TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA XÃ HỘI HỌC – CÔNG TÁC XÃ HỘI – ĐÔNG NAM Á TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA MÔN: XÃ HỘI HỌC DI CƯ VÀ DI DÂN Mục đích Tài liệu này nhằm
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA XÃ HỘI HỌC – CÔNG TÁC XÃ HỘI – ĐÔNG NAM Á
TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA MÔN: XÃ HỘI HỌC DI CƯ VÀ DI DÂN
Mục đích
Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ xa nắm vững nội dung ôn tập và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả
Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo
Nội dung hướng dẫn
Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:
• Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các nội dung
trọng tâm của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa
là các kiến thức hoặc kỹ năng cốt lõi mà người học cần có được khi hoàn thành môn học
• Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa kiến thức
và luyện tập kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm
• Phần 3: Hướng dẫn làm bài kiểm tra Mô tả hình thức kiểm tra và đề
thi, hướng dẫn cách làm bài và trình bày bài làm và lưu ý về những sai sót thường gặp, hoặc những nỗ lực có thể được đánh giá cao trong bài làm
• Phần 4: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và đáp án, có
tính chất minh họa nhằm giúp học viên hình dung yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi
(Bản chi tiết đính kèm)
KT TRƯỞNG KHOA XHH – CTXH - ĐNA
PHÓ TRƯỞNG KHOA Lâm Thị Ánh Quyên
Trang 2PHẦN 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM CỦA MÔN HỌC
• Các loại hình di cư và di dân
• Các luồng di cư chính
• Các lý thuyết liên quan
• Các vấn đề thực tiễn của quá trình và kết quả di cư
• Tình hình di cư ở Việt Nam
• Cộng đồng người Việt ở nước ngoài
Trang 3PHẦN 2 CÁCH THỨC ÔN TẬP
• Các loại hình di cư và di dân
✓ Di dân tự do
✓ Người tỵ nạn
o Thiên tai
o Chiến tranh
o Khủng bố
o Chính trị
✓ Di dân theo kế hoạch
dựng khu đô thị mới)
tầng đô thị)
• Các luồng di cư chính
✓ Bắc Mỹ
✓ Châu Âu
✓ Châu Á
✓ Châu Phi
• Các lý thuyết liên quan
✓ Các giai đoạn của quá trình di cư
✓ Đặc trưng của di dân tự do và các đối tượng di dân khác
✓ Văn hóa và hội nhập
✓ Hòa đồng, hội nhập và hòa nhập – Mô hình hòa nhập cấu trúc của Kallen
✓ Các khung chính sách – Những rào cản về mặt chính sách đối với di dân
✓ Bình đẳng và bất bình đẳng
✓ Công bằng xã hội và nguyên do của sự phân biệt đối xử
Trang 4✓ Mối quan hệ giữa di dân với nhà nước, thị trường, các tổ chức xã hội và dân sự, các nhóm kiều bào và người dân trong nước
• Các vấn đề thực tiễn của quá trình và kết quả di cư
✓ Tập quán cư trú gần cộng đồng gốc của người dân di cư (enclave)
✓ Hòa nhập văn hóa
✓ Công ăn việc làm và hòa nhập kinh tế
✓ Kiều hối / tiền gửi về nhà (remittances)
✓ Chảy máu chất xám
✓ Di cư bất hợp pháp
✓ Di cư và phát triển
✓ Hồi hương, di cư tuần hoàn và trạng thái xuyên quốc gia
• Tình hình di cư ở Việt Nam
✓ Di dân nội địa/trong nước
o nông thôn ra thành thị
o quy hoạch & phát triển đô thị
o tái định cư do xây dựng công trình cơ sở hạ tầng
✓ Di dân quốc tế
o lập gia đình với người nước ngoài
o xuất khẩu lao động và ở lại
o tu nghiệp và ở lại
o du học và ở lại
• Cộng đồng người Việt ở nước ngoài
o Tại Bắc Mỹ
o Tại châu Âu
o Tại châu Á
Trang 5• Bài tập theo chủ đề
✓ So sánh lịch sử hình thành các cộng đồng ngoại kiều
✓ So sánh và phân tích sự tương đồng và khác biệt giữa các cộng đồng người Việt ở nước ngoài
✓ Phân tích nguyên nhân và hệ quả của các luồng di cư nội địa
ở Việt Nam
Trang 6PHẦN 3 HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA
• Hình thức kiểm tra: tự luận hoặc tiểu luận
• Cách làm bài tự luận:
✓ Nên diễn giải lý thuyết theo cách hiểu của riêng mình, không chép từ sách hoặc tài liệu
✓ Cần phân biệt rõ ràng từng lý thuyết, không nhập nhằng
• Cách làm bài tiểu luận:
✓ Chủ đề/đề tài phải liên quan đến môn học
✓ Có tham khảo và trích dẫn tư liệu thích hợp
• Các trường hợp có thể bị mất điểm:
✓ Chép y nguyên từ bài làm của một người khác
✓ Viết những nội dung hoàn toàn không liên quan đến câu hỏi
• Những nỗ lực có thể được đánh giá cao trong bài làm:
✓ Tự tìm hiểu về cộng đồng Việt kiều tại những nơi ít người biết tới
✓ So sánh tình hình di cư của Việt Nam với một hoặc nhiều quốc gia khác
Trang 7PHẦN 4 ĐỀ THI MẪU
Hãy trình bày những hiểu biết của anh chị về các loại hình di dân Theo anh/chị, cộng đồng người Việt ở Thái Lan hiện nay nhìn chung nên được xếp vào loại hình nào?
Đáp án gợi ý:
Các loại hình di cư và di dân:
• Di dân tự do
• Người tỵ nạn
✓ Thiên tai
✓ Chiến tranh
✓ Khủng bố
✓ Chính trị
• Di dân theo kế hoạch
✓ Chương trình di cư có định hướng của nhà nước (xây dựng khu
đô thị mới)
✓ Tái định cư (hệ quả của phát triển, nâng cấp cơ sở hạ tầng đô thị)
✓ Tái cơ cấu nền kinh tế (xây dựng khu kinh tế mới) Người Việt ở Thái Lan:
• Lịch sử hình thành
• Đặc điểm chính
• Kết luận