o Những đại lượng đặc trưng dòng chảy: đọc sách trang 52-53.. o Phương pháp xây dựng đường tần suất kinh nghiệm: đọc sách trang 63-64.. o Nhược điểm của đường tần suất kinh nghiệm: đọc s
Trang 1- 1 -
TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA XÂY DỰNG VÀ ĐIỆN
TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA
MÔN: THỦY VĂN CÔNG TRÌNH
Mục đích
Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ xa nắm vững nội dung ôn tập
và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả
Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo
Nội dung hướng dẫn
Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:
• Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các nội dung trọng tâm
của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa là các kiến thức hoặc
kỹ năng cốt lõi mà người học cần có được khi hoàn thành môn học
• Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa kiến thức và luyện tập
kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm
• Phần 3: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và đáp án, có tính chất
minh hoạ nhằm giúp học viên hình dung yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi
(Bảng chi tiết đính kèm)
KT TRƯỞNG KHOA XÂY DỰNG VÀ ĐIỆN
PHÓ TRƯỞNG KHOA
Trần Tuấn Anh
Trang 2PHẦN 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM
Chương 1: Khái niệm chung
o Các đặc điểm chính của hiện tượng thủy văn
o Các phương pháp nghiên cứu hiện tượng thủy văn
o Sự tuần hoàn nước trong tự nhiên
o Phương trình cân bằng nước
Chương 2: Sông ngòi và sự hình thành dòng chảy trong sông
o Lưu vực sông
o Đặc điểm của các đoạn sông
o Quá trình hình thành dòng chảy trên sông
o Các nhân tố ảnh hưởng đến dòng chảy
o Các đại lượng đặc trưng của dòng chảy
Chương 3: Tính toán dòng chảy
o Đường tần suất kinh nghiệm
o Các công thức tính tần suất kinh nghiệm
o Các đặc trưng thống kê của mẫu
o Đường tần suất lý luận
o Phương pháp vẽ đường tần suất thường dùng trong thủy văn
o Phân tích tương quan
o Dòng chảy năm
o Dòng chảy lũ
Trang 3- 3 -
PHẦN 2 CÁCH THỨC ÔN TẬP
Sách ôn tập là sách Thủy văn công trình, tác giả Nguyễn Khắc Cường
Chương 1: Khái niệm chung
o Phương pháp nghiên cứu hiện tượng thủy văn: đọc sách trang 11-13
o Sự tuần hoàn nước trong tự nhiên: đọc sách trang 15
o Phương trình cân bằng nước: đọc sách trang 17-18
Chương 2: Sông ngòi và sự hình thành dòng chảy trong sông
o Lưu vực sông: đọc sách trang 21-23
o Đặc điểm các đoạn sông : đọc sách trang 25
o Sự hình thành dòng chảy sông ngòi: đọc sách trang 29-33
o Nguyên nhân sinh mưa và phương pháp tính lượng mưa bình quân trên lưu vực: đọc sách trang 43-48
o Những đại lượng đặc trưng dòng chảy: đọc sách trang 52-53
Chương 3: Tính toán dòng chảy thiết kế
o Mẫu và tổng thế: đọc sách trang 59
o Phương pháp xây dựng đường tần suất kinh nghiệm: đọc sách trang 63-64
o Nhược điểm của đường tần suất kinh nghiệm: đọc sách trang 65
o Công thức tính tần suất kinh nghiệm: đọc sách trang 65
o Các đặc trưng thống kê của tập hợp mẫu: đọc sách trang 69
o Làm bài tập: Tính các đặc trưng thống kê H, CV, CS của tập hợp mẫu sau:
Năm 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 Mực nước
Hi (cm) 21 17 24 25 20 22 23 19 26 18 Đáp án : H =21,5; CV = 0,141; CS = 0
o Tính sai số lấy mẫu: đọc sách trang 69-70
o Làm bài tập: Tính sai số lấy mẫu tuyệt đối, sai số lấy mẫu của tập hợp mẫu có các đặc trưng thống kê sau đây: X = 80; Cv = 0,07; Cs = 0,2; n = 20
Trang 4
Đáp án:
% 278
% 100 2 , 0
556 , 0
556 , 0 ) 07 , 0 5 07 , 0 6 1 ( 20
6 ) 5 6 1 ( 6
% 714 , 15
% 100 07 , 0
011 , 0
011 , 0 07 , 0 1 20 2
07 , 0 1
2
% 565 , 1
% 100 80
252 , 1
252 , 1 20
80 07 , 0
'
4 2
4 2
' '
2 2
' '
=
=
= +
+
= +
+
=
=
=
= +
= +
=
=
=
=
=
=
=
x
x x
C C n
x
x
C n
C x
x n
X C n
CS
v v Cs
CV
V v
C X
V X
V
o Đường tần suất lý luận: đọc sách trang 71-75
o Phương pháp xây dựng đường tần suất bằng phương pháp đường thích hợp: đọc sách trang 76
o Phân tích tương quan: đọc sách trang 82-90 Làm lại bài ví dụ trang 88 về phân tích tương quan
o Tính toán chuẩn dòng chảy năm theo phương pháp thống kê: đọc sách trang 93
o Phương pháp chọn mẫu khi tính lưu lượng đỉnh lũ thiết kế: đọc sách trang 114
o Tính thời kỳ xuất hiện lại của lũ đặc biệt lớn: đọc sách trang 115
o Xác định các thông số của đường tần suất lý luận khi có lũ đặc biệt lớn: đọc sách trang 116-118
o Phương pháp chọn đường quá trình lũ điển hình: đọc sách trang 126
o Phương pháp thu phóng đường quá trình lũ điển hình: đọc sách trang 127-128
Trang 5- 5 -
PHẦN 3 ĐỀ THI VÀ ĐÁP ÁN
3.1 Hình thức đề
o Đề thi gồm 2 câu tự luận Mỗi câu 5 điểm
o Thời gian làm bài 60 phút
3.2 Đề thi mẫu
Câu 1 (5đ): Chuẩn dòng chảy năm là gì? Nêu ý nghĩa của việc xác định chuẩn dòng chảy
năm tại một vị trí trên sông? Các dạng biểu thị dòng chảy năm?
Câu 2 (5đ): Tính lượng dòng chảy lũ thiết kế tại mặt cắt X trên sông Y với tần suất thiết
kế 0,01%, 3%, 10%, 50%, 95% và 99% Biết tập hợp mẫu thống kê về lượng dòng chảy lũ tại mặt cắt X có các trị số đặc trưng thống kê như sau : Qtb = 200 (m3/s); Cv = 0.5; Cs = 1.00, đường tần suất tính toán theo đường tần suất Kisky-Menkel
3.3 Đáp án đề thi mẫu
Câu 1 :
Chuẩn dòng chảy năm (hay chuẩn dòng chảy) là giá trị trung bình của lượng dòng chảy năm trong thời kỳ nhiều năm
Chuẩn dòng chảy năm là đặc trưng cơ bản của nguồn nước trong một lưu vực nhất định, đánh giá khả năng tiềm tàng về tài nguyên nước của lưu vực đó và đồng thời là một trong những đặc trưng cơ bản nhất dùng để thiết kế hồ chứa nước và các công trình thủy lợi khác
Các dạng biểu thị dòng chảy năm
- Lưu lượng dòng chảy năm trung bình nhiều năm Qo (m3/s)
- Tổng lượng dòng chảy năm trung bình nhiều năm Wo (m3)
- Mô đun dòng chảy năm trung bình nhiều năm Mo (l/s.km2)
- Lớp dòng chảy năm trung bình nhiều năm Yo (mm)
Câu 2 :
Tần suất P% 0,01% 3% 10% 50% 95% 99%