1 bai thu hoach triet hoc

Sự hình thành, phát triển ý thức xã hội trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nớc ta thống nhất với tiến trình cách mạng giải phóng dân tộc, sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC IV

BÀI THU HOẠCH MÔN: TRIẾT HỌC MAC-LENIN

VẤN ĐỀ Ý THỨC XÃ HỘI MỚI VIỆT NAM HIỆN NAY

VÀ VẬN DỤNG VÀO CUỘC ĐẤU TRANH TƯ TƯỞNG

TRONG QUÂN ĐỘI HIỆN NAY

Cần Thơ 2018

í thức xó hội là mặt tinh thần của đời sống xó hội, phản ỏnh những tồn tại xó hội trong những giai đoạn lịch sử nhất định Sự hỡnh thành, phỏt triển ý thức xó hội gắn liền với đặc điểm và sự biến đổi của tồn tại xó hội í thức xó hội ở nước ta hiện nay mang đặc trưng ý thức của thời kỳ quỏ độ lờn chủ nghĩa xó hội, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa từ một nước thuộc địa, nửa phong kiến, mang nhiều dấu ấn xó hội phương Đụng và chịu ảnh hưởng của chiến tran kộo dài, đồng thời phản ỏnh những điều kiện mới của tồn tại xó hội trong thời kỳ đổi mới đất nước theo đinh hướng xó hội chủ nghĩa

Sự hình thành, phát triển ý thức xã hội trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

ở nớc ta thống nhất với tiến trình cách mạng giải phóng dân tộc, sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và kế thừa những tinh hoa tốt đẹp của nhân loại và dân tộc Quá trình

đó rất phức tạp, trải qua những giai đoạn, với những đặc điểm khác nhau Khi chủ nghĩa Mác - Lênin xâm nhập vào Việt Nam làm cho phong trào giải phóng dân tộc phát triển theo con đờng cách mạng vô sản, đồng thời hạt nhân ý thức xã hội xã hội chủ nghĩa cũng nảy sinh, phát triển Trớc Cách mạng Tháng Tám năm 1945, chế độ xã hội chủ nghĩa cha ra đời, ý thức xã hội chủ nghĩa cũng cha xuất hiện, nhng một bộ phận hạt nhân của ý thức xã hội đó là chủ nghĩa Mác - Lênin đã nảy sinh, phát triển cùng với sự lớn mạnh của phong trào cách mạng Bộ phận t tởng này là nhân tố mới và quyết định

xu hớng phát triển ý thức xã hội ở nớc ta theo chủ nghĩa xã hội

Sự ra đời nhà nớc công nông ở nớc ta, nhà nớc do nhân dân làm chủ đã tạo tiền

đề chính trị xã hội cho ý thức xã hội chủ nghĩa phát triển Sự ra đời của chế độ xã hội mới, đánh dấu bớc ngoặt cách mạng trong quá trình phát triển ý thức xã hội ở nớc ta từ

ý thức xã hội mang đặc trng xã hội thuộc địa, nửa phong kiến lên chủ nghĩa xã hội Thời kỳ này, sự phát triển ý thức xã hội gắn liền với quá trình hình thành hợp tác xã và thực hiện kháng chiến chống thực dân Pháp, bảo vệ thành quả cách mạng Bên cạnh những thuận lợi cơ bản, còn có những khó khăn và khó khăn lớn nhất là vừa kháng chiến, vừa kiến quốc Với đặc điểm của xã hội ta và tính chất của nhiệm vụ cách mạng lúc đó, ý thức xã hội phản ánh quá trình cải biến cách mạng trên lĩnh vực t tởng, ý thức khá sâu sắc Đó là quá trình các bộ phận, các đặc trng của ý thức xã hội chủ nghĩa từng bớc lớn mạnh, phát triển ngày một vững chắc, còn những dấu ấn về t tởng của xã hội cũ bị thu hẹp dần

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp thắng lợi, nhng hai miền Nam Bắc bị chia cắt, miền Bắc đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội còn miền Nam vẫn nằm dới ách thống trị của đế quốc Mỹ và tay sai Với t tởng cách mạng không ngừng, toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta tiến hành đồng thời hai chiến lợc cách mạng, cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam Sự phát triển của ý thức xã hội ở nớc ta trong giai đoạn này gắn liền với quá trình phát triển đồng thời hai nội dung t tởng về xây dựng xã hội chủ nghĩa và t tởng tiếp tục cách mạng dân chủ nhân dân Hai nội dung t tởng đó quan hệ hữu cơ với nhau và cùng hớng tới thực hiện thống nhất

n-ớc nhà, đi lên chủ nghĩa xã hội

Thành tựu trong cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới ở miền Bắc tạo cơ sở hiện thực cho sự phát triển ý thức xã hội chủ nghĩa ở nớc ta Đặc trng quá trình hình thành chế độ hợp tác xã thời chiến, với cơ chế tập trung bao cấp ở miền Bắc quy định

2

sự hình thành ý thức xã hội ở nớc ta giai đoạn này Nó biểu hiện tập trung nhất ở sự hình thành, phát triển tinh thần làm chủ của nhân dân và t tởng về thống nhất nớc nhà

T tởng thống nhất đất nớc cũng đợc phát triển mạnh mẽ trong cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam Sự phát triển t tởng về sự thống nhất đất nớc và đi lên chủ nghĩa xã hội phản ánh tiến trình cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam Quá trình cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân là cơ sở để nhận thức đặc điểm phát triển ý thức xã hội chủ nghĩa ở miền Nam Mặc dù sự phát triển ý thức xã hội xã hội chủ nghĩa ở miền Nam và miền Bắc với điều kiện hoàn cảnh khác nhau, nhng cùng hớng tới t tởng cơ bản là thống nhất đất nớc, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

Sau đại thắng Mùa xuân 1975, đất nớc thống nhất quá độ lên chủ nghĩa xã hội, ý thức xã hội xã hội chủ nghĩa ở nớc ta đợc phát triển trên nền tảng của chế độ kinh tế xã hội mới Đây là môi trờng xã hội u việt cho phát triển ý thức xã hội chủ nghĩa Tuy nhiên, việc duy trì quá lâu cơ chế tập trung bao cấp đã tạo ra sức cản lớn

từ bên trong đối với phát triển kinh tế, xã hội và ý thức xã hội

Vào những thập niên cuối của thế kỷ XX, chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông

Âu bị khủng hoảng và tan rã, trong khi chủ nghĩa t bản có sự thích nghi, điều chỉnh làm cho việc tuyên truyền, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin và t tởng về chủ nghĩa xã hội gặp nhiều khó khăn Trong bối cảnh chung của tình hình lúc đó, cách mạng Việt Nam cũng phải đối mặt với sự khủng hoảng về kinh tế, đời sống của nhân dân gặp nhiều khó khăn, niềm tin vào chủ nghĩa xã hội bị suy giảm nghiêm trọng Điều đó tác động tiêu cực đến phát triển ý thức xã hội chủ nghĩa và quá trình phát triển quanh co, phức tạp hơn

Sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xớng đã mở ra điều kiện mới cho xây dựng chủ nghĩa xã hội và phát triển ý thức xã hội chủ nghĩa ở nớc ta Trên cơ sở giữ vững nền tảng t tởng chủ nghĩa Mác - Lênin, nguyên tắc mác xít, vận dụng vào điều kiện, hoàn cảnh mới của thực tiễn, Đảng ta định ra đờng lối đổi mới đúng đắn, sáng tạo Thành tựu hơn hai mơi năm đổi mới làm cho ý thức xã hội chủ nghĩa ở nớc ta phát triển trong điều kiện thuận lợi hơn, có cơ sở hiện thực ngày càng vững chắc hơn Phát triển ý thức xã hội chủ nghĩa ở nớc ta hiện nay trong điều kiện phát triển kinh tế thị tr-ờng định hớng xã hội chủ nghĩa và giao lu, hội nhập quốc tế ngày càng lớn Trong

điều kiện mới, tiếp thu những thành tựu tri thức nhân loại và giải phóng tiềm năng sáng tạo của cá nhân để phát triển ý thức xã hội thuận lợi hơn Khi tình trạng bao cấp,

đặc biệt bao cấp về t duy đợc khắc phục thì ý thức xã hội phát triển với tốc độ và quy mô ngày càng lớn

Tuy vậy, sự phát triển ý thức xã hội chủ nghĩa trong điều kiện mới đã bị cản trở bởi các yếu tố không giống nh trớc đây T tởng phản động xâm nhập vào nớc ta bằng nhiều kênh, nhiều hình thức khác nhau Chiến lợc diễn biến hoà bình của chủ nghĩa đế quốc đang tiến công mạnh mẽ và đang cố gắng tìm chỗ đứng để làm sụp đổ ý thức xã hội chủ nghĩa ở nớc ta Kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa phát triển, bên cạnh mặt tích cực, cũng đang nảy sinh mặt tiêu cực Những tàn d, tập quán,

t tởng lạc hậu, mê tín dị đoan của xã hội cũng trỗi dậy và t tởng thực dân cũ, thực dân mới cùng t tởng cá nhân chủ nghĩa, thực dụng, lối sống phơng Tây đợc dịp phát triển

Điều đó làm cho quá trình phát triển ý thức xã hội xã hội chủ nghĩa ở nớc ta diễn ra

hết sức phức tạp và với những đặc điểm riêng biệt ở nớc ta

Đặc điểm cơ bản của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội nói chung và nớc ta nói riêng là sự đan xen các yếu tố cũ và mới trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã

hội Nội dung đó phản ánh hiện thực xã hội với sự pha tạp, đan xen những yếu tố của xã hội chủ nghĩa và xã hội t bản, xã hội cổ truyền rất lớn V I Lênin viết: Trong chế

độ hiện nay có những thành phần, những bộ phận, những mảnh của cả chủ nghĩa t bản lẫn chủ nghĩa xã hội

Bộ phận chủ yếu của ý thức xã hội ở nớc ta hiện nay là chủ nghĩa Mác - Lênin Trong các bộ phận khác nhau của ý thức xã hội ở nớc ta hiện nay, chủ nghĩa Mác -Lênin có ý nghĩa quyết định bản chất và xu hớng phát triển ý thức xã hội theo chủ nghĩa xã hội Sự thắng lợi của cách mạng giải phóng dân tộc và những thành tựu trong cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới đã chứng minh chủ nghĩa Mác - Lênin từng bớc lớn mạnh, khẳng định vai trò quyết định đối với sự phát triển ý thức xã hội trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

Trong ý thức xã hội ở nớc ta hiện nay, t tởng Hồ Chí Minh có vị trí quan trọng đặc biệt; là một hệ thống quan điểm, t tởng về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam; là sự kế thừa, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, truyền thống yêu nớc Việt Nam; kế thừa, phát triển tinh hoa văn hoá của dân tộc và nhân loại T tởng Hồ Chí Minh là ngọn

đèn soi sáng con đờng cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Hiện nay, Đảng ta xác định chủ nghĩa Mác- Lênin cùng với t tởng Hồ Chí Minh là nền tảng t t-ởng và kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng và của cách mạng Việt Nam Đây là

b-ớc phát triển mới trong khẳng định vai trò t tởng Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam và đối với phát triển ý thức xã hội ở nớc ta Chủ nghĩa Mác - Lênin, t tởng Hồ Chí Minh là hạt nhân của ý thức xã hội chủ nghĩa ở nớc ta hiện nay Sự lớn mạnh của bộ phận này quyết định xu hớng phát triển, bản chất xã hội chủ nghĩa của ý thức xã hội ở nớc ta

T tởng yêu nớc của dân tộc ta là nội dung quan trọng trong ý thức xã hội ở

n-ớc ta hiện nay ý thức xã hội chủ nghĩa không chỉ là sản phẩm của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, mà còn có nội dung t tởng sản phẩm kế thừa di sản văn hoá, truyền thống dân tộc Trong các di sản văn hoá truyền thống, t tởng yêu nớc Việt Nam là yếu tố cơ bản nhất trong ý thức xã hội chủ nghĩa ở nớc ta T tởng yêu nớc có

từ lâu đời, là cốt cách và nền tảng t duy của con ngời Việt Nam, trở thành truyền thống quý báu Truyền thống đó đợc phát triển cao nhất, hoàn bị nhất trong thời đại

Hồ Chí Minh, thời đại độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội và là yếu tố có giá trị đối với hình thành, phát triển ý thức xã hội chủ nghĩa ở n ớc ta Hiện nay, t t-ởng yêu nớc càng đợc phát triển bởi sự chú trọng của Đảng, Nhà nớc và toàn dân ta

Trong ý thức xã hội ở nớc ta hiện nay, tàn d t tởng của xã hội cũ vẫn tồn tại, trong đó bộ phận t tởng của giai cấp t sản là khá lớn ; là sản phẩm tất yếu của sự thống trị nhiều thập niên của chủ nghĩa thực dân cũ, mới và sự tuyên truyền chống phá Việt Nam bằng chiến lợc diễn biến hoà bình của chủ nghĩa đế quốc hiện nay Hiện nay, những t tởng trên vẫn còn cơ sở hiện thực cho sự tồn tại của nó Kinh tế t bản t nhân vẫn là một bộ phận của kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa, trong xu thế giao

lu, hội nhập tăng lên thì t tởng t sản vẫn tồn tại và không ngừng ảnh hởng mạnh mẽ

đến mọi mặt đời sống xã hội nớc ta hiện nay

ý thức xã hội ở nớc ta hiện nay còn tồn tại t tởng, tâm lý, tập quán của những

ngời sản xuất nhỏ Nó gồm những t tởng vị kỷ, hẹp hòi thu vén cá nhân, gia trởng của

ngời làm ăn manh mún; t tởng mê tín, dị đoan của một bộ phận nhân dân Với một

n-ớc kinh tế sản xuất nhỏ là phổ biến, quá độ lên chủ nghĩa xã hội, t tởng của ngời tiểu nông sẽ là phần lớn trong tinh thần xã hội và tồn tại khá lâu dài T tởng này rất dễ tự

4

phát theo hớng phát triển của t tởng t sản Lênin đã chỉ rõ: Nền kinh tế nông dân hiện vẫn là một nền sản xuất hàng hoá Đó là một cơ sở vô cùng rộng lớn của chủ nghĩa t bản, một cơ sở có những cỗi dễ rất sâu rộng và vững chắc Chính trên cơ sở ấy mà chủ nghĩa t bản đợc duy trì và phục hồi lại trong cuộc đấu tranh các liệt nhất chống chủ nghĩa cộng sản

Nh vậy, nội dung ý thức xã hội ở nớc ta hiện nay có sự đan xen nhiều yếu tố

khác nhau Tuy nhiên, yếu tố tiến bộ, cách mạng mang đặc trng xã hội chủ nghĩa vẫn

là chủ yếu và bộ phận này đang từng bớc phát triển thành chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội

Tính chất cơ bản của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là sự tồn tại đan xen, pha tạp nhiều bộ phận đối lập nhau ở tất cả các mặt kinh tế, xã hội và t tởng giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa t bản, giữa xã hội hiện đại và xã hội cổ truyền Việt Nam Lê nin chỉ ra: Thời kỳ đó không thể không bao gồm những đặc điểm hoặc đặc trng của

hai kết cấu kinh tế xã hội ấy Đặc trng về kinh tế, xã hội của thời kỳ quá độ lên chủ

nghĩa xã hội quy định tính chất ý thức xã hội ở nớc ta hiện nay ý thức đó không chỉ ở

sự pha tạp nhiều yêú tố khác nhau, mà còn ở sự biến động phức tạp, khó lờng, tiềm ẩn nhiều xu hớng phát triển khác nhau

Sự đan xen nhiều t tởng khác nhau trong ý thức xã hội ở nớc ta hiện nay biểu hiện tính chất không thuần nhất trong đời sống tinh thần và trong ý thức xã hội ý thức xã hội ở nớc ta có yếu tố xã hội chủ nghĩa, có yếu tố phi xã hội chủ nghĩa Đó vừa là sản phẩm của tàn d xã hội cũ, vừa nảy sinh trong những điều kiện kinh tế, xã hội của thời kỳ quá độ Mỗi t tởng đó lại có xu hớng, đặc điểm phát triển khác nhau Quá trình phát triển các bộ phận khác nhau của ý thức xã hội là do đặc điểm khác nhau về nhu cầu, lợi ích, động cơ của các chủ thể phản ánh hiện thực quy định

Đấu tranh t tởng, lý luận luôn là một bộ phận của cuộc đấu tranh giai cấp, đặc biệt đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản Nội dung, hình thức, thủ đoạn tiến hành có thể khác nhau tuỳ theo tơng quan lực lợng, nhng cuộc đấu tranh này luôn diễn ra ở phạm vi, trình độ khác nhau Lịch sử phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, lý luận về chủ nghĩa xã hội luôn phải đấu tranh với sự xuyên tạc, phủ nhận của các thế lực thù địch

Trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, đấu tranh giai cấp là tất yếu và diễn

ra gay go, phức tạp Cách mạng xã hội chủ nghĩa giành chính quyền mới chỉ là bớc

đầu, còn phải cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị và t tởng Trong thời kỳ quá độ lên lên chủ nghĩa xã hội ở nớc ta, t tởng của xã hội cũ vẫn nặng nề, do tính thờng lạc hậu của ý thức xã hội so với tồn tại xã hội quy

định Những t tởng này biểu hiện ở tâm lý, nếp nghĩ của những ngời sản xuất nhỏ vẫn còn khá phổ biến Mặc dù công cuộc cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới- xã hội chủ nghĩa đã qua nhiều thập niên, nhng do sức ỳ của thói quen, tập quán, nếp nghĩ của mỗi ngời dân mà nó vẫn tồn tại, thậm chí lâu dài Sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội luôn

đặt ra nhiệm vụ phải cải tạo t tởng cũ để phát triển ý thức xã hội xã hội chủ nghĩa

Sự phát triển kinh tế t nhân trong kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa

ở nớc ta làm cho t tởng t sản vẫn có cơ sở sự tồn tại, phát triển Trong chiến lợc chống phá cách mạng Việt Nam, phá hoại về t tởng luôn đợc chủ nghĩa đế quốc chú trọng và

đầu t về mọi mặt Chiến lợc "diễn biến hoà bình" của chủ nghĩa đế quốc là một trong bốn nguy cơ của cách mạng nớc ta

Trên thực tế, công tác t tởng, lý luận ở nớc ta hiện nay đã thu đợc nhiều thành tựu quan trọng, nhng vẫn cha ngang tầm yêu cầu nhiệm vụ Hiệu quả cuộc đấu tranh

chống những t tởng sai trái cha cao Hiện tợng phai nhạt lý tởng cách mạng, sa sút phẩm chất đạo đức, tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, chủ nghĩa cá nhân, t tởng cơ hội xét lại, thực dụng có chiều hớng phát triển Tính chiến đấu của nhiều tổ chức Đảng

và đảng viên sút kém Tình trạng không coi trọng nguyên tắc đổi mới, dập khuôn mô

hình nớc ngoài, chạy theo lợi ích kinh tế đơn thuần diễn ra ở nhiều lĩnh vực Tệ mê tín

có chiều hớng tăng lên Công tác lý luận còn bộc lộ nhiều yếu kém, một số mặt còn biểu hiện lạc hậu

Cuộc đấu tranh t tởng, lý luận ở nớc ta hiện nay trong điều kiện mới Cuộc đấu tranh t tởng, lý luận ở nớc ta hiện nay trong điều kiện chủ nghĩa xã hội và phong trào cách mạng thế giới thoái trào, trong khi chủ nghĩa t bản có sự thích nghi, điều chỉnh, chủ nghĩa Mác - Lênin bị xuyên tạc, tiến công từ nhiều phía với nhiều âm mu thủ

đoạn thâm độc của các thế lực phản động Nớc ta phát triển kinh tế thị trờng định h-ớng xã hội chủ nghĩa trong điêù kiện mở cửa, giao lu, hội nhập quốc tế ngày càng tăng, bảo vệ Tổ quốc có những đặc điểm mới Với những đặc trng đó, đấu tranh t t-ởng, lý luận ở nớc ta hiện nay vừa có những thuận lợi, vừa có những khó khăn Thuận lới và khó khăn đan xen nhau, những khó khăn vẫn rất lớn, đe doạ trực tiếp sự tồn vong dân tộc, chế độ

Thuận lợi của cuộc đấu tranh t tởng, lý luận ở nớc ta hiện nay, trớc hết là sự nghiệp đổi mới do Đảng ta khởi xớng đã giành đợc những thành tựu quan trọng Đây

là điều kiện rất cơ bản làm hậu thuẫn cho cuộc đấu tranh t tởng, lý luận ở nớc ta hiện nay giành thắng lợi

Trong điều kiện chủ nghĩa Mác - Lênin bị tiến công, xuyên tạc, phủ nhận bản chất khoa học, cách mạng, nhng lý luận đó, vẫn đợc Đảng ta xác định là nền tảng kim chỉ nam cho mọi hoạt động Thành tựu lớn nhất ở mặt này là lý luận về con đờng đi lên chủ nghĩa xã hội đã rõ, giải đáp đợc những vấn đề bức xúc đặt ra và đi vào cuộc sống hiện thực Những thắng lợi đó là điểm tựa vững chắc cho cuộc đấu tranh t tởng, lý luận

ở nớc ta hiện nay

Khi các Đảng Cộng sản ở một số nớc xã hội chủ nghĩa bị mất vai trò lãnh đạo thì ở nớc ta, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn thể hiện là ngời lãnh đạo duy nhất, có đủ năng lực lãnh đạo sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội đi đến thắng lợi cuối cùng Những thành tựu to lớn của sự nghiệp đổi mới vừa qua có nguyên nhân cơ bản từ sự lãnh đạo của Đảng Đảng đổi mới ngang tầm nhiệm vụ đợc coi nh điêù kiện quan trọng nhất bảo đảm cho cuộc đấu tranh t tởng, lý luận ở nớc ta có phơng hớng, nội dung và phơng pháp đúng, phù hợp Niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, vào tất thắng của sự nghiệp đổi mới, vào chủ nghĩa Mác - Lênin, t tởng Hồ Chí Minh, đờng lối, quan

điểm của Đảng ngày càng cao Sự chống phá quyết liệt của chủ nghĩa đế quốc bằng chiến lợc diễn biến hoà bình đối với nớc ta, nhng cách mạng vẫn từng bớc giành thắng lợi

Tuy vậy, đấu tranh bảo vệ phát triển của chủ nghĩa Mác - Lênin, t tởng Hồ Chí Minh trớc tiến công, xuyên tạc, phủ nhận của các thế lực thù địch rất quyết liệt Quá trình

kế thừa, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin trong điều kiện thực tiễn cách mạng phức tạp,

đầy biến động và chứa đựng những yếu tố khó lờng Chiến lợc “diến biến hoà bình” của chủ nghĩa đế quốc đã và đang tập trung mũi nhọn vào cách mạng nớc ta….Sự sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nớc Đông Âu, sự thoái trào của phong trào cách mạng thế giới làm cho phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, t tởng Hồ Chí Minh, có nhiều bất lợi Khi chủ nghĩa t bản có sự thích nghi, điều chỉnh và chừng mực nào đó

6

vẫn còn phát triển càng thúc đẩy sự chống phá của các thế lực tù địch trên lĩnh vực t t-ởng

Cuộc đấu tranh t tởng, lý luận ở nớc ta hiện nay có nội dung toàn diện, sâu sắc, trên tất cả các mặt của ý thức xã hội Nội dung cuộc đấu tranh này, giải quyết những vấn đề t tởng, lý luận của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội trong điều kiện mới Nội dung đó vẫn là “ai thắng ai” giữa chủ nghĩa t bản và chủ nghĩa xã hội, nhng biểu hiện mới ở các phơng diện khác nhau Vấn đề “ai thắng ai” giữa chủ nghĩa t bản

và chủ nghĩa xã hội trên lĩnh vực t tởng cũng rất rộng lớn, không chỉ ở lĩnh vực ý thức lý luận, mà ở cả lĩnh vực ý thức thông thờng Nội dung đó hớng tới làm rõ con

đờng đi lên chủ nghĩa xã hội, làm cho t tởng về con đờng đó thâm nhập sâu, rộng vào các tầng lớp nhân dân và những t tởng lạc hậu từng bớc đợc đẩy lùi

Đấu tranh t tởng, lý luận ở nớc ta hiện nay, đặt lên hàng đầu nội dung giải quyết vấn đề giữ vững chủ nghĩa Mác - Lênin, t tởng Hồ Chí Minh là nền tảng, kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng và của cách mạng Việt Nam hay từ bỏ nó đi theo quỹ đạo

hệ t tởng t sản Cuộc đấu tranh này giải quyết mâu thuẫn giữa hai hệ t tởng đối lập nhau,

t sản và vô sản; giữa một bên là quá trình làm cho hệ t tởng của giai cấp vô sản phát triển sâu, rộng trong đời sống tinh thần nhân dân với một bên là khuynh hớng hệ t tởng

t sản, đang từng giờ, từng phút cạnh tranh địa vị chủ đạo đối với chủ nghĩa Mác - Lênin

Để sự nghiệp đổi mới ở nớc ta giành thắng lợi, đấu tranh t tởng, lý luận phải thực hiện

kế thừa, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, t tởng Hồ Chí Minh lên trình độ mới, ngang tầm thời đại, đáp ứng đợc yêu cầu bức xúc của sự nghiệp đổi mới ở nớc ta Sự nghiệp

đổi mới hiện nay, nảy sinh nhiều vấn đề mới, cơ bản và phức tạp, đòi hỏi lý luận phải giải đáp nh, con đờng đi lên chủ nghĩa xã hội; giải quyết mối quan hệ giữa giữ vững

định hớng xã hội chủ nghĩa và kinh tế thị trờng; vấn đề đấu tranh giai cấp; cách mạng xã hội; bảo vệ Tổ quốc trong điều kiện hiện nay Mỗi bớc tiến của kinh tế thị trờng

định hớng xã hội chủ nghĩa có nội dung mới cho lý luận phải giải đáp Khi sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa có những đặc điểm mới, vấn đề lý luận chỉ

đạo, vấn đề nhận thức, ý chí, niềm tin trong t tởng của nhân dân cũng phải có bổ sung, phát triển mới Việc vạch trần bản chất phản động, phản khoa học của t tởng t sản và

đẩy lùi, làm vô hiệu hoá sự xâm nhập của nó vào nớc ta hiện nay bằng diễn biến hoà bình cũng là nội dung rất quan trọng của cuộc đấu tranh này Hai nội dung đó quan hệ hữu cơ, cùng giải đáp những vấn đề mới của thực tiễn vận động của cách mạng nớc ta hiện nay

Đấu tranh t tởng, lý luận ở nớc ta hiện nay còn giải quyết các nội dung về giai cấp, dân tộc, mối quan hệ giữa giai cấp với dân tộc và vấn đề nhân loại trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Hiện nay, các giai cấp, các dân tộc ở nớc ta vẫn có sự khác nhau về điều kiện sinh hoạt vật chất, tinh thần, chính sách đầu t cho phát triển t t-ởng, ý thức cũng có sự khác nhau về trình độ và khuynh hớng vận động Chủ nghĩa đế quốc lợi dụng vấn đề nhân quyền, dân chủ và dân tộc, tôn giáo để chia rẽ, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc thì đấu tranh tạo sự đồng thuận về t tởng trong xã hội theo định hớng xã hội chủ nghĩa là nội dung cơ bản của cuộc đấu tranh t tởng, lý luận

Nội dung đấu tranh t tởng, lý luận ở nớc ta hiện nay giải quyết cả ở tầm lý luận

và ở tâm lý xã hội; vừa phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, t tởng Hồ Chí Minh, vừa làm

rõ sự xuyên tạc, phản động của các thế lực thù địch để toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thấm nhuần nội dung này và có thái độ, trách nhiệm đúng trong hoạt động

Một số nhiệm vụ cơ bản của đấu tranh t tởng, lý luận ở nớc ta hiện nay

Bảo vệ bản chất khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, t tởng Hồ Chí Minh, đờng lối quan điểm của Đảng ta Nhiệm vụ đó hớng vào tổng kết thực tiễn đổi mới ở nớc ta, phát triển lý luận, làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin, t tởng Hồ Chí Minh

có sức sống trên hiện thực nớc ta Quá trình đó phải làm rõ cơ sở khoa học của mục tiêu, con đờng quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nớc ta hiện nay Đây là nhiệm vụ hàng

đầu của đấu trnh t tởng, lý luận, trực tiếp quyết định thành bại đấu tranh t tởng, lý luận

ở nớc ta hiện nay

Đấu tranh với những tàn d, tập quán, thói quen, nếp nghĩ của xã hội cũ làm cho

nó từng bớc loại khỏi đời sống tinh thần nhân dân Nhiệm vụ cơ bản của đấu tranh t t-ởng, lý luận hiện nay phải hớng tới làm cho ý thức xã hội ở nớc ta có đầy đủ những

đặc trng ý thức xã hội xã hội chủ nghĩa Điều đó chỉ có thông qua việc cải tạo t tởng xã hội cũ, tuyên truyền chủ nghĩa Mác - Lênin sâu rộng vào nhân dân Đây là nhiệm

vụ khó khăn, phức tạp, bởi vì đối tợng cần cải tạo lại là quần chúng nhân dân

Làm thất bại mọi âm mu thủ đoạn của các thế lực thù địch trên lĩnh vực t tởng,

lý luận Nếu mất cảnh giác với chiến lợc “diễn biến hoà bình”của chủ nghĩa đế quốc là

có thể dẫn đến sụp đổ chế độ chính trị Làm vô hiệu hoá chiến lợc này là nhiệm vụ nặng nề, khó khăn và nổi nên trực tiếp, cấp bách của đấu tranh t tởng, lý luận hiện nay

Một số yêu cầu, nhiệm vụ của quân đội trong đấu tranh t tởng, lý luận ở nớc

ta hiện nay

Với chức năng của mình, quân đội có những yêu cầu, nhiệm vụ mới đối với cuộc

đấu tranh t tởng, lý luận ở nớc ta hịên nay Trớc hết, quân đội phải thật sự trung thành với

sự lãnh đạo của Đảng, mục tiêu chiến đấu, lợi ích dân tộc; phải trở thành tổ chức thật sự vững mạnh về chính trị, tổ chức, t tởng; phải có bản lĩnh chính trị vững vàng và năng lực ngang tầm trong đấu tranh t tởng, lý luận; không những thiện chiến trong đấu tranh vũ trang, mà còn giỏi trong đấu tranh t tởng, lý luận; xứng đáng là lực lợng tiên phong, nòng cốt trong cuộc đấu tranh này hiện nay

Từ những yêu cầu đó, trớc hết quân đội phải tự củng cố, phát triển về mọi mặt,

đặc biệt mặt chính trị, tổ chức và t tởng để trở thành tổ chức “miễn dịch” với sự chống phá về t tởng của kẻ địch Hiện nay, các thế lực thù địch tìm mọi thủ đoạn chống phá quân đội để quân đội yếu kém về tổ chức, phi chính trị hoá về chính trị và pha loãng

về t tởng Đó là nhiệm vụ trọng yếu của quân đội trong cuộc đấu tranh t tởng, lý luận hiện nay

Hiện nay, quân đội có nhiệm vụ quan trọng là tham gia tích cực vào nghiên cứu, phát triển lý luận, giải đáp những vấn bức xúc của thực tiễn cách mạng, quân

đội có những đặc điểm mới Trớc đây, nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển lý luận của quân đội chủ yếu hớng vào lĩnh vực quân sự Hiện nay, nhiệm vụ đó còn mở rộng vào các lĩnh vực khác Nhiệm vụ tham mu cho Đảng và nhà nớc về nội dung quốc phòng trong các quan điểm phát triển kinh tế, xã hội nổi lên có tính đặc tr ng của

đấu tranh t tởng, lý luận hiện nay

Trong cuộc đấu tranh t tởng, lý luận hiện nay, quân đội còn có nhiệm vụ tích cực, chủ động tiến công làm vô hiệu hoá sự chống phá của các thế lực thù địch Nhiệm vụ đó thể hiện ở chủ động giải quyết vấn đề t tởng, để quân đội luôn thống nhất về ý chí và hành

động Phải tích cực giáo dục, tuyên truyền nâng cao phẩm chất, năng lực đấu tranh t tởng,

lý luận cho mỗi cán bộ, chiến sĩ Phải chủ động nắm bắt tình hình để quân đội không bị bất ngờ, bị động trong cuộc đấu tranh này

8

Để hoàn thành các nhiệm vụ trên, quân đội phải giải quyết nhiều vấn đề, nhiều mối quan hệ, không chỉ trong nội bộ quân đội, mà giữa quân đội với các tổ chức và xã hội Trong đó, củng cố mối quan hệ giữa quân đội với Đảng, xây dựng quân đội về chính trị là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu./