F13 1 r địa chất công trình

CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM Chương 1: Khoáng và Thạch Học • Cấu tạo trái đất • Các loại khoáng cơ bản, tính chất và phân loại khoáng • Các loại đá cơ bản, nguồn gốc hình thành, cấu tạo và k

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

KHOA XÂY DỰNG VÀ ĐIỆN

TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA

MÔN: ĐỊA CHẤT CÔNG TRÌNH

Mục đích

Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ xa nắm vững nội dung ôn tập và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả

Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo

Nội dung hướng dẫn

Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:

• Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các nội dung

trọng tâm của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa

là các kiến thức hoặc kỹ năng cốt lõi mà người học cần có được khi hoàn thành môn học

• Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa kiến thức

và luyện tập kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm

• Phần 3: Hướng dẫn làm bài kiểm tra Mô tả hình thức kiểm tra và đề

thi, hướng dẫn cách làm bài và trình bày bài làm và lưu ý về những sai sót thường gặp, hoặc những nỗ lực có thể được đánh giá cao trong bài làm

• Phần 4: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và đáp án, có

tính chất minh hoạ nhằm giúp học viên hình dung yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi

(Bảng chi tiết đính kèm)

PHỤ TRÁCH KHOA XÂY DỰNG VÀ ĐIỆN

Trần Tuấn Anh

Trang 2

- 2 -

PHẦN 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM

Chương 1: Khoáng và Thạch Học

• Cấu tạo trái đất

• Các loại khoáng cơ bản, tính chất và phân loại khoáng

• Các loại đá cơ bản, nguồn gốc hình thành, cấu tạo và kiến trúc các loại

đá

Chương 2: Địa Chất Kiến Trúc

• Mảng kiến tạo, vận động của mảng kiến tạo, biên của mảng kiến tạo và các lực sinh ra trong quá trình kiến tạo

• Thế nằm ngang, uốn nếp và đứt gãy của đá

• Tính toán các đặc trưng thế nằm nghiêng

• Nứt nẻ của đá, đánh giá nứt nẻ trong đá theo chỉ tiêu RQD và GSI

• Ảnh hưởng của các dạng kiến trúc của đá đến công trình xây dựng

Chương 3: Nước Trong Đất

• Các dạng tồn tại của nước trong đất

• Tính chất vật lý của nước trong đất

• Tính chất hóa học của nước trong đất

• Các loại ăn mòn

Chương 4: Sự Lưu Của Nước Trong Đất

• Khái niệm dòng thấm trong đất

• Thí nghiệm xác định hệ số thấm và xác định hệ số thấm tương đương

• Tính toán dòng thấm phẳng

• Tính toán hạ mực nước ngầm

Chương 5: Khảo sát địa chất

• Các phương pháp khảo sát trực tiếp và gián tiếp

• Quy trình khoan, lấy mẫu và thí nghiệm SPT

• Các thiết bị, phương pháp giám sát khoan và xử lý tình huốn khi khảo sát

Trang 3

Chương 6: Các hiện tượng địa chất

• Hiện tượng động đất và sóng thần

• Hiện tượng cát chảy, đất sôi

• Hiện tượng trượt đất, lở đất

• Hiện tượng castor, hố tử thần

PHẦN 2 CÁCH THỨC ÔN TẬP

Chương 1: Khoáng và Thạch học

• Nắm các đặc trưng cấu tạo của trái đất Sinh viên trả lời các câu hỏi

1 Trái đất có bao nhiêu lớp?

2 Các lớp ở trạng thái như thế nào?

3 Từ trường được sinh ra từ lớp nào của trái đất?

• Nắm tính chất cơ bản của khoáng và phân loại khoáng Sinh viên trả lời các câu hỏi:

1 Khoáng là gì?

2 Nước có phải là khoáng hay không? Khi nào nước được xem là khoáng?

3 Nguyên tố nào trong khoáng chiếm khối lượng và thể tích nhiều nhất?

4 Các tính chất cơ bản của khoáng?

5 Độ cứng của khoáng được xác định theo phương pháp nào? Khoáng nào cứng nhất và khoáng nào mềm nhất?

6 Các loại khoáng, loại khoáng nào chiếm thành phần nhiều nhất trên trái đất?

7 Cấu tạo của lớp Silicat (dạng liên kết đơn, chuổi, tấm và khối) ảnh hưởng đến tính chất khoáng như thế nào?

• Nắm đặc trưng ba loại đá cơ bản: đá macma, đá trầm tích và đá biến chất Sinh viên trả lời các câu hỏi:

1 Đá được cấu tạo như thế nào?

2 Nguồn gốc hình thành đá macma, đá trầm tích và đá biến chất?

3 Thế nào là đá mác ma xâm nhập và đá mác ma phung trào?

4 Kiến trúc của đá mác ma xâm nhập và phung trào khác nhau như thế nào?

Trang 4

- 4 -

5 Các loại đá trầm tích cơ bản?

6 Làm cách nào phân biệt đá trầm tích sông và đá trầm tích sườn núi?

7 Thế nào là chu kỳ của đá?

Chương 2: Địa chất kiến trúc

• Nắm các đặc trưng sự vận động lớp vỏ quả đất Sinh viên trả lời các câu hỏi lý thuyết sau:

1 Nguyên nhân gây nên sự vận động lớp vỏ quả đất?

2 Mảng kiến tạo là gì?

3 Các biên của mảng kiến tạo?

4 Biên nào của mảng kiến tạo được xem như vành đai lửa (tập trung các hoạt động như động đất, song thần và núi lữa)?

5 Các lực sinh ra trong quá trình kiến tạo?

6 Lực nào tạo nên núi?

• Nắm được các đặc trưng thế nằm của đá, Sinh viên tính toán được các đặc trưng thế nằm nghiêng và trả lời được các câu hỏi lý thuyết như sau:

1 Thế nào là thế nằm ngang, thế nằm nghiêng và uốn nếp của núi?

2 Các đặc trưng của thế nằm nghiêng?

3 Các đặc trưng của thế nằm uốn nếp?

• Nắm được các đặc trưng đứt gãy trong đá và ảnh hưởng các dạng kiến trúc đến công trình xây dựng Sinh viên trả lời các câu hỏi lý thuyết sau:

1 Phân biệt đứt gãy phay thuận, phay nghịch và phay ngang?

2 Chỉ tiêu RQD để đánh giá nứt nẻ của đá được tính toán như thế nào?

3 Xác định mức độ nứt nẻ của đá Theo chỉ tiêu GSI như thế nào?

4 Ảnh hưởng của định hướng vết nứt tới công trình xây dựng như thế nào?

Chương 3: Nước trong đất

• Nắm được các dạng tồn tại tính chất vật lý và hóa học của nước trong đất Sinh viên trả lời các câu hỏi lý thuyết

1 Thế nào là đới bảo hòa, đới khí, và đới mao dẫn

2 Đất càng mịn thì hiện tượng mao dẫn như thế nào?

3 Tính chất vật lý của nước trong đất?

Trang 5

4 Các khoáng thông thường chứa trong nước?

5 Khoáng nào gây ăn mòn bê tông?

Chương 4: Sự Lưu Của Nước Trong Đất

• Nắm được các đặc trưng thấm của nước trong đất Sinh viên trả lời các câu hỏi lý thuyết sau:

1 Lưu lượng thấm trong đất phụ thuộc vào các yếu tố nào?

2 Thế nào là hệ số thấm? thế nào là độ dốc thủy lực (gradient thủy lực)?

• Nắm được các phương pháp thí nghiệm hệ số thấm và tính toán được hệ

số thấm từ kết quả thí nghiệm Sinh viên tính toán hệ số thấm tương đương theo phương đứng và phương ngang Sinh viên trả lời các câu hỏi

lý thuyết sau:

1 Phân biệt phương pháp thí nghiệm hệ số thấm trong phòng và hiện trường

2 Phương pháp thí nghiệm cột áp không đổi và thay đổi được sử dụng tùy theo loại đất như thế nào cho hợp lý?

3 Hệ số thấm nào thường lớn hơn theo phương đứng hay phương ngang?

• Tính toán lưu lượng thấm phẳng và tính toán hạ mực nước ngầm trong

hố đào cho các trường hợp khác nhau Sinh viên làm các bài tập có trong slide hướng dẫn của giảng viên

Chương 5: Khảo sát địa chất

• Nắm được các phương pháp khảo sát địa chất Sinh viên trả lời các câu hỏi lý thuyết sau:

1 Thế nào là phương pháp khảo sát trực tiếp và phương pháp khảo sát gián tiếp?

2 Trong phương pháp khảo sát khoan xói nước, dung dịch bentonite có nhiệm vụ gì?

3 Quy trình khoan, lấy mẫu, thí nghiệm SPT?

4 Khi không thấy đất theo mùn khoan đi lên thì biện pháp xử lý như thế nào?

5 Ông chống có tác dụng gì?

6 Chân ba có tác dụng gì?

Trang 6

- 6 -

7 Làm cách nào nhận biết được độ sâu khảo sát?

8 Nhật ký giám sát khoan trình bày thế nào?

Chương 6: Các hiện tượng địa chất

• Nắm được các hiện tượng địa chất Sinh viên trả lời các câu hỏi lý thuyết sau:

1 Hiện tượng động đất là gì?

2 Khi động đất xảy ra hai loại sóng Một là sóng tới P wave, hai là sóng giật S wave sóng nào ảnh hưởng đến công trình hơn?

3 Nguyên nhân xảy ra sóng thần?

4 Hiện tượng hố tử thần xảy ra khi nào?

5 Hiện tượng cát chảy- hóa lỏng xảy ra khi nào? Hiện tượng đất chảy xảy ra khi nào?

6 Hiện tượng trượt đất như thế nào?

Sinh viên theo đường link sau để download các câu hỏi ôn tập lý thuyết

http://www.mediafire.com/view/15t8pin3b2n3iye/ÔN_TẬP_LÝ_THUYẾT_ ĐỊA_CHẤT_CÔNG_TRÌNH.pdf

Sinh viên theo đường link sau để download các bài tập và bài giải mẫu để tham khảo cách tính toán

http://www.mediafire.com/download/6h255uddaagb6em/ON_TAP_BAI_TAP _DCCT-THAY_NGHIA(2).rar

Trang 7

PHẦN 3 HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA

a/ Hình thức kiểm tra

Hình thức kiểm tra trắc nghiệm: các câu hỏi trắc nghiệm nằm trong ngân hàng

đề 200 câu rải khắp nội dung chương trình

Bao gồm:

1-Câu hỏi lý thuyết mức độ dể 42 câu 2-Câu hỏi lý thuyết mức độ trung bình 22 câu 3-Câu hỏi lý thuyết mức độ khó 53 câu

4-Câu hỏi bài tập mức độ dể 27 câu 5-Câu hỏi bài tập mức độ trung bình 56 câu Cấu trúc ra đề như sau:

Hệ từ xa gồm 25 câu trong đó 20 câu hỏi lý thuyết (15 câu dể, 5 câu trung

bình) và 5 câu hỏi bài tập (5 câu dể)

b/ Hướng dẫn cách làm bài

Chọn câu trả lời đúng nhất và điền vào bảng trả lời.Có thể đánh trước trên đề

và điền vào sau, nhưng phải dành thời gian cho việc này vì KHÔNG ĐÁNH VÀO BẢNG SẼ KHÔNG ĐƯỢC TÍNH ĐIỂM

Chọn câu dễ làm trước

Trang 8

- 8 -

PHẦN 4 ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP.HCM

ĐỀ THI 1 MÔN: ĐỊA CHẤT CÔNG TRÌNH

Thời gian làm bài: 60’

SV được sử dụng tài liệu

Câu 1 Lớp nhân của trái đất ở thể gì?

a Lỏng

b Rắn

c Khí

d Nhớt

Câu 2 Vận động sau đây diễn ra ở biên

nào của các mảng kiến tạo(hình 1 )

a Biên phân kỳ

b Biên hội tụ

c Biên chuyển dạng

d Biên núi lửa

Câu 3 Biên nào của mảng kiến tạo các hoạt

động như động đất, sóng thần, núi lửa

thường xuyên xảy ra

a Biên chuyển dạng

b Biên hội phân kỳ

c Biên núi lửa

d Biên hội tụ

a Đứt gãy phay nghịch

b Đứt gãy phay thuận

c Bứt gãy phay dọc

d Đứt gãy phay ngang

Hình 1 Đối lưu dòng manti

Hình 2 Đứt gãy

Trang 9

Câu 5 Đứt gãy sau là đứt gãy gì?( hình 3)

a Đứt gãy phay nghịch

b Đứt gãy phay thuận

c Đứt gãy phay ngang

d Bứt gãy phay dọc

Câu 6 Đứt gãy sau là đứt gãy gì?(

hình 4)

a Đứt gãy phay thuận

b Đứt gãy phay ngang

c Đứt gãy phay nghịch

d Bứt gãy phay dọc

là do đâu?

a Sự vận động bản thân của các mảng kiến tạo

b Sự đối lưu của các dòng mati

c Sự ảnh hưởng của gió bão thời tiết

d Sự đối lưu của bầu khí quyển

Câu 8 Trong đá mac ma kiến trúc toàn tinh được hình thành từ

a Đá phun trào

b Đá đang kết tinh thành các tinh thể trong khối dung nham thì bị đẩy ra ở rìa nên nguội lạnh đột ngột

c Đá xâm nhập

d Đá phun trào giàu oxit silic

Câu 9 Lớp vỏ trái đất có đặc điểm

a Là lớp không vận động thay đổi

b Là lớp rắn nhất so với các lớp khác trên trái đất

c Là lớp luôn vận động thay đổi

d Là lớp lỏng nhất so với các lớp khác trên trái đất

Câu 10 Trong quá trình kiến tạo,hình thành núi chủ yếu tại

a Biên phân kỳ của các mảng kiến tạo

b Biên chuyển dạng của các mảng kiến tạo

c Biên tĩnh của các mảng kiến tạo

d Biên hội tụ của các mảng kiến tạo

Câu 11 Lưu lượng dòng thấm phụ thuộc vào các yếu tố nào?

Trang 10

- 10 -

a Chiều dài dòng thấm, chênh lệch cột áp và áp lực do tải trọng ngoài tác dụng lên công trình

b Áp lực do tải trọng ngoài , hệ số thấm và chiều dài dòng thấm

c Chiều dài dòng thấm, hệ số thấm và chênh lệch cột áp

d Chiều dài dòng thấm, hệ số thấm và lưới thấm

Câu 12 Cấu tạo trái đất có

a 2 lớp chủ yếu là Nhân và Manti

b Đồng nhất 1 lớp

c 3 lớp Nhân, Manti và vỏ

d 4 lớp Nhân, Manti, vỏ và khí quyển

Câu 13 Trong xây dựng lớp đất hữu cơ có đặc điểm

a Rất tốt cho việc xây dựng nên các công trình xây dựng đặt trực tiếp lên lớp này

b Không thích hợp cho xây dựng

c Tùy loại đất hữu cơ

d Đa số là rất thích hợp cho các công trình xây dựng

Câu 14 Làm thể nào để kiểm tra độ sâu khi khoan khảo sát?

a Dùng thước thép để đo độ sâu

b Đến số cần khoan hoặc dùng con dọi

c Chờ cho nước rút có thể đo được độ sâu lỗ

khoan

d Kiểm tra thường xuyên bằng con dọi

Câu 15 Khoáng silicat sau đây liên kết như thế nào( hình 5)

a Đơn

b Tấm (sheet)

c Khung 3 chiều

d Chuổi

Câu 16

Cho sơ đồ mặt cắt thủy văn như hình

vẽ 6:

Mực nước áp lực H1 = 42m

Hình 5 Liên kết silicat

Trang 11

Khoảng cách L1 = 20m

Hệ số thấm của đá cuội K1 =8m/nd

Hệ số thấm của cát K2 = 2m/nd

Bề dày lớp cát M = 10m

Xác định lưu lượng đơn vị q (m3/nd)

a 6,29 m3/nd

b 8,35 m3/nd

c 4,23 m3/nd

d 3,61 m3/nd

Câu 17

Cho sơ đồ mặt cắt thủy văn như hình vẽ

7:

Hệ số thấm của đá cuội K1 =8m/nd

Hệ số thấm của cát K2 = 2m/nd

Bề dày lớp cát M = 10m

Xác định chiều cao mực nước H2 ở HK2

a 38,86 m

b 24,5m

c 22,6 m

d 63,2 m

Câu18 Trong đá granit bao gồm các

khoán nào ( hình 8)?

a Thạch anh, Olivine và Pyroxene

b Thạch anh, Amphibole và Biotie

Hình 6 Mặt cắt thủy văn

Hình 7 Mặt cắt thủy văn

Trang 12

- 12 -

c Thạch anh, muscovite và Olivine

d Thạch anh, Horblende và Feldspar

Câu 19 RQD để làm gi?

a Để đánh giá độ cứng đá nguyên trạng vì đá khác nhau có độ cứng khác nhau

b Để đánh giá mức độ nguyên trạng vì đá có thể có các đứt gãy và khe nứt

c Để đánh giá mức độ linh động của đá trong xây dựng vì đá có thể

có các vết nứt theo phương đứng hoặc ngang

d Để đánh giá mức độ nguyên trạng của đá khối và để trực tiếp xác định cường độ của đá nguyên trạng hay nứt nẻ

Câu 20 Chất nào sau đây không phải là khoáng?

a Sắt

b Than đá

c Thủy tinh

d Nước

a Tầng mao dẫn

b Tầng nước bão hòa

c Tầng khí

d Tầng đất

Câu 22 Khoáng nào trong nước ảnh hưởng đến chất lượng của bê tông

a Ca2+

b Cl

-c SO4

2-d Na+

Câu 23 Khoáng trong đá phải đảm bảo các điều kiện nào sau đây

a Là nguyên tố hoặc hợp chất hóa học không nhất thiết phải ở thể rắn (Ví Dụ : Thủy ngân)

b Hóa thạch của động thực vật và đá là khoán

c Một nguyên tố hoặc hợp chất hóa học kết tinh (thể rắn)

d Xuất phát từ dung nham núi lữa

Câu 24 Khoáng trong tự nhiên nguyên tố hóa học nào chiếm tỷ lệ thể tích cao nhất

Trang 13

a Silit

b Oxy

c Nhôm

d Sắt

Câu 25 Trong quá trình kiến tạo, sự uốn nếp của núi là do

a Lực nén

b Lực kéo

c Lực cắt

d Lực dọc

- HẾT -

Ngày …… tháng …… năm

……

(ký và ghi rõ họ tên) (ký và ghi rõ họ tên)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP.HCM

ĐÁP ÁN ĐỀ THI 1

MÔN: ĐỊA CHẤT CÔNG TRÌNH

Thời gian làm bài: 60’

SV được sử dụng tài liệu

Câu 1 Lớp nhân của trái đất ở thể gì?

Câu 2 Vận động sau đây diễn ra ở biên nào của các mảng kiến tạo

Câu 3 Biên nào của mảng kiến tạo các hoạt động như động đất, sóng thần, núi lửa thường xuyên xảy ra

Câu 4 Đứt gãy sau là đứt gãy gì?

Trang 14

- 14 -

Câu 7 Sự vận động của mảng kiến tạo là do đâu?