Hầu như ở thị trường Trung Quốc đây là chuyện bình thường nhưng đối với thị trường thế giới nói chung thì đây là một vấn nạn .Dẫn chứng cụ thể hơn đó là việc trộm cắp dan
Trang 1DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 9 :
1 Nguyễn Thị Thu Tâm - 151A030735
2 Nguyễn Hải Yến - 151A030658
3 Lý Mỹ Nhàn - 151A030689
4 Nguyễn Thị Lan Trúc - 151A031144
5 Đỗ Thị Quỳnh Trang - 151A031120
Trang 2Đề tài : Đối phó với nạn vi phạm bản quyền ở
Trung Quốc
Tóm tắt casestudy :
Vấn đề vi phạm bản quyền thương hiệu tại thị trường Trung Quốc là một vấn đề vốn không xa lạ.Vấn đề đó không suy giảm đi mà càng ngày càng lớn mạnh Dẫn tới những hậu quả khó lường và mất đi sự uy tín của nhà sản xuất chính hãng đối với tiêu dùng Hầu như ở thị trường Trung Quốc đây là chuyện bình thường nhưng đối với thị trường thế giới nói chung thì đây là một vấn nạn Dẫn chứng cụ thể hơn đó là việc trộm cắp danh tính công ty.Các cửa hàng nhỏ nhưng đã được những kẻ nhái thương hiệu bắt chước theo phong cách và thương hiệu của các hãng lớn để kinh doanh,điển hình như vụ Apple Store bị giả mạo tại Côn Minh(thủ phủ của tỉnh Vân Nam-Trung Quốc)
Sự thành công vang dội của Apple tại thị trường Trung Quốc liên quan đến sự khan hiếm các sản phẩm của họ, thêm nữa người tiêu dùng cao cấp sẵn sàng trả giá Chính vì vậy , đã xuất hiện nhiều cửa hàng Apple Store giả
Nhiều người có thể chưa biết số thực Cửa hàng Apple tại Trung Quốc cho đến khi
1 Blogger người Mỹ phát hiện ra những cửa hàng giả này tại Côn Minh và đăng tải nó lên Internet.Hai ngày sau giới chức trách công nghiệp và thương mại ở Côn Minh đã đưa ra một cuộc điều tra rộng rãi không chỉ đối với Apple Store,mà trên tất cả các cửa hàng điện tử của thành phố.Sau khi kiểm tra 300 cửa hàng trong thành phố, các quan chức đã tìm thấy 5 cửa hiệu "Apple Stores" tự hoạt động mà không có sự cho phép của Apple Inc Sau đó có hai cửa hàng bị đóng cửa vì không có giấy phép kinh doanh chính thức
Trung Quốc vốn nổi tiếng về các sản phẩm giả mạo từ đồng hồ, quần áo, mặt hàng
xa xỉ, điện tử Các mặt hàng giả mạo thường được bán với một phần nhỏ so với chi phí thực tế trong các cửa hàng bán lẻ, nhưng các sản phẩm trong cửa hàng Apple Store giả mạo được bán với mức giá như iPads và iPhone thực tại các cửa hàng được Apple ủy quyền Để xây dựng thị phần của Trung Quốc nhanh chóng trước khi những kẻ làm giả xâm nhập vào lĩnh vực này, ngay cả những nhà bán lẻ không được phép cũng có thể giúp đạt được mục tiêu đó bằng cách tăng tốc độ bán hàng Qua câu chuyện trên ta có thể thấy rằng vấn nạn vi phạm bản quyền một cách lộ
Trang 3liễu ở Trung Quốc Apple mặc dù được PR miễn phí ,được người tiêu dùng biết đến sản phẩm nhiều hơn Nhưng điều quan trọng là bản quyền trí tuệ đã bị xâm phạm nặng nề
I.Tìm hiểu chung
1 Trung Quốc và nạn vi phạm bản quyền
Sơ lược về Trung Quốc
- Trung Quốc là quốc gia đông dân nhất trên thế giới, với số dân trên 1,382 tỷ người
- Trung Quốc là quốc gia có diện tích lục địa lớn thứ nhì trên thế giới với diện tích xấp xỉ 9,6 triệu km²
- Kể từ khi tiến hành cuộc cải cách kinh tế vào năm 1978, Trung Quốc trở thành một trong các nền kinh kế lớn có mức tăng trưởng nhanh nhất
- Năm 2014, nền kinh tế Trung Quốc đã đạt vị trí số một thế giới
- Trung Quốc là một cường quốc lớn và được xem là một siêu cường tiềm năng
- Trung Quốc được gọi là “ thiên đường ” của hàng nhái , hàng giả Có lượng sản xuất hàng giả gần như lớn nhất thế giới
Nạn vi phạm bản quyền ở Trung Quốc
- Trung Quốc bị chỉ trích rộng rãi về việc chế tạo hàng giả với số lượng lớn Khi đến Trung Quốc có thể tìm được những bằng chứng về mức độ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ xảy ra ở đất nước này Ngay lần đi dạo đầu tiên, chỉ bước ra ngoài khách sạn quốc tế đang ở vài bước là sẽ thấy nhiều chỗ chèo kéo bán những chiếc túi Gucci, áo gió North Face, và giày Nike giả,
Trang 4hoặc những người bán rong đẩy những chiếc xe đầy những cuốn phim Hollywood (và Bollywood và châu Âu) mới ra đã bị sao chép lậu Khó mà đánh bại bọn sao chép lậu này về phương diện tuyển lựa những sản phẩm chạy nhất; một số phim đã được đem bày bán ở Trung Quốc thông qua những người bán rong ngoài đường trước khi được chiếu chính thức ở thị trường bản địa
- Tất cả mọi thứ đều được Trung Quốc làm nhái , làm giả ,đủ chủng loại hàng hóa từ dầu gội đầu đến pin , từ đồng hồ đến thiết bị điện tử , từ quần áo hàng hiệu đến đồ chơi , từ thuốc men đến thực phẩm , thuốc lá, , từ nước ngọt có
ga đến máy tính xách tay, từ mỹ phẩm đến ô tô…
- Công nghệ làm giả tin vi đến mức đến khách hàng thường không nghi ngờ gì Ngoài ra , ngày càng có nhiều nhãn mác nhái đối với sản phẩm của các tập đoàn nổi tiếng thế giới, khiến khó nhận diện thương hiệu
- “ Người Trung Quốc rất tài tình trong chuyện bắt chước Họ đã bắt chước đến mức độ hoàn mỹ bất cứ thứ gì họ mang về từ châu Âu ”
- Vào năm 2011, cửa hàng Apple Store giả được phát hiện lần đầu tại Côn Minh – Trung Quốc , do một Blogger người Mỹ đã khám phá ra và đăng những phát hiện của mình lên Internet
Cửa hàng chính thức là Apple Store
Cửa hàng Apple Store giả
Trang 52 Apple Inc
- Apple Inc là một tập đoàn công nghệ máy tính của Mỹ có trụ sở chính đặt tại Silicon Valley (Thung Lũng Si-li-côn) ở San Francisco, tiểu bang California
- Được thành lập ngày 1 tháng 4 năm 1976 dưới tên Apple Computer, Inc., và đổi tên thành Apple Inc vào đầu năm 2007
- Sản phẩm là máy tính cá nhân, Srmatphone , phần mềm, phần cứng, thiết bị nghe nhạc và nhiều thiết bị đa phương tiện khác…
- Lượng sản phẩm bán ra toàn cầu hàng năm là 13,9 tỷ đô la Mỹ (2005), 74 triệu thiết bị iPhone được bán ra chỉ trong 1 quý 4 năm 2014 và có hơn 98.000 nhân viên ở nhiều quốc gia
- Năm 2008 : Apple Store đầu tiên của hãng được mở tại Bắc Kinh Những cửa hàng mới sẽ đánh dấu một sự chuyển dịch trong chiến lược bành trướng sắp tới của Apple tại đất nước lớn nhất thế giới
- Apple có 4 cửa hàng chính thức ở Trung Quốc – hai ở Bắc Kinh và hai ở Thượng Hải – nơi đã trở thành những cửa hàng Apple bán chạy nhất trên thế giới
3 Luật vi phạm bản quyền- sở hữu trí tuệ ở Trung Quốc
- Sở hữu trí tuệ ,hay có khi còn gọi là tài sản trí tuệ,là những sản phẩm sáng tạo của bộ óc con người.Đó có thể là tác phẩm văn học ,âm nhạc,phần mềm máy tính,phát minh ,sáng chế,giải pháp hữu ích,kiểu dáng công nghiệp
Trang 6- Người ta nhóm các loại hình sáng tạo của con người thành các loại đối
tượng của quyền sở hữu trí tuệ sau đây:
+ Bản quyền tác giả
+ Bằng sáng chế
+ Thương hiệu
+ Kiểu dáng công nghiệp
+ Sơ đồ bố trí mạch tích hợp
+ Chỉ dẫn địa lý
Luật sở hữu trí tuệ ở Trung Quốc
-Khung pháp lý cho việc bảo sở hữu trí tuệ ở Trung Quốc được xây dựng dựa trên 3 đạo luật cơ bản bao gồm:
+ Luật về quyền tác giả(tác quyền)(Copyright law):hiểu 1 cách đơn
giản là bảo vệ các tác phẩm đã viết và xuất bản sách,bài hát,phim ảnh,tác phẩm nghệ thuật Luật bản quyền bao gồm các điều luật và quy tắc thông qua năm 1990,chính thức được thi hành năm1991 và được sửa đổi vào năm 2002.Trong hầu hết các trường hợp ,thời hạn bản quyền là cuộc đời tác giả cộng thêm 50 năm,nhưng đối với tác phẩm điện ảnh và nhiếp ảnh,tác phẩm được tạo ra bởi một công ty hoặc tổ chức thời hạn là 50 năm sau khi công bố đầu tiên
+ Luật bản quyền sáng chế (Patent law): bảo vệ các phát minh thương
mại như sản phẩm kinh doanh hoặc một quá trình sản xuất mới.Chính phủ thông qua luật này để khuyến khích phát minh,sáng tạo,thúc đẩy sự phát triển của khoa học công nghệ
+Luật thương hiệu (Trademark law): luật thương hiệu của nước Cộng
hòa dân chủ Nhân dân Trung Hoa đưa ra các hướng dẫn chung về quản lý thương hiệu,bảo hộ độc quyền sở hữu thương hiệu và duy trì chất lượng của sản phẩm hoặc dịch vụ mang nhãn hiệu đăng ký với quan điểm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế hàng hóa xã hội chủ nghĩa
Ngoài đạo luật quan trọng về thương hiệu,bản quyền và bằng sáng chế,một vài luật và các quy định khác đã được thông qua để giải quyết các vấn đề liên quan đến sở hữu trí tuệ
- Trung Quốc là thành viên thứ 143 của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), thực hiện nghĩa vụ thành viên WTO đối với vấn đề sở hữu trí tuệ nói chung
và bảo vệ nhãn hiệu hàng hóa của các cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước,
Trang 7Trung Quốc phải tuân thủ các quy định của Hiệp định về các khía cạnh thương mại liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ (TRIPS) Hiệp định TRIPS quy định một khuôn khổ quốc tế để bảo hộ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ cũng như các biện pháp được thống nhất để đối phó với việc mua bán hàng giả trên phạm vi quốc tế
- Hàng giả được bày bán công khai Bắc Kinh tuy có ra tay dẹp bỏ hàng giả nhưng phần thi hành lỏng lẻo, lại vì chính quyền tham nhũng nên nhà sản xuất vẫn có thể hối lộ luồn lách để hoạt động như thường.Có địa phương như Yimu sống về sản xuất hàng giả Công nghệ hàng giả quy mô đến mức chính quyền ngần ngại không dám dẹp bỏ vì đây là mối sinh nhai, cung cấp công ăn việc làm cho hàng triệu người
- Thực thi pháp luật yếu
- Trung Quốc đứng thứ 56/128 quốc gia toàn cầu và đứng thứ 10/20 các quốc gia trong khu vực châu Á và châu Đại Dương về mức độ thực thi quyền sở hữu trí tuệ
II Hoạt động kinh doanh hàng giả tại Trung Quốc
- Cửa hàng Apple Store giả đầu tiên được phát hiện tại Côn Minh - là một trong những cửa hàng giả mạo Apple gần như giống hoàn toàn với những cửa hàng thật
- Hầu hết trong số chúng đều có phong cách thiết kế không gian rất giống Apple Store thật với nhân viên mặc áo T-shirt xanh có logo táo khuyết trắng cùng bàn gỗ bày đầy iPhone, iPad và Apple Watch
- Có khu vực dùng thử sản phẩm
- Nhân viên cửa hàng , họ thậm chí nghĩ rằng mình đang làm việc cho Apple Store đích thực
- Các mặt hàng giả mạo thường được bán với một phần nhỏ so với chi phí thực tế trong các cửa hàng bán lẻ, nhưng các sản phẩm trong cửa hàng Apple Store giả mạo được bán với mức giá như iPads và iPhone thật tại các cửa hàng Apple được ủy quyền Bởi vì thông thường các sản phẩm trong cửa hàng giả này vẫn bán những sản phẩm Apple chính hãng.Tuy nhiên việc giả mạo thương hiệu mà không được sự cho phép của Apple đã khiến cho khách hàng hoang mang,mất niềm tin vào sản phẩm,không biết sản phẩm mình mua là hàng thật hay giả
Trang 8- Giá bán iPhone mới tại đây có thể cao gấp đôi so với giá chính hãng bởi có nhiều khách hàng không muốn đợi cho đến khi hàng chính hãng có trở lại
Ngoài việc bảo vệ tài sản trí tuệ của công ty, Apple được hưởng lợi từ các cửa hàng – nơi đã bán hàng của Apple với giá chính thức , có rất nhiều công
ty Trung Quốc sẵn sàng giúp họ bán sản phẩm và tăng sự phổ biến thương hiệu Apple miễn phí , tăng doanh thu – tốc độ bán hàng
Trang 9Thị phần của Apple tại Trung Quốc 2014 - 2015, Apple vẫn duy trì top 3 thương hiệu tại thị
trường smartphone Trung Quốc
So sánh 2 cửa hàng Apple Store thật và giả :
Apple store thật Apple store nhái
- Apple Store nhái được thiết kế đầy đủ mọi thứ giống như một Apple Store thực thụ cung cấp, cũng dùng các bàn gỗ lớn, quầy Genius Bar, các nhân viên cũng mặc áo thun màu xanh nước biển với logo hình trái táo đặc trưng của Apple và bảng tên dành cho các nhân viên tới thiết kế cầu thang xoắn hình trôn ốc, khu vực giành cho trẻ trẻ nhỏ với những chiếc ghế êm ái và ngộ nghĩnh
Trang 10- Bắt đầu từ phía trên cùng, Apple Store được chiếu sáng bóng từ ngoài vào với phần trung tâm và mặt trước có màu trắng và ánh sáng lớn
- Tuy nhiên, nếu để ý kĩ, có thể nhận ra rằng, Apple chỉ trang trí một quả táo khuyết lấp lánh và sang trọng, chứ không bao giờ đề chữ "Apple Store" ở bên cạnh Hoặc một số cửa hiệu nhái không cẩn thận còn viết nhầm từ
"Store" thành "Stoer"
Hai cửa hàng Apple nhái ở Côn Minh
- Các bàn gỗ và sàn đá xám, đồng thời lấp đầy gian trưng bày là các thiết bị như iPad, Mac… tất cả sản phẩm này được đặt trên bàn gỗ Cách bố trí giống như của Apple Store thực thụ Tại đây, còn có khu vực dành cho nhân viên hướng dẫn người dùng sử dụng các sản phẩm của Apple
- Sự gia tăng của các cửa hàng giả Apple tại Côn Minh chứng tỏ sự tiến bộ chậm chạp của Chính phủ Trung Quốc trong việc chống lại nền văn hóa vi phạm bản quyền tràn lan và việc các loại hàng hóa “nhái” được sản xuất hàng loạt Điều này có ảnh hưởng không nhỏ tới quan hệ thương mại với nhiều đối tác kinh doanh lớn trên thế giới
- Bên cạnh đó , vẫn còn rất nhiều nhãn hiệu khác bị Trung Quốc sao chép :
Trang 11Ví dụ như :
+ Sao chép những cuốn phim Hollywood (và Bollywood và châu Âu) mới ra : Bọn sao chép lậu thường lấy nguồn từ những bản chiếu duyệt trước khi chính thức tung ra hoặc dùng máy quay phim cầm tay quay lén lại trong những buổi chiếu thử Bọn làm hàng giả này cũng là bậc thầy trong việc đưa sản phẩm đến tận tay khách hàng với giá cả thật mềm : một cuốn phim hoặc một chương trình truyền hình hấp dẫn - tất cả giá chưa tới 1 đôla Mỹ/đĩa DVD
+ Ở thành phố Côn Minh, nơi tìm thấy các đại lý Apple giả hiệu, cũng có một trung tâm nội thất mang tên “11 Furniture” có 4 tầng, được xây dựng trên diện tích hơn 9.000 m2, với thiết kế y hệt IKEA chính hiệu
+ Giả nhãn hiệu Starbucks : Starbucks từng giành chiến thắng trong một vụ tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ với công ty Trung Quốc Xingbake, tên tiếng Trung của Starbucks Song vẫn có nhiều cửa hàng ở quốc gia này bắt chước Starbucks, như One Dollar Coffee, Seayahi Cofee, Lucky Coffee, Bucksstar Coffee…
+ Gà rán KFC : Mặc dù thương hiệu gà rán Kentucky (KFC) đã có mặt ở Trung Quốc, nhưng không vì thế họ không phải là nạn nhân của trò sao chép giả hiệu Các cửa hàng KFC “dỏm” không những đổi hình ảnh trên nhãn hiệu của công
ty, mà còn cố ý thay đổi chữ “KFC” thành “KLC” để khiến khách hàng bị nhầm lẫn Hay thậm chí là đổi thành thương hiệu OFC với hình ảnh tổng thống
Obama xuất hiện trong logo thương hiệu
Trang 12+ Truyện Harry Potter : Các sản phẩm bị làm nhái tại Trung Quốc rất đa dạng, thậm chí cả cuốn truyện về cậu bé phù thủy Harry PotterTheo phát hiện của báo New York Times, Trung Quốc nổi tiếng với việc sao chép các thương hiệu và hàng hóa của Mỹ, thậm chí cả với những cuốn truyện về cậu bé phù thủy Harry Potter Thị trường Trung Quốc tràn ngập những cuốn sách bị làm giả với muôn hình vạn trạng
+ Giày Nike : Nike là một thương hiệu giày thể thao nổi tiếng trên thế giới và ở cả Trung Quốc Tuy nhiên, thương hiệu càng nổi tiếng thì hàng giả, hàng nhái cũng tăng trưởng theo Chẳng hạn như cửa hàng trong ảnh, logo và cái tên na ná như Nike xịn Nếu không tinh mắt, khách hàng nhầm lẫn là chuyện thường Mặc dù, Nike đã sản xuất ở Trung Quốc hàng thập niên, nhưng ở quốc gia này vẫn đầy hàng giả