

từ cấp Tiểu học các nhà trường phải có sự quan tâm, chú ý từ các buổi học hàngngày của các khối lớp và tất cả các môn học trong nhà trường Trong đó có mônToán Việc giáo dục học sinh hàng ngày trên lớp có chất lượng chính là tạo mộtnền móng vững chắc cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài Mặt khác nội dungphương pháp giáo dục đại trà và bồi dưỡng học sinh giỏi cũng như hình thức tổchức phải phong phú và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí học sinh mới đem lạihiệu quả trong giáo dục

Trong năm học 2013- 2014, được sự phân công của Ban giám hiệu nhàtrường, bên cạnh công tác chủ nhiệm lớp, tôi còn tham gia bồi dưỡng học sinh giỏikhối 1 nên tôi cảm thấy rất hứng thú với công việc này Từ đó tôi đã rút ra đượcmột vài kinh nghiệm trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi để góp sức cùng với ngành

giáo dục thực hiện trọng trách này Đây chính là lí do để tôi chọn đề tài: “ Một số

biện pháp tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi môn Toán lớp 1.”

2 Đối tượng, phạm vi áp dụng và thời gian thực hiện đề tài

3 Mục tiêu nghiên cứu:

Tìm biện pháp để nâng cao chất lượng giáo dục Bồi dưỡng học sinh giỏi

4 Tài liệu và phương pháp nghiên cứu:

Để nghiên cứu thực hiện đề tài này tôi căn cứ vào các tài liệu như:

- Chuẩn kiến thức và kĩ năng Toán lớp 1

- Sách nâng cao lớp 1, sách tham khảo lớp 1

- Thực tiễn dạy học lớp 1C

Đồng thời tôi còn sử dụng các phương pháp như:

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp thực nghiệm

- Phương pháp tổng kết, đánh giá, so sánh, đối chứng

B NỘI DUNG ĐỀ TÀI I.CƠ SỞ LÝ LUẬN

1 Cơ sở khoa học:

Con người nói chung và tài năng nói riêng hình thành, phát triển, trưởngthành, cống hiến cho xã hội trải qua 3 giai đoạn chính

Giai đoạn 1: Giai đoạn bắt đầu từ lúc bào thai hình thành, phát triển và kết thúc lúc

đứa trẻ chào đời Đây là giai đoạn hình thành các tổ chức cấu trúc tế bào, gắn bóchặt chẽ với hình thành và phát triển của thai nhi cũng như việc nảy sinh ( hoặc thuichột các mầm mống ban đầu của tài năng ở mỗi con người ) Trong giai đoạn nàyvai trò di truyền, vật chất, tinh thần, những hiểu biết về điều kiện sống làm việc củangười bố và nhất là của người mẹ… có ảnh hưởng quyết định tới việc phát triểnthai nhi đặc biệt là phát triển trí tuệ và tình cảm sau này của đứa trẻ

Giai đoạn 2: Giai đoạn bắt đầu lúc đứa trẻ ra đời cho đến khi trưởng thành Đây

chính là giai đoạn cơ bản nhất để năng khiếu, tài năng hình thành và phát triểntrong cuộc đời của mỗi con người Trong giai đoạn này, mầm mống ban đầu do ditruyền để lại và do tác động của môi trường sẽ được bộc lộ, phát triển ở độ tuổi tiểuhọc, ở độ tuổi học phổ thông mầm mống năng khiếu định hình, trẻ em trở thànhhọc sinh có năng khiếu

Trong giai đoạn này vai trò của môi trường tự nhiên – nơi đứa trẻ ăn, ở, sinhsống học tập, giao tiếp hàng ngày và nhất là vai trò của môi trường xã hội ( vaitrò của giáo dục ở gia đình, ở trường học – đặc biệt vai trò của thầy giáo giỏi ) cótác động cực kì quan trọng đến sự phát triển hoặc làm thui chột năng khiếu của trẻ

Giai đoạn 3: Giai đoạn mà môi trường vĩ mô có ảnh hưởng lớn tới việc cống hiến

tài năng của mỗi con người Đây là giai đọan mà tài năng đã được xác lập, được thểhiện, được sử dụng trong thực tiễn mang lại các kết quả đáng kể cho xã hội

Trong giai đoạn này vai trò của môi trường vĩ mô như: đường lối, chủ trương,

cơ chế, chế độ, chính sách, các tổ chức, quản lý, chỉ đạo … các mặt kinh tế - xã hộicủa nhà nước, của quốc gia và có khi của cả một trào lưu, một xu thế phát triển củathời đại … có tác động và ảnh hưởng lớn tới việc phát hiện cá tài năng, phát triểnsức sáng tạo và sự cống hiến tài năng của cộng đồng cũng như con người

Ba giai đoạn trên kế tiếp, đan xem tạo điều kiện cho nhau phát triển Vì vậy,trong mỗi giai đoạn cần có chủ trương, phương hướng, biện pháp tác động đúng,

kịp thời để năng lực của từng người phát triển nảy nở Đặc biệt trong giai đoạn hai,

môi trường nhà trường có ý nghĩa to lớn trong việc giáo dục và bồi dưỡng năngkhiếu cho các em

Giai đoạn thứ hai phù hợp với học sinh tiểu học, nếu như gia đình, nhà trường

và xa hội biết chăm lo cho các em ngay ở giai đoạn này thì sẽ có tác dụng kíchthích sự phát triển các tài năng, tạo tiền đề cho các bậc học cao hơn

Như vậy, sự hình thành và phát triển năng khiếu, tài năng của con người chịu

sự tác động của các yếu tố di truyền ( Tư chất và năng khiếu ), của gia đình, nhàtrường, xã hội, của dân tộc, quốc gia và thời đại trong suốt quá trình sinh

thành,phát triển của cả đời người nói chung, của những con người có năng khiếu,tài năng nói riêng.

2 Cơ sở thực tiễn

Việc tổ chức thi chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi nhằm động viên, khích lệ họcsinh và giáo viên dạy giỏi, góp phần thúc đẩy, cải tiến, nâng cao chất lượng dạy vàhọc trong nhà trường Đồng thời phát hiện học sinh có năng khiếu để tiếp tục bồidưỡng ở cấp học cao hơn, nhằm đào tạo nhân tài cho đất nước

Trường tiểu học là nơi đầu tiên tham gia vào việc học với tư cách là hoạt độngchủ đạo Nhờ có các nội dung giáo dục toàn diện mà các em có điều kiện bộc lộnăng khiếu, tài năng Nếu cha mẹ, bạn bè, thầy cô cảm nhận, phát hiện, nâng đỡ,bồi dưỡng mầm mống năng khiếu, kích thích niềm say mê học tập thì biểu hiệnnăng khiếu của các em sẽ ngày càng rõ hơn Năng khiếu được bồi dưỡng sớm sẽđịnh hướng phát triển và dần định hình trở thành học sinh năng khiếu Ngược lại,nếu năng khiếu của các em không được phát hiện hay không được quan tâm bồidưỡng thì nó sẽ mất dần, sẽ bị mai một, thui chột đi

Tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở Tiểu học là phát huy hết khả năng phát triểntiềm tàng của trẻ, là tạo nguồn học sinh giỏi cho các cấp học tiếp theo, thực hiệnchiến lược “ bồi dưỡng nhân tài cho đất nước ’’ Mặt khác, tổ chức bồi dưỡng họcsinh giỏi là một tiêu chí không thể thiếu để đánh giá sự phát triển của một nhàtrường Mỗi học sinh giỏi không những là niềm tự hào của cha mẹ thầy cô mà làniềm tự hào của cả một cộng đồng

Giáo viên bồi dưỡng là người trực tiếp uốn nắn, dạy dỗ các em Vì vậy cần phảibiết tác động tới các yếu tố ảnh hưởng tới quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi như:học sinh giỏi, cha mẹ học sinh, chương trình bồi dưỡng, tài liệu tham khảo … saocho phát huy được các điều kiện thuận lợi để việc bồi dưỡng học sinh giỏi củamình đạt kết quả cao nhất

3.Các hình thức tổ chức, bồi dưỡng học sinh giỏi

Lịch sử phát triển của loài người đã chứng tỏ rằng thế hệ trước muốn truyền lạikiến thức, kinh nghiệm về mọi mặt cho lớp người sau một cách tối ưu thì phảithông qua hình thức giáo dục, đào tạo thích hợp Vì vậy, đối với học sinh giỏi ở bậcTiểu học nói chung và lớp 1 nói riêng, cần phải có hình thức bồi dưỡng phù hợpvới đặc điểm tâm sinh lý, mục tiêu, nội dung, phương pháp học tập của các em Theo Nghiên cứu của bản thân, tôi thấy hình thức bồi dưỡng học sinh giỏi rất

đa dạng phong phú Song có thể phân làm bốn loại: Bồi dưỡng theo nhóm; bồi

dưỡng trong lớp học bình thường, hình thức dạy lồng ghép và hình thức bồi dưỡng đặc biệt.

a) Bồi dưỡng theo nhóm:

Người ta phân loại sắp xếp học sinh theo các nhóm đặc biệt có sự tương đồng

về năng lực, thành tích, năng khiếu, hứng thú hoặc động cơ Các nhóm học sinhnày thường được sinh hoạt một hoặc hai buổi

*Ưu điểm:

- Hình thức bồi dưỡng này giảm bớt sự khác biệt giữa các cá nhân trong nhóm,cho phép dễ áp dụng thử nghiệm các nội dung học ở mức độc cao hơn Học sinhphát huy được hết khả năng nhận thức của mình Tạo nhiều cơ hội để kích thíchhọc sinh trao đổi năng lực, thành tích, hứng thú và phán đoán

- Thuận lợi trong việc tìm giáo viên phụ trách

* Nhược điểm:Nếu không quản lý tốt học sinh dễ rơi vào tình trạng học quá sức

hoặc học lệch Xu hướng bồi dưỡng các em thành “thợ toán’’ dễ xảy ra

-Tính toán nhanh nhẹn, sự sáng tạo và tư duy linh hoạt của gọc sinh giỏi có tácdụng kích thích tốt đến chất lượng của học sinh toàn lớp

-Học sinh giỏi có nhận thức sâu sắc, sáng tạo hơn học sinh bình thường nênluôn làm phong phú hơn những tình huống diễn ra trên lớp, tạo không khí học tập

và hứng thú dạy, học cho thầy và trò

*Nhược điểm:

- Giáo viên gặp khó khăn trong việc điều khiển lớp học có nhiều trình độ nhậnthức, ở điểm này chú ý tới đối tượng học sinh yếu thì học sinh giỏi bị bỏ rơi vàngược lại

- Học sinh giỏi dễ bằng lòng với kết quả đạt được với những điểm số cao nhưngđánh giá ở mức thấp

Khi thấy học sinh giỏi đã làm xong bài chung với các bạn trong lớp thì gv cóthể giao thêm bài nâng cao cho học sinh Lưu ý : ( không nên viết đề bài lên bảng

vì sẽ làm phân tán sự tập trung của những học sinh chưa hoàn thành bài mà nên viếtvào một tờ giấy đưa cho các em Và nên tổ chức các em trao đổi nhóm nhỏ làm bài

để giáo viên không phải viết nhiều và giảm thời gian kiểm tra bài làm của học

sinh Ngoài ra, hoạt động nhóm nhỏ còn tăng thêm hứng thú cho hs mà khôngkhiến cho lớp bị ồn)

Còn khi thấy học sinh giỏi tỏ ra chủ quan hoặc uể oải trước những câu hỏiđơn giản thì giáo viên cần lồng ghép những câu hỏi khó, tạo ra một thử thách nhonhỏ đánh thức sự tư duy của các em, giúp các em lấy lại tâm thế tích cực trong họctập

d) Hình thức đặc biệt:

Đối với nhưng trẻ em có khả năng trí tuệ đặc biệt có thể cho học sinh nhảy lớp,học nhảy lên các đơn vị kiến thức kế tiếp rút ngắn thời gian học từ 5 năm xuống 4năm … nhưng trong thực thế trường hợp này rất ít

Ngoài ra có thể tổ chức cho học sinh học theo tài liệu: Giáo viên hướng dẫn các

em tham khảo tài liệu tự chọn ở nhà, nếu gặp khó khăn thì giáo viên có thể giúp đỡcác em

Mỗi hình thức đều có những ưu, nhược điểm riêng Đối với bản thân trong quá

trình bồi dưỡng học sinh giỏi tôi thường sử dụng phối hợp hình thức bồi dưỡng

theo nhóm và bồi dưỡng ngay tại lớp bình thường để hạn chế các nhược điểm và

phát huy ưu điểm của mỗi hình thức

4 Đặc điểm và tình hình bồi dưỡng học sinh giỏi của trường Tiểu học Cổ Đô

Trường tiểu học Cổ Đô là một trường nằm ven đê cạnh con Sông Hồng Những năm gần đây, nhờ sự quan tâm của Đảng, chính quyền nhà nước đầu tư về

cơ sở hạ tầng cùng với sự nỗ lực phấn đấu của toàn thể cán bộ giáo viên, nhân viêntrong nhà trường đến nay trường đã được công nhận trường chuẩn quốc gia có đầy

đủ các phòng chức năng và tiện nghi phục vụ tốt cho việc dạy và học Hơn thế nữa

Cổ Đô là đất hiếu học lại được sự quan tâm của phụ huynh học sinh đối với nhàtrường cũng như đối với việc học hành của con em khá chu đáo cho nên nhữngthuận lợi đó đã tác động thúc đẩy rất nhiều tới việc giảng dạy của giáo viên vàthành tích giáo dục của nhà trường Tập thể cán bộ giáo viên của trường luôn nỗlực thi đua “học tốt - dạy tốt’’, phấn đấu tạo môi trường giáo dục tốt nhất Nhờ đóhàng năm nhà trường đều có nhiều học sinh giỏi cấp huyện, Có được những thànhtích đó là nhờ sự quan tâm chỉ đạo của các cấp, các ngành và sự miệt mài phấn đấukhông ngừng của đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhà trường Quan điểm của nhàtrường là chỉ có phát triển học sinh giỏi trên cơ sở, nền tảng chất lượng đại trà vữngchắc và có đội ngũ giáo viên dạy giỏi, môi trường xã hội giáo dục sâu rộng Vì vậy,việc lập kế hoạch phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi ngay từ đầu năm học là việclàm cần thiết của nhà trường Nhà trường đã tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi từ lớp

1, chỉ đạo từng giáo viên đưa vào kế hoạch giảng dạy và phụ trách lớp Công tácbồi dưỡng học sinh giỏi đã trở thành công việc thường xuyên ở tất cả các lớp vàcũng là trách nhiệm của mỗi giáo viên đứng lớp Hơn nữa, để đội tuyển học sinhgiỏi có chất lượng cao, tuy không có hình thức lớp chọn nhưng cứ vào đầu năm họcnhà trường chủ động làm công tác tư tưởng cho phụ huynh, cộng tác với phụ huynh

để có được sự đầu tư về vật chất, thời gian cũng như tinh thần cho các em học tập.Tham gia bồi dưỡng đội tuyển là những giáo viên có trình độ kiến thức vững vàng,nắm chắc chuyên môn nghiệp vụ, có tâm huyết trong việc giáo dục giảng dạy, cóđiều kiện đầu tư cho nghề dạy học, có kinh nghiệm trong việc rèn luyện, bồi dưỡnghọc sinh giỏi Bên cạnh đó, Ban giám hiệu đã cùng các tổ chuyên môn xây dựngnội dung, chọn lọc tài liệu bồi dưỡng sao cho phù hợp và hiệu quả đối với công tácbồi dưỡng học sinh giỏi.

5 Tình trạng thực tế

Khi chưa thực hiện, áp dụng đề tài này tháng 10 , tôi cho học sinh làm bài tậpkiểm tra về phần toán nâng cao, tôi thấy học sinh rất mơ hồ Đề bài khảo sát nhưsau:

II CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

Biện pháp 1:Nâng cao nhận thức về công tác bồi dưỡng học sinh giỏi lớp 1

*Đối với giáo viên: Trước hết tất cả các giáo viên, đặc biệt là giáo viên được

phân công bồi dưỡng đội tuyển và cha mẹ học sinh phải hiểu và phân biệt rõ cáckhái niệm: Năng lực, tài năng, năng khiếu, thông minh, thiên tài … đồng thời phải

có hiểu biết về cơ sở khoa học của các giai đoạn phát triển của một tài năng Mặtkhác, phải hiểu một các sâu sắc các tiêu chuẩn của năng khiếu, tài năng … phảihiểu tâm lý của học sinh giỏi, học sinh năng khiếu Từ đó giáo viên nhận thức được

vị trí của học sinh giỏi, giúp phụ huynh có phương pháp nuôi dạy con một cáchkhoa học, định hướng cho học sinh giỏi có sự phát triển tự nhiên toàn diện, cânbằng về tình cảm và nhận thức

*Đối với nhà trường và phụ huynh: Nhà trường cũng như cha mẹ học sinh

cần hiểu biết đúng về chính sách nhân tài của Đảng ta, tạo ra sự ủng hộ, hợp táctích cực của cha mẹ học sinh đối với nhà trường trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi

- Đưa vào nội dung, biện pháp và các hình thức bồi dưỡng học sinh giỏi cũngnhư nâng cao kiến thức, trình độ để bồi dưỡng học sinh giỏi vào các buổi sinh hoạtcủa tổ chuyên môn Kết hợp với cha mẹ học sinh tạo được sự hỗ trợ trong giáo dục

và giảng dạy

*Đối với học sinh: Động viên, khích lệ kịp thời những học sinh có sự cố gắng

cũng như có thành tích trong học tập, rèn luyện

Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch phát hiện học sinh giỏi lớp 1

Theo tôi đây là một việc làm hết sức cần thiết góp phần quyết định sự thànhcông của công tác bồi dưỡng học sinh giỏi Kế hoạch phải rõ ràng, chi tiết ngay từđầu năm học và đưa vào công tác giảng dạy và phụ trách lớp Trong kế hoạch phảithể hiện rõ: Thời gian tuyển chọn; hình thức tuyển chọn ; địa điểm tuyển chọn; nộidung tuyển chọn; số lượng học sinh vào đội tuyển; ai sẽ thực hiện việc tuyển chọn;

hỗ trợ học sinh giỏi có hoàn cảnh khó khăn; xây dựng kế hoạch chuyển giao họcsinh giỏi giữa các lớp

Việc xây dựng kế hoạch tốt của giáo viên, giúp cho các hoạt động bồi dưỡnghọc sinh giỏi có hướng đi đúng đắn, đạt được hiệu quả mong muốn và định hướngđược triển vọng phát hiện, tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi trong tương lai

Biện pháp 3:Tổ chức tuyển chọn học sinh giỏi.

Trên cơ sở kế hoạch xây dựng như trên thì bước tiếp theo đó là việc tổ chứcphát hiện, tuyển chọn đội tuyển học sinh giỏi trong khối Đây là một bước quantrọng trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi Xuất phát từ thực tế không phải mọi họcsinh có xếp loại học lực giỏi đều là học sinh có năng khiếu cần bồi dưỡng Ngượclại những học sinh có năng khiếu chưa hẳn là học sinh có xếp loại học lực giỏi Chonên làm thế nào để phát hiện được học sinh năng khiếu từ đó tiến hành tuyển chọn

và bồi dưỡng là công việc quan trọng mà giáo viên cần quan tâm

Phát hiện và tuyển chọn đúng mang ý nghĩa định hướng phát triển đúng đắncho một nhân cách Vì thế phát hiện và tuyển chọn được học sinh năng khiếu là bản

lề, là điểm xuất phát cho việc bồi dưỡng học sinh giỏi Đồng thời nó mang ý nghĩagiáo dục rất lớn Nếu định hướng sai khả năng phát triển của học sinh sẽ gây nên sựmiễn cưỡng, gò bó, rất có hại cho một nhân cách đang hình thành và phát triển

Từ những vấn đề nêu trên, cho thấy việc tổ chức phát hiện và tuyển chọn họcsinh giỏi cần được quán triệt tới mọi giáo viên Trước hết, coi đó là nghĩa vụ củangười giáo viên, sau đó là việc phổ biến phương pháp, cách thức phát hiện để việctuyển chon được chu đáo, không bị nhầm, không bỏ sót học sinh có năng khiếu,ngăn ngừa những quan hệ cá nhân của người tuyển chọn

Để tuyển chọn chính xác phải căn cứ vào thông tin và xét cả quá trình học tậpcủa học sinh Do vậy, việc tuyển chọn của giáo viên phải là chủ yếu, cụ thể việc,phát hiện, tuyển chọn phải thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Giáo viên phụ trách lớp cần tiến hành khảo sát chất lượng học sinh bằng

cách kiểm tra những nội dung kiến thức cơ bản trong chương trình học, kiến thứcnâng cao bằng các hình thức kiểm tra viết, thảo luận trao đổi bằng ngày Sau đó lậpdanh sách học sinh giỏi của lớp mình phụ trách với số lượng không hạn chế Đây làmột việc làm hết sức cần thiết bởi chỉ có giáo viên phụ trách lớp trực tiếp giảng dạymới đánh giá chính xác đối tượng học sinh giỏi

Bước 2: Tổ chức thi chọn trong khối

Khối trưởng lập kế hoạch và tổ chức tuyển chọn: Tham mưu với Ban giám hiệunhà trường trong việc ra đề kiểm tra, việc bố trí thời gian, cách thức tuyển chọn.Phối hợp tất cả giáo viên trong khối mình để tiến hành tuyển chọn một cách chínhxác, khách quan,Tiến hành như sau:

- Khối trưởng ra đề kiểm tra : nội dung kiểm tra phải nằm trong hệ thống kiếnthức cơ bản của chương trình học, có nâng cao, có dạng bài tập mở và đề bài phảiphù hợp với khả năng đặc điểm tâm sinh lí của học sinh

-Tổ chức thi và chấm bài: Việc tổ chức thi và chấm bài là việc quết định chọnđúng đối tượng học sinh giỏi Chính vì vậy, cần phải tiến hành 1 cách nghiêm túc

và thật sự khách quan

-Sau khi thành lập được đội tuyển của khối, tiến hành bồi dưỡng trong thời gianngắn để chuẩn bị cho các em dự thi vòng 2 ở trường tổ chức

Bước 3: Tổ chức thi chọn để thành lập đội tuyển học sinh giỏi của trường

- Hiệu phó chuyên môn ra đề kiểm tra

- Tổ chức thi và tuyển chọn đội tuyển

Hình thức ra đề, tổ chức thi và tuyển chọn tiến hành tương tự như bước 2nhưng ở bước này cần chọn những giáo viên có năng lực chuyên môn tốt nhất đểviệc tuyển chọn có sự chính xác và khách quan

Một căn cứ nữa để phát hiện, tuyển chọn học sinh giỏi là dư luận cộng đồnggia đình của học sinh, căn cứ vào sự “di truyền ” gen thông minh của cha mẹ, dân

tộc Phần lớn những em học sinh giỏi được thừa hưởng gen từ gia đình luôn bộc lộ

tư chất trước tập thể song cũng có em rụt rè, nhút nhát không bộ lộ khả năng củamình Với những em này, giáo viên cần giúp đỡ để các em sớm hòa đồng trong tậpthể, nhanh chóng bộc lộ năng lực cao của bản thân

Biện pháp 4:Tổ chức hoạt động lựa chọn tài liệu giảng dạy bồi dưỡng học sinh giỏi phù hợp đối tượng.

Sau khi chọn được đọi tuyển học sinh giỏi, công việc tiếp theo hết sức cần thiết

và đem lại chất lượng giảng dạy cao đó là việc biên soạn tài liệu giảng dạy Bởihiện nay, sách tham khảo rất nhiều, nếu người giáo viên không biết phân loại, chọnlọc sẽ dẫn đến tình trạng ôn luyện không trọng tâm, không sát chương trình Chính

vì vậy, việc nghiên cứu, chọn lọc tài liệu của giáo viên là rất quan trọng Giáo viênbồi dưỡng cần kết hợp với ban giám hiệu, đặc biệt là hiệu phó chuyên môn,cùng tổchuyên môn để tổ chức nghiên cứu, biên soạn nội dung chương trình ôn luyện, bồidưỡng, cùng tìm hiểu về từng mảng kiến thức trong từng chuyên môn sau đó cùngtrao đổi và xây dựng thành chương trình riêng của mình sau để làm tài liệu giảngdạy Làm như vậy sẽ giúp việc dạy học có hệ thống và đi vào sâu các mảng kiếnthức đã học Khi dạy giáo viên phải bảo đảm giúp cho học sinh nắm chắc các mảngkiến thức cơ bản, rồi bổ sung bài tập có dạng nâng cao phù hợp với trình độ nhậnthức của học sinh lớp mình Để làm tốt việc này đòi hỏi giáo viên phải đầu tư thờigian, trí tuệ và sự nỗ lực của bản thân

Cụ thể môn toán lớp 1 cần đi sâu các chuyên đề sau:

Theo kinh nghiệm của bản thân Để học sinh giải được các bài toán nâng cao

thì trước hết giáo viên phải cung cấp và giúp các em nắm chắc kiến thức cơ bản.Sau đó dạy nâng cao dần dần, vận dụng kiến thức cơ bản làm các bài tập từ dễ đếnkhó Điều quan trọng là với mỗi dạng bài thì học sinh phải được luyện tập nhều lần.Nắm chắc dạng toán này thì mới chuyển sang dạy dạng toán mới Sau đây là cácchuyên đề mà tôi đã truyền đạt ở lớp 1 Ở mỗi chuyên đề tôi xin trình bày một số

ví dụ để minh họa cho việc biên soạn và giảng dạy bồi dưỡng học sinh giỏi.

Chuyên đề 1: Về số học

*Các số đến 10 Phép cộng và phép trừ trong phạm vi 10

- Nhận biết quan hệ số lượng ( nhiều hơn, ít hơn, bằng nhau)

- Đọc, đếm,viết so sánh các số đến 10 Sử dụng các dấu = ( bằng, < ( Bé hơn), > ( lớn hơn )

- Giới thiệu khái niệm ban đầu về phép cộng, phép trừ

- Bảng cộng và bảng trừ trong phạm vi 10

- Số 0 trong phép cộng, phép trừ

- Mối quan hệ giữa phép cộng và phép trừ

- Tính giá trị biểu thức số có đến hai dấu phép tính cộng, trừ

*Các số đến 100 Phép cộng và phép trừ ( Không nhớ) trong phạm vi 100

- Đọc, đếm,viết so sánh các số đến 100 Giới thiệu hàng chục, hàng đơn vị Giớithiệu tia số.

- Phép cộng và phép trừ không nhớ trong phạm vi 100 Tính nhẩm và tính viết

- Tính giá trị biểu thức số có đến hai dấu phép tính cộng, trừ ( Các trường hợp đơngiản)

Ví dụ:

Bài 1:Tính

43 +34 + 2 = 69 – 36 + 5 =

87 – 34 – 3 = 42 + 55 – 6 =

Đây là dạng bài về “ Tính giá trị biểu thức” có 2 phép tính

Tôi thường hướng dẫn học sinh nắm được cách thực hiện về “ Tính giá trị

biểu thức” là : Thực hiện theo thứ tự từ trái sang phải và một điều quan trọng là

phải biết cách trình bày đẹp và sạch sẽ Vậy tôi yêu cầu trước khi làm bài vào vởcác con phải có một quyển vở viết phép tính ra để nháp, kiểm tra kĩ kết quả rồi mớiviết vào vở

Bài 2:

- Viết số lớn nhất có một chữ số.

- Viết số lớn nhất có hai chữ số.

- Viết số lớn nhất có hai chữ số khác nhau.

- Viết các số có hai chữ số giống nhau

- Viết số nhỏ nhất có một chữ số.

- Viết số nhỏ nhất có hai chữ số.

- Viết số nhỏ nhất có hai chữ số khác nhau.

- Viết số nhỏ nhất có hai chữ số giống nhau.

- Viết số liền trước của số lớn nhất có hai chữ số khác nhau

- Viết số liền sau của số lớn nhất có hai chữ số khác nhau

Bài 3: ( >, < , =)

45 + 4 89 – 60 24 + 35 25 + 34

63 - 33 10 + 21 54 - 4 54 + 4 Với dạng bài này tôi thường hướng dẫn các em bằng hệ thống câu hỏi: Muốn

so sánh 2 vế để điền đúng dấu thì trước tiên con phải làm gì? ( Phải thực hiện tínhtừng vế rồi viết kết quả ở dưới rồi so sánh thì mới điền đúng dấu)

Bài 4: ( +, - )

24 … 3 … 5 = 26

15 … 3 … 4 = 14

Với dạng bài này cần nhấn mạnh cho học sinh đây cũng là mộ biếu thức vì vậy

ta cần thực hiên theo thứ tự từ trái sang phải Sau đó dùng phương pháp thử chọntính nhẩm để tìm ra kết quả Sau đó điền dấu vào phép tính

Bài 4: Điền chữ số thích hợp vào ô trống