Văn7 - Tiết 86

Nêu yêu cầu và các b ớc lập ý cho bài văn nghị luận?. - Đề bài văn nghị luận bao giờ cũng nêu ra một vấn đề để bàn bạc và đòi hỏi ng ời viết bày tỏ ý kiến của mình đối với vấn đề đó?. -

? Nêu nội dung và tính chất của đề văn nghị

luận?

? Nêu yêu cầu và các b ớc lập ý cho bài văn nghị luận?

- Đề bài văn nghị luận bao giờ cũng nêu ra một vấn đề để bàn bạc và đòi hỏi ng ời viết bày tỏ ý kiến của mình đối với vấn đề đó Tính chất của đề nh ca ngợi, phân tích,

khuyên nhủ,

- Yêu cầu xác định đúng: vấn đề, phạm vi, tính chất.

- Lập ý bao gồm: xác định luận điểm (luận điểm chính và luận điểm phụ), tìm luận cứ và cách lập luận cho bài văn.

TuÇn 23 – Bµi 20 - TiÕt 83

TËp lµm v¨n:

Bè côc vµ ph ¬ng ph¸p lËp luËn

trong bµi v¨n nghÞ luËn

I Mèi quan hÖ gi÷a bè côc vµ

lËp luËn

1 VÝ dô:

- §äc l¹i v¨n b¶n Tinh thÇn yªu “Tinh thÇn yªu

n íc cña nh©n d©n ta”

- Quan sát sơ đồ d ới đây:

Dân ta có một lòng

nồng nàn yêu n ớc

Lịch sử ta đã có

nhiều cuộc kháng

chiến vĩ đại

Đồng bào ta ngày

nay cũng rất xứng

đáng

Bổn phận của

chúng ta

truyền thống quý báu

Bà Tr ng

Bà Triệu

- từ đến

- từ đến

- từ đến

giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu n ớc kháng chiến.

mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng lũ c ớp n ớc

chúng ta phải ghi nhớ

đều giống nhau nơi lòng yêu n ớc

2 Nhận xét:

* Văn bản gồm 3 phần:

P1- đoạn 1; P2- đoạn 2 và đoạn 3; P3- đoạn 4.

* Các câu văn có chứa luận điểm trong văn bản:

+ Đoạn 1: Dân ta có một lòng nồng nàn yêu n ớc + Đoạn 2: Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến

vĩ đại.

+ Đoạn 3: Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng

đáng.

+ Đoạn 4: Bổn phận của chúng ta.

? Hãy xác định luận điểm chính và các luận điểm phụ của văn bản bản ?

* Hệ thống luận điểm trong văn bản

là luận điểm xuất phát.

luận điểm 3.

- Luận điểm kết luận: luận điểm 4

Lịch sử ta đã có

nhiều cuộc kháng

chiến vĩ đại

Luận điểm phụ

Luận điểm xuất phát

Dân ta có một lòng

nồng nàn yêu n ớc

Đồng bào ta ngày

nay cũng rất xứng

đáng

Luận điểm phụ

Bổn phận của

? Quan sát sơ đồ sgk,

trang 30 ?

* Cách sắp xếp, trình bày các luận điểm, luận cứ:

? ở hàng ngang

thứ 1 tác giả đã lập

luận nh thế nào ?

? Hàng ngang thứ

hai đ ợc dẫn dắt nh

thế nào ?

? Luận điểm 3 đ ợc

trình bày nh thế

nào ?

? Hàng ngang thứ t

đ ợc lập luận nh thế

nào ?

- Mối quan hệ hàng ngang:

+ Hàng ngang thứ 1 là quan hệ nhân quả:

Lòng yêu n ớc Truyền thống Sức mạnh + Hàng ngang thứ 2 là quan hệ nhân quả:

Lịch sử

đã chứng tỏ

Bà Tr ng

Bà Triệu

Ch.ta phải ghi nhớ + Hàng ngang thứ 3 là quan hệ tổng - phân - hợp:

Đ a ra nhận định

Dùng dẫn chứng c/ m

Kết luận + Hàng ngang thứ 4 là quan hệ suy luận

t ơng đồng:

Từ truyền thống

Suy ra bổn phận của chúng ta

? Mèi quan hÖ hµng däc ® îc t¸c gi¶ tr×nh bµy vµ dÉn d¾t nh thÕ nµo?

- Hµng däc cã kÕt cÊu lµ nh÷ng suy luËn theo thêi gian:

Bæn

phËn

Thêi hiÖn

t¹i

Lßng yªu

n íc

Trong

qu¸ khø

LuËn ®iÓm xuÊt ph¸t

LuËn ®iÓm phô

LuËn ®iÓm phô

LuËn ®iÓm kÕt luËn

Cã thÓ lËp luËn theo nhiÒu

ph ¬ng ph¸p lËp luËn kh¸c nhau:

nguyªn nh©n kÕt qu¶,

tæng ph©n

3 Ghi nhớ sgk-T31

- Bố cục của bài văn nghị luận:

+ Mở bài: Nêu vấn đề có ý nghĩa đối

với đời sống xã hội - luận điểm xuất phát.

+ Thân bài: Trình bày nội dung chủ yếu của

bài bằng nhiều luận điểm phụ.

+ Kết bài: Nêu kết luận nhằm khẳng định t t

ởng, thái độ, quan điểm của bài.

- Ph ơng pháp lập luận:

suy luận nhân quả, suy luận t ơng đồng,

Bài tập nhanh

Lập luận trong bài văn nghị luận là cách đ a ra những

luận cứ để dẫn ng ời đọc, ng

ời nghe đến luận điểm mà

ng ời viết h ớng tới là đúng hay sai ?

II Luyện tập:

Đọc văn bản Học cơ bản mới có thể trở thành tài lớn “Tinh thần yêu ”

và trả lời các câu hỏi

? Bài văn nêu lên t t ởng gì ?

a.Vấn đề, t t ởng: Học cơ bản mới có thể thành ng ời.

? T t ởng ấy thể hiện ở những luận điểm nào ?

- T t ởng ấy đ ợc thể hiện qua đoạn đầu (câu 1) và đoạn cuối (câu

cuối cùng) Đó là những câu mang luận điểm.

? Bài văn có bố cục mấy phần ? Hãy cho biết cách lập luận trong bài ?

b Bố cục: 3 phần

- Mở bài: Dùng lối lập luận đối chiếu so sánh để nêu luận điểm: “ít

ai biết học cho thành tài”.

-Thân bài: Kể lại một câu chuyện của Lê-ô-na đơ Vanh-xi học vẽ

 cách học cơ bản, sự dạy dỗ khoa học, sự kiên trì học tập.

- Kết bài: Lập luận theo lối nhân quả.

- Có chịu khó học tập các kiến thức cơ bản tốt nên mới có tiền đồ

- Nhờ có những ng ời thầy giỏi - có trò giỏi

Văn bản “Tinh thần yêu Học cơ bản mới có thể trở thành tài lớn”

(Theo Xuân Yên)

ở đời có nhiều ng ời đi học, nh ng ít ai biết học cho thành tài.

Danh họa I-ta-li-a Lê-ô-na đơ Vanh-xi (1452-1519) thời còn bé, cha thấy có năng khiếu hội hoạ, mới cho theo học danh hoạ Vê-rô-ki-ô Đơ Vanh-xi thì muốn học cho nhanh, nh ng cách dạy của Vê-rô-ki rất đặc biệt Ông bắt cậu bé học vẽ trứng gà mấy chục ngày liền, làm cậu ta phát chán Lúc bấy giờ thầy mới nói: “Tinh thần yêu Em nên biết rằng trong một nghìn cái trứng, không bao giờ có hai cái có hình dáng hoàn toàn giống

nhau! Cho dù là một cái trứng, chỉ cần ta thay đổi góc nhìn nó lại hiện

ra một hình dáng khác Do vậy nếu không cố công luyện tập thì không

vẽ đúng đ ợc đâu! ” Thầy Vê-rô-ki-ô còn nói, vẽ đi vẽ lại cái trứng còn là cách luyện mắt cho tinh, luyện tay cho dẻo Khi nào mắt tinh tay dẻo thì mới vẽ đ ợc mọi thứ Học theo cách của thầy quả nhiên về sau Đơ

Vanh-xi trở thành hoạ sĩ lớn của thời Phục h ng.

Câu chuyện vẽ trứng của Đơ Vanh-xi cho ng ời ta thấy chỉ ai chịu

khó luyện tập động tác cơ bản thật tốt, thật tinh thì mới có tiền đồ Và cũng chỉ có những ông thầy lớn mới biết dạy cho học trò những điều cơ bản nhất Ng ời x a nói, chỉ có thầy giỏi mới đào tạo đ ợc trò giỏi, quả

củng cố

? Nêu bố cục của bài văn nghị luận ?

? Bài văn nghị luận th ờng lập luận nh thế nào ?

-Bố cục của bài văn nghị luận:

+ Mở bài: Nêu vấn đề có ý nghĩa đối

với đời sống xã hội - luận điểm xuất phát.

+ Thân bài: Trình bày nội dung chủ yếu của bài

bằng nhiều luận điểm phụ.

+ Kết bài: Nêu kết luận nhằm khẳng định t t ởng,

thái độ, quan điểm của bài.

-Ph ơng pháp lập luận:

Suy luận nhân quả, suy luận t ơng đồng,

h ớng dẫn

- Học thuộc ghi nhớ.

- Nắm chắc nội dung bài học.

- Xem tr ớc:

Sự giàu đẹp của Tiếng Việt

- Chuẩn bị:

Luyện tập

về ph ơng pháp lập luận trong văn nghị luận