QUAN HỆ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ GIỮA CÁC QUỐC GIA Chương 1: Khái quát chung về Luật thương mại quốc tế Chủ thể của Luật thương mại quốc tế Nguồn của Luật thương mại quốc tế Những nguy
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA LUẬT
LƯU HÀNH NỘI BỘ
Trang 2LƯU HÀNH NỘI BỘ
In tại Công ty TNHH MTV In Kinh tế - tháng 07/2019
279 Nguyễn Tri Phương, Phường 5, Quận 10
Trang 3MỤC ĐÍCH
Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ xa nắm vững nội dung ôn tập và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả
Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo
NỘI DUNG HƯỚNG DẪN
Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:
Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các nội
dung trọng tâm của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa là các kiến thức hoặc kỹ năng cốt lõi mà người học cần có được khi hoàn thành môn học
Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa
kiến thức và luyện tập kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm
Phần 3: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và
đáp án, có tính chất minh hoạ nhằm giúp học viên hình dung yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi
Trang 4PHẦN 1
CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM
PHẦN I QUAN HỆ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ GIỮA CÁC QUỐC GIA
Chương 1: Khái quát chung về Luật thương mại quốc tế
Chủ thể của Luật thương mại quốc tế
Nguồn của Luật thương mại quốc tế
Những nguyên tắc cơ bản của luật thương mại quốc tế
Chương 2: Các thiết chế thương mại quốc tế
Thiết chế thương mại quốc tế toàn cầu
Thiết chế thương mại quốc tế khu vực
Chương 3: Quy chế thương mại hàng hóa trong TMQT
Rào cản thuế quan
Rào cản phi thuế quan
Quy chế đặc thù
Chương 4: Các biện pháp phòng vệ thương mại
Biện pháp chống bán phá giá
Biện pháp chống trợ cấp
Biện pháp tự vệ thương mại
Chương 5: Quy chế thương mại dịch vụ
Cơ sở pháp lý của thương mại dịch vụ trong GATS và các cam kết
Các phương thức cung ứng dịch vụ
Trang 5Chương 6: Quy chế thương mại liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ
Hiệp định TRIPs: vị trí và vai trò
Chuẩn bảo hộ tối thiểu trong TRIPs
Thực thi bảo hộ theo TRIPs
Chương 7: Giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia thành viên WTO
Khái quát về giải quyết tranh chấp trong TMQT giữa các quốc gia;
Cơ chế giải quyết tranh chấp của WTO
PHẦN II QUAN HỆ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ GIỮA CÁC THƯƠNG NHÂN
Chương 8: Hợp đồng thương mại quốc tế giữa các thương nhân
Ký kết, hiệu lực của hợp đồng TMQT
Phân loại hợp đồng thương mại quốc tế
Nguồn luật điều chỉnh hợp đồng TMQT
Chương 9: Giải quyết tranh chấp trong TMQT giữa các thương nhân
Lựa chọn luật áp dụng và cơ quan giải quyết tranh chấp
Các phương thức giải quyết tranh chấp
- Thương lượng
- Hòa giải/trung gian
- Trọng tài thương mại
- Tòa án
Thi hành phán quyết của Trọng tài và Tòa án nước ngoài
Trang 6PHẦN 2
CÁCH THỨC ÔN TẬP
Chương 1: Khái quát chung về Luật thương mại quốc tế
Chủ thể của Luật thương mại quốc tế
o Quốc gia, vùng lãnh thổ
o Tổ chức quốc tế
o Cá nhân
Nguồn của Luật thương mại quốc tế
o Điều ước quốc tế
o Luật quốc gia
o Tập quán thương mại quốc tế
o Án lệ quốc tế/quốc gia
o Các học thuyết
o Luật mềm
Những nguyên tắc cơ bản của luật thương mại quốc tế/WTO
o Nguyên tắc không phân biệt đối xử
- Quy chế Tối huệ quốc (MFN) và những ngoại lệ
- Quy chế đối xử quốc gia (NT)
o Nguyên tắc mở cửa thị trường
- Xóa bỏ rào cản hạn ngạch
- Giảm và xóa bỏ rào cản thuế quan
Trang 7- Các rào cản phi thuế quan khác (rào cản kỹ thuật trong thương mại, kiểm dịch động thực vật )
o Nguyên tắc minh bạch
- Minh bạch về chính sách
- Minh bạch về pháp luật
o Nguyên tắc cạnh tranh lành mạnh
- Tạo điều kiện cạnh tranh bình đảng giữa các doanh nghiệp (ban hành các biện pháp phòng vệ thương mại)
Tài liệu tham khảo:
o Giáo trình luật thương mại quốc tế
o Hiệp định GATT/GATS/Hiệp định thành lập WTO
Chương 2: Các thiết chế thương mại quốc tế
Thiết chế khu vực
o Khu vực thương mại tự do
- Liên minh Châu âu (EU): cơ cấu, tổ chức, hoạt động
và pháp luật nội khối EU/ quan hệ thương mại giữa Việt Nam và EU
- ASEAN: Cơ cấu, pháp luật điều chỉnh nội khối về thương mại hàng hóa, dich vụ và các hiệp định AEAN ký kết với các quốc gia (Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc )/ Việt Nam gia nhập ASEAN
Thiết chế thương mại toàn cầu
o WTO: cơ cấu tổ chức cùng hệ thống pháp luật của WTO
o Ngân hàng thế giới (WB): lịch sử hình thành và cơ cấu
tổ chức
Trang 8o Qũy tiền tệ quốc tế (IMF): Lịch sử hình thành và chức năng nhiệm vụ của IMF
o Việt Nam gia nhập WTO và cam kết
Tài liệu tham khảo
o Giáo trình luật thương mại quốc tế
o Các Hiệp định của WTO
o Các điều ước của EU
o Các điều ước của ASEAN
Chương 3: Quy chế thương mại hàng hóa trong TMQT
Rào cản thuế quan: Đặc điểm
Rào cản phi thuế quan (Hiệp định TBT, SPS…)
Rào cản hạn ngạch: đặc điểm
Tài liệu tham khảo
o Giáo trình luật thương mại quốc tế
o Hiệp định GATT 1994
o Hiệp định TBT/SPS/TRIMS
Chương 4: Các biện pháp phòng vệ thương mại
Chống bán phá giá
o Khái niệm: phá giá; chống bán phá giá; thiệt hại nghiêm trọng; biên độ phá giá
Chống trợ cấp
o Khái niệm Trợ cấp, chống trợ cấp; biên độ trợ cấp, biên độ thiệt hại
Trang 9 Tự vệ
o Khai niệm tự vệ thương mại; điều kiện áp dụng biện pháp tự vệ
Tài liệu tham khảo:
o Giáo trình luật thương mại quốc tế
o Hiệp định chống bán phá giá của WTO
o Hiệp định chống trợ cấp của WTO
o Hiệp định tự vệ thương mại của WTO
o Luật quản lý ngoại thương
Chương 5: Quy chế thương mại dịch vụ
Khái niệm và đặc điểm của thương mại dịch vụ
Các phương thức cung ứng dịch vụ
Thương mại dịch vụ trong WTO
Thương mại dịch vụ trong ASEAN
Tài liệu:
o Giáo trình luật thương mại quốc tế
o Hiệp định GATS của WTO
o Hiệp định khung về thương mại dịch vụ trong ASEAN (AFAS) và các nghị định thư thi hành cam kết)
Chương 6: Quy chế thương mại liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ
Khái niệm, đặc điểm của quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến thương mại hàng hóa
Trang 10 Các biện pháp nhằm bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ trong Hiệp định TRIPs của WTO
Khái niệm và đối tượng điều chỉnh của các điều ước liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ được TRIPS dẫn chiểu
Tài liệu tham khảo:
o Giáo trình luật thương mại quốc tế
o Hiệp định TRIPS của WTO
o Các điều ước của Tổ chức SHTT thế giới được Hiệp định TRIPS dẫn chiếu
Chương 7: Giải quyết tranh chấp trong TMQT giữa các quốc gia thành viên WTO
Khái quát về giải quyết tranh chấp trong TMQT giữa các quốc gia
Cơ chế giải quyết tranh chấp trong WTO
Trình tự thủ tục giải quyết tranh chấp trong TWO
Thẩm quyền giải quyết tranh chấp trong WTO
Tài liệu tham khảo
o Giáo trình luật thương mại quốc tế
o Hiệp định về giải quyêt ttranh chấp của WTO (DSU)
Chương 8: Hợp đồng thương mại quốc tế giữa các thương nhân
Ký kết, hiệu lực của hợp đồng TMQT
o Chào hàng, chào hàng lại, chấp nhận chào hàng, từ chối chào hàng
Trang 11o Điều kiện có hiệu lực cuả chào hàng
o Ký kết và thực hiện hợp đồng
o Các chế tài vi phạm hợp đồng
Phân loại Hợp đồng Thương mại quốc tế
o Hợp đồng mua bán hàng hóa
o Hợp đồng cung ứng dịch vụ
o Hợp đồng đầu tư
o Hợp đồng liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ
Nguồn luật và chọn luật điều chỉnh hợp đồng TMQT
o Điều ước quốc tế
o Tập quán thương mại quốc tế
o Luật quốc gia
Tài liệu tham khảo:
o Giáo trình luật thương mại quốc tế
o Công ước Viên 1980 về mua bán hàng hóa quốc tế
o Incoterms 2010
o Luật thương mại 2005
Chương 9: Giải quyết tranh chấp trong TMQT giữa các thương nhân
Các phương thức giải quyết tranh chấp giữa các thương nhân
Thương lượng
Hòa giải/trung gian
Trang 12 Tòa án
Trọng tài thương mại
Thi hành phán quyết của Trọng tài và Tòa án nước ngoài
o Điều kiện để Trọng tài thương mại giải quyết vụ kiện
o Điều kiện để Tòa án từ chối thụ lý vụ kiện tranh chấp thương mại quốc tế
o Áp dụng luật trong giải quyết tranh chấp
Tài liệu tham khảo
o Giáo trình luật thương mại quốc tế
o Công ước New York 1958 về Công nhận và cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài
o Bộ luật Tố tụng dân sự
o Luật Trọng tài thương mại
Trang 13PHẦN 3
ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN
Thời gian làm bài 90 phút Được sử dụng tài liệu giấy (bao gồm văn bản quy phạm pháp luật
và các tài liệu tham khảo khác)
điểm
Phần
1
Câu hỏi trắc nghiệm: Lựa chọn câu trả lời
đúng
Ví dụ:
Câu 1: Việt Nam gia nhập ASEAN năm nào?
a/ 1994
b/ 1995
c/ 1996
d/ 1997
Câu 2: Tên gọi hiện nay của các nước Đông
Nam Á là gì?
a/ Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN)
b/ Cộng đồng các quốc gia Đông Nam Á
c/ Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)
d/ Liên minh các nước ASEAN
Cách trả lời: Thí sinh lựa chọn một trong
Mỗi câu
trả lời đúng: 0,1 điểm
Trang 14STT Đề cương đáp án cơ bản Thang
điểm
bốn đáp án a/b/c/d
Phần
II Bài tập tình huống
03 điểm
Ví dụ:
Công ty A có trụ sở tại Hà Nội, sở hữu 100%
vốn của công ty A1 tại Thái Lan, A1 là
doanh nghiệp có vốn đầu tư 100% vốn Việt
Nam Công ty A1 ký hợp đồng với công ty
B, trụ sở tại Tp Hồ Chí Minh, vốn 100% nhà
đầu tư Việt Nam
Các bên ký hợp đồng như sau: Công ty A1
bán cho công ty B 100 tấn đường tinh luyện,
giá cả tương đương 10.000.000 VND/tấn, giá
trên bao gồm bảo hiểm và chi phí vận
chuyển đến tận cảng Sài Gòn
Hợp đồng không thỏa thuận cơ quan giải
quyết tranh chấp và luật áp dụng
Hỏi:
1 Xác định hợp đồng giữa công ty A và
công ty B là hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế hay hợp đồng mua bán hàng hóa trong nước Tại sao?
2 Các bên có thể thỏa thuận điều kiện
giao hàng theo Incoterms để áp dụng
Mỗi câu trả lời đúng : 1 điểm
Trang 15STT Đề cương đáp án cơ bản Thang
điểm
trong hợp đồng được không? Nếu có thì điều kiện nào? Tại sao?
3 Trọng tài thương mại có thể giải
quyết tranh chấp trong hợp đồng này trong điều kiện nào?
Trả lời:
1 Hợp đồng giữa công ty A1 và B là
hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
Căn cứ khoản 1, điều 3 luật quản lý ngoại thương 2018; điều 27 luật thương mại 2005; điều 1 công ước Viên 1980 về mua bán hàng hóa quốc
tế để giải thích
2 Các bên có thể thỏa thuận giao nhận
hàng hóa theo Icoterms, điều kiện CIF của Incoterms phù hợp với thỏa thuận này (phân tích điều kiện CIF)
3 Trọng tài chỉ có thể giải quyết tranh
chấp hợp đồng này với điều kiện các bên có thỏa thuận trọng tài bằng văn bản (căn cứ điều 2.1; điều 3.2; điều 5.1 luật trọng tài thương mại 2010);
điều 2.2 Công ước New York 1958 về công nhận và cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài
Trang 16MỤC LỤC
PHẦN 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM 3 PHẦN 2 CÁCH THỨC ÔN TẬP 6 PHẦN 3 ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN 13