Công chúng, thế hệ trẻ và giới báo chí -truyền thông Việt Nam trong môi trường -truyền thông số tạo mối quan hệ, kết nối thường xuyên với sách sẽ tăng nhanh vốn tri thức trong sự nghiệp
Trang 1Câu hỏi: Báo chí trong môi trường môi trường truyền thông số hiện nay?
Bài làm:
MỤC LỤC
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Bước vào thời đại công nghệ thông tin phát triển vô cùng mạnh mẽ, sự bùng nổ Internet đã tác động và chi phối mạnh mẽ đến hoạt động của con người Xã hội loại người không ngừng có những bước đột phá mạnh mẽ về nhiều mặt (kinh tế, văn hoá, khoa học kĩ thuật ) Mức sống của người dân cũng không ngừng được nâng cao Nhu cầu thông tin giải trí ngày một nhiều của con người đòi hỏi vai trò lớn hơn nữa của truyền thông trong việc cung cấp thông tin, và truyền thông cũng đưa loài người sang một chương mới, nền văn minh mới: văn minh thông tin Truyền thông trong bối cảnh cuộc đầu tranh công tác tư tưởng ngày càng phức tạp, và kinh tế thị trường ngày càng phát triển Các thế lực chính trị, kinh tế ngày càng ý thức rõ hơn trong việc nắm giữ, sử dụng và chi phối các phương tiện truyền thông Có thể nói truyền thông ngày càng đóng vai trò to lớn trong xã hội, ảnh hưởng nhiều đến mặt đời sống của con người Đây là vấn đề khá hay và hết sức phong phú với nguồn nguyên liệu tham khảo khá phổ biến vì thế em đã chọn nó làm đề tài cho bài tiểu luận của mình
Trang 31 Môi trường truyền thông số là gì?
- Là hoạt động truyền thông trong môi trường số - môi trường có phát triển mạnh mẽ của CNTT và các phương tiện công nghệ điện tử
1.1 Các yêu tố trong MTTS:
- Nguồn: Là yếu tố tiềm năng và khởi xướng quá trình truyền thông Nguồn
phát là nơi cung cấp thông tin trao đổi cho các đối tượng truyền thông
- Thông điệp: Là nội dung thông tin được trao đổi từ nguồn phát đến đối
tượng tiếp nhận
- Kênh truyền thông số: Là các phương tiện, con đường, cách thức chuyển
tải thông điệp từ nguồn phát đến đối tượng tiếp nhận
- Người nhận (hay công chúng, nhóm đối tượng truyền thông) là các cá nhân
hay các nhóm tiếp nhận thông điệp trong quá trình truyền thông
- Phản hồi: là dòng thông tin hay ảnh hưởng từ công chúng đến chủ thể
truyền thông, là dòng chảy của thông điệp từ đối tượng tiếp nhận trở về nguồn phát
- Nhiễu: Là yếu tố gây ra sự sai lệch không được dự định trước trong quá
trình truyền thông Ở môi trường truyền thông số, nhiễu có thể là những thông tin cảm tính, các tin đồn, các yếu tố tâm lí… Từ đó thông điệp có thể được tiếp nhận theo hướng sai lệch
- Hiệu lực truyền thông: Là khả năng tạo ra sự chú ý của công chúng , nhóm
đối tượng, gây đc sự hứng thú, thu hút trí tuệ và cảm xúc của đối tượng truyền thông, chủ yếu là ở thời điểm khởi phát thông điệp, bắt đầu chiến dịch truyền thông
- Hiệu qủa truyền thông: Là mức độ tạo ra những hiệu ứng Xh phù hợp với
mong đợi của chủ thể truyền thông Đó là thay đổi được nhận thức, thái độ và hành vi của công chúng – nhóm đối tượng truyền thông phù hợp với mục đích truyền thông
1.2 Báo chí trong môi trường truyền thông số tạo ra những khả năng gì?
- Loài người đang sống trong thời kỳ kỹ thuật và công nghệ số, hiện nay gọi là
công nghệ 4.0 Chính kỹ thuật và công nghệ số là yếu tố có vai trò quyết định tính chất môi trường truyền thông số với đặc tính nổi trội là khả năng siêu kết nối Môi trường truyền thông số đã và đang tạo những cơ hội vàng cho truyền thông - giao tiếp xã hội Bên cạnh đó, truyền thông xã hội, mạng xã hội phát triển chưa từng có; phương tiện truyền thông mới, truyền thông cá nhân và truyền thông nhóm lên ngôi Từ đó dẫn đến hình thành các khái niệm mới như công chúng chủ động, truyền thông đa chiều
- Đọc sách và lướt mạng internet là 2 cách tiếp nhận sản phẩm truyền thông, nhưng cho ra kết quả rất khác nhau Văn hóa đọc giúp mỗi người hình thành tốt
Trang 4hơn các luận điểm, luận cứ, luận chứng Những yếu tố này giúp ích rất nhiều cho các nhà báo chính luận trong phân tích, đánh giá các sự kiện, vấn đề thời sự đã và đang diễn ra trong đời sống hàng ngày Công chúng, thế hệ trẻ và giới báo chí -truyền thông Việt Nam trong môi trường -truyền thông số tạo mối quan hệ, kết nối thường xuyên với sách sẽ tăng nhanh vốn tri thức trong sự nghiệp phát triển bền vững đất nước nói chung, sự nghiệp phát triển báo chí – truyền thông nói riêng
- Chính bởi vậy, vấn đề cơ bản để báo chí Việt Nam trong môi trường truyền thông
số có thể thích ứng và thể hiện hiệu quả bản chất xã hội của mình là phương tiện và phương thức kết nối xã hội, chính là làm giàu thêm hệ kiến thức nền tảng văn hóa, tính chuyên nghiệp và cách mạng, và sách là phương thức hiệu quả nhất có thể giúp chúng ta
- Bên cạnh đó, báo chí phải nhanh chóng thay đổi theo hướng kết nối xã hội để lấy lại vị thế chủ đạo và chiếm lĩnh công chúng/khách hàng, nhằm thực hiện hiệu quả hơn nhiệm vụ tuyên truyền chính trị được Đảng và Nhà nước giao phó cũng như phát triển sự nghiệp báo chí - truyền thông
1.3 Mối quan hệ giữa báo chí và mạng xã hội?
Báo chí là loại hình các phương tiện truyền thông đại chúng được cơ quan thẩm quyền cấp phép hoạt động, có nhiệm vụ chuyển tải thông tin nhanh nhất, mới mẻ nhất đến cho đông đảo công chúng, nhằm tích cực hóa đời sống thực tiễn Với việc
ra đời báo mạng điện tử, thông tin báo chí giờ đây được đẩy lên mạng không phải hàng ngày mà hàng giờ, hàng phút Công nghệ hiện đại, cộng với những tiện tích của Internet đã khiến người ta có thể “xuất bản” báo rất nhanh chóng, giảm bớt nhiều quy trình xử lý quá phức tạp do rào cản của các yếu tố kĩ thuật Tuy nhiên, sự xuất hiện của mạng xã hội đã tạo ra những điều kiện thuận lợi và thách thức đối với báo chí Với lợi thế của nó, mạng xã hội vừa là mảnh đất màu mỡ cho báo chí, cung cấp nội dung, đồng thời những thông tin nhanh nhạy, phong phú, rộng lớn giúp báo chí tìm đến sự thật của thông tin khi tác nghiệp Vấn đề tận dụng sức mạnh của mạng xã hội để thúc đẩy năng lực của báo chí trong việc thông tin nhanh nhạy, đa chiều, thiết thực tới công chúng đã được đặt ra Nhưng để tận dụng tốt, trước hết chúng ta cần nhận thức bản chất mối quan hệ này
1.3.1 Sự tương đồng:
- Mối quan hệ giữa báo chí và mạng xã hội thể hiện sự tác động qua lại lẫn nhau, báo chí tác động thường xuyên, hàng ngày, hàng giờ, hàng phút đến mạng xã hội và ngược lại, mạng xã hội cũng tác động liên tục và mạnh mẽ đến báo chí
- Trước hết, báo chí và mạng xã hội cùng là nguồn đề tài, nguồn tư liệu cho nhau Nếu như các bài báo mang tính thời sự cao trên báo chí nhanh chóng trở thành đề tài bàn luận và chia sẻ trên mạng xã hội thì ngược lại, những thông tin, tư liệu cá nhân phong phú trên mạng xã hội cũng là nguồn tham khảo, gợi ý phong phú và vô tận đối với các nhà báo Nguồn thông tin đó lưu chuyển lẫn nhau Báo chí sử dụng, thẩm định, phát triển nguồn thông tin
Trang 5từ mạng xã hội và mạng xã hội chia sẻ, quảng bá, bàn luận, thẩm định các tác phẩm báo chí đã được đăng tải
- Nhờ những tính năng của mạng xã hội mà nhà báo, tòa soạn báo có thể dễ dàng theo dõi được các ý kiến góp ý, các quan điểm, sự nhận xét của họ về vấn đề được nói đến trong bài báo đó thông qua phần thích, bình luận, chia
sẻ đó Từ đó, nhà báo, cơ quan báo chí đó có thể viết bài, đăng tải các tin tức sao cho phù hợp với nhu cầu của độc giả Và nhà báo cũng có thể đưa ra các quan điểm của mình để cùng nhau thảo luận, bình luận với công chúng, có thể phản hồi một cách trực tiếp thông qua phần “comment” (bình luận)
1.3.2 Sự khác biệt giữa BC và MXH:
Bên cạnh mặt tương tác, kích thích lẫn nhau, báo chí và mạng xã hội còn cạnh tranh lẫn nhau nhằm thu hút sự chú ý và tham gia của công chúng Trong mối tương quan cạnh tranh, cả báo chí và mạng xã hội đều cố gắng phục vụ tốt hơn nhu cầu của công chúng
- Thông tin báo chí mang những đặc điểm: tính thời sự, tính công khai, tính mục đích, tính định kỳ đều đặn, tính phong phú đa dạng và nhiều chiều, tính
dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm theo và tính tương tác Trước đây khi mạng xã hội chưa ra đời, có thể nói đó là những đặc điểm chỉ có ở thông tin báo chí, nhưng với sự ra đời của mạng xã hội, các tờ báo không còn nguồn duy nhất cung cấp thông tin và phân phối thông tin hàng ngày tới đông đảo công chúng nữa mà mạng xã hội cũng đã trở thành một môi trường cung cấp, truyền bá và tương tác thông tin rất nhanh thông tin rất nhanh
- Cạnh tranh về thông tin thời sự: Báo chí và mạng xã hội đều nỗ lực phản ánh nhanh nhất những sự kiện mới xảy ra trong đời sống Báo chí được biết đến như là kênh thông tin nhanh nhạy, phổ biến, sâu rộng Trước sự linh hoạt, nhạy bén của mạng xã hội trong việc cập nhật những thông tin mới ở tất cả các mặt trong đời sống của người dân, báo chí đã gặp phải sức ép về cạnh tranh thông tin “Facebook, Twitter, Google+ đã trở nên quá quen thuộc với người dân trên khắp thế giới, thu hút hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ người sử dụng, tạo ra một cộng đồng cực kỳ lớn, với tốc độ lan tỏa thông tin chóng mặt Ngay cả những trang thông tin điện tử, một loại hình báo chí mới, đôi khi cũng thua
kém mạng xã hội trong việc lan tỏa thông tin, ít nhất dưới góc độ thời gian
- Cạnh tranh về tính công khai, nhiều chiều: Thông tin trên báo chí và mạng xã
hội đều mang tính công khai, đa dạng và nhiều chiều, thậm chí do không phụ thuộc vào cơ quan chủ quản nên thông tin còn có phần công khai và nhiều chiều hơn Mạng xã hội có thế mạnh về việc giao lưu, chia sẻ, trình bày cảm xúc nên các thành viên có thể thoải mái trình bày quan điểm của
Trang 6mình Ở một góc độ nào đó điều này đã làm cho thông tin trên mạng xã hội vượt qua được rào cản cá nhân để trở nên đa dạng nhiều chiều Mặt khác cho thấy, điều kiện trao đổi trên mạng xã hội cũng thẳng thắn hơn trên báo chí, ở đó các cá nhân bình luận một cách tự do nhất, góp ý một cách thẳng thắn nhất và do vậy thông tin cũng có sự nhiều chiều hơn bởi nó qua góc nhìn của nhiều người
- Cạnh tranh về tính tương tác: Trong cuốn Cơ sở lý luận báo chí, PGS.TS Nguyễn Văn Dững có viết “Trong truyền thông, tương tác có nghĩa là sự tác động, giao tiếp hai chiều qua lại giữa chủ thể với khách thể truyền thông, giữa nhà truyền thông với công chúng trong điều kiện và vấn đề cụ thể nào đó” (tr.87) Trong một cuốn sách khác, cuốn Truyền thông lý thuyết và kỹ năng cơ bản, PGS.TS Nguyễn Văn Dững cũng chỉ ra một trong những nguyên lý của truyền thông là “trong quá trình truyền thông, tần suất tương tác giữa chủ thể và khách thể càng nhiều, càng bình đẳng, càng nhiều người tham gia bao nhiêu, thì năng lực và hiệu quả truyền thông càng cao bấy nhiêu”
Như vậy, mạng xã hội và báo chí có mối quan hệ mật thiết Mặc dù, báo chí bị mạng xã hội cạnh tranh gay gắt nhưng khi biết tận dụng mối quan
hệ này thì báo chí sẽ có thêm một trợ thủ đắc lực, một môi trường tương tác và có nhiều điều kiện thuận lợi hơn để phát triển Việc khai thác thông tin dần dễ dàng hơn, nội dung thông tin đa dạng, phong phú, hấp dẫn bạn đọc Sự tương tác giữa báo chí và công chúng không còn là vấn
đề khó khăn nữa, đặc biệt là lượng độc giả vô cùng lớn từ mạng xã hội sẽ
có nhiều điều kiện tiếp xúc với báo chí, với các tờ báo để trở thành những độc giả quen thuộc của báo chí
Trang 72 Từ sự kiện Chùa Ba Vàng, phân tích 3 tờ báo khác nhau viết về vấn đề này:
Qua sự kiện chùa Ba Vàng đã nổi trên khắp các mặt báo một thời gian trước đây,
đã có rất nhiều ý kiến trái chiều nhưng phần lớn là chỉ trích về việc Chùa Ba Vàng
đã lợi dụng những phật tử mê tín dị đoan để kiếm lời và đỉnh điểm là vụ việc bà Phạm Thị Yến – được coi là một Chủ nhiệm Câu Lạc Bộ Cúc vàng, một trụ trì tại Chùa đã tuyên truyền mê tín dị đoan cho những người nhẹ dạ cả tin Bà còn có những phát ngôn khiến dư luận phẫn nộ, đỉnh điểm về vụ “Vong báo oán” và “Cô
bé giao gà mất tích tại Điện Biên” Hàng loạt những tờ báo chính thống khắp cả nước đã đưa tin rầm rộ về sự việc trên điển hình như 3 tờ báo lớn: Vnexpress; An Ninh Thủ Đô; Báo Lao Động… Từ đó ta có thể thấy được góc độ khác nhau tiếp cận sự kiện của những nhà báo đang hoạt động tại 3 tờ báo nêu trên
Vậy góc độ tiếp cận một bài báo là gì? Đó là góc tiếp cận và thực hiện các đề tài để thực hiện thành công các thể loại: tin, phóng sự, phỏng vấn; trong đó, vấn đề được các phóng viên, nhà báo quan tâm để thực hiện thành công tác phẩm báo chí là tính xác thực, khách quan, có tính thời sự, mang hơi thở của cuộc sống; tránh những tác phẩm giật gân, câu khách Người làm báo phải có đạo đức nghề nghiệp, phẩm chất chính trị, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên hàng đầu, phải yêu nghề, tận tụy với nghề Trong thời kỳ bùng nổ thông tin và cạnh tranh gay gắt như hiện nay, người làm báo phải nỗ lực không ngừng để làm ra những tác phẩm báo chí có giá trị cho cuộc sống Ngoài trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất chính trị, người làm báo cần phải có tâm, có tầm, có trách nhiệm với xã hội