Không những vậy, saukhóa học, tôi đã có được nhận thức được đầy đủ và toàn diện về vai trò và nhiệm vụcủa nhà trường trong công tác xã hội hóa giáo dục, xây dựng xã hội học tập, cách phá
Trang 1ĐẶT VẤN ĐỀ
Thực hiện chiến lược quốc gia về phát triển giáo dục giai đoạn 2011 – 2020 theođịnh hướng phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, Bộ GD đã ban hànhthông tư 23/2015/TTLT-BGDĐT-BNV thông tư liên tịch quy định mã số, tiêu chuẩnchức danh nghề nghiệp giáo viên trung học phổ thông
Nhằm cập nhật kiến thức và các kỹ năng nghề nghiệp, nâng cao năng lực chuyênmôn, nghiệp vụ, phát triển năng lực nghề nghiệp nhằm đáp ứng tiêu chuẩn chức danhnghề nghiệp giáo viên THPT hạng II tôi đã tham gia lớp bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệpgiáo viên hạng II do trường ĐHSP Hà Nội tổ chức
Khi tham gia khóa học này tôi đã được trang bị và rèn luyện kỹ năng phân tích cácyêu cầu đổi mới giáo dục để có cơ sở xác định những yêu cầu phát triển năng lực củagiáo viên, có biện pháp tự rèn luyện các năng lực hiện đại, đáp ứng yêu cầu đổi mớigiáo dục Có thái độ tích cực để rèn luyện tích cực không ngừng nâng cao năng lựcnghề nghiệp trong đó chú trọng đến việc tích cực tiếp cận các phương pháp dạy họchiện đại
Chương trình đạo tạo đã giúp tôi tự nâng cao được những kiến thức cơ bản nhất vềdạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh, một số phương pháp dạy học hiệuquả, thiết kế và vận dụng dạy học tích hợp theo chủ đề liên môn Không những vậy, saukhóa học, tôi đã có được nhận thức được đầy đủ và toàn diện về vai trò và nhiệm vụcủa nhà trường trong công tác xã hội hóa giáo dục, xây dựng xã hội học tập, cách pháttriển mối mối quan hệ với cộng đồng nghề nghiệp để thúc đẩy sự hợp tác với các đồngnghiệp để trao đổi về chuyên môn, nghiệp vụ…
Trên cơ sở đó bản thân tôi tự nâng cao ý thức, trách nhiệm của mình trong việcthực hiện đổi mới phương pháp dạy học, có ý thức vận dụng những kiến thức, kĩ năng
đã thu nhận được qua đợt bồi dưỡng vào thực tiễn giảng dạy của mình góp phần hiệnthực hóa nội dung nghị quyết số 29 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng cộng sảnViệt Nam khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện trong giáo dục và đọa tạo của nướcnhà trong giai đoạn hiện nay
Trang 2NỘI DUNG CHƯƠNG I.
NHỮNG KIẾN THỨC VÀ KĨ NĂNG THU NHẬN ĐƯỢC
1 Chuyên đề: Lí luận về Nhà nước và hành chính nhà nước
Cung cấp những kiến thức cơ bản về Nhà nước, bộ máy tổ chức Nhà nước; cáckhái niệm về quản lí và quản lí Nhà nước, hành chính nhà nước; các nguyên tắc và cácchức năng hành chính nhà nước, chính sách công và các bước cụ thể trong việc hoạchđịnh chính sách công, quản lý hành chính theo ngành và lãnh thổ
1.1 Hành chính nhà nước
Hành chính nhà nước là một hình thức quản lí, mà chủ thể quản lí của nhà nước là
cơ quan hành pháp, thực thi quyền hành pháp bằng quyền lập quy và quyền hành chính
Nền hành chính nhà nước bao gồm:
+ Hệ thống thể chế quản lí xã hội theo pháp luật
+ Cơ cấu tổ chức và cơ chế vận hành bộ máy nhà nước từ trung ương đến địa phương+ Đội ngũ cán bộ và công chức, viên chức nhà nước
Các nguyên tắc hành chính Nhà nước
- Nguyên tắc dựa vào dân, do dân và vì dân
- Nguyên tắc quản lí theo pháp luật
- Nguyên tắc tập trung dân chủ
- Nguyên tắc kết hợp chế độ làm việc tập thể với thủ trưởng
- Nguyên tắc kết hợp giữa quản lí ngành và quản lí lãnh thổ
1.2 Chính sách công
* Chính sách công là hệ thống các quan điểm, các quy định thể hiện thái độ nhất quán,lâu dài của Nhà nước mà thông qua đó Nhà nước hướng dẫn định hướng, quản lý cáchoạt động xã hội nhằm đạt đến mục tiêu xác định
- Chủ thể ban hành chính sách công là Nhà nước
- Chính sách công không chỉ là các quyết định thể hiện trên văn bản mà còn là nhữnghành động, hành vi thực tiễn
- Chính sách công tập trung giải quyết những vấn đề đang đặt ra trong đời sống kinh tế
- xã hội theo mục tiêu xác định
- Chính sách công gồm nhiều quyết định, chính sách có liên quan đến nhau
* Quy trình của việc hoạch định chính sách công nói chung gồm 4 bước: Ra quyếtsách, thể chế hóa về pháp lí; thi hành chính sách, thụ hưởng và kiểm nghiệm; phản hồi
và nêu vấn đề chính sách
Sau khi xây dựng và hoạch định chính sách công, Chính phủ và các bộ sẽ có vaitrò tổ chức và triển khai thực hiện chính sách trong phạm vi toàn quốc Nhà nước sẽđánh giá chính sách để có quyết định hoặc là tiếp tục duy trì, hoặc phải bổ sung, sửa
Trang 3đổi thậm chí chấm dứt chính sách
1.3 Kết hợp quản lý Nhà nước theo ngành và lãnh thổ theo nguyên tắc thống nhất,
tôn trọng và thực thi pháp luật, tự quản và tự chủ địa phương
2 Chuyên đề: Chiến lược và chính sách phát triển giáo dục – đào tạo
Cung cấp những hiểu biết về bối cảnh trong và ngoài nước đặt ra cho giáo dụcViệt Nam Những yêu cầu của của xu thế toàn cầu hóa và dự báo xu thế phát triển củagiáo dục, quan điểm chỉ đạo, đổi mới giáo dục của Đảng và nhà nước, các chính sáchcủa giáo dục phổ thông giai đoạn hiện nay
2.1 Xu thế phát triển giáo dục trong bối cảnh toàn cầu hóa
Sự phát triển của khoa học và công nghệ đã làm thay đổi mạnh mẽ nội dung,phương pháp giáo dục đồng thời đòi hỏi phải cung cấp được nguồn nhân lực có chấtlượng cao Giáo dục suốt đời trở thành đòi hỏi và cam kết của mỗi quốc gia
Giáo dục từ xa trở thành một thế mạnh của thời đại, tạo nên một nền giáo dục mở, thíchứng vơi với nhu cầu của từng người học và trở thành giải pháp hiệu quả nhất để đápứng các yêu cầu ngày càng cao về giáo dục
2.2 Đường lối quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục và phát triển giáo dục phổ thông trong thời kỳ công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước
Giáo dục phổ thông gồm: Giáo dục tiểu học 5 năm, Giáo dục THCS 4 năm vàGiáo dục THPT 3 năm
Mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông mới giúp học sinh phát triển toàndiện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cánhân, tính năng động, sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủnghĩa
2.3 Chính sách và giải pháp phát triển giáo dục phổ thông
- Giải pháp về đổi mới nhận thức tư duy phát triển giáo dục
- Giải pháp về phân chia hai giai đoạn của giáo dục phổ thông và vai trò của giáo dụccấp THPT
- Giải pháp về đổi mới thi, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập học sinh THPT
- Giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên phổ thông và giáo viên THPT
- Giải pháp và chính sách về đảm bảo chất lượng
- Giải pháp và chính sách về đầu tư cho giáo dục và đào tạo
- Giải pháp và chính sách về tạo cơ hội bình đẳng và phát triển giáo dục các vùng miền
3 Chuyên đề: Quản lý giáo dục và chính sách phát triển giáo dục cơ chế thị trường định hướng XHCN.
Cung cấp hệ thống lí luận cơ bản của quản lý nhà nước về giáo dục và hệ thốngcác chính sách của nhà nước nhằm đảm bảo xây dựng một nền giáo dục phát triển phùhợp trong cơ chế thị trường định hướng XHCN
Trang 43.1 Quản lý giáo dục trong cơ chế thị trường.
Quản lí Nhà nước về giáo dục đào tạo là việc nhà nước thực hiện quyền lựccông để điều hành, điều chỉnh toàn bộ các hoạt động giáo dục và đào tạo trong phạm vitoàn xã hội nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà nước dựa trên 2 nguyên tắc cơbản:
- Nguyên tắc kết hợp ngành – lãnh thổ
- Nguyên tắc tập trung, dân chủ
Giáo dục Việt Nam trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN cần quanniệm Giáo dục là phúc lợi xã hội, là hàng hóa dịch vụ do đó cần phải đổi mới cơ chếhoạt động trong giáo dục
3.2 Chính sách phát triển giáo dục
- Chính sách phổ cập giáo dục.
- Chính sách tạo cơ hội bình đẳng về học tập cho các nhóm đối tượng đặc thù và cácvùng miền
- Chính sách đảm bảo chất lượng trong quản lí giáo dục
- Chính sách xã hội hóa và huy động các lực lượng xã hội tham gia vào quá trình giáodục
4 Chuyên đề: Giáo viên THPT với công tác tư vấn học sinh trong trường THPT Chuyên đề này cung cấp cho người học các nội dung cơ bản về vị trí, ý nghĩa của
lứa tuổi học sinh THPT; đặc điểm về hoạt động học tập và giao tiếp, đặc điểm sự pháttriển trí tuệ và nhân cách của học sinh THPT Các vấn đề cần lưu ý trong tư vấn họcđường cho học sinh THPT
Phân tích được các nội dung cơ bản của tư vấn học đường ở trường Trung họcphổ thông, phương pháp tư vấn, các hình thức tư vấn, nguyên tắc tư vấn và các kỹ năng
tư vấn học đường cơ bản
Thiết lập và duy trì mối quan hệ hỗ trợ tâm lý đối với học sinh, vận dụng linhhoạt các kỹ năng tư vấn học đường để hiểu và đánh giá đúng vấn đề của học sinh Hỗtrợ học sinh tìm kiếm và lựa chọn các giải pháp để vượt qua khó khăn, tích cực vậndụng các tri thức và kỹ năng đã được học vào việc hỗ trợ học sinh khắc phục khó khăntâm lý trong học tập, hướng nghiệp và trong cuộc sống
Một số nguyên tắc đạo đức trong hoạt động hỗ trợ tâm lí học đường:
- Tôn trọng phẩm giá và quyền của học sinh
- Năng lực và trách nhiệm hỗ trợ tâm lí học đường
- Tôn trọng và trung thực trong quan hệ hỗ trợ tâm lí
- Có trách nhiệm với gia đình trường học và cộng đồng
5 Chuyên đề: Tổ chức hoạt động dạy học, xây dựng và phát triển kế hoạch giáo dục trong trường THPT
Trang 5Giúp người học hiểu được bản chất hoạt động dạy học và giáo dục trong trườngTHPT, cũng như tầm quan trọng của việc tổ chức các hoạt động dạy học và giáo dụctrong trường THPT Biết cách tổ chức, xây dựng các hoạt động dạy học và giáo dụctrong trường THPT.
Qua nội dung chuyên đề giúp giáo viên hoạch định được các công việc cụ thểtrong trường THPT của tổ chuyên môn, đoàn thanh niên, đội thiếu niên, giáo viên chủnhiệm lớp, giáo viên bộ môn và các tổ chức đoàn thể khác
Thiết kế được kế hoạch tổ chức các hoạt động dạy học và giáo dục, tổ chức vàthực hiện kế hoạch dạy học và giáo dục; thiết kế một số mẫu sổ sách, đề xuất và vậndụng phương thức giải quyết để giải quyết một cách có hiệu quả các tình huống giáodục ở trường THPT Viết báo cáo kinh nghiệm và chia sẻ kinh nghiệm cá nhân trongviệc tổ chức các hoạt động dạy học và giáo dục nhằm đem lại hiệu quả cao nhất trongdạy học và giáo dục ở trường THPT
6 Chuyên đề: về phát triển năng lực nghề nghiệp giáo viên THPT hạng II.
Chuyên đề này cung cấp cho người học những vấn đề cơ bản về năng lực nghề
nghiệp của giáo viên THPT, nhấn mạnh đến những yêu cầu đổi mới phương pháp dạyhọc và đưa ra các con đường, cách thức tổ chức bồi dưỡng phát triển năng lực nghềnghiệp cho giáo viên THPT hạng II
Các quan điểm chủ đạo trong dạy học lấy người học là trung tâm hay dạy họccùng tham gia đang là tư tưởng chủ đạo, định hướng cho quá trình đổi mới phươngpháp dạy học
Dạy học cho học sinh THPT không thể áp đặt mà phải giúp các em giải quyết cácvấn đề , tình huống nảy sinh trong cuộc sống và hoạt động của các em Trong quá trìnhhọc, giáo viên phải tạo điều kiện cho học sinh được tham gia, được hoạt động để có thể
tự khám phá, tự phát hiện vấn đề, tự giải quyết vấn đề dưới sự dẫn dắt của giáo viên
7 Chuyên đề về vấn đề Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT
Chuyên đề này giúp học viên tự nâng cao được những kiến thức cơ bản nhất về
dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh, phương pháp dạy học hiệu quả
và phương pháp dạy học tích hợp theo chủ đề liên môn ở trường THPT
7.1 Năng lực của người học là khả năng làm chủ hệ thống tri thức, kĩ năng, thái độ
và vận hành (kết nối) chúng một cách hợp lý vào thực hiện thành công nhiệm vụ họctập, giải quyết hiệu quả những vấn đề đặt ra cho họ trong cuộc sống
7.2 Dạy học theo tiếp cận trang bị kiến thức và dạy học theo định hướng phát triển năng lực.
Để hình thành và phát triển năng lực cần xác định các thành phần và cấu trúc củachúng Có nhiều loại năng lực khác nhau Việc mô tả cấu trúc và các thành phần năng
Trang 6lực cũng khác nhau Cấu trúc chung của năng lực hành động được mô tả là sự kết hợpcủa 4 năng lực thành phần: Năng lực chuyên môn, năng lực phương pháp, năng lực xãhội, năng lực cá thể Các năng lực này phù hợp với 4 trụ cột giáo dục của UNESCO(học để biết, học để làm, học để cùng chung sống, học để tự khẳng định mình)
Dạy học theo tiếp cận trang bị kiến thức và dạy học theo định hướng phát triển nănglực: Năng lực trong dự thảo chương trình giáo dục phổ thông Các năng lực chung:Năng lực tự chủ; Năng lực hợp tác; Năng lực sáng tạo Các năng lực đặc thù: Năng lựcgiao tiếp; Năng lực tính toán; Năng lực Tin học; Năng lực thẩm mỹ; Năng lực thể chất
7.3 Đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh
- Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực người học
- Đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh: chuyển từ đánh giá kết quảhọc tập cuối khóa sang đánh giá thường xuyên đánh giá định kỳ
- Chuyển từ đánh giá kiên thức, kỹ năng sang đánh giá năng lực của người học
- Tăng cường sử dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra đánh giá
7.4 Một số phương pháp dạy học hiệu quả trong dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
- Áp dụng các phương pháp dạy học tích cực trong các môn học ở trường THPT Nhưpương pháp giải quyết vấn đề, dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ, dạy học dự án, dạy họctheo góc…
- Áp dụng các kỹ thuật dạy học tích cực như kỹ thuật mảnh ghép, ký thuật khăn trảibàn, kỹ thuật sơ đồ tư duy…
7.5 Dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn
- Dạy học tích hợp liên môn là sự kết hợp, tổ hợp các nội dung từ các môn học trongcác lĩnh vực học tập khác nhau thành một môn tổng hợp mới hoặc lồng ghép các nộidung cần thiết vào những nội dung vốn có của môn học ví dụ lồng ghép nội dung dân
số vào môn Sinh học – Địa lý…
- Dạy học tích hợp liên môn giúp học sinh trở thành người học tích cực, người côngdân có năng lực giải quyết tốt các tình huống có vấn đề mang tính tích hợp trong cuộcsống
- Khi xây dựng chủ đề tích hợp liên môn cần tuân theo các bước sau: Xác định mục tiêudạy học; xác định mục đích tích hợp; xác định nội dung tích hợp; các định mức độ tíchhợp; Lựa chọn phương pháp, phương tiện, hình thức tổ chức phù hợp với chủ đề tíchhợp và mục tiêu dạy học; Tổ chức dạy học theo nội dung tích hợp, xác định hìn thức,phương pháp công cụ kiểm tra đánh giá
8 Chuyên đề thanh tra, kiểm tra và một số hoạt động đảm bảo chất lượng trường THPT
Trang 7Chuyên đề cho biết những vấn đề cơ bản về thanh tra và kiểm tra hoạt động
chuyên môn, chất lượng giáo dục, đánh giá chất lượng giáo dục, kiểm định chất lượnggiáo dục và các biện pháp kiểm soát, nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THPT
8.1 Kiểm tra nội bộ trường học
- Kiểm tra nội bộ trường học có một ý nghĩa to lớn thúc đẩy các hoạt động nhà trường,nâng cao tinh thần trách nhiệm của cán bộ, giáo viên và nhân viên thực hiện đúng chứcnăng, nhiệm vụ của mình
- Đối tượng và nội dung kiểm tra:
+ Đối tượng: Là tất cả các thành tố cấu thành hệ thống sư phạm nhà trường
+ Nội dung kiểm tra: Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch phát triển giáo dục và phổ cậpgiáo dục; thực hiện các nhiệm vụ của kế hoạch đào tạo; xây dựng và phát triển đội ngũ;xây dựng, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất thiết bị dạy học; Kiểm tra công tác tàichính; Công tác tự kiểm tra của hiệu trưởng
- Hình thức kiểm tra nội bộ trường học: tùy theo tính chất và yêu cầu của các hoạtđộng trong nhà trường có các hình thức như: Kiểm tra toàn diện; Kiểm tra từng mặt;kiểm tra chuyên đề; kiểm tra thường kỳ; kiểm tra đột xuất; …
- Phương pháp kiểm tra nội bộ trường học:
+ Phương pháp kiểm tra hoạt động giảng dạy của giáo viên thông qua các hình thức:
dự giờ, kiểm tra hồ sơ chuyên môn, trao đổi đàm thoại với giáo viên
+ Phương pháp kiểm tra chất lượng, kiến thức, kỹ năng của học sinh
+ Phương pháp kiểm tra quá trình giáo dục học sinh trong các giờ lên lớp
8.2 Thanh tra giáo dục
Thanh tra giáo dục và đào tạo thực hiện quyền thanh tra nhà nước về giáo dục vàđào tạo trong phạm vi cả nước nhằm tăng cường hiệu lực quản lý, đẩm bảo và nâng caochất lượng giáo dục và đào tạo
Phân tích được những vấn đề cơ bản trong thanh tra: Cơ sở khoa học của thanh tragiáo dục; vị trí, vai trò và chức năng của thanh tra giáo dục; đối tượng và nội dung củathanh tra giáo dục cũng như hình thức, nguyên tắc và phương pháp, phương tiện thựchiện thanh tra giáo dục
8.3 Xác định được các vấn đề cơ bản về chất lượng giáo dục bao gồm:
- mục tiêu chất lượng ở trường THPT, các điều kiện đảm bảo chất lượng của trườngTHPT
- Phân tích và đề xuất được các hiện pháp kiểm soát và nâng cao chất lượng giáo dục ởcác trường THPT phù hợp yêu cầu và tình hình địa phương;
- Hình thành và phát triển kỹ năng lập kế hoạch thanh tra, kiểm tra; xây dựng kế hoạchkiểm tra nội bộ; thu thập thông tin và thiết lập minh chứng, viết báo cáo đánh giá và tựđánh giá
Trang 88.4 Báo cáo thực tế hoạt động thanh tra, kiểm tra và đảm bảo chất lượng của một trường THPT.
* Trình tự tiến hành một cuộc thanh tra:
- Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục là người có thảm quyền ban hànhquyết định thanh tra
- Trình tự tiến hành một cuộc thanh tra: Chuẩn bị thanh tra, công bố quyết định thanhtra, tiến hành thanh tra, Xây dựng báo có kết quả thanh tra, công bố kết luận và hoàn tất
hồ sơ cuộc thanh tra
* Thanh tra toàn diện một nhà trường:
- Thanh tra cơ sở vật chất kỹ thuật
- Thanh tra tình hình thực hiện kế hoạch giáo dục
- Thanh tra công tác quản lý của tổ trưởng
- Kết quả đánh giá chất lượng giáo dục, đào tạo và kết quả kiểm định chất lượng giáodục
- Các nhiệm vụ khác được giao
* Thanh tra hoạt động sư phạm của nhà giáo
- Thanh tra phẩm chất chính trị, đạo đức và lối sống
- Thanh tra kết quả công tác được giao
* Đánh giá một tiết dạy
- Đánh giá trình độ nghiệp vụ sư phạm
- Đánh giá năng lực sử dụng phương pháp dạy học
- Những chỉ báo quan sát đề nhận xét kết quả học tập trong giờ dạy
9 Chuyên đề về sinh hoạt tổ chuyên môn và công tác bồi dưỡng giáo viên trong trường THPT cho thấy vai trò, vị trí và chức năng của tổ chuyên môn ở trường THPT.
Tổ chuyên môn là một bộ phận trong nhà trường, gồm một nhóm giáo viên cùng giảngdạy về một môn học hoạc một nhóm môn học, hay một nhóm viên chức làm công tácthư viện, thiết bị giáo dục tư vấn học đường …được tổ chức lại để cùng nhau thựchiện các nhiệm vụ theo mục tiêu, chiến lược của tổ, của nhà trường đề ra
Tổ chuyên môn chính là môi trường để đào tạo và bồi dưỡng giáo viên:
- Tạo lập môi trường tự học, tự bồi dưỡng và hợp tác chia sẻ: phát động phong trào tựhọc, tự bồi dưỡng trong đội ngũ giáo viên; động viên, khuyến khích giáo viên nghiêncứu khoa học và viết sáng kiến kinh nghiệm….xây dựng tổ chuyên môn thành tổ chứchọc hỏi
- Thực hiện công tác bồi dưỡng giáo viên tập sự và bồi dưỡng giáo viên: hỗ trợ giáoviên trong đổi mới hoạt động dạy học – hướng dẫn giáo viên thực hiện đổi mới phươngpháp dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập của người học; định hướnggiáo viên trong chuẩn bị tư liệu giảng dạy; đổi mới hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả
Trang 9học tập của người học (đánh giá theo quá trình, đa dạng hóa hình thức kiểm tra đánhgiá, biết kết hợp các hình thức và phương pháp đánh giá, phối hợp đánh giá thườngxuyên và đánh giá định kỳ, giữa đánh giá của giáo viên và tự đánh giá của học sinh ….)
- Kết hợp các phương thức với sự hỗ trợ bồi dưỡng trực tuyến và khai thác mã nguồn
mở Ví dụ qua các trang web violet.vn, truonghocketnoi, …
- Sinh hoạt tổ chuyên môn theo cụm trường/liên trường nhằm nâng cao chất lượngbồi dưỡng giáo viên THPT
10 Chuyên đề về xây dựng mối quan hệ trong và ngoài nhà trường để nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển trường THPT.
Chuyên đề đã giúp tôi nhận thức được vai trò và nhiệm vụ của trường THPT trong xãhội hóa giáo dục, xây dựng xã hội học tập và xây dựng môi trường giáo dục
Xã hội hóa giáo dục là sự huy động cộng đồng tham gia vào việc xây dựng, phát triển
sự nghiệp giáo dục nhằm từng bước nâng cao mức hưởng thụ về giáo dục của nhândân
Phân tích được các mối quan hệ trong nhà trường và tầm quan trọng của việc pháttriển các mối quan hệ giữa trường THPT với các bên liên quan để phát triển nhàtrường
Trang 10CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CÔNG VIỆC HIỆN NAY.
VẬN DỤNG KIẾN THỨC VÀO THỰC TIỄN
I THỰC TRẠNG VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG THPT
Toán học là môn học vốn được cho là khó, khô khan và không thú vị, việc đổi mớiphương pháp dạy học, đặc biệt là môn toán rất cần thiết và thực tế chúng tôi vẫn đang đổimới từng ngày để môn toán trở thành môn học thú vị đối với học sinh Là một giáo viên
bộ môn Toán thuộc tổ toán trường THPT Xuân Đỉnh tôi thấy rằng đổi mới giáo dục nóichung và dạy học toán nói riêng không chỉ giới hạn ở đổi mới dạy học theo quan điểm lấy
HS làm trung tâm như nhiều người quan niệm Trên thực tế nó rộng hơn như thế nhiều,bởi vì đổi mới tổ chức dạy học toán THPT ở Việt Nam đã và đang chịu tác động khôngchỉ của một mà là nhiều quan điểm đổi mới của giáo dục và dạy học hiện đại, trong số đóđáng kể nhất là các xu hướng đổi mới cơ bản sau đây :
- Xu hướng đổi mới dạy học toán theo quan điểm lấy HS làm trung tâm và quanđiểm định hướng hành động
- Xu hướng đổi mới dạy học toán theo quan điểm của công nghệ dạy học
- Xu hướng đổi mới dạy học toán theo quan điểm của Giáo dục vì sự phát triển bềnvững
Tôi nghĩ rằng không có một quan điểm dạy học nào, dù có hay đến đâu cũngkhông thể giải quyết hết được những vấn đề đa dạng (phù hợp đối tượng, đặc điểmvùng miền, cơ sở vật chất, ) của đổi mới tổ chức dạy học toán ở phổ thông Mỗi mộtquan điểm sẽ tạo cho dạy học toán và những bài học toán những thành công mới và giátrị mới
Một trong những điều kiện tiên quyết để người GV dạy toán thành công trong việcđổi mới giáo dục và dạy học toán là hiểu rõ tính đa diện và phức tạp của đổi mớiphương pháp dạy học môn toán
Đổi mới PPDH toán là một quá trình phức tạp vì nó đỏi hỏi phải tác động đếnnhiều yếu tố khác nhau Để đổi mới thành công PPDH toán ở các trường THPT, cầnthiết phải đổi mới một cách toàn diện, đồng bộ các thành tố, các bộ phận cấu thành cuảquá trình dạy học toán Sự đổi mới cần bắt đầu ở việc lập kế hoạch, thiết kế các bài học
ở trên lớp đến hiện đại hoá, đa dạng hoá các phương pháp dạy học và cuối cùng là đánhgiá kết quả dạy học Những định hướng cơ bản đôí với việc đổi mới đồng bộ các yếu tốkhác nhau của quá trình dạy học toán được tóm lược trong bảng dưới đây:
Trang 11Thực trạng cần đổi mới Định hướng đổi mới
- Mối liên hệ giữa các yếu tố cấu thành
của bài học môn toán (Mục tiêu - Nội
dung - Phương pháp) chưa thể hiện rõ
trong bản thiết kế,
- Thiếu các bản thiết kế theo các quan
điểm đổi mới khác nhau
- Thiết kế bài học môn toán theoquan điểm lấy HS làm trung tâm vàđịnh hướng hành đông
- Thiết kế bài học toán theo quanđiểm công nghệ dạy học (Ví dụthiết kế bài học theo công thức
GIPO)
- Thiết kế bài học toán theo quanđiểm giáo dục vì sự phát triển bềnvững
tác và ít chú ý đến dạy học phân hóa
- Chú trọng nhiều dến dạy học lấy HS
làm trung tâm Công nghệ dạy học và
Giáo dục vì sự phát triển bền vững
chưa được chú trọng
- Học tập ở trên lớp là chủ yếu, ít có
hoạt động ngoại khóa và hoạt động
ngoài nhà trường gắn với tự nhiên và
xã hội
- Kết hợp chặt chẽ dạy học hợp tác,tương tác với dạy học phân hóa
- Đa dang hóa đổi mới dạy học toántheo hướng:
+ Dạy học lấy HS làm trung tâm vàdạy học định hướng hành động,+ Dạy học theo quan điểm củacông nghệ dạy học toán
- Tăng cường các hoạt động ngoạikhóa và các hoạt động học tậpngoài trường gắn với thiên nhiên vàcộng đồng địa phương
Trang 12- Đánh giá: Chủ yếu theo thời điểm
điểm, ít chú ý đánh giá quá trình
- Đa dạng hóa hình thức kiểm tra-đánh giá
+ Kết hợp tự luận với trắc nghiệmkhách quan
+ Kết hợp việc đánh giá của GVvới tự đánh giá của HS
Một bài học môn toán được thiết kế và tổ chức theo quan điểm lấy HS làm trungtâm và định hướng hành động thì cần phải thỏa mãn 3 vấn đề cơ bản sau:
- Một là, bên cạnh việc xác định, biểu đạt chính xác mục tiêu bài học GV phải giúp HShiểu và nắm vững mục tiêu bài học
- Hai là, xác lập các điều kiện cần và đủ để tổ chức bài học theo quan điểm đổi mới ,
HS, nguồn thông tin, đặc biệt là SGK, thời gian dành cho bài học)
+ Xác lập thời gian thích đáng cho học tập: Dành càng nhiều thời gian cho học tập của
HS càng tốt HS sẽ có nhiều thời gian để học tập hơn nếu GV thay việc kiểm tra đầugiờ thành kiểm tra HS trong quá trình diễn ra bài học Đây cũng là một định hướng của
Trang 13việc đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá Đánh giá trong quá trình dạy học không
chỉ là công cụ đánh giá có hiệu quả mà còn là công cụ dạy học hiệu quả vì nó cho phépngười học nhận biết được mức độ tiến bộ của HS
+ Tìm kiếm công cụ dạy học thích hợp: Dạy học với các phương pháp hiện đại đòi hỏi
GV phải có các phương tiện hỗ trợ kĩ thuật hiện đại (thiết bị, máy móc trình chiếu), cáccông cụ để tổ chức các hoạt động hợp tác hoặc độc lập của HS (ví dụ, bài tập nhậnthức, tranh ảnh, mô hình ) và các công cụ để đánh giá (câu hỏi, bài tập để đánh giámức độ đạt được của các mục tiêu)
- Ba là, thiết kế và tổ chức bài học theo hướng đa dạng hóa các loại hình hoạt động dạy học hợp tác và phân hóa Tổ chức bài học môn toán theo mô hình dạy học đổi mới
“thầy thiết kế-trò thi công” đòi hỏi GV phải quan tâm chú ý thiết kế và tổ chức các loạihoạt động cơ bản sau đây:
+ Khởi động, tạo nhu cầu nhận thức và định hướng hành động: Hãy bắt đầu giờ họcbằng một câu chuyện lí thú hay một biện pháp kích thích sự tò mò, hứng thú của HS(động não, tranh châm biếm, trò chơi ), sau đó định vị các mục tiêu học tập,
+ Tổ chức các hoạt động hợp tác hay độc lập của HS: Sau khi HS đã hiểu và nắm vữngđược các mục tiêu của bài học thì điều quan trọng là giao cho các cá nhân hoặc nhóm
HS các nhiệm vụ, bài tập hoặc vấn đề nhận thức để HS làm việc độc lập hoặc làm việchợp tác dưới dự hướng dẫn của GV,
+ Tổ chức cho HS tự đánh giá kết quả học tập: Hãy dành nhiều thời hơn nữa để hoặcsinh tự kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của mình trong thời gian cuối giờ học Công
cụ để HS tự kiểm tra, đánh giá kết học tập là các câu hỏi, bài tập tương ứng với cácmục tiêu học tập và thang điểm đánh giá mức độ đạt được của các câu trả lời
Trang 14II GIÁO ÁN MINH HỌA
DẠY CHUYÊN ĐỀ THEO HƯỚNG PHÁT HUY NĂNG LỰC CỦA HỌC SINH
- Nắm được qui tắc 3 điểm, qui tắc hình bình hành, qui tắc trừ, công thức trungđiểm đoạn thẳng và trọng tâm của tam giác Điều kiện để 2 vecto cùng phương và điềukiện để 3 điểm thẳng hàng Biểu diễn 1 vecto theo 2 vecto không cùng phương
- Vận dụng các phép toán vecto một cách linh hoạt, sáng tạo vào bài toán cụ thể
- Nội dung cần đạt:
Bài 2: TỔNG CỦA 2 VECTO - Hình học 10
Bài 3: HIỆU CỦA 2 VECTO - Hình học 10
Bài 4: TÍCH CỦA 1 VECTO VỚI 1 SỐ THỰC - Hình học 10
1.2 Kĩ năng
- Lập kế hoạch làm việc, viết, trình bày báo cáo
- Kĩ năng làm việc nhóm
- Rèn luyện khả năng tư duy
- Kĩ năng ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình học tập một cách tích cực vàhiệu quả
- Kĩ năng liên hệ thực tế
1.3 Thái độ
- Cẩn thận, nhiệt tình, tinh thần hợp tác cao và có trách nhiệm cao trong công việc
- Biết giúp đỡ nhau trong học tập, có thái độ học tập và rèn luyện tốt
- Bồi dưỡng thêm cho những ước mơ, góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hóa hiệnđại hóa đất nước
1.4 Định hướng năng lực được hình thành
1.4.1 Các năng lực chung
- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin trong học tập
- Năng lực giao tiếp