Đảng chính trị cầm quyền Một đảng chính trị được gọi là cầm quyền khi nó chi phối, khống chế được Nhà nước để phục vụ cho mục đích chính trị của mình Là lực lượng lãnh đạo, dẫn dắt xã hô
Trang 1I MỞ ĐẦU
Trong tình hình đất nước đang trong tiến trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, Đảng và Nhà nước đóng vai trò rất to lớn trong việc hoạch định ra những đường lối, chủ trương, cụ thể hóa những đường lối chủ trương đó vào cuộc sống
Trong bối cảnh hòa bình thế giới đang còn nhiều diễn biến phức tạp, các thế lực thù địch luôn âm mưu gây chia rẽ nội bộ nhân dân, bộ máy thực thi quyền lực nhà nước bộc lộ nhiều hạn chế như cồng kềnh, hoạt động chưa thực sự hiệu quả, không nhất quán trong hành động; một bộ phận cán bộ, công chức tha hóa về đạo đức, có tư tưởng không lành mạnh Chính vì thế, Đảng phải phát huy tối đa sự lãnh đạo của mình, Đảng cần phải lắng nghe ý kiến của nhân dân, nhất quán trong chỉ đạo nhằm thống nhất mục tiêu chung của toàn đất nước
Trang 2II NỘI DUNG
1 Một số vấn đề về Đảng chính trị
1.1 Đảng chính trị
Đảng chính trị là một tổ chức được liên kết dựa trên một hệ tư tưởng, hay quan điểm chính trị, thể hiện lợi ích của một giai cấp hay tầng lớp xã hội, bao gồm những người tiêu biểu nhất trong giai cấp hay tầng lớp xã hội ấy với những mục tiêu, lý tưởng nhất định
Đảng chính trị hình thành và hoạt động một cách tự giác khi sự nhận thức của con người ở trình độ cao về con đường đạt tới một mục đích nhất định, về cơ bản là một tổ chức tự nguyện, là sự liên minh của những người ưu tú cùng tư tưởng, cùng nguyện vọng
và hoạt động chung trong một cương lĩnh, đường lối, lấy kỷ luật của đảng để chi phối và ràng buộc
Đảng chính trị là một tổ chức chính trị bao gồm những đại diện tiêu biểu của một giai cấp hay tầng lớp xã hội, dựa trên một hệ tư tưởng hay quan điểm chính trị nhất định phản ánh lợi ích của giai cấp hay tầng lớp xã hội đó
1.2 Bản chất của Đảng chính trị
Đảng chính trị luôn mang tính giai cấp Là sản phẩm của các cuộc đấu tranh giai cấp đã đạt tới trình độ tự giác cao (với cương lĩnh, tôn chỉ, mục đích, mục tiêu, nghệ thuật vận động, tổ chức, tiến hành đấu tranh chính trị…), đại diện cho lợi ích của một giai cấp trong xã hội
Đảng chính trị luôn có hệ tư tưởng, quan điểm chính trị, chỉ hoạt động với một cương lĩnh chính trị và một tổ chức rõ rệt khi sự hình thành và cố kết các giai cấp tầng lớp tương ứng đã đạt đến một trình độ tư tưởng nhất định
Đảng chính trị hướng tới giành, giữ, sử dụng quyền lực nhà nước, Mục tiêu của các Đảng chính trị là giành và giữ chính quyền, sử dụng chính quyền làm công cụ để thực hiện mục đích, mục tiêu chính trị Khi có chính quyền, nhiệm vụ chính của Đảng thay đổi căn bản từ đấu tranh giành giữ chính quyền sang phát triển đất nước
Trang 3Đảng chính trị có cấu trúc rõ ràng.
1.3 Đảng chính trị cầm quyền
Một đảng chính trị được gọi là cầm quyền khi nó chi phối, khống chế được Nhà nước để phục vụ cho mục đích chính trị của mình
Là lực lượng lãnh đạo, dẫn dắt xã hôi, quyết định phương hướng phát triển toàn xã hội, tác động, chi phối hoạt động nhà nước:
- Tạo nên một bộ máy nhà nước thích ứng, bảo vệ lợi ích giai cấp mà nó đại diện, định hướng cho xã hội phát triển theo ý chí của giai cấp đó
- Sự tác động của Đảng vào Nhà nước mang tính toàn diện và thường xuyên: Sự tác động mang tính cục bộ của các thành viên, mang tính lợi ích nhóm
- Chỉ nhằm gây sức ép cho nhà nước mà không nhằm mục tiêu giành lấy quyền lực Nhà nước
- Các tổ chức này rất đa dạng, đan xen nhau và có tác dụng rất lớn tới Nhà nước
2 Đảng chính trị ở Việt Nam
Đảng chính trị ở Việt Nam là Đảng Cộng sản Việt Nam với vai trò là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động
và của dân tộc Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng
tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, lấy tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản
Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội Đảng lãnh đạo bằng cương lĩnh, chiến lược, các định hướng về chính sách và chủ trương lớn; bằng công tác tuyên truyền, thuyết phục, vận động, tổ chức, kiểm tra và bằng hành động gương mẫu của đảng viên Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ, giới thiệu những đảng viên ưu tú có đủ năng lực và phẩm chất vào hoạt động trong các cơ quan lãnh đạo của hệ thống chính trị Đảng lãnh đạo thông qua tổ chức đảng
và đảng viên hoạt động trong các tổ chức của hệ thống chính trị, tăng cường chế độ trách
Trang 4nhiệm cá nhân, nhất là người đứng đầu Đảng thường xuyên nâng cao năng lực cầm quyền
và hiệu quả lãnh đạo, đồng thời phát huy mạnh mẽ vai trò, tính chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của các tổ chức khác trong hệ thống chính trị
Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị, đồng thời là bộ phận của hệ thống ấy Đảng gắn
bó mật thiết với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng, chịu sự giám sát của nhân dân, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật
Để đảm đương được vai trò lãnh đạo, Đảng phải vững mạnh về chính trị, tư tưởng
và tổ chức; thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn, ra sức nâng cao trình độ trí tuệ, bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực lãnh đạo Giữ vững truyền thống đoàn kết thống nhất trong Đảng, tăng cường dân chủ và kỷ luật trong hoạt động của Đảng Thường xuyên tự phê bình và phê bình, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa cơ hội, tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí và mọi hành động chia rẽ, bè phái Đảng chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên trong sạch, có phẩm chất, năng lực, có sức chiến đấu cao theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; quan tâm bồi dưỡng, đào tạo lớp người kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc
3 Tại sao Đảng chính trị lại phải tác động lên các cơ quan Lập pháp, hành pháp, tư pháp và chính quyền địa phương
Đảng chính trị nắm trong nay quyền lực về chính trị của một quốc gia, Đảng lãnh đạo nhà nước một cách toàn diện, thực hiện quyền lực chủ yếu thông qua tuyên truyền, giáo dục thuyết phục, thông qua hành động gương mẫu của đội ngũ Đảng viên chứ không bằng bạo lực, cưỡng chế, hành chính
Nguyên tắc quan trọng nhất trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước là Đảng lãnh đạo, mọi hoạt động thực thi quyền lực nhà nước (quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp) phải tuân theo những định hướng của Đảng, nhằm đảm bảo tính tập trung dân chủ, thống nhất về đường lối, phương thức hành động cũng như mục tiêu mà Nhà nước cần hướng đến
Thực trạng tồn tại trong các cơ quan quyền lực nhà nước và chính quyền địa phương là bộ máy cồng kềnh, phân công chưa rõ ràng dẫn đến chồng chéo, khó quy trách
Trang 5nhiệm khi xảy ra sai phạm, bộ máy hành chính nhiều cấp bậc, rập khuôn đối với mọi địa phương làm thiếu đi tính linh hoạt theo điều kiện đặc thù, điều này đã làm giảm đi hiệu quả trong công tác quản lý Chính vì thế, Đảng phải tác động đến các cơ quan quyền lực nhà nước và chính quyền địa phương nhằm có những định hướng cụ thể, Đảng các cấp cần quan tâm đến hoạt động của chính quyền, kịp thời phát hiện những hành động sai trái,
vi phạm pháp luật, nhằm kịp thời chỉnh đốn
Đảng là cơ quan lãnh đạo, chỉ ban hành các đường lối, chính sách thông qua các Nghị quyết, Cương lĩnh, Điều lệ, từ đó các cơ quan quyền lực nhà nước và chính quyền địa phương mới cụ thể hóa chúng bằng những văn bản luật và văn bản dưới luật nhằm đưa những đường lối, định hướng đó vào trong điều kiện thực tế của cuộc sống
4 Các phương thức tác động của Đảng chính trị lên các cơ quan Lập pháp, hành pháp và tư pháp và chính quyền địa phương
Phương thức tác động của Đảng là hệ thống biện pháp, phương pháp mà Đảng sử dụng để tác động đến đối tượng lãnh đạo nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trị do Đảng đề
ra
Do đó, phương thức tác phụ thuộc vào các yếu tố như: chủ thể lãnh đạo; đối tượng lãnh đạo; hoàn cảnh, điều kiện lịch sử trong nước và thế giới; sự phát triển của khoa học
và công nghệ, trong đó có khoa học và nghệ thuật lãnh đạo… chính vì thế, phương thức tác động của Đảng không phải là bất biến mà luôn thay đổi theo thời gian, theo từng giai đoạn cách mạng và sự thay đổi của các yếu tố trên
Phương thức tác động của Đảng Cộng sản Việt Nam đã được xác định trong Điều
lệ Đảng: "Ðảng lãnh đạo Nhà nước và đoàn thể chính trị - xã hội bằng Cương lĩnh chính trị, chiến lược, chính sách, chủ trương; bằng công tác tư tưởng, tổ chức, cán bộ và kiểm
tra, giám sát việc thực hiện" (Điều 41); Cương lĩnh chính trị (được thông qua tại Đại hội
VII của Đảng - năm 1991): "Đảng lãnh đạo xã hội bằng Cương lĩnh, chiến lược, các định hướng về chính sách và chủ trương công tác; bằng công tác tuyên truyền, thuyết phục, vận động, tổ chức kiểm tra bằng hành động gương mẫu của đảng viên Đảng giới thiệu những đảng viên ưu tú có đủ năng lực và phẩm chất vào hoạt động trong các cơ quan lãnh
Trang 6đạo chính quyền và các đoàn thể Đảng không làm thay công việc của các tổ chức khác trong hệ thống chính trị"
Như vậy, Đảng tác động lên các cơ quan quyền lực nhà nước và chính quyền địa phương thông qua các phương thức như sau:
4.1 Tuyên truyền, giáo dục thuyết phục
Đảng xuất phát từ nhân dân, muốn nâng cao uy tín, khẳng định lòng tin đối với các
cơ quan quyền lực nhà nước thì Đảng cần phải đưa ra phương thức là tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục
Với tư cách là lực lượng lãnh đạo cao nhất của Nhà nước và xã hội, Đảng luôn hoạch định chiến lược và xây dựng chủ trương, đường lối lãnh đạo đất nước trong từng giai đoạn Trong đó, công tác bảo vệ An ninh chính trị, giữ gìn trật tự an toàn xã hội là một nội dung quan trọng
Ưu điểm của phương thức này là ít tốn kém, phát huy tinh thần tự giác, linh động trong từng trường hợp Tuy nhiên, phương thức tác động này có nhược điểm là hiệu quả mang lại chưa cao
4.2 Thông qua các thiết chế xã hội như nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội
Thông qua đội ngũ đảng viên trong các thiết chế xã hội, chuyển hóa các nghị quyết của Đảng thành pháp luật, quyết định quản lý, chương trình hành động của các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội mà đi vào cuộc sống hiện thực Qua phương hướng này, quyền lực của đảng cầm quyền được nhân lên gấp bội, bao gồm cả quyền lực nhà nước và quyền lực của các thiết chế xã hội
Như vậy, quyền lực của đảng chính trị không chỉ biểu hiện thông qua Cương lĩnh, Điều lệ, Nghị quyết, hệ thống tổ chức và hoạt động của Đảng mà còn biểu hiện thông qua các thiết chế xã hội, qua quần chúng mà đảng nắm được, như nhà nước, các đoàn thể xã hội Quyền lực của đảng chính trị là quyền lực lãnh đạo chính trị, đảng là trung tâm lãnh đạo chính trị
Trang 74.3 Đảng lãnh đạo các cơ quan quyền lực nhà nước và chính quyền địa phương, tổ chức thực hiện các đường lối, chủ trương.
Đảng có thể sử dụng quyền lực chính trị của mình để áp đặt ý chí, nguyện vọng của mình thông qua ban hành Nghị quyết, Điều lệ nhằm đưa ra những định hướng chung nhất, khái quát nhất, từ đó làm cơ sở, tiền đề buộc các cơ quan quyền lực nhà nước phải tuân theo
Để đưa các chủ trương, đường lối của Đảng vào cuộc sống, Đảng không chỉ ban hành các chỉ thị, nghị quyết; phổ biến, quán triệt các chỉ thị, nghị quyết đó trong các tổ chức Đảng mà Đảng còn lãnh đạo Nhà nước tổ chức thực hiện, biến chủ trương thành hành động cụ thể, nội dung lãnh đạo được thể hiện trên các mặt sau:
- Lãnh đạo việc thể chế hoá đường lối, chủ trương của Đảng thành pháp luật để kịp thời điều chỉnh, bảo vệ các quan hệ xã hội
- Lãnh đạo Nhà nước xây dựng và thực hiện Chương trình Quốc gia về nhiều lĩnh vực khác nhau, nhằm thúc đẩy kinh tế, xã hội phát triển
- Lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng kiện toàn bộ máy quyền lực nhà nước từ trung ương đến địa phương
- Trực tiếp nghe báo cáo và cho ý kiến chỉ đạo về thực hiện nhiệm vụ trong các lĩnh vực trên, để nắm bắt được tình hình thực tiễn nhằm đưa ra những đánh giá chính xác nhất, từ đó có những thay đổi cho phù hợp với điều kiện đặc thù đối với từng ngành, lĩnh vực và địa phương
Trang 8III KẾT LUẬN
Tóm lại, Đảng cần phải tác động lên các cơ quan quyền lực nhà nước và chính quyền địa phương nhằm thống nhất trong phương hướng và mục tiêu hoạt động, phải lựa chọn và vận dụng những phương thức tác động sao cho phù hợp với từng lĩnh vực, từng đối tượng và từng địa phương nhằm mang lại hiệu quả thực thi cao nhất Đảng phải nắm bắt được tình hình thực tế, giải quyết những tồn tại vướng mắc, thường xuyên nâng cao tư tưởng, đạo đức của các cán bộ Đảng viên, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, tạo uy tín của Đảng đối với nhân dân, lãnh đạo Nhà nước hướng đến xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa
Là học viên cao học quản lý công, tôi nhận thức được vai trò to lớn của Đảng Cộng sản Việt Nam trong công cuộc xây dựng vào bảo vệ tổ quốc, bản thân cố gắng phấn đấu kết nạp vào hàng ngũ của Đảng; Thực hiện tốt vài trò của một người công dân qua việc bầu cử bầu ra các vị đại diện xứng đáng cho nhân dân, tham gia đóng góp về vật chất cũng như tinh thần trong công cuộc xây dựng quê hương, đất nước; Không ngừng nghiên cứu, trau dồi kiến thức, kỹ năng, quan điểm sống, hệ tư tưởng trong sáng, lành mạnh để không bị các thế lực thù địch dụ dỗ gây mất đoàn kết, chia rẽ nội bộ; Tham mưu một cách sáng tạo, chính xác, khả thi cho những cơ quan cấp trên để nhằm đưa ra những phương hướng hành động mang lại hiệu quả nhất, phù hợp với điều kiện thực tại; kiên quyết chống lại các hành vi tham ô, tham nhũng gây mất lòng tin của nhân dân đối với Đảng; Tuyên truyền sâu rộng nhận thức của nhân dân về tầm quan trọng của Đảng thông qua các cuộc nói chuyện chuyên đề, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh