Kiến thức - Phát biểu được khái niệm thế năng, thế năng trọng trường.. - Phát biểu được các đặc điểm của thế năng trọng trường và thế nào là lực thế.. Kỹ năng - Vận dụng công thức tính c
Trang 1Lớp: 10 nâng cao
Người soạn: Huỳnh Tấn Thảo
Ngày soạn: 30/09/2013 Bài 35: Thế Năng Thế Năng Trọng
Trường
GIÁO ÁN CHUYÊN MÔN
Bài 35: THẾ NĂNG THẾ NĂNG TRỌNG TRƯỜNG
I Mục tiêu
Học sinh cần
1 Kiến thức
- Phát biểu được khái niệm thế năng, thế năng trọng trường
- Hiểu được công thức tính công của thế năng trọng trường
- Phát biểu được các đặc điểm của thế năng trọng trường và thế nào là lực thế
2 Kỹ năng
- Vận dụng công thức tính công của thế năng trọng trường để làm các bài tập
- Nhận biết và biện luận được một số dạng biến đổi của thế năng trọng trường
3 Thái độ
- Yêu thích môn học, chú ý tiếp thu bài và tích cực phát biểu xây dựng bài
II Chuẩn bị:
- Giáo viên: Chuẩn bị giáo án, giáo án điện tử và một số hình ảnh
- Học sinh: học bài cũ và đọc bài mới
III Tiến trình dạy học
1 Ổn định lớp
2 Nội dung bài học
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ và dẫn nhập
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Hôm trước chúng ta đã
học bài 34 “ĐỘNG NĂNG,
ĐỊNH LÍ ĐỘNG NĂNG”
Vậy em nào có thể phát
biểu lại định nghĩa động
năng và công thức tính
động năng?
Một em phát biểu định lí
động năng và công thức liên
hệ giữa công và độ biến
thiên động năng?
Vậy theo các em một vật
đứng yên có mang năng
lượng hay không?
Phát biểu khái niệm và biểu thức của động năng
Phát biểu định lí và biểu thức động năng
Học sinh trả lời câu hỏi
Trang 2Các em quan sát video và
các hình ảnh sau và cho
biết chúng có mang năng
lượng hay không?
Nếu có thì đó là năng
lượng gì?
Vậy để biết đó là dạng
năng lượng gì chúng ta đi
vào bài học ngày hôm nay,
“THẾ NĂNG THẾ NĂNG
TRỌNG TRƯỜNG”
Quan sát và trả lời câu hỏi
Hoạt động 2: Khái niệm thế năng
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Các em đọc SGK ví dụ
1và ví dụ 2 trả lời các câu
hỏi sau
Ở ví dụ 1
Khi búa được thả từ trên
cao xuống làm cọc bê tông
lún xuống chứng tỏ điều
gì?
Khi búa ở trên cao chưa
được thả búa có dự trữ
năng lượng hay không?
Ở ví dụ 2
Khi ta kéo cánh cung và
thả thì tên bay đi, khi kéo
càng mạnh thì tên càng bay
xa Vậy khi kéo cánh cung
thì cánh cung dự trữ cái gì?
Từ ví dụ 1 và 2 ta thấy
các loại năng lượng trên
phụ thuộc vào yếu tố nào?
Phát biểu khái niệm thế
năng?
Đọc SGK và quan sát hình 35.1 và 35.2
Trả lời câu hỏi
Chứng tỏ búa đã sinh công
Trả lời câu hỏi
Có
Trả lời câu hỏi
Năng lượng
Rút ra nhận xét
Khi một vật ở một độ cao nào đó so với mặt đất hay
bị biến dạng thì chúng dự trữ năng lượng
Phát biểu khái niệm
1 Khái niệm thế năng
Thế năng là một loại năng lượng của một vật mà nó phụ thuộc vào vị trí tương đối của vật so với mặt đất hoặc phụ thuộc vào độ biến dạng của vật so với trạng thái ban đầu
Hoạt động 3: Công của trọng lực
2 Công của trọng lực
Công của một vật
A = Fs
Trang 3z
zB B
z s
P
zC C
O
Phát biểu công thức tính
công
Công của trọng lực khi
chiếu lên phương z như thế
nào?
Vẽ hình như hình vẽ
Phát biểu công thức tính công
Trả lời câu hỏi
A = P× hình chiếu s trên phương của P
z
zB B
z s
P
zC C O
Công của trọng lực
A = P× hình chiếu s trên phương của P, hay
A = -Pz
Công toàn phần thực hiện trên cả quãng đường từ B đến C
BC
B C
=-P z=P(z -z )
� �
�
Kết quả
ABC = mg(zB – zC)(35.1) Nhận xét:
SGK
Hoạt động 4: Thế năng trọng trường
Yêu cầu học sinh trả lời câu
hỏi C1
Từ pt (35.1) chúng ta có thể
viết lại
ABC = mgzB – mgzC
Ta kí hiệu:
Wt= mgz (35.2)
Wt: là thế năng trọng
trường
Ta có thể viết lại công thức
(35.1) như sau:
A =W -W
(35.3)
Một em phát biểu khái niệm
thế năng trọng trường
Trả lời câu hỏi C1 ghi bài
Theo dõi giáo viên trình bày và
Phát biểu khái niệm thế năng trọng trường
3 Thế năng trọng trường
Từ pt (35.1) chúng ta có thể viết lại
ABC = mgzB – mgzC
Ta kí hiệu:
Wt= mgz (35.2)
Wt: là thế năng trọng trường
Ta có thể viết lại công thức (35.1) như sau:
A =W -W
(35.3) Kết luận: SGK
Hệ quả:
Khi z giảm => Wt giảm => trọng lực sinh công dương
Trang 4Các em chia làm 3 nhóm để
trả lời câu hỏi trong phiếu
học tập
Trả lời các câu hỏi sau:
Nêu đặc điểm của thế
năng?
Thế năng hấp dẫn là gì?
Thế năng trọng trường có
phải là thế năng hấp dẫn
không?
Trả lời câu hỏi trong phiếu học tập
Dựa vào sgk để trả lời các câu hỏi
Khi z tăng=> Wttăng
=>trọng lực sinh công âm Đặc điểm của thế năng trọng trường:
Thế năng có tính tương đối Nó phụ thuộc vào gốc tọa độ
Trong trọng trường, thế năng của hệ vật – Trái đất bằng thế năng của vật Thế năng trong tương tác hấp dẫn gọi là thế năng hấp dẫn
Hoạt động 5: Lực thế và thế năng
Yêu cầu học sinh trả lời:
Lực thế là gì?
Thế năng?
Đọc và trả lời câu hỏi C2
Đọc và trả lời các câu hỏi 4 Lực thế và thế năng
Thế năng là năng lượng của một hệ có được do tương tác giữa các phần của hệ (ví dụ trái đất và vật) thông qua lực thế
3 Củng cố và dặn dò
Về nhà học bài và làm các bài tập trong sgk
Trang 5PHIẾU HỌC TẬP
Câu 1: Trả lời các câu hỏi sau dựa vào hình ảnh:
Các em quan sát video và các hình ảnh sau, cho biết chúng có mang năng lượng hay không?
Nếu có thì đó là năng lượng gì?
Nó phụ thuộc vào các yếu tố nào? Tại sao?
Câu 2: Dựa vào sự biến đổi của thế năng trọng trường trong các hình sau cho biết Viết công thức tính công A12 cho 3 trường hợp trên? Trường hợp 1:
Trường hợp 2:
Trường hợp 3:
So sánh z1, z2 và Wt1, Wt2?
Công A là công âm hay dương từ đó suy ra đó là công phát động hay công cản?
Từ kết quả của 3 trường hợp trên rút ra kết luận: Khi z giảm:
Khi z tăng: