G47 1 r xã hội học tổ chức

CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM Chương 1: Các yếu tố và hình ảnh của tổ chức TC.. Chương 3: TC – Hệ thống nhà máy • Sự lệ thuộc hình thức bề ngoài của lao động: tạo ra yếu tố con người trong sả

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA XÃ HỘI HỌC – CÔNG TÁC XÃ HỘI – ĐÔNG NAM Á

TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA

MÔN: XÃ HỘI HỌC TỔ CHỨC

Mục đích

Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ xa nắm vững nội dung ôn tập

và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả

Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo

Nội dung hướng dẫn

Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:

• Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các nội dung trọng tâm

của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa là các kiến thức hoặc

kỹ năng cốt lõi mà người học cần có được khi hoàn thành môn học

• Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa kiến thức và luyện tập

kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm

• Phần 3: Hướng dẫn làm bài kiểm tra Mô tả hình thức kiểm tra và đề thi, hướng

dẫn cách làm bài và trình bày bài làm và lưu ý về những sai sót thường gặp, hoặc những nỗ lực có thể được đánh giá cao trong bài làm

• Phần 4: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và đáp án, có tính chất

minh họa nhằm giúp học viên hình dung yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi

(Bản chi tiết đính kèm)

KT TRƯỞNG KHOA XHH – CTXH - ĐNA

PHÓ TRƯỞNG KHOA

Lâm Thị Ánh Quyên

Trang 2

- 1 -

PHẦN 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM

Chương 1: Các yếu tố và hình ảnh của tổ chức (TC)

• TC: các yếu tố và hình ảnh

• Các thuyết XHH cổ điển và phân tích TC

• Các thuyết XHH hiện đại và phân tích TC

Chương 2: Khung nhận thức để phân tích TC

• Khái quát: các cấp độ phân tích TC

• Kiểm soát yếu tố con người

• Dị biệt hóa (differentiation) và nhất thống hóa (integration)

Chương 3: TC – Hệ thống nhà máy

• Sự lệ thuộc hình thức bề ngoài của lao động: tạo ra yếu tố con người trong sản xuất

• Sự lệ thuộc thực tế của lao động: đưa yếu tố con người vào kỹ luật

Chương 4: TC – con người

• Thực nghiệm tại nhà máy Hawthorne

• Hawthorne và việc nhìn nhận lại lý thuyết TC

• Chester Barnard: lý thuyết về TC và quản trị

• Thực hành quản trị nhân bản thuyết

• Lãnh đạo

Chương 5: Thư lại – hành chánh, duy lý hóa và lý thuyết TC

• Weber và mô hình TC duy lý – hợp pháp

• Weber và vấn đề quyền hành

• Những rối loạn chức năng trong TC thư lại và những hệ quả không mong muốn

• Mô hình duy lý: khoa học hành chánh

• Mô hình TC duy lý – hợp pháp và sự thống trị

• Phê bình mô hình thư lại

Chương 6: Các hình thức TC mới: vượt qua mô hình TC của Ford

• Chủ nghĩa Ford

• Các mô hình SX mới

Trang 3

Chương 7: Các hệ hình TC mới: hậu thư lại – hành chánh, văn hóa TC, TC học tập

• TC hậu thư lại – hành chánh

• Văn hóa TC

• TC học tập

Trang 4

- 3 -

PHẦN 2 CÁCH THỨC ÔN TẬP

Chương 1: Các yếu tố và hình ảnh của tổ chức (TC)

• Triển khai những yếu tố, hình ảnh khác nhau khi nhìn nhận TC, qua đó giúp hiểu biết hơn về các khía cạnh khác nhau trong đời sống của các TC

• Các khái niệm cần nắm vững: mục tiêu TC, cơ cấu TC, thuyết chức năng, thuyết xung đột, thuyết tương tác biểu tượng,…

• Đọc TLHT, chương 1

• Trả lời các câu hỏi ôn tập cuối chương 1

Chương 2: Khung nhận thức để phân tích TC

• Trình bày những mối căng thẳng, những nghịch lý bên trong TC

• Các khái niệm cần nắm vững: trạng thái triết lý của con người, sự lệ thuộc hình thức bên ngoài, sự lệ thuộc thực tế, dị biệt hóa, nhất thống hóa,…

Chương 3: TC – Hệ thống nhà máy

• Trình bày các giai đoạn tạo ra yếu tố con người trong sản xuất

• Các khái niệm cần nắm vững: sự lệ thuộc hình thức bên ngoài, sự lệ thuộc thực tế,

…

• Trả lời các câu hỏi ôn tập cuối chương 3

Chương 4: TC – con người

• Các cuộc thực nghiệm tại nhà máy Hawthorne cho thấy những phản ứng của con người trong tổ chức ra sao và phải thay đổi, xây dựng lại những quan niệm về con

người và triển khai những phương pháp mới trong quản trị ù

• Các khái niệm cần nắm vững: hiệu ứng Hawthorne, vai trò của truyền thông giao tiếp, các nhu cầu của con người trong công việc,…

Chương 5: Thư lại – hành chánh, duy lý hóa và lý thuyết TC

• Giới thiệu mô hình thư lại hành chánh, với những hệ quả mong muốn và không mong muốn

Trang 5

• Các khái niệm cần nắm vững: mô hình lý tưởng, duy lý – hợp pháp, quyền lực, quyền hành, rối loạn chức năng,…

Chương 6: Các hình thức TC mới: vượt qua mô hình TC của Ford

• Nêu những nét chính của mô hình Ford, các nguyên nhân về cái chết của mô hình sản xuất này, đồng thời giới thiệu các mô hình hậu Taylor hoặc hậu Ford

• Các khái niệm cần nắm vững: mô hình Toyota, sản xuất tinh gọn, tổ chức linh động,…

Chương 7: Các hệ hình TC mới: hậu thư lại – hành chánh, văn hóa TC, TC học tập

• Chú trọng đến văn hóa, tri thức, những chuẩn tắc khi những cách thức kiểm soát con người của mô hình thư lại – hành chánh suy yếu

• Các khái niệm cần nắm vững: hậu thư lại – hành chánh, văn hóa TC, TC học tập,

…

Trang 6

- 5 -

PHẦN 3 HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA

a/ Hình thức kiểm tra và kết cấu đề

• Đề kiểm tra các câu hỏi tự luận

• Mỗi đề gồm 3 câu hỏi, gồm hai câu lý thuyết và 1 câu có liên hệ thực tế Phải bảo đảm mỗi câu hỏi trong một đề thi phải khác chương Hai câu hỏi thuần lý thuyết: 3 điểm/ câu Câu hỏi liên hệ thực tế: 4 điểm

b/ Hướng dẫn làm bài phần tự luận

• Trước hết phải tìm yêu cầu của bài, gạch dưới và đọc thật kỹ để làm đúng và vừa đủ theo yêu cầu của bài Làm thừa so với yêu cầu sẽ không được tính điểm, mất thời gian vô ích

• Không cần làm bài theo thứ tự Câu dễ làm trước

• Các yêu cầu tính toán cần làm cẩn thận ở ngoài và chép vào theo một thứ tự

để tránh bỏ sót

• Phần trả lời viết ngắn gọn và trình bày theo hiểu biết của mình Không chép

từ sách vào, nếu chép sẽ không được tính điểm

• Chép bài người khác sẽ không được tính điểm

Trang 7

PHẦN 4 CÂU HỎI VÀ ĐÁP ÁN ĐỀ THI MẪU

CÂU HỎI

1 Trong chương 2, chúng ta đã xác định hai yếu tố trong tổ chức – cơ cấu xã hội và môi trường Hai yếu tố này liên quan như thế nào với các cấp độ phân tích trong tổ chức và liên tổ chức? Theo bạn, yếu tố nào quan trọng hơn đối với sự thành công hay thất bại của tổ chức ? Tại sao? (3đ)

2 Các cuộc thực nghiệm tại nhà máy Hawthorne cho chúng ta biết điều gì về yếu tố con người trong sản xuất? Có thể rút ra được những bài học gì về phương pháp quản lý? (3đ)

3 Trong phương thức sản xuất lắp ráp, các công nhân đứng dọc theo dây chuyền sản xuất để tiến hành các công việc được giao Các vị giám sát kiểm tra theo dõi họ từ các văn phòng cửa kiếng Giả sử Marx, Weber và Durkheim được mời chia sẻ suy nghĩ của họ về hệ thống tổ chức này Bạn nghĩ họ sẽ nói những gì? (4đ)

ĐÁP ÁN

Câu 1:

o Nói rõ, xác định thêm đó là hai cấp độ phân tích nào:

- Cơ cấu tổ chức hay các mối quan hệ bên trong tổ chức: tổ chức được xem như

là một hệ thống đóng

- Môi trường hay quan hệ bên ngoài (liên tổ chức): tổ chức được xem là một hệ thống mở

o Quan hệ giữa hai cấp độ:

- Cấp độ bên trong tổ chức: những tiến trình năng động bên trong tổ chức có thể tạo nên các mối quan hệ liên tổ chức Ví dụ: những xung đột giữa các bên trong nội bộ tổ chức, như giữa lực lượng lao động và quản lý, có thể đưa đến chiến lược “đưa ra ngoài làm”

- Cấp độ liên tổ chức có thể có ảnh hưởng trực tiếp đến cơ cấu bên trong một tổ chức Ví dụ: môi trường cạnh tranh gay gắt có thể dẫn đến việc tái cơ cấu các mối quan hệ bên trong tổ chức

o Yếu tố nào quan trọng hơn đối với sự thành công hay thất bại của tổ chức ? Tại sao?

- Nếu tổ chức càng phụ thuộc vào bên ngoài, chẳng hạn, vào khách hàng thì mối quan hệ đối với bên ngoài càng quan trọng Bởi sự thành công hay thất bại của

tổ chức đều năm trong tay khách hàng

Trang 8

- 7 -

Câu 2:

o Từ các cuộc thực nghiệm tại nhà máy Hawthorne, ít nhất phải nêu hai vấn đề phát hiện liên quan đến yếu tố con người trong sản xuất:? Có thể rút ra được những bài

học gì về phương pháp quản lý?

- Các yếu tố xã hội có tầm quan trọng đặc biệt: năng suất không chỉ tùy thuộc vào

cá nhân mà thôi, nó còn tùy thuộc vào mối tương quan xã hội mà cá nhân bị ràng buộc

- Các nhóm phi chính thức ảnh hưởng lớn lao đến động lực tâm lý, mức sản xuất

và chất lượng công việc của nhân viên

o Có nhiều bài học được rút ra, có thể kể: chú trọng các mối tương quan cá nhân qua truyền thông giao tiếp, tạo điều kiện cho nhân viên thỏa mãn các nhu cầu xã hội, tham quyết của nhân viên, và các vấn đề khác như ủy quyền nhiều hơn, tự quản lý nhiều hơn,…

Câu 3:

Căn cứ vào quan điểm của Marx, Weber và Durkheim, sinh viên có thể tưởng tượng ra họ

sẽ nói những gì về hệ thống tổ chức dây chuyền lắp ráp này Đây là câu hỏi mở, giảng viên

sẽ dựa vào sự trả lời cụ thể của mỗi sinh viên để cho điểm

Định dạng
Số trang	8
Dung lượng	253,21 KB