Một số biện pháp tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường trung học cở sở

lối đổi mới toàn dịên của đất nớc ta về giáo dục và đào tạo, Đảng ta xácđịnh: “Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sáchhàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhâ

Mục lục 1

1 Chơng I: Những cơ sở lí luận của việc tổ chức bồi d- 5

ỡng học sinh giỏi trong trờng trung học cơ sở.

1.2 Cơ sở lý luận của việc tổ chức quản lý bồi dỡng học 6sinh giỏi ở trờng THCS

1.4 Các giai đoạn phát triển của một tài năng 8

1.6 Chính sách phát hiện và bồi dỡng học sinh giỏi, học 1

2. Chơng II: Thực trạng việc tổ chức bồi dỡng học sinh 13 giỏi ở trờng THCS Sơn Thủy - lệ Thủy - Quảng Bình.

2.1 Tình hình bồi dỡng học sinh giỏi của huyện Lệ Thủy - 1

Quảng Bình.3

2. 2 Thực trạng việc tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi Trờng 1

3 Chơng iii: một số biện pháp tổ chức bồi dỡng học sinh 2

giỏi ở trờng trung học cơ sở Sơn Thủy - Lệ Thủy - Quảng 0

dưỡng học sinh giỏi, đồng thời chỉ đạo giao trỏch nhiệm trong cỏc tổ 23

3.5 Biện pháp tổ chức xây dựng, bảo quản và sử dụng cơ

sở vật chất - thiết bị dạy học phục vụ việc bồi dưỡng học 8

3.6 Tổ chức hoạt động dạy học trong đội tuyển học sinh

giỏi.

ớc sang thế kỉ XXI đất nớc ta bớc vào thời kì đẩy mạnh

3.7 Biện pháp xã hội hóa giáo dục 2

sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hoá đất nớc Trong đờng

3.8 Biện pháp tổ chức thi đua khen thởng về việc bồi d- 9

3

1

lối đổi mới toàn dịên của đất nớc ta về giáo dục và đào tạo, Đảng ta xác

định: “Cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sáchhàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng nhântài ”

Việc bồi dỡng học sinh giỏi - học sinh năng khiếu, ơm trồng nhữnghạt giống nhân tài cho đất nớc là một nhiệm vụ rất quan trọng và cầnthiết vì những ngời tài bao giờ cũng là nhân tố quan trọng để thúc đẩyxã hội phát triển

Thực hiện tốt Nghị quyết Trung ơng II khóa VIII, trong đó vấn

đề bồi dỡng, đào tạo học sinh giỏi là vấn đề hết sức cấp bách bởi vìchỉ có những nhân tài mới nhanh chóng tiếp thu thành tựu khoa học mớicủa nhân loại, phát minh ra sáng kiến để phục vụ cho sự nghiệp côngnghiệp hóa và hiện đại hóa

Tuyển chọn, đào tạo, bồi dỡng ngời tài là nhiệm vụ cao cả củatoàn xã hội, song trách nhiệm trực tiếp là của những ngời làm công tácgiáo dục Công tác bồi dỡng học sinh giỏi là một việc làm thờng xuyên vàcấp thiết đối với mỗi cấp học nói chung và đối với cấp trung học cơ sở(THCS) nói riêng Nó tạo điều kiện cho ngời thầy giáo qua đó bồi dỡngcho mình vốn kiến thức sâu sắc hơn, phong phú hơn Đối với học sinhthông qua việc học nhằm tạo cho mình niềm say mê ham hiểu biết,giúp cho các em rèn luyện óc t duy sáng tạo, trí thông minh, đức tínhkiên trì chịu khó tìm tòi, tạo tiền đề cho việc bồi d-ỡng học sinh giỏi cáccấp học tiếp theo Việc bồi dỡng học sinh giỏi phải mang lại hiệu quảthiết thực cho bản thân học sinh, cho giáo viên cũng nh các bậc cha mẹhọc sinh ở trờng THCS Sơn Thủy - Lệ Thủy - Quảng bình, việc bồidỡng học sinh giỏi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, yêu cầu vềchất lợng và hiệu quả bồi dỡng ngày càng cao và cấp bách hơn

Trong những năm gần đõy trường THCS Sơn Thủy đó đạt được một sốthành tớch đỏng tự hào, nhất là chất lượng dạy và học, trong đú chất lượng họcsinh giỏi tăng cao Để đạt được điều đú, Ban giỏm hiệu nhà trường đó cú nhiềubiện phỏp chỉ đạo cú hiệu quả cụng tỏc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi

Xuất phát từ những nhận thức trên bản thân tôi không khỏi trăntrở, suy nghĩ tìm các biện pháp để tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi đạthiệu quả Trong phạm vi đề tài này, tôi mạnh

dạn đa ra “Một số biện pháp tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi ở trờng

trung học cơ sở Sơn Thủy - Lệ Thủy - Quảng Bình" mà tôi đã và

đang áp dụng

2 mục đích nghiên cứu:

Mục đích của đề tài là nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn đểtăng thêm sự hiểu biết về công tác bồi dỡng học sinh giỏi, đồng thời đánhgiá đợc thực trạng và làm rõ yếu kém, qua đó đề ra một số biện phápgóp phần nâng cao hiệu quả của việc tổ chức bồi dỡng học sinh ởtrờng THCS Sơn Thủy - Lệ Thủy - Quảng Bình

3 Khách thể và đối tợng nghiên cứu:

3.1 Khách thể nghiên cứu: Việc tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi ở

trờng THCS Sơn Thủy - Lệ Thủy - Quảng Bình

3.2 Đối tợng nghiên cứu: Một số giải pháp tổ chức bồi d-ỡng học

sinh giỏi ở trờng THCS Sơn Thủy - Lệ Thủy - Quảng Bình

4 Nhiệm vụ nghiên cứu:

4.1 Xác định cơ sở lý luận của việc tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi ởtrờng THCS

4.2 Thực trạng việc bồi dỡng học sinh giỏi ở huyện Lệ Thủy hiệnnay

4.3 Thực trạng việc bồi dỡng học sinh giỏi ở trờng THCS Sơn Thủy -

Lệ Thủy - Quảng Bình

4.4 Hệ thống hóa và đề xuất một số giải pháp tổ chức bồi dỡng họcsinh giỏi ở trờng THCS Sơn Thủy - Lệ Thủy - Quảng Bình

5 Phơng pháp nghiên cứu:

Để thực hiện nhiệm vụ và mục đích nghiên cứu của đề tài, tôi

đã sữ dụng các phơng pháp ngiên cứu sau:

5.1 Nhóm các phơng pháp nghiên cứu lý thuyết: Nghiên cứu các chỉthị hớng dấn của Bộ Giáo dục - Đào tạo về thực hiện nhiệm vụ năm học

2010 - 2011, các văn bản hớng dẩn về chỉ đạo việc bồi dỡng học sinhgiỏi

5.2 Nhóm phơng pháp điều tra thực tiễn

5.3 Nhóm phơng pháp quan sát

5.4 Nhóm phơng pháp chuyên gia

5 5 Nhóm phơng pháp toán học để thống kê và xử lý các số liệu đãthu thập đợc

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu:

Do điều kiện về thời gian cũng nh khả năng của bản thân nên việcnghiên cứu của tôi chỉ tiến hành ở trờng THCS Sơn Thủy và chỉ nghiêncứu chức năng tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi Bên cạnh đó đề tài cótham khảo đối chiếu ở một vài tr-ờng khác

Phần nội dung

1 Chơng I Những cơ sở lí luận của việc tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi trong

trờng trung học cơ sở.

1.1 đặt vấn đề:

Xuất phát từ yêu cầu của xã hội đối với giáo dục là "Nâng cao dân

trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng nhân tài" nhằm đào tạo đợc một lớp ngời

lao động tự chủ, năng động, sáng tạo, có năng lực giải quyết các vấn đề

do thực tiễn đặt ra, tự lo liệu đợc việc làm, lập nghiệp và thăng tiếntrong cuộc sống qua đó góp phần xây dựng đất nớc giàu mạnh, xã hộicông bằng, dân chủ, văn minh

Theo quan điểm của Đảng và Nhà nớc ta, ngành giáo dục mangtính chính trị cao và nó luôn gắn liền với đờng lối, chính sách của

Đảng Đờng lối chính sách của Đảng và Nhà nớc ta đã xác định giáo dục

là mục tiêu quan trọng vừa cấp bách vừa chiến lợc lâu dài đảm bảo sựphát triển bền vững của một nền tri thức công nghiệp hoá, hiện đại hoá(CNH - HĐH) Muốn thế phải đào tạo ra một đội ngũ các nhà khoa học

đủ mạnh, đảm bảo cả về lợng và chất, hoặc đội ngũ những ngời trựctiếp lao động cũng phải đợc đảm bảo về chất Điều này phải đầu t cho

giáo dục nhân tài quốc gia Từ xa ông cha ta đã nói: "Hiền tài là nguyên

khí quốc gia" Muốn hoàn thành mục tiêu CNH - HĐH đất nớc cần phải u

tiên phát triển nguồn nhân lực bởi chính họ là ngời thực hiện, ngờiquyết định thành công

của sự nghiệp CNH - HĐH Trớc mắt cần phải có nguồn nhân lực có

đức có tài, có tri thức khoa học kỹ thuật, ham học hỏi, thông minh, sángtạo , đợc đào tạo về chuyên môn một cách bài bản, có kỹ năng nghềnghiệp tốt, biết ứng dụng khoa học vào lao động sản xuất một cáchsáng tạo Muốn có nguồn nhân lực phải đầu t cho giáo dục, coi giáo dục

là quốc sách hàng đầu, mở rộng quy mô trờng lớp và các loại hình đàotạo, phải đầu t cho giáo dục một cách đồng bộ, coi khoa học tự nhiên vàkhoa học xã hội nh nhau Đào tạo phải đi đôi với sử dụng nguồn nhânlực hợp lý

Quan tâm đầu t đến phát triển nền tri thức trẻ, nhiều chính sách

u tiên cho sự nghiệp giáo dục, các loại hình đào tạo đợc mở rộng Nhữngnăm gần đây, Đảng và Nhà nớc ta đã có chính sách hỗ trợ bằng cách chosinh viên nghèo vay vốn để học tập, đó là chính sách khuyến họckhuyến tài đầu t cho lực l-ợng sản xuất nền kinh tế tri thức Bên cạnh đó

Đảng và Nhà nớc đã đón đầu trong sự nghiệp phát triển nền tri thức trẻ

nh những năm gần đây ngành giáo dục đào tạo luôn cải cách sách giáokhoa cho phù hợp với thời kỳ hội nhập quốc tế

1.2 cơ sở lý luận của việc tổ chức quản lý bồi dỡng học sinh giỏi ở trờng THCS.

1.2.1 Mục đích của việc tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi: Việc tổ

chức bồi dỡng học sinh giỏi và thi chọn học sinh giỏi nhằm động viên

khích lệ những học sinh giỏi và các giáoviên dạy giỏi; góp phần thúc đẩy việc cải tiến, nâng cao chất l-ợng dạy

và học, chất lợng của việc quản lý, chỉ đạo của các cấp quản lý giáodục; đồng thời phát hiện học sinh có năng khiếu để tiếp tục bồi dỡng ởcấp học cao hơn, nhằm đào tạo nhân tài cho đất nớc

1.2.2 Tầm quan trọng của việc tổ chức học sinh giỏi trong trờng trung học cơ sở và vai trò của hiệu trởng trong việc này:

Quản lý trờng THCS thực chất là quản lý quá trình dạy học, trongquá trình dạy học thì việc chú ý tới sự phát triển của

từng học sinh luôn là yêu cầu cơ bản Bởi vậy việc phát hiện và bồi dỡnghọc sinh giỏi là nhiệm vụ của từng nhà trờng mà cụ thể là từng nhà quản

lý, từng giáo viên giảng dạy Năng khiếu của học sinh nếu đợc phát hiện

và bồi dỡng sớm sẽ định hớng phát triển và dần định hình trở thànhnhững học sinh giỏi Ngợc lại, mầm móng năng khiếu của các em bị thuichột và ít có khả năng trở thành học sinh giỏi Tiến sĩ Đào Duy Huân đã

viết: “Chất xám là một tài nguyên quan trong bậc nhất của đất nớc

nhng thứ tài nguyên quan trọng này chỉ tồn tại trong một

khoảng thời gian nhất định của một đời ngời Không sử dụng nó, không phát huy nó rồi tự nó cũng biến mất".

Tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi ở trờng THCS là phát huy hết “khảnăng phát triển tiềm tàng” của trẻ, là tạo nguồn học sinh giỏi cho cấp họctiếp theo, thực hiện chiến lợc “bồi dỡng nhân tài” cho đất nớc Mặt khácchất lợng giáo dục đại trà hiện nay đã đợc nâng lên một bớc đáng kể thìkết quả tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi là một tiêu chí không thể thiếu

để đánh giá sự phát triển của trờng Thành tích giáo dục “mũi nhọn”khẳng định uy tín của nhà trờng, mỗi học sinh giỏi không những làniềm tự hào của cha mẹ, thầy cô mà còn là niềm tự hào của cả cộng

đồng

Hiệu trởng là ngời “đầu tàu” chịu trách nhiệm chỉ đạo việc bồidỡng học sinh giỏi Vì vậy cần phải nhận thức đầy đủ cơ sở khoa họccủa việc này Hiệu trởng phải biết tác động tới các yếu tố của quá trìnhbồi dỡng học sinh giỏi nh: Giáo viên giỏi, học sinh giỏi, cha mẹ học sinh,chơng trình bồi dỡng, tài liệu,… sao cho phát huy đợc các điều kiệnthuận lợi để việc bồi dỡng học sinh giỏi của trờng đạt kết quả cao nhất

1.2.3 Đặc điểm của tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi ở tr-ờng THCS:

Trong quản lý giáo dục theo tài liệu quản lý trờng phổ thông cơ sởthì hoạt động tổ chức gồm 5 loại hoạt động sau đây:

- Xác định cơ cấu tổ chức hợp lý của đối tợng quản lý trong

nhà trờng thì đó là tập thể giáo viên và học sinh.

- Xác định cấu trúc tổ chức hợp lý của chủ thể quản lý trong nhàtrờng thì đó là xác định bộ máy quản lý và lãnh đạo trờng học

- Tạo một mạng lới các quan hệ tổ chức giữa những ngời trong hệ quản lý và hệ đợc quản lý

- Tuyển lựa, sắp xếp, bồi dỡng, đào tạo cán bộ trong hệ quản lý và trong hệ đợc quản lý

- Tổ chức lao động một cách khoa học nhằm nâng cao hiệu quả của việc giáo dục - đào tạo

Quản lý phải phù hợp với đối tợng quản lý Vậy các đặc điểm của tổchức bồi dỡng học sinh giỏi sẽ nảy sinh từ đặc điểm của hoạt động tổchức trong quản lý giáo dục

1.3 Một số khái niệm cơ bản:

1.3.1 Năng lực:

Năng lực là những đặc điểm tâm lí cá biệt ở mỗi con ng-ời, tạo quy

định tốc độ, chiều sâu, cờng độ của việc lĩnh hội tri thức, kĩ năng,

kĩ xảo để đáp ứng yêu cầu hoàn thành xuất sắc một hoạt động nhất

định Năng lực chỉ tồn tại trong quá trình phát triển vận động của hoạt

động cụ thể

1.3.2 Tài năng: Theo Từ điển Giáo dục học, NXB Từ điển bách

khoa, Hà Nội năm 2001, tài năng đợc hiểu nh sau:

Tài năng là sự kết hợp hoàn thiện nhất các năng lực nổi trội bẩmsinh và đợc bồi dỡng tạo thành tiền đề thuận lợi cho hoạt động đạt đợcnhững kết quả đặc biệt cao trong một hoặc vài lĩnh vực nhất định.Tài năng có yếu tố mang tính bẩm sinh, nhng chỉ đợc hình thành trongquá trình hoạt động thực tiễn với một ý chí, quyết tâm rất cao thực hiệncác mục tiêu đã định

1.3.3 Năng khiếu: Năng khiếu là tập hợp những t chất bẩm sinh

- di truyền trong một cấu trúc tâm sinh lý của cá nhân làm tiền đềnảy sinh và phát triển những tiềm năng đặc biệt nổi trội, làm cơ sởhình thành những năng lực vợt

lên trên khuôn khổ bình thờng cho phép sáng tạo những giải pháp độc

đáo, đem lại những kết quả lớn lao khác thờng

1.4 Các giai đoạn phát triển của một tài năng

Con ngời nói chung và ngời tài năng nói riêng, hình thành, phát triển,trởng thành, cống hiến cho xã hội thờng trải qua ba giai đoạn chính:

1.4.1 Giai đoạn 1: Giai đoạn sinh học.

Bắt đầu từ lúc mẹ mang thai đến lúc đứa trẻ ra đời Đây là giai

đoạn hình thành các tổ chức cấu trúc tế bào, gắn bó chặt chẽ với việchình thành và phát triển thai nhi, cũng nh việc nãy sinh (hoặc thui chột)các mầm móng ban đầu của tài năng ở mỗi con ngời Trong giai đoạnnày vai trò di truyền, sức khỏe, vật chất, tinh thần, những hiểu biết về

điều kiện sống, làm việc của ngời bố và nhất là của mẹ…có ảnh hởngquyết định tới việc phát triển thai nhi đặc biệt là sự phát triển trí tuệ

và tình cảm sau này của đứa trẻ

1.4.2 Giai đoạn 2: Giai đoạn sinh - xã hội học.

Bắt đầu từ lúc đứa trẻ ra đời cho đến lúc đứa trẻ trởng thành Đây

là giai đoạn nảy sinh bộc lộ phát triễn và xác lập năng lực Trong giai đoạnnày vai trò của môi trờng vĩ mô: "Gia đình, nhà trờng, xã hội’’ nơi đứatrẻ sống, học tập và giao tiếp hàng ngày là cực kì quan trọng, trong đóvai trò của bố mẹ, của bạn bè và nhất là của thầy cô giáo có vai trò quyết

định

1.4.3 Giai đoạn 3: Giai đoạn xã hội học.

Đây là giai đoạn tài năng đợc thể hiện, đợc sử dụng trong thực tiễn,mang lại các kết quả, các cống hiến cụ thể Trong giai đoạn này vai tròcủa môi trờng vĩ mô (Đờng lối, chủ trơng, cơ chế, chế độ, chính sách,cách tổ chức, quản lý, chỉ đạo…của nhà nớc, xu thế của dân tộc và củathời đại), đặc biệt có tác động và ảnh hởng lớn tới sự phát triển sức sángtạo và cống hiến tài năng của mỗi ngời

Ba giai đoạn trên đây kế tiếp, đan xen tạo điều kiện cho nhauphát triển Vì vậy trong mỗi giai đoạn cần có chủ tr-ơng, phơng hớng,biện pháp tốt và tác động đúng, kịp thời, để năng lực của từng ngời pháttriển nảy nở

Giai đoạn thứ hai phù hợp với học sinh trung học cơ sở, nếu nh gia

đình, nhà trờng và xã hội biết quan tâm, chăm lo cho học sinh ngay ởgiai đoạn này thì sẽ có tác dụng kích thích sự phát triển của các tài năng,tạo tiền đề cho các tài năng phát triễn làm cơ sở cho các bậc học caohơn

Tài năng hình thành trong quá trình phát triển của cá nhân, liênquan đến những điều kiện xã hội cần thiết và những khả năng pháttriển trong hoạt động tơng ứng đợc tổ chức phù hợp về mặt s phạm.Việc đào tạo, bồi dỡng tài năng đ-ợc hiểu là sự thực hiện phơng pháp tác

động s phạm nhằm phát triển tài năng bao gồm các khâu phát hiện,tuyển chọn, đào tạo, bồi dỡng tài năng

1.5 Quan niệm về học sinh giỏi

1.5.1 Quan niệm về học sinh năng khiếu:

Giáo dục phổ thông là nền tảng văn hóa của dân tộc, tạo nguồnnhân lực cho đào tạo nghề Đảng và Nhà nớc ta có chủ trơng tổ chức hệthống trờng chuyên ở bậc trung học phổ thông để bồi dỡng học sinhnăng khiếu, tạo điều kiện cho những học sinh có mầm móng năng khiếu

đợc bộc lộ và có cơ hội phát triển Nhà trờng phải làm sao để những họcsinh có năng khiếu đều đợc phát hiện và chăm sóc, bồi dỡng để trởthành học sinh giỏi, trở thành tài năng của đất nớc

Học sinh năng khiếu là học sinh cùng bỏ một thời gian tơng đơngvới số đông các bạn cùng lứa tuổi để học tập hoặc làm việc nhng thờng

đạt kết quả cao hơn Học sinh có năng khiếu có cơ sở trở thành học sinhgiỏi nếu đợc phát hiện, bồi dỡng có kế hoạch và bản thân có sự học tậpchăm chỉ và luôn đạt kết quả tốt về các môn học sở trờng

Qua nghiên cứu, phân tích nhiều học sinh năng khiếu khác nhautrên nhiều lĩnh vực, ngời ta thấy ngoài năng lực đặc thù trên từng lĩnhvực, những học sinh năng khiếu đều có những nét chung giống nhau.Chúng đợc quy tụ vào ba tiêu chuẩn sau:

a Thông tuệ :

Những học sinh năng khiếu thờng thông minh, trí tuệ pháttriển, có năng lực t duy tốt Họ tiếp thu vấn đề nhanh, nhớ lâu, có khảnăng suy diễn, quy nạp, khái quát hóa, trừu tợng hóa Họ thờng hiểu sâu,rộng nhiều vấn đề, nhất là những vấn đề có liên quan đến chuyênmôn của mình Thờng trớc các vấn đề họ phản xạ và giải quyết nhanh,linh hoạt, đạt kết quả cao

b Sáng tạo:

Học sinh năng khiếu có óc t duy độc lập, có óc phê phán, không tduy theo đờng mòn, luôn luôn muốn đi vào bản chất, tìm ra quy luậtcủa các hiện tợng, sự kiện; có khả năng dự báo, sáng tạo ra những giảipháp mới, đạt hiệu quả tối u

Sáng tạo

Ngời ta biễu diễn cấu trúc năng khiếu, tài năng chung với ba yếu tố: Thông tuệ - sáng tạo - một số phẩm chất nổi bật bằng ba vòng tròngiao thoa nhau mà tâm chúng là đỉnh của tam giác đều Thể giao thoacủa ba vòng tròn nói lên rằng học sinh năng khiếu phải có đồng thời bayếu tố với chất lợng từng

yếu tố phải không dới 75% yêu cầu về từng tiêu chuẩn.

Từ đó có thể định nghĩa : Học sinh năng khiếu là ngời thôngtuệ, có một số phẩm chất nổi bật, giàu tính sáng tạo và có một số nănglực chuyên biệt nổi trội hẳn lên Thực ra quan niệm trên đây đã vừa kếthừa, vừa phát triển quan niệm truyền thống: ‘Đức - Tài’’ của lịch sử

1.5.2 Quan niệm về học sinh giỏi ở THCS:

Có nhiều cách hiểu và quan niệm về học sinh giỏi nói chung vàhọc sinh giỏi THCS nói riêng Một cách chung nhất thì quan niệm vềhọc sinh giỏi THCS là:

Học sinh giỏi về môn nào đó là sự đánh giá, ghi nhận kết quả họctập mà các em đạt ở mức độ cao so với mục tiêu môn học ở từng lớp và ởcả cấp THCS Kết quả mỗi môn học của học sinh đợc thể hiện qua kiếnthức và kĩ năng mà các em có đợc, đồng thời còn thể hiện ở trình độ tduy, thể hiện qua thái độ và cách ứng xử, qua cách vận dụng kiến thức

và kĩ năng vào cuộc sống hàng ngày

Nhà nớc ta yêu cầu các trờng THCS dạy đủ các môn, tạo điều kiện

để học sinh học đủ và học đều các môn, tạo điều kiện để các em họctập đạt kết quả cao ở tất cả các môn theo quy định trong mục tiêu và

kế hoach giáo dục Những học sinh đạt loại giỏi theo yêu cầu mới nh vậygọi là học sinh giỏi THCS

Trong bối cảnh hiện nay, đổi mới việc tổ chức thi học sinh giỏi ởcấp THCS việc bồi dỡng học sinh giỏi cũng đợc chuyển hóa theo hớngtoàn diện Đơng nhiên mỗi học sinh khó có thể giỏi tất cả các môn nhnhau mà ở mỗi em có thiên hớng riêng, nhng đã là học sinh giỏi THCS thìkhông thể có môn học nào chỉ đạt kết quả trung bình

1.5.3 Đánh giá học sinh giỏi THCS :

Yêu cầu cơ bản về kiến thức, kĩ năng:

ở trờng THCS, trong quá trình học tập, tất cả học sinh đều đợc

đánh giá xếp loại theo văn bản của Bộ GD&ĐT và theo yêu cầu cơ bản vềkiến thức và kĩ năng của từng môn học Yêu

cầu cơ bản về kiến thức, kĩ năng có tính chất chuẩn của các môn họchiện nay là mặt bằng tối thiểu về chất lợng giáo dục của từng lớp và cảcấp THCS, và ở cuối cấp THCS là trình độ phổ cập giáo dục THCS Đó

là yêu cầu chung cho học sinh THCS cả nớc, không phân biệt học sinh ởthành thị hay nông thôn, đồng bằng hay miền núi… và để mọi em

đều đạt đợc yêu cầu trình độ giáo dục THCS

Học sinh giỏi phải đạt trình độ THCS (đạt chuẩn):

Đối chiếu theo quy định Học sinh giỏi đạt trình độ THCS (đạtchuẩn) là những học sinh từ trung bình trở lên, trong đó có những em đạtvợt yêu cầu (tiêu chuẩn), đợc phân định thành hai mức độ: khá và giỏi.Những em trong độ tuổi cha đợc đi học và học sinh học tập cha đạtchuẩn qui định thì gia đình, nhà trờng và xã hội phải có biện pháp giúp

đỡ, tạo điều kiện cho các em đợc đi học và học đạt kết quả, đạt trình độTHCS

Học sinh giỏi THCS (học lực đạt loại giỏi):

Đó là những học sinh đạt điểm trung bình các môn học từ 8,0 trởlên, trong đó có ít nhất 1 trong 2 môn Toán, Ngữ văn từ 8,0 điểm trở lên.Không có môn học nào điểm trung bình dời 6,5 Học sinh học các mônhọc nào, thuộc chơng trình nào, kể cả môn tự chọn, đều đợc đánh giátheo môn học đó, thuộc chơng trình đó Những học sinh đợc công nhận

đạt danh hiệu học sinh giỏi học kỳ hoặc cả năm học nếu đạt hạnh kiểmloại tốt và học lực loại giỏi

Chất lợng học tập của học sinh, học sinh giỏi cấp THCS khôngchỉ thể hiện và đợc đánh giá bằng điểm số qua các bài kiểm tra, quacác bài thi, mà cơ bản và quan trọng hơn cả là các em trởng thành và pháttriển nh thế nào, các em có đợc phẩm chất gì thuộc nhân cách đanghình thành, các em có đợc năng lực gì để tiếp tục phát triển Vì thếkhông nên so sánh giữa học sinh này với học sinh khác, học sinh trờng nàyvới học sinh trờng khác theo một vài tiêu chí, một vài biểu hiện, mà chỉnên đối chiếu với mục tiêu giáo dục để tạo điều kiện

và động viên các em học tập theo hớng làm cho học sinh nào cũng chăm, ngoan tiến bộ.

1.6 Chính sách phát hiện và bồi dỡng học sinh giỏi, học sinh năng khiếu ở việt Nam

Hiện nay cuộc cách mạng khoa học và công nghệ đã đạt đợcnhững thành tựu rực rỡ, xu thế quốc tế hóa mọi mặt đời sống vật chất

và tinh thần của con ngời diễn ra hết sức nhanh chống Giáo dục và

đào tạo sao cho phát hiện đợc hết năng khiếu và bản sắc cá nhân củatừng con ngời đang đợc coi trọng Vấn đề “nâng cao dân trí, đào tạonhân lực, bồi dỡng nhân tài” đang trở thành quốc sách của nhiều nớc trênthế giới

ở Việt Nam việc bồi dỡng học sinh giỏi ở cấp THCS rất đợc quan tâm.Ngành giáo dục và đào tạo đã chú ý tới khâu phát hiện, tuyển chọn vàbồi dỡng học sinh giỏi với một hệ thống các chế độ chính sách phù hợpnhằm tăng số lợng và nâng cao chất lợng học sinh giỏi ở trờng THCS Báocáo chính trị của Ban chấp hành Trung ơng Đảng tại Đại hội Đảng toànquốc lần thứ VI đã nêu: “Nhân tài không là sản phẩm tự phát mà phải đợcphát hiện và bồi dỡng công phu Nhiều tài năng có thể bị mai một nếukhông thể phát hiện và sử dụng đúng lúc và đúng chỗ”

Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban chấp hành Trung ơng Đảngkhóa VIII cũng đã chỉ rõ: “Mục tiêu chủ yếu là giáo dục toàn diện đứcdục, trí dục, thể dục, mĩ dục ở tất cả các bậc học” (Văn kiện Hội nghịlần thứ hai Ban chấp hành Trung ơng Đảng khóa VIII - Nhà xuất bảnChính trị quốc gia - Hà Nội 1997 - Trang 3)

Trong chỉ thị số 32/1999/CT-BGD&ĐT ngày 07/8/1999 của Bộtrởng Bộ giáo dục và Đào tạo chỉ rõ: “Tổ chức tốt kì thi chọn học sinhgiỏi”

Các Nghị quyết và Chỉ thị nêu trên chứng tỏ Đảng và Nhà nớc ta

đã rất quan tâm đến việc phát hiện, bồi dỡng nhân tài và bồi dỡng họcsinh giỏi

2 Chơng II:

Thực trạng việc tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi ở trờng THCS Sơn

Thủy - lệ Thủy - Quảng Bình.

2.1 Tình hình bồi dỡng học sinh giỏi của huyện Lệ Thủy - Quảng Bình.

2.1.1 Đặc điểm tình hình.

Lệ Thủy là huyện nằm ở phớa nam của tỉnh Quảng Bỡnh Phớa Nam tiếpgiỏp với tỉnh Quảng Trị, phớa Tõy giỏp với nước Cộng hũa Dõn chủ nhõn dõnLào, phớa Bắc giỏp với huyện Quảng Ninh và phớa Đụng giỏp biển Lệ Thủy cúsuối nước khoỏng Bang, và là mảnh đất sản sinh ra nhiều anh hựng của dõn tộcđặc biệt là vị tướng tài ba Võ Nguyên Giỏp Có tổng diện tích 1.416,11 Km2

Tổng dõn số: 140.170 người và có 28 xó phường Dân số sống bằng nhiềunghề, chủ yếu làm nghề nông

Trên mảnh đất giàu truyền thống anh hùng và hiếu học này, cáccấp lãnh đạo, giáo viên và cha mẹ học sinh luôn có nhận thức sâu sắc,

đúng đắn về việc bồi dỡng học sinh giỏi Họ luôn phấn đấu hoànthành tốt nhiệm vụ: Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng nhântài cho huyện nhà và cho đất nớc

2.1.2 Một số thành tựu :

Trong những năm qua, cùng với sự lớn mạnh không ngừng của huyệnnhà, ngành Giáo dục và Đào tạo Lệ Thủy đã từng bớc phát triển, đáp ứng

đợc yêu cầu của các giai đoạn của từng thời kì đổi mới nói riêng và của

đất nớc nói chung Những thành tích nhiều mặt của ngành Giáo dục và

Đào tạo Lệ Thủy trải qua các giai đoạn khác nhau, từ những kết quả nhỏ

bé sơ khai ban

đầu đến nay đã có một tầm vóc xứng đáng, đặc biệt vài năm trở lại

Năm thứ năm liờn tục ngành giỏo dục huyện nhà thực hiện đạt 15 tiờu chớtrong đú cú 13 tiờu chớ xuất sắc, giữ vững vị thế là một trong những đơn vị dẫnđầu khối cỏc Phũng GD&ĐT huyện, thành phố trong tỉnh

Duy trỡ, ổn định tốt kết quả phổ cập giỏo dục THĐĐT và phổ cập giỏodục THCS giai đoạn 2001 – 2010 ở 28/28 xó thị trấn, cú 2 xó đạt chuẩnPCGDTH ĐĐT đạt mức 2; chất lượng phổ cập giỏo dục tiểu học ĐĐT cao nhấttỉnh Tỷ lệ học sinh bỏ học thấp nhất từ trước đến nay

Chất lượng tuyển sinh vào cỏc trường THPT xếp thứ nhỡ toàn tỉnh; Tỷ lệtốt nghiệp THPT và BTTH cao nhất trong toàn tỉnh

Cụng tỏc thi đua khen thưởng: năm cú nhiều tập thể cỏ nhõn được khenthưởng cao: 3 trường được nhận Huõn chương lao động hạng Ba (TH Mỹ Thủy,THCS Kiến Giang, THCS An Thủy), Phũng GD-ĐT và 2 trường, 6 cỏ nhõnđược Thủ tướng chớnh phủ tặng bằng khen

Trang thụng tin điện tử (Website) của Phũng GD&ĐT được đổi mới,nõng cấp, cú 16 trường THCS và 8 trường Tiểu học mở Website của trường, cỏcwebsite đi vào hoạt động đạt hiệu quả tốt Cú 20 trường TH, 4 trường THCS xõydựng được phũng học Tin- Anh

Nhiều hội thi cấp tỉnh đạt giải cao như: Hội thi HSG bậc THCS kết quảxếp thứ nhỡ trong toàn tỉnh Đội tuyển Violympic Tiếng Anh bậc Tiểu học xếpthứ nhỡ toàn tỉnh (trong đú cú 01 học sinh đạt điểm cao nhất tỉnh), cú học sinhtham gia cấp Quốc gia đạt huy chương bạc Đội tuyển giải toỏn qua mạng THCSđạt kết quả cao nhất tỉnh, cú học sinh tham gia cấp Quốc gia và đạt 2 huychương Bạc Hội thi giỏo viờn giỏi cấp tỉnh bậc Tiểu học xếp thứ nhất Hội

khỏe Phự Đổng đạt nhỡ toàn đoàn Hội thi Quản lý Mầm non đạt nhỡ tỉnh; Hộithi “Điểm đến an toàn” đạt giải nhất toàn tỉnh.

Triển khai cú hiệu quả cỏc cuộc vận động và phong trào thi đua củangành; trong đú, chủ đề năm học và cỏc cuộc vận động đó được thực hiện cúhiệu quả rừ rệt, cú những bước đột phỏ mới trong cụng tỏc ứng dụng CNTT.Cụng tỏc chăm lo cho giỏo dục dõn tộc, vựng cao được đẩy mạnh và đạt hiệuquả thiết thực Chi bộ Phũng GD&ĐT là chi bộ tiờu biểu trong thực hiện cuộcvận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chớ Minh" và được tỉnh

ủy tặng Bằng khen

Có đợc những thành tích nh trên phải kể đến nghị lực, quyếttâm và sự nổ lực phấn đấu của thầy và trò toàn ngành, sự hổ trợ, giúp

đỡ của các cấp lãnh đạo, các ban ngành và toàn xã hội

2.1.3 Một số tồn tại và khó khăn.

Lệ Thủy là nơi có số lợng dân c đông, diện tích trờng lớp ít cókhả năng tăng thêm Vì vậy rất khó khăn cho việc xây dựng trờng đạtchuẩn quốc gia Mặt khác việc khai thác sử dụng thiết bị dạy học ở một

số trờng còn hạn chế, các thiết bị thực hành bắt buộc còn bị cắt xén,

h hỏng Điều này ảnh h-ởng trực tiếp đến khả năng thực hành của họcsinh, đến ph-ơng pháp dạy học mới Bên cạnh đó hiện tợng tiêu cực trongdạy thêm học thêm vẫn còn Tất cả những tồn tại và khó khăn trên đã làmkìm hãm một phần sự phát triển giáo dục ở Lệ Thủy

2.2 Thực trạng việc tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi Trờng THCS Sơn Thủy - Lệ thủy - Quảng Bình

2.2.1 Đặc điểm tình hình Trờng THCS Sơn Thủy - Lệ thủy - Quảng Bình.

Trờng THCS Sơn Thủy là đơn vị nằm trong vùng trung du trên địabàn Miền Tây huyện Lệ thủy Năm học 1992 - 1993 trờng THCS SơnThủy đợc tách ra từ trờng PTCS Sơn Thủy Nhờ có sự quan tâm đặcbiệt của chính quyền địa phơng, nhà trờng đã có một cơ sở vật chấtkhá đầy đủ, bao gồm 2 dãy nhà tầng với 8 phòng học 2 ca và một sốphòng chức năng nh :

phòng th viện, phòng thiết bị dùng chung, các phòng thực hành, phòng

vi tính, phòng đội, đặc biệt nhà trờng còn có 4 phòng học cấp 4 dànhriêng cho việc bồi dỡng học sinh giỏi Tổng diện tích toàn trờng là 8.567

m2, trong đó có sân chơi và sân tập thể dục cho học sinh

Trong những năm học gần đây trờng luôn giữ vững danh hiệu Tậpthể lao động tiên tiến

2.2.2 Đội ngũ giáo viên.

Trờng THCS Sơn Thủy gồm có 35 cán bộ giáo viên, nhân viên.Trong đú có 100% giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn, có 6 giáo viên đangtheo học Đại học Trờng có 2 cán bộ quản lý, 1 tổng phụ trách đội, 2 tổchuyên môn, ngoài ra còn có 2 giáo viên hợp đồng

Trờng THCS Sơn Thủy có đội ngũ giáo viên đoàn kết, nhất trí,nhiệt tình có tinh thần trách nhiệm cao, có ý thức cầu tiến, bám trờng,bám lớp, hết lòng vì học sinh thân yêu

Đặc biệt, trờng THCS Sơn Thủy năm học vừa qua có 02 đồngchí đạt giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, 02 đồng chí thi đồ dùng dạy học cấphuyện đạt kết quả cao (1giải nhất, 1 giải nhì), có 03 đồng chí đạt danhhiệu chiến sĩ thi đua cấp sở

2.2.3 Học sinh.

Trờng THCS Sơn thủy có 519 học sinh với 16 lớp, bình quânkhoảng 32 học sinh/lớp Trong đó có 267 học sinh nữ và 252 học sinhnam Đại đa số là con em dân tộc Kinh

Nhà trờng đã có bớc cải tiến việc tổ chức, quản lý hoạt động dạy

và học, chú trọng việc giáo dục toàn diện cho học sinh Nhà trờng đãhuy động học sinh và cha mẹ học sinh mua sách, dụng cụ học tập đầy

đủ, tích cực xây dựng th viện, tăng cờng thêm thiết bị dạy học, sáchtham khảo cho giáo viên, học sinh, chỉ đạo tốt việc đánh giá, xếp loại họcsinh theo theo Quyết định số 40/2006/QĐ-BDG&ĐT ngày 5/10/2006 của BộGiáo dục và Đào tạo Khuyến khích và tăng cờng ứng dụng công nghệthông tin vào dạy học nhằm góp phần nâng cao chất lợng giáo dục toàndiện cho học sinh

Nhà trờng phối hợp với Hội đồng đội xã, Hội chữ thập đỏ và các lựclợng khác giáo dục học sinh tham gia tích cực các hoạt động từ thiện,

đền ơn đáp nghĩa, bảo vệ môi trờng… Qua

đó tăng cờng, rèn luyện cho học sinh ý thức tổ chức kĩ luật, trung thựctrong học tập, có lòng nhân ái, tình yêu đối với quê hơng, đất nớc….từ

đó giúp các em học tập đạt kết quả cao

Kết quả học lực và hạnh kiểm trong những năm gần đây nh sau:

Có đợc thành tích nh vậy một phần là nhờ sự cố gắng của giáoviên và học sinh trong trờng, đặc biệt phải kể đến sự chỉ đạo sát saocủa Ban giám hiệu nhà trờng

Mặc dự vậy, chất lượng đại trà so với yờu cầu vẫn cũn cha cao, số lượnghọc sinh, cơ cấu giáo viên chưa hợp lớ, cơ sở vật chất cho dạy và học cũn nhiềukhú khăn Vỡ vậy, vấn đề bồi dưỡng học sinh giỏi vẫn cũn nhiều bất cập

2.2.4 Một số thành tựu trong việc tổ chức bồi dỡng học sinh giỏi ở trờng THCS Sơn Thủy:

Mỗi chúng ta đều có sở trờng gì đó có thể đang “ngủ yên” Ngời

ta cha biết hết trong mỗi ngời có những sở trờng gì, tiềm năng gì.Thậm chí có những mầm móng xuất chúng, thiên tài mà nếu không cónhững cơ hội thì không xuất hiện

đợc Chính việc bồi dỡng học sinh giỏi đã giúp cho ngời ta phát hiện ranhững sở trờng, những khả năng đó mà đối với mỗi cá nhân là cả cuộc

đời, có khi là nghề nghiệp, là sự cống hiến Đội ngũ giáo viên trờngTHCS Sơn Thủy đã nhận thức đúng về điều đó Qua điều tra, 100%giáo viên đều cho rằng việc bồi dỡng học sinh giỏi là “rất quan trọng, rấtcần thiết” và nó trở thành một nhu cầu của mỗi giáo viên trong trờng

Lãnh đạo nhà trờng luôn quan tâm sát sao đến mọi hoạt động củanhà trờng, trong đó có việc bồi dỡng học sinh giỏi Với nhận thức rằng:Muốn trờng có “tên tuổi”, nhiều ngời biết đến thì phải đa chất lợng họctập của học sinh lên cao vì: “Sản phẩm của quá trình giáo dục là họcsinh” với thái độ “cầu học, khiêm tốn, tìm tòi, sáng tạo” với kỹ năng tự học,

tự nâng cao trình độ cá nhân trong mọi tình huống

Hiệu trởng xây dựng kế hoạch bồi dỡng học sinh giỏi và thốngnhất trong hội đồng s phạm ngay từ đầu năm học Trong kế hoạch, hiệutrởng đã chú trọng một số khâu then chốt nh làm rõ nội dung biện pháptuyển chọn, nội dung dạy học, trên cơ sở bám sát chỉ đạo chuyên môncủa Phòng giáo dục và cấp trên phù hợp với từng năm học Đặc biệt chú ý

từ khâu tổ chức tuyển chọn học sinh trong đội tuyển đến khâu tổchức học sinh đi thi đều xác định rõ yêu cầu, nhiệm vụ đối với từnggiáo viên Vì thế mỗi giáo viên đều hiểu rõ trách nhiệm của mình trongviệc bồi dỡng học sinh giỏi

Việc bồi dỡng học sinh giỏi đợc thực hiện bằng hai hình thức: Bồidỡng trên lớp học đại trà và bồi dỡng trong đội tuyển Để bồi dỡng học sinhgiỏi ngay tại lớp một cách có hiệu quả, nhà trờng rất quan tâm đến việc

đổi mới phơng pháp dạy học của giáo viên sao cho phát huy tối đa tínhtích cực học tập của học sinh

Nhà trờng chọn giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, cấp huyện nhiệt tình,

có kinh nghiệm để phụ trách bồi dỡng học sinh giỏi trong đội tuyển

Cùng với các biện pháp tác động bồi dỡng giáo viên của nhà trờngmột cách thờng xuyên, liên tục thì mọi giáo viên đều