Phat trien cong dong

Trong đó, nổi cộm là các bệnh truyềnnhiễm, thiếu chất dinh dưỡng, căng thẳng, bệnh do nhiệt độ tăng cao 4.Biến đổi khí hậu tác động trực tiếp đến sức khỏe con người thông qua mối qua

TỔ CHỨC VÀ PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG

Đề tài:

NHẬN THỨC CỦA NGƯỜI DÂN VỀ SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA BIỂN ĐỔI KHÍ HẬU

MỤC LỤC MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT

I Mô tả dự án - 01

1 Bối cảnh xây dựng dự án - 01

2 Mục tiêu của dự án - 01

3 Các chiến lược của dự án - 01

4 Đối tưởng hưởng lợi và phạm vi tác động - 02

II Khung nội dung đánh giá dự án - 03

III Phương pháp đánh giá dự án - 05

1 Phương pháp định lượng - 05

2 Phương pháp định tính - 12

IV Đánh giá kết quả thực địa - 13

1 Tính bền vững - 13

2 Tính hiệu quả - hiệu suất - 14

3 Tính tác động - 14

4 Tính nhân rộng - 14

V Kết luận - 15

TÀI LIỆU THAM KHẢO - 16

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

I Lý do chọn đề tài

Phát triển bền vững đang là mục tiêu quan trọng hàng đầu của thế giới hiện naytrong bối cảnh các nền kinh tế đang tăng trưởng với nhiều bất ổn, tình trạng bất bìnhđẳng, suy thoái môi trường, các xung đột ngày càng diễn ra trầm trọng 17 mục tiêuphát triển bền vững đến năm 2030 được xem là kế hoạch trong giai đoạn mới của LiênHợp Quốc nhằm khuyến khích các quốc gia trên thế giới cùng tham gia để tạo nênmột thế giới năng động, phát triển hài hòa và bền vững trong dài hạn

Một trong 17 mục tiêu phát triển bền vững mà Liên Hợp Quốc đặt trọng tâm đó

là triển khai các hoạt động cần thiết để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu và các tácđộng của nó Biến đổi khí hậu là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển,thủy quyển, sinh quyển, thạch quyển trong hiện tại và tương lai bởi các nguyên nhântự nhiên và nhân tạo Theo nghiên cứu của các nhà khoa học, biến đổi khí hậu đã vàđang xảy ra trên phạm vi toàn cầu gây tác động mạnh mẽ đến mọi quốc gia và sự sốngtrên trái đất Biến đổi khí hậu làm cho thiên tai, thảm họa, nhất là bão lụt, hạn hán,động đất, sóng thần ngày càng gia tăng về tần suất, cường độ và quy mô Điển hìnhtrong những năm gần đây, do tác động của biến đổi khí hậu, những cơn bão có sức tànphá lớn xuất hiện ngày càng nhiều, phá hủy công trình, nhà cửa, hoa màu và cướp đisinh mạng của hàng ngàn người, đặc biệt là ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của conngười

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các dịch bệnh nguy hiểm đang lan tràn ởnhiều nơi trên thế giới, hàng năm có khoảng 150 ngàn người chết do các bệnh liênquan đến biến đổi khí hậu, từ bệnh tim do nhiệt độ tăng quá cao đến vấn đề hô hấp vàtiêu chảy (1) Biến đổi khí hậu góp phần gia tăng 11 bệnh truyền nhiễm quan trọng,trong đó có sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản, làm phát sinh, phát triển đáng kể cácdịch cúm nghiêm trọng như cúm A (H5N1, H1N1 và gần đây là H7N9), sốt rét quaytrở lại ở nhiều nơi, nhất là ở vùng núi, sốt xuất huyết cũng hoành hành trên nhiều địaphương (2)

Tại Việt Nam, một trong năm quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổikhí hậu, do địa hình rừng núi, bờ biển dài, nhiều sông suối và khí hậu nhiệt đới, ViệtNam phải gánh chịu những hệ quả khắc nghiệt bởi thiên tai với tần suất ngày càng gia

1 Ngô Huyền (2012), Thực trạng và hậu quả của biến đổi khí hậu, Cổng thông tin điện tử thành phố Đà Nẵng,

www.danang.gov.vn.

2 Nguyễn Văn Thắng (2010), Biến đổi khí hậu và tác động ở Việt Nam, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường, NXB Khoa học và Kỹ Thuật, Hà Nội, trang 204

tăng Ước tính sẽ có khoảng 70% dân số phải đối mặt với những rủi ro vì bão, mưalớn và lũ lụt (3), trong đó người dân vùng đồng bằng sông Cửu Long là một trong bacộng đồng dễ bị tổn thương nhất bởi biến đổi khí hậu và nước biển dâng TheoPGS.TS.Trần Đắc Chu, Cục trưởng Cục Quản lý môi trường Y tế (Bộ Y tế), trongkhoảng chục năm trở lại đây, ở Việt Nam tình hình dịch bệnh đang gia tăng và diễnbiến phức tạp hơn, có sự liên quan mật thiết giữa một số bệnh dịch phát hiện trênngười và các tác động của biến đổi khí hậu Trong đó, nổi cộm là các bệnh truyềnnhiễm, thiếu chất dinh dưỡng, căng thẳng, bệnh do nhiệt độ tăng cao (4).

Biến đổi khí hậu tác động trực tiếp đến sức khỏe con người thông qua mối quan

hệ trao đổi vật chất, năng lượng giữa cơ thể người với môi trường xung quanh, dẫnđến những biến đổi về sinh lý, tập quán, khả năng thích nghi và phản ứng của cơ thểvới các tác động đó Biến đổi khí hậu cũng ảnh hưởng gián tiếp đến sức khỏe conngười thông qua những nguồn gây bệnh, làm tăng khả năng bùng phát và lan truyềncác bệnh dịch như cúm A/H1N1, cúm A/H5N1, tiêu chảy, dịch tả (5) Ngoài ra, biếnđổi khí hậu làm tăng khả năng xảy ra một số bệnh nhiệt đới như sốt xuất huyết, viêmnão Nhật Bản, làm tăng tốc độ sinh trưởng và phát triển nhiều loại vi khuẩn và côntrùng, vật chủ mang bệnh (ruồi, muỗi, bọ chét…)

Như vậy, có thể nhận thấy, nơi nào người dân sinh sống, lao động càng gần gũi

và phụ thuộc nhiều vào thiên nhiên thì càng bị ảnh hưởng bởi những hệ lụy của biếnđổi khí hậu đến sức khỏe cũng như mọi mặt đời sống Những địa phương ven biểnthuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long, có mạng lưới kênh rạch dày đặt, được xác định

là một trong những tỉnh thành chịu tác động nặng nề nhất bởi hiện tượng nước biểndâng, xâm nhập mặn và hạn hán Vì phần đông dân số vẫn hoạt động trong lĩnh vựcsản xuất nông nghiệp, bản thân cộng đồng còn duy trì khá nhiều những phong tục tậpquán, hành vi, lối sống phụ thuộc khá nhiều vào thiên nhiên, nên những ảnh hưởngcủa biến đổi khí hậu đến đời sống và sức khỏe của người dân càng trở nên sâu sắc Trong bối cảnh đó, liệu người dân đã thật sự nhận thức và nhận thức ở mức độnào những vấn đề liên quan đến biến đổi khí hậu nói chung và những tác động củabiến đổi khí hậu đến sức khỏe cộng đồng nói riêng, bởi chỉ khi người dân nhận thứcđược vấn đề này thì mới có thể tự bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình cũng như

3 http://climatechange.edu.vn (2016), Ứng phó với biến đổi khí hậu.

4 Anh Quân (2014), Biến đổi khí hậu gây ra nhiều bệnh lạ, http://moitruong.com.vn.

5 Đỗ Thành (2012), Những tác động tới sức khỏe của biến đổi khí hậu, Cục quản lý môi trường y tế,

http://vihema.gov.vn.

cộng đồng nhằm thích ứng tốt với những diễn tiến của biến đổi khí hậu Đây chính là

nội dung trọng tâm mà nhóm tác giả tìm hiểu dựa nghiên cứu “Nhận thức của người

dân Bến Tre về sức khỏe cộng đồng dưới tác động của biến đổi khí hậu” điển cứu tại

xã Tân Trung, huyện Mỏ Cày Nam, tỉnh Bến Tre do nhóm nghiên cứu của thạc sĩNguyễn Thị Thu Hiền thực hiện năm 2016

II Biến đổi khí hậu trong bối cảnh toàn cầu

1 Khái niệm biến đổi khí hậu

Theo định nghĩa của Công ước khí hậu, biến đổi khí hậu là sự thay đổi của khíhậu được quy trực tiếp hay gián tiếp là do hoạt động của con người làm thay đổi thànhphần của khí quyển toàn cầu và đang góp thêm vào sự biến động khí hậu tự nhiêntrong các thời gian có thể so sánh được Biến đổi khí hậu xác định sự khác biệt giữacác giá trị trung bình dài hạn của một tham số hay thống kê khí hậu Trong đó, trungbình được thực hiện trong một khoảng thời gian xác định, thường là vài thập kỷ Dướiđây là một số hiện tượng thiên nhiên là hệ quả của biến đổi khí hậu:

Hạn hán là hiện tượng thiếu nước nghiêm trọng xảy ra trong thời gian dài dokhông có mưa hoặc cạn kiệt nguồn nước Hạn hán tác động đáng kể lên hệ sinh thái vànông nghiệp của vùng bị ảnh hưởng, hạn hán có thể kéo dài nhiều năm, nhưng mộttrận hạn hán dữ dội ngắn hạn cũng gây ra thiệt hại đáng kể và tổn thất cho nền kinh tế.Thủy triều là hiện tượng nước biển, nước sông lên xuống trong một chu kỳthời gian phụ thuộc biến chuyển thiên văn Sự thay đổi lực hấp dẫn từ Mặt Trăng(phần chủ yếu) và từ các thiên thể khác như Mặt Trời (phần nhỏ) tại một điểm bất kỳtrên bề mặt Trái Đất trong khi Trái Đất quay đã tạo nên hiện tượng nước lên (triều lên)

và nước rút (triều xuống) vào những khoảng thời gian nhất định trong một ngày Xâm nhập mặn là hiện tượng nước mặn với nồng độ mặn bằng 40/00 xâm nhậpsâu vào nội đồng khi xảy ra triều cường, nước biển dâng hoặc cạn kiệt nguồn nướcngọt, sự tích tụ quá nhiều muối hòa tan trong đất, bên cạnh sự axit hóa là một tronghai kết quả lâu dài của sự phát triển đất, đồng thời xảy ra khi sự bốc hơi trong sáu đếnchín tháng trong một năm lớn hơn lượng mưa

2 Các biểu hiện của biến đổi khí hậu:

Các biểu hiện của biến đổi khí hậu bao gồm (IPCC, 2007):

+ Nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng lên do sự nóng lên của bầu khí quyển toàncầu,

+ Sự dâng cao mực nước biển do giãn nở vì nhiệt và băng tan,

+ Sự thay đổi thành phần và chất lượng khí quyển,

+ Sự di chuyển của các đới khí hậu trên các vùng khác nhau của trái đất,

+ Sự thay đổi cường độ hoạt động của quá trình hoàn lưu khí quyển, chu trìnhtuần hoàn nước trong tự nhiên và các chu trình sinh địa hoá khác, và

+ Sự thay đổi năng suất sinh học của các hệ sinh thái, chất lượng và thành phầncủa thuỷ quyển, sinh quyển, địa quyển

Tuy nhiên, sự gia tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu và mực nước biển dângthường được coi là hai biểu hiện chính của biến đổi khí hậu

.3 Thực trạng biến đổi khí hậu trong bối cảnh toàn cầu

Bên cạnh nhiệt độ tăng và mực nước biển dâng, con người cũng đã cảm nhậnngày càng rõ rệt về sự gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan Hạn hán và lũ lụtxảy ra thường xuyên hơn; các cơn bão trở nên mạnh hơn; nhiều đợt nắng nóng hơn; sốngày lạnh, đêm lạnh và sương giá giảm đi, trong khi các đợt nắng nóng ngày càng xảy

ra thường xuyên hơn; cường độ của những cơn bão và lốc nhiệt đới đã trở nên nghiêmtrọng hơn

3.1 Biến đổi khí hậu trên thế giới

Nhiệt độ trung bình toàn cầu đã trở thành thước đo phổ biến về thực trạng khíhậu toàn cầu Trong khoảng 100 năm qua (giai đoạn 1906-2005), nhiệt độ trung bìnhtoàn cầu đã tăng khoảng 0,7oC (1,3oF) Theo IPC, sự ấm lên của khí hậu là điều chắcchắn Hàm lượng khí CO2, loại khí nhà kính quan trọng nhất trong bầu khí quyển toàncầu, dao động ở mức 200-300 ppm trong suốt 800.000 năm qua, nhưng đã tăng lên ởmức khoảng 387 ppm trong 150 năm qua, chủ yếu là do đốt nhiên liệu hóa thạch vàmột nguyên nhân nhỏ hơn là từ hoạt động sản xuất nông nghiệp và thay đổi việc sửdụng đất Theo báo cáo gần đây của WMO, năm 2010 là năm nóng nhất trong lịch sử.Ngoài ra, trong mười năm qua (2001-2010), nhiệt độ trung bình toàn cầu đã cao hơn0,5oC so với giai đoạn 1961-1990, mức cao nhất đối với bất kì giai đoạn 10 năm nào

kể từ khi bắt đầu quan trắc khí hậu bằng thiết bị đo đạc Một thập kỷ sau khi Nghịđịnh thư Kyoto (1997) qui định các giới hạn phát thải các khí nhà kính, khi các nướcphát triển bắt đầu giai đoạn đầu tiên trong quá trình kiểm kê phát thải, các loại khí nhàkính trong khí quyển vẫn tiếp tục tăng và thậm chí là tốc độ tăng còn nhanh hơn trước.Khi nhiệt độ toàn cầu tăng lên, lượng mưa tại các khu vực khác nhau đang thayđổi; các vùng biển ấm lên, băng tại các cực đang tan ra và mực nước biển đang dânglên (UNDP, 2008) Các nghiên cứu từ số liệu quan trắc trên toàn cầu cho thấy, mựcnước biển trung bình toàn cầu trong thời kỳ 1961-2003 đã dâng với tốc độ 1,8 ±0,5mm/năm, trong đó, đóng góp do giãn nở nhiệt khoảng 0,42 ± 0,12mm/năm và băng

tan khoảng 0,70 ± 0,50mm/năm Tuy nhiên, mực nước biển thay đổi không đồng đềutrên toàn bộ đại dương: ở một số vùng, mực nước biển dâng gấp một vài lần so với tốc

độ dâng trung bình toàn cầu, trong khi ở một số vùng khác, mực nước biển đã hạ thấphơn

Bên cạnh nhiệt độ tăng và mực nước biển dâng, con người cũng đã cảm nhậnngày càng rõ rệt về sự gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan Hạn hán và lũ lụtxảy ra thường xuyên hơn; các cơn bão trở nên mạnh hơn; nhiều đợt nắng nóng hơn; sốngày lạnh, đêm lạnh và sương giá giảm đi, trong khi các đợt nắng nóng ngày càng xảy

ra thường xuyên hơn; cường độ của những cơn bão và lốc nhiệt đới đã trở nên nghiêmtrọng hơn

Theo một nghiên cứu của Liên Hợp Quốc, biến đổi khí hậu đã làm thiệt hại chokinh tế Thế giới ước tính đến 300 tỷ USD mỗi năm Cụ thể, có đến 90% số vụ thảmhọa toàn cầu có nguyên nhân bắt nguồn từ thời tiết Có đến 606.000 người đã thiệtmạng do các thảm họa về thời tiết gây nên trong vòng hơn 20 năm qua, cùng với 4,1tỷ người khác đang bị thương, phải bỏ nhà cửa đi sơ tán, đang trong tình trạng cầnviện trợ khẩn cấp Lũ lụt và hạn hán gây thiệt hại nặng nề về người, tài sản, mất mùagây ra nạn đói nghèo, ô nhiễm môi trường nặng nề, gây ra dịch bệnh

Năm 2016 là năm nóng nhất trong lịch sử thế giới, với mức tăng nhiệt độ xấp xỉmục tiêu giới hạn được các nước đặt ra nhằm hạn chế tình trạng nóng lên toàn cầu.Nhiệt độ trung bình trên bề mặt Trái Đất năm 2016 cao hơn năm 2015 khoảng 0,20C, ởmức 14,80C, tức là cao hơn 1,30C so với giai đoạn trước cuộc Cách mạng côngnghiệp So với thỏa thuận chống biến đổi khí hậu đạt được tại Paris năm 2015 với đềxuất hạn chế sự nóng lên toàn cầu ở mức 1,50C so với giai đoạn tiền công nghiệp thìcon số 1,30C được xem là đã sát ngưỡng nguy hiểm Nhiệt độ tăng cao kéo theo hiệntượng băng tan ở hai cực, từ đó hiện tượng bão lụt cũng tăng

3.2 Biến đổi khí hậu tại Việt Nam

Ở Việt Nam, hiện tượng bão lụt – hạn hán đã và đang làm cho con người, nềnkinh tế nước ta bị thiệt hại nặng nề Nổi bật là lũ lụt năm 1999 (hay còn được gọi làĐại hồng thủy 1999), trận lụt gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng cho miền Trung đặcbiệt là ở tỉnh Thừa Thiên Huế Trận lũ lịch sử đã gây thiệt hại tài sản lên đến gần 3800tỷ đồng và số người chết lên đến 595 người

Tình hình hạn hán ở nước ta năm 2016 diễn ra vô cùng phức tạp Trong 6 thángcuối năm 2016, nắng nóng cục bộ vẫn xuất hiện tại các tỉnh miền đông Nam Bộ vớinhiệt độ cao nhất ngày đạt ngưỡng 35 – 360C (tháng 6), từ 31 – 340C (tháng 7 – 9).Nhìn chung nền nhiệt độ trung bình tháng phổ biến cao hơn so với trung bình nhiềunăm từ 0,5 – 10C Lượng mưa tại nhiều khu vực có sự phân bố không đồng đều.

Trong tháng 6/2016, tại khu vực Nam Bộ lượng mưa phổ biến xấp xỉ so vớitrung bình nhiều năm cùng thời kỳ Trong tháng 7/2016, các tỉnh miền Đông Nam Bộtổng lượng mưa tháng phổ biến thấp hơn so với trung bình nhiều năm từ 20 – 40%,nhưng tháng 8 thì cao hơn từ 10 – 30% Vào tháng 9/2016, tổng lượng mưa cao hơn

so với các năm trước từ 20 – 40%

Biến đổi khí hậu ở Việt Nam những năm gần đây gây nên hiện tượng thời tiếtcực đoan như thời tiết giá lạnh đầu năm 2016, băng giá và tuyết xuất hiện ở các vùngphía bắc những ngày cuối tháng 1, là hệ quả của đợt không khí lạnh mạnh nhất trongvòng 40 năm qua Nắng nóng, hạn hán kỷ lục, mưa lũ liên tiếp tại các tỉnh Nam Trung

Bộ Do lượng mưa năm 2015 thấp, dung tích trữ của một số hồ chứa thủy lợi, thủyđiện bị thiếu hụt so với trung bình nhiều năm ở khu vực Nam Trung Bộ và TâyNguyên đã có gần 40.000 ha lúa phải dừng sản xuất do thiếu nước, 122.000 ha câytrồng bị hạn hán, thiếu nước và hàng chục nghìn hộ dân bị thiếu nước sinh hoạt

Năm 2016, nước ta bị xâm nhập mặn khốc liệt nhất trong 100 năm qua, do ảnhhưởng của xâm nhập mặn, từ cuối năm 2015 đến nay, nhiều diện tích cây trồng đã bịảnh hưởng, ở vụ mùa Thu Đông năm 2015, có khoảng 90.000 ha lúa bị ảnh hưởng đếnnăng suất Thống kê sơ bộ cho thấy, thiệt hại do thiên tai năm 2016 ước tính là gần18.300 tỷ đồng, phá hỏng 258,3 nghìn ha lúa, 113,2 nghìn hoa màu và 49,8 nghì hanuôi trồng thủy sản, làm chết 52,1 nghìn con gia súc, 1,7 triệu gia cầm và hơn 1 nghìntấn thủy sản các loại Tháng 12/2016, nhiệt độ trung bình ở đồng bằng Trung du Bắc

Bộ nóng hơn so với trung bình là 30C , với mức đó vào tháng 12 là một con số rất lớn.Báo hiệu cho chúng ta biết thời tiết sẽ chuyển pha trung tính từ hiện tượng El Ninosang hiện tượng La Nina bởi thế nên thời tiết sẽ rất khó dự đoán hơn

4 Nguyên nhân dẫn đến biến đổi khí hậu

4.1 Nguyên nhân chủ quan: Theo báo cáo mới nhất của Liên hợp quốc,

nguyên nhân của hiện thượng biến đổi khí hậu 90% là do con người gây ra, 10% là do

tác động của tự nhiên Chu kỳ nóng ấm của trái đất mang tính nội sinh và ngoại sinhtự nhiên được đẩy nhanh và trở nên nghiêm trọng hơn do những tác động của khí thảicông nghiệp và hiệu ứng nhà kính Nguyên nhân chính của sự nóng lên của trái đất là

do sự gia tăng đáng kể nồng độ khí nhà kính nhân tạo trong khí quyển, làm thay đổikhả năng hấp thụ và phản xạ bức xạ của khí quyển

Hiệu ứng nhà kính

Hiệu ứng nhà kính là sự trao đổi không cân bằng về năng lượng giữa trái đấy vớikhông gian xung quanh, dẫn đến sự tăng nhiệt độ của khí quyển trái đất Hiện tượngnày diễn ra theo cơ chế tượng tự như nhà kính trồng cây

Hầu hết giới khoa học đều công nhận biến đổi khí hậu là do nồng độ của khí hiệuứng nhà kính tăng lên trong khí quyển ở mức độ cao Bản thân nó đã làm cho trái đất

ấm lên, nhiệu độ bề mặt trái đất nóng lên, nhiệt độ nóng lên này đã tạo ra các biến đổitrong các vấn đề thời tiết hiện nay

Cùng với sự nóng lên toàn cầu, nước biển dâng, sự thay đổi về mưa và sự bốchơi là sự suy thoái của tầng ôzôn bình lưu làm tăng bức xạ cực tím mặt trời trên tráiđất, gây ra những ảnh hưởng lớn cho loài người

+ Ô nhiễm không khí là do khí thải công nghiệp gây ra chủ yếu là bụi, SO2,NO2, CO… Nồng độ bụi có xu hướng tăng theo thời gian và hầu hết đều vượt quágiới hạn cho phép nhiều lần Cá biệt có một số nhà máy sản xuất vật liệu xây dựngvượt tiêu chuẩn cho phép từ 20 lên đến 435 lần; công nghiệp khai thác than, các nhà

máy luyện kim vượt từ 5 đến 125 lần; khai thác và chế biến khoáng sản như than đá,apatit, cao lanh vượt từ 10 đến 15 lần; các nhà máy cơ khí, đóng tàu vượt khoảng 10đến 15 lần; các nhà máy dệt may vượt từ 3 đến 5 lần

+ Hiện tượng trễ: hầu hết những sự biến đổi của khí hậu là một dạng của hiệntượng trễ, trong đó trạng thái hiện tại của khí hậu không có tác động ngay đến sự biếnđổi của thời tiết Chẳng hạn nhe, trong một năm có thời tiết hơn khô, nó không ảnhhưởng nhiều ngoài việc làm cho mực nước trong các hồ giảm hay các đồng bằng bịkhô Tuy nhiên trong năm tiếp theo, hiện tượng này là nguyên nhân dẫn đến lượngmưa ít đi lại dẫn đến một năm khô hạn tiếp theo Hiện thượng này lặp đi lặp lại chođến thời điểm nào đó sẽ dẫn đến sự thay đổi của toàn bộ khí hậu

4.2 Nguyên nhân khách quan:

- Chu kỳ nóng lên của Trái đất do hoạt động nội tại Hiện tượng nhiệt độ bề mặt

Trái đất nóng lên và lạnh đi vốn là hiện tượng tự nhiên xảy ra có tính chu kỳ trong lịchsử hình thành và phát triển của Trời đất Chu kỳ nóng ấm của Trái đất mang tính nộisinh và ngoại sinh tự nhiên được đẩy nhanh và trở nên nghiêm trọng hơn do những tácđộng của khí thải công nghiệp và hiệu ứng nhà kính

- Sự biến đổi của đại dương: Sự tác động qua lại giữa không khí và các đạidương là một trong các nguyên nhân dẫn đến sự biến đổi khí hậu Rất nhiều sự thayđổi bất thường của khí hậu như hiện tượng EL Nino hay La Nina được hình thành mộtphần do lượng nhiệt tích tụ vào trong các đại dương khác nhau và sự di chuyển củacác dòng hải lưu

- Những nghiên cứu cổ sinh khí hậu đó khẳng định rằng hàng ngàn năm trướcthời kỳ tiền công nghiệp, khí hậu đó không bị nóng lên Nhưng xu thể đó thay đổi, đặcbiệt trong những thập niên gần đây, theo tính toán của IPCC, nhiệt độ tăng trung bình0,3 độ mỗi thập niên Đến năm 2100, nhiệt độ bề mặt trái đất có thể tăng từ 1,50C đến4,50C Mưa trở nên thất thường hơn: vào mùa mưa, cường độ mưa lớn hơn, lượngnước mưa trở nên nhiều hơn; vào mùa nắng, thời tiết thường khô hạn hơn, nắng gắthơn Toàn bộ mặt đệm, cả mặt đất và đại dương đều nóng lên, đặc biệt là ở vĩ độ caodẫn đến hiện tượng băng tan ở hai vừng cực, gây nên tình trạng nước biển dâng cao.Tần suất và cường độ hiện tượng El Nino tăng đáng kể, gây lũ lụt và hạn hán ở cácvùng nhiệt đới và á nhiệt đới

- Cùng với sự nóng lên toàn cầu, nước biển dâng, sự thay đổi về lượng mưa vàlượng hơi nước bốc hơi là sự suy thoái của tầng ôzôn bình lưu làm tăng bức xạ cựctím mặt trời trên trái đất, gây ra những ảnh hưởng lớn cho loài người Ngược lại, bảnthân sự tồn tại và phát triển của các ngành kinh tế - xã hội cũng làm biến đổi môitrường xung quanh, tác động đến hệ thống khí hậu.

- Bằng phương pháp khoan sâu đến 3.270m ở vùng Nam Cực và phân tích cácbóng khí nằm trong các lớp băng tuyết ở độ sâu vài km, các nhà khoa học lần đầu tiên

đã có thể tìm hiểu về lịch sử biến đổi khí hậu hàng trăm nghìn năm trước và đi đến kếtluận rằng nồng độ CO2 trong khí quyển hiện nay ở mức cao nhất trong 800.000 nămqua

5 Hậu quả của biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu làm ảnh hưởng đến các hệ sinh thái trên trái đất và tác độngtrực tiếp đời sống hàng ngày của con người

- Các hệ sinh thái bị phá hủy: Biến đổi khí hậu và lượng cacbon dioxite ngày

càng tăng cao đang thử thách các hệ sinh thái Các hậu quả như thiếu hụt nguồn nướcngọt, không khí bị ô nhiễm nặng, năng lượng và nhiên liệu khan hiếm, và các vấn đề y

tế liên quan khác không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của con người mà còn là vấn đềsinh tồn

- Mất đa dạng sinh học

Nhiệt độ trái đất hiện nay đang làm cho các loài sinh vật biến mất hoặc có nguy

cơ tuyệt chủng Khoảng 50% các loài động thực vật sẽ đối mặt với nguy cơ tuyệtchủng vào năm 2050 nếu nhiệt độ trái đất tăng thêm từ 1,1 đến 6,4 độ C nữa Sự mấtmát này là do mất môi trường sống vì đất bị hoang hóa, do nạn phá rừng và do nướcbiển ấm lên Các nhà sinh vật học nhận thấy đã có một số loài động vật di cư đến vùngcực để tìm môi trường sống có nhiệt độ phù hợp Ví dụ như là loài cáo đỏ, trước đâychúng thường sống ở Bắc Mỹ thì nay đã chuyển lên vùng Bắc cực

Con người cũng không nằm ngoài tầm ảnh hưởng Tình trạng đất hoang hóa vàmực nước biển đang dâng lên cũng đe dọa đến nơi cư trú của chúng ta Và khi cây cỏ

và động vật bị mất đi cũng đồng nghĩa với việc nguồn lương thực, nhiên liệu và thunhập của chúng ta cũng mất đi

- Chiến tranh và xung đột

Lương thực và nước ngọt ngày càng khan hiếm, đất đai dần biến mất nhưng dân

số cứ tiếp tục tăng; đây là những yếu tố gây xung đột và chiến tranh giữa các nước vàvùng lãnh thổ

Do nhiệt độ trái đất nóng lên và biến đổi khí hậu theo chiều hướng xấu đã dầnlàm cạn kiệt các nguồn tài nguyên thiên nhiên Một cuộc xung đột điển hình do biếnđổi khí hậu là ở Darfur Xung đột ở đây nổ ra trong thời gian một đợt hạn hán kéo dài,suốt 20 năm vùng này chỉ có một lượng mưa nhỏ giọt và thậm chí nhiều năm không

có mưa, làm nhiệt độ vì thế càng tăng cao

Theo phân tích của các chuyên gia, các quốc gia thường xuyên bị khan hiếmnước và mùa màng thất bát thường rất bất ổn về an ninh

- Dịch bệnh

Nhiệt độ tăng cùng với lũ lụt và hạn hán đã tạo điều kiện thuận lợi cho các convật truyền nhiễm như muỗi, ve, chuột,… sinh sôi nảy nở, truyền nhiễm bệnh gây nguyhại đến sức khỏe của nhiều bộ phận dân số trên thế giới

Tổ chức WHO đưa ra báo cáo rằng các dịch bệnh nguy hiểm đang lan tràn ởnhiều nơi trên thế giới hơn bao giờ hết Những vùng trước kia có khí hậu lạnh giờ đâycũng xuất hiện các loại bệnh nhiệt đới

Hàng năm có khoảng 150 ngàn người chết do các bệnh có liên quan đến biến đổikhí hậu, từ bệnh tim do nhiệt độ tăng quá cao, đến các vấn đề hô hấp và tiêu chảy

- Hạn hán