PHẦN 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM Môn học Luật Tố tụng hành chính được phân loại thành bốn nội dung chủ yếu sau: - Phần 1: Khái quát về ngành luật tố tụng hành chính - Phần 2: Thẩm quyền
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA LUẬT
LƯU HÀNH NỘI BỘ
Trang 2LƯU HÀNH NỘI BỘ
In tại Công ty TNHH Một Thành Viên In Kinh Tế,
279 Nguyễn Tri Phương, Phường 5, Quận 10, TP Hồ Chí Minh
Trang 3MỤC ĐÍCH
Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ xa nắm vững nội dung ôn tập và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo
NỘI DUNG HƯỚNG DẪN
Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:
Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các nội
dung trọng tâm của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa là các kiến thức hoặc kỹ năng cốt lõi mà người học cần có được khi hoàn thành môn học
Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa kiến
thức và luyện tập kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm
Phần 3: Hướng dẫn làm bài kiểm tra Mô tả hình thức kiểm tra
và đề thi, hướng dẫn cách làm bài và trình bày bài làm và lưu ý
về những sai sót thường gặp, hoặc những nỗ lực có thể được đánh giá cao trong bài làm
Phần 4: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và đáp
án, có tính chất minh hoạ nhằm giúp học viên hình dung yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi
Trang 4PHẦN 1
CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM
Môn học Luật Tố tụng hành chính được phân loại thành bốn nội dung chủ yếu sau:
- Phần 1: Khái quát về ngành luật tố tụng hành chính
- Phần 2: Thẩm quyền xét xử hành chính của TAND
- Phần 3: Chủ thể của Tố tụng hành chính
- Phần 4: Chứng cứ, chứng minh & Các giai đoạn của Tố tụng
hành chính
Phần 1: TỔNG QUAN VỀ LUẬT TỐ TỤNG HÀNH CHÍNH Chương 1: Khái quát về ngành luật tố tụng hành chính
Khái niệm và đặc điểm vụ án hành chính
Nhiệm vụ và nguồn của Luật Tố tụng hành chính
Quá trình hình thành và phát triển của Luật tố tụng hành chính
Các nguyên tắc của ngành luật tố tụng hành chính
Phần 2: THẨM QUYỀN XÉT XỬ HÀNH CHÍNH CỦA TAND Chương 2: Thẩm quyền xét xử hành chính của TAND
Đối tượng khởi kiện trong vụ án hành chính
Thẩm quyền giải quyết vụ án hành chính của Tòa án nhân dân
Chuyển vụ án, nhập hoặc tách vụ án hành chính và vấn đề xác định thẩm quyền trong trường hợp có tranh chấp về thẩm quyền
Phần 3: CHỦ THỂ CỦA TTHC
Chương 3: Chủ thể của TTHC
Các cơ quan tiến hành tố tụng hành chính
Người tiến hành tố tụng
Trang 5 Người tham gia tố tụng
Phần 4: CHỨNG CỨ, CHỨNG MINH & CÁC GIAI ĐOẠN CỦA TTHC
Chương 4: Chứng cứ và chứng minh trong tố tụng hành chính
Chứng cứ trong vụ án hành chính
Chứng minh trong vụ án hành chính
Chương 5: Khởi kiện và thụ lý vụ án hành chính
Khởi kiện vụ án hành chính
Thụ lý vụ án hành chính
Trả lại đơn khởi kiện
Chương 6: Chuẩn bị xét xử sơ thẩm
Khái niệm, nhiệm vụ, ý nghĩa, thời hạn
Trình tự tiến hành
Các quyết định của Tòa án trong giai đoạn chuẩn bị xét xử
Chương 7: Xét xử sơ thẩm vụ án hành chính
Khái niệm và nhiệm vụ của phiên tòa sơ thẩm
Những quy định chung về phiên tòa sơ thẩm vụ án hành chính
Diễn biến phiên tòa sơ thẩm vụ án hành chính
Thủ tục giải quyết khiếu kiện danh sách cử tri bầu cử Đại biểu Quốc hội, danh sách cử tri bầu cử Đại biểu Hội đồng nhân dân
Chương 8: Thủ tục phúc thẩm, giám đốc thẩm và tái thẩm vụ
án hành chính
Khái niệm, mục đích, nhiệm vụ của phúc thẩm vụ án hành chính
Kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm
Xét xử phúc thẩm
Thủ tục giám đốc thẩm
Thủ tục giám đốc thẩm
Trang 6PHẦN 2
CÁCH THỨC ÔN TẬP
Chương 1: Khái quát về ngành luật TTHC
Khái niệm và đặc điểm vụ án hành chính
Các khái niệm cần nắm vững: vụ án hành chính
Điều kiện phát sinh vụ án hành chính
Đặc điểm của vụ án hành chính
Phải nên được hai đặc điểm của vụ án hành chính
Tố tụng hành chính
Nêu được khái niệm tố tụng hành chính
Khái niệm, đối tượng điều chỉnh, phương pháp điều chỉnh của Luật Tố tụng hành chính, quan hệ pháp luật tố tụng hành chính
Nêu khái niệm đối tượng điều chỉnh, phương pháp điều chỉnh Quan hệ pháp luật tố tụng hành chính
Nhiệm vụ và nguồn của Luật Tố tụng hành chính
Nêu được sáu nhiệm vụ của luật TTHC gồm:
Quy định những nguyên tắc của tố tụng hành chính
Quy định chi tiết rõ ràng về thẩm quyền của Tòa án
Quy định cách thức và trình tự tiến hành các thủ tục
Quy định chính xác, phù hợp nhất các quyền và nghĩa vụ tố tụng của các chủ thể
Quy định thẩm quyền cơ chế và trình tự xét lại các bản án quyết định đã có hiệu lực pháp luật
Quy định cơ chế và trình tự, thủ tục thi hành án hành chính
Nguồn của Luật Tố tụng hành chính
Trang 7 Hiến pháp
Luật Tố tụng hành chính năm 2010
Các văn bản luật khác: Luật tổ chức Tòa án nhân dân, Luật
tổ chức Viện kiểm sát nhân dân chủ yếu quy định về tổ chức của Tòa án, Viện kiểm sát…
Quá trình hình thành và phát triển của Luật tố tụng hành chính
Giai đoạn 1945-1975
Giai đoạn 1975 đến trước năm 1996
Giai đoạn 1996 đến nay
Các nguyên tắc của ngành luật tố tụng hành chính
Phải nêu khái quát được 18 loại nguyên tắc Người học tìm hiểu thêm trong Luật TTHC 2015
Chương 2: Thẩm quyền xét xử hành chính của TAND
Đối tượng khởi kiện trong vụ án hành chính
Phải xác định được đối tượng thuộc thẩm quyền xét xử hành chính của TAND, bao gồm quyết định hành chính, hành vi hành chính, quyết định kỷ luật buộc thôi việc…
Phải phân biệt được quyết định hành chính và xác định được quyết định hành chính nào thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND Bởi trong phần lý luận pháp lý, chúng ta có thể phân loại quyết định hành chính thành nhiều dạng khác nhau
Thẩm quyền theo các cấp Tòa án và theo lãnh thổ
Người học phải xác định được tòa án cấp nào sẽ xét xử vụ án hành chính
Xác định được các cấp tòa án tại Việt Nam
Chuyển vụ án, nhập hoặc tách vụ án hành chính và vấn đề xác định thẩm quyền trong trường hợp có tranh chấp về thẩm quyền
Trang 8Người học phải xác định được tòa án chỉ giải quyết vụ án hành chính thuộc thẩm quyền của mình Khi phát hiện vụ án không thuộc thẩm quyền giải quyết, Tòa án phải chuyển vụ
án cho Tòa án khác giải quyết
Người học tham khảo các quy định pháp luật để nghiên cứu thêm vấn đề này
Chương 3: Chủ thể của TTHC
Cơ quan tiến hành tố tụng
Người học xác định được quyền và nghĩa vụ pháp lý của hai
cơ quan tiến hành tố tụng là Tòa án và Viện kiểm sát
Xác định được chức năng của từng cơ quan này theo từng giai đoạn của quy trình tố tụng
Người tiến hành tố tụng
Người tiến hành tố tụng bao gồm Chánh án tòa án, Viện trưởng VKSND, thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, thanh tra viên, kiểm sát viên, kiểm tra viên, thư ký tòa án
Người học nghiên cứu về các góc độ quyền và nghĩa vụ của các chủ thể này được quy định như thế nào trong Luật TTHC
2015
Người tham gia tố tụng
Người tham gia tố tụng được chia thành hai dạng 1 là đương
sự, bao gồm người khởi kiện, người bị kiện và người có quyền, lợi ích hợp pháp 2 là các chủ thể khác như người phiên dịch, người giám định…
Tương tự phương pháp và góc độ nghiên cứu đối với chủ thể tiến hành tố tụng, người học tự mình nêu ra các quyền và nghĩa vụ pháp lý đối với các chủ thể này trong quy trình tố tụng hành chính
Trang 9Chương 4: Chứng cư và chứng minh trong tố tụng hành chính
Chứng cứ và chứng minh trong tố tụng hành chính
Người học phải nắm được các khái niệm về chứng cứ và một
số đặc điểm của chứng cứ, cụ thể như sau:
- Chứng cứ phải là những gì có thật
- Chứng cứ phải có giá trị chứng minh các tình tiết, sự kiện của vụ án hành chính
- Chứng cứ trong vụ án hành chính được thu thập, xác minh, đánh giá theo trình tự, thủ tục do Luật TTHC quy định
- Chứng cứ được Tòa án dùng làm căn cứ để xác định yêu cầu của đương sự là có căn cứ và hợp pháp hay không, nhằm giải quyết đúng đắn vụ án hành chính
Bên cạnh đó, các thuộc tính của chứng cứ cũng phải được nghiên cứu kỹ
Nguồn của chứng cứ và vấn đề xác định chứng cứ người học tham khảo Theo Điều 75 Luật TTHC 2015
Việc xác định nghĩa vụ cung cấp chứng cứ, người học nên căn cứ xem chủ thể đóng vai trò gì trong vụ án để xác định được chính xác Ví dụ, người khởi kiện sẽ cung cấp chứng cứ
là những nội dung gì? Người bị kiện cung cấp cho tòa án những chứng cứ nào ? …
Ngoài ra, một số nội dung sau cũng cần được quan tâm nghiên cứu kỹ đó là:
- Giao nộp chứng cứ
- Xác minh, thu thập chứng cứ
- Bảo quản chứng cứ
- Đánh giá chứng cứ
- Công bố, sử dụng và bảo vệ chứng cứ
Trang 10 Chứng minh trong vụ án hành chính
Nội dung thứ hai của chương này là chứng minh trong vụ án hành chính
Người học cần lưu ý:
- Khái niệm và ý nghĩa của chứng minh
- Đối tượng phải chứng minh trong tố tụng hành chính
- Những nội dung không cần phải chứng minh
- Phương tiện chứng minh tron TTHC
Chương 5: Khởi kiện, thụ lý vụ án hành chính
Khởi kiện vụ án hành chính
Trong phần này, người học cần tìm hiểu kỹ về các điều kiện khởi kiện cũng như hình thức và thủ tục khởi kiện
Ngoài ra, việc T.A nhận đơn và xem xét đơn khởi kiện cũng như pháp luật tố tụng quy định các mốc thời gian là một điểm mà người học cần phải lưu ý để có thể vận dụng được trong thực tiễn
Thụ lý vụ án hành chính
Về nội dung này, người học quan tâm tới ý nghĩa, điều kiện cũng như thủ tục thụ lývụ án hành chính
Trả lại đơn khởi kiện
Nội dung này, người học nghiên cứu Điều 109 Luật TTHC và các tài liệu khác để nắm rõ nội dung chi tiết
Chương 6: Chuẩn bị xét xử sơ thẩm
Khái niệm, nhiệm vụ, ý nghĩa, thời hạn
Lưu ý về nhiệm vụ của giai đoạn chuẩn bị xét xử là:
- Kiểm tra lại các điều kiện của việc khởi kiện, khởi tố và thụ lý vụ án hành chính
- Xác định thành phần, tư cách của người tham gia tố tụng
Trang 11- Xác định yêu cầu của đương sự, làm rõ nội dung vụ việc;
- Xác định những vấn đề cần phải chứng minh;
- Thu thập các văn bản pháp luật liên quan đến nội dung quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu kiện
- Xác minh, thu thập chứng cứ, nghiên cứu hồ sơ, bước đầu định hướng giải quyết vụ án
Ý nghĩa của giai đoạn này là:
Chuẩn bị những điều kiện cần thiết giúp cho việc giải quyết
vụ án tại phiên tòa đuôc chính xác, khách quan, đúng pháp luật
- Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, thông qua việc xác minh, thập chứng cứ, nghiên cứu hồ sơ vụ án, Tòa án phát hiện những sai lầm, thiếu sót trong giai đoạn khởi kiện, khởi tố
và thụ lý vụ án hành chính để từ đó có định hướng giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật
- Ở giai đoạn chuẩn bị xét xử, Tòa án sẽ tạo điều kiện cho các bên đương sự thỏa thuận với nhau về việc giải quyết
vụ án
Về thời hạn, người học đọc thêm tại Luật TTHC 2015 Lưu ý, đối với từng loại việc khác nhau mà thời hạn cho giai đoạn này cũng được quy định khác nhau
Trình tự tiến hành
Người học lưu ý đối với các nội dung sau đây:
Phân công Thẩm phán giải quyết vụ án
Thông báo về việc thụ lý vụ án
Xác minh, thu thập chứng cứ
Lập và nghiên cứu hồ sơ vụ á
Các quyết định của Tòa án trong giai đoạn chuẩn bị xét xử
Quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án
Trang 12Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án
Quyết định đưa vụ án ra xét xử
Đối với từng loại quyết định trên, người học cần phải nắm rõ các căn cứ để TA có thể ban hành những quyết định này cho đúng luật
Chương 7: Xét xử sơ thẩm vụ án hành chính
Khái niệm và nhiệm vụ của phiên tòa sơ thẩm
Người học cần nắm được các khái niệm và nhiệm vụ của phiên tòa sơ thẩm Nêu được ý căn bản, đây là cơ sở cho các thủ tục Phúc thẩm hay Giám đốc thẩm, Tái thẩm sau này
Những quy định chung
Nguyên tắc tiến hành phiên tòa sơ thẩm vụ án hành chính
Nội quy phiên tòa
Những người tham gia phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án hành chính
Hoãn phiên tòa
Quyết định tạm đình chỉ, đình chỉ giải quyết vụ án tại phiên tòa
Bản án hành chính sơ thẩm
Biên bản phiên tòa
Thủ tục ra bản án, quyết định của Tòa án tại phiên tòa sơ thẩm
Diễn biến phiên tòa sơ thẩm
Chuẩn bị khai mạc phiên tòa sơ thẩm vụ án hành chính Thủ tục khai mạc phiên tòa
Thủ tục hỏi tại phiên tòa
Tranh luận
Nghị án
Trang 13Tuyên án
Thẩm quyền của HĐXX sơ thẩm
Phần này, học viên đọc Luật tố tụng hành chính hiện hành để nắm vững các căn cứ pháp lý phục vụ hoạt động thực tiễn
Chương 8: Thủ tục phúc thẩm vụ án hành chính
Khái niệm, mục đích, nhiệm vụ của phúc thẩm vụ án hành chính
- Bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức và
- Bảo đảm pháp chế XHCN
- Khắc phục sai lầm của tòa án đã xét xử sơ thẩm
Nhiệm vụ của phúc thẩm vụ án hành chính
- Kiểm tra tính xác thực về mặt chứng cứ của bản án, quyết định sơ thẩm
- Kiểm tra tính hợp pháp (hay tính pháp lý) của bản án, quyết định sơ thẩm;
- Đưa ra quyết định đúng đắn đối với bản án hoặc quyết định sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị
Kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm
Đối với nội dung này, người học lưu ý các vấn đề sau đây:
- Khái niệm kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm
- Đối tượng kháng cáo, kháng nghị:
- Chủ thể kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm
- Thời hạn kháng cáo, kháng nghị
- Yêu cầu đối với kháng cáo, kháng nghị
- Hình thức và nội dung của kháng cáo, kháng nghị
- Thủ tục kháng cáo, kháng nghị và thụ lý vụ án hành chính
Trang 14- Thay đổi, bổ sung và rút kháng cáo, kháng nghị; bổ sung chứng cứ mới
- Hậu quả pháp lý của kháng cáo, kháng nghị
Xét xử phúc thẩm
- Người học lưu ý với các nội dung dưới đây:
- Thẩm quyền xét xử phúc thẩm
- Hội đồng xét xử phúc thẩm
- Phạm vi xét xử phúc thẩm
- Chuẩn bị xét xử phúc thẩm
- Tạm đình chỉ và đình chỉ giải quyết vụ án hành chính ở giai đoạn phúc thẩm
- Phiên toà phúc thẩm
- Thẩm quyền quyết định của Hội đồng xét xử phúc thẩm
Thủ tục giám đốc thẩm
- Tính chất, ý nghĩa
- Kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm
- Đối tượng kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm
- Căn cứ kháng nghị
- Thời hạn kháng nghị
- Thời hạn kháng nghị
- Gửi quyết định kháng nghị giám đốc thẩm
- Hoãn, tạm đình chỉ thi hành bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật
- Thay đổi, bổ sung, rút kháng nghị
- Hậu quả pháp lý khi bản án, quyết định bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm
Trang 15Bên cạnh đó, nội dung về thẩm quyền GĐT và tái thẩm là nội dung quan trọng, người học cần xác định rõ xem tòa án cấp nào có thẩm quyền về việc này
Đối với thủ tục GĐT, người học cần chú ý những nội dung sau:
- Thẩm quyền giám đốc thẩm, tái thẩm
- Hội đồng giám đốc thẩm, tái thẩm
- Phạm vi giám đốc thẩm
- Phiên toà giám đốc thẩm
- Thẩm quyền của Hội đồng giám đốc thẩm
- Quyết định giám đốc thẩm
Kháng nghị theo thủ tục tái thẩm
- Chủ thể kháng nghị
- Căn cứ kháng nghị theo thủ tục tái thẩm
- Thời hạn kháng nghị
- Thẩm quyền của Hội đồng tái thẩm
- Thủ tục đặc biệt xem xét lại quyết định của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao