Khoá luận tốt nghiệp thế giới trẻ thơ trong hai tác phẩm “siêu nhân cua” và “những cậu bé mặt trời” của nhà văn võ diệu thanh

Trong sáng tác của mình, nhà văn Võ Diệu Thanh đã tận dụng cái trong trẻo, hồn nhiên ấy để xây dựng một thế giới trẻ thơ với những điều gần gũi, giản dị với lứa tuổi trẻ em.. Câu chuyện

VÀ “NHỮNG CẬU BÉ MẶT TRỜI” CỦA NHÀ VĂN VÕ DIỆU THANH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Văn học trẻ em

VÀ “NHỮNG CẬU BÉ MẶT TRỜI” CỦA NHÀ VĂN VÕ DIỆU THANH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Văn học trẻ em

Người hướng dẫn khoa học

TS Dương Thị Thúy Hằng

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập và rèn luyện suốt 4 năm dưới mái trường Đại học, em lựa chọn nội dung nghiên cứu và thực hiện khóa luận tốt nghiệp với

đề tài: Thế giới trẻ thơ trong hai tác phẩm “Siêu nhân cua” và “Những cậu

bé mặt trời” của nhà văn Võ Diệu Thanh Lần đầu tiên làm nghiên cứu khoa

học không tránh khỏi những bỡ ngỡ, lúng túng nhưng với sự giúp đỡ tận tình của cô giáo - TS.Dương Thị Thúy Hằng em đã hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này Em xin được gửi lời cảm ơn chân thành và lòng biết ơn sâu sắc trước sự giúp đỡ tận tình của cô!

Qua đây em cũng xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu cùng các thầy

cô của trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2, đặc biệt là các thầy cô trong khoa Giáo dục Mầm non đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ em trong quá trình học tập tại nhà trường và trong quá trình em thực hiện đề tài này

Sinh viên thực hiện

Bùi Thị Phượng

LỜI CAM ĐOAN

Khóa luận này là kết quả nghiên cứu của bản thân tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu Bên cạnh đó, tôi được sự quan tâm của các thầy cô trong khoa Giáo dục Mầm non, đặc biệt là sự hướng dẫn tận tình của cô giáo - TS.Dương Thị Thúy Hằng

Trong khi nghiên cứu, hoàn thành khóa luận tôi đã tham khảo một số tài liệu được ghi trong phần tài liệu tham khảo

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Những kết quả trong khóa luận là hoàn toàn trung thực Đề tài chưa được công bố trong bất cứ một công trình khoa học nào khác

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1.Lí do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2

3.Mục đích và Phạm vi nghiên cứu 3

4.Phương pháp nghiên cứu 3

5 Bố cục khóa luận 3

CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM THẾ GIỚI TRẺ THƠ TRONG HAI TẬP “SIÊU NHÂN CUA” VÀ “NHỮNG CẬU BÉ MẶT TRỜI” 4

CỦA VÕ DIỆU THANH 4

1.1.Vài nét về nhà văn Võ Diệu Thanh và tác phẩm 4

1.1.1 Nhà văn Võ Diệu Thanh 4

1.1.2 “Siêu nhân cua” và “Những cậu bé mặt trời” 7

1.2 Những khía cạnh cơ bản của thế giới trẻ thơ trong hai tập “Siêu nhân cua” và “Những cậu bé mặt trời” 9

1.2.1 Thế giới trẻ thơ nhìn từ sự trong trẻo, hồn nhiên 10

1.2.2 Thế giới trẻ thơ nhìn từ những nỗi niềm, số phận 28

CHƯƠNG 2: NGHỆ THUẬT THỂ HIỆN THẾ GIỚI TRẺ THƠTRONG HAI TẬP “SIÊU NHÂN CUA” VÀ “NHỮNG CẬU BÉ MẶT TRỜI” CỦA VÕ DIỆU THANH 40

2.1.Nghệ thuật miêu tả 40

2.1.1.Miêu tả thiên nhiên 41

2.1.2 Miêu tả con người 44

2.2.Ngôn ngữ nghệ thuật 51

2.2.1.Ngôn ngữ kể chuyện 51

2.2.2.Ngôn ngữ nhân vật 53 KẾT LUẬN 66 TÀI LIỆU THAM KHẢO 67

MỞ ĐẦU 1.Lí do chọn đề tài

1.1.M Gocki đã từng nói “Văn học là nhân học” Văn học đóng vai trò

là chiếc chìa khóa mở cánh cửa đưa con người tới những chân trời rộng lớn Hơn thế nữa, những tác phẩm văn học chân chính còn đóng góp một phần to lớn trong việc bồi đắp, nuôi dưỡng tình cảm trong tâm hồn con trẻ Trên thực

tế, trẻ em lớn lên không chỉ bằng những câu hát ru “À ơi” ngọt ngào đằm thắm, hay những câu chuyện cổ tích với những yếu tố kì ảo, huyền bí Trẻ còn cần được tiếp xúc với những câu chuyện mang nội dung gần gũi, đời thường, quen thuộc tồn tại ngay trong cuộc sống xung quanh trẻ Những câu chuyện này có thể đến với trẻ thông qua con đường mẹ đọc con nghe, bà đọc cháu nghe… Cũng chính từ những câu chuyện này, trí tưởng tưởng của trẻ em sẽ được chắp cánh, phát triển Từ đây, thế giới tinh thần của trẻ sẽ được mở rộng

và phong phú hơn

1.2.Một số năm trở lại đây, văn chương viết cho trẻ em có sự phát triển

vượt trội so với những giai đoạn trước Nhiều tác giả mới xuất hiện, với lối viết thông minh, dí dỏm, cách tiếp cận vấn đề mang đậm màu sắc trẻ thơ Trên các trang viết của mình, nhiều tác giả không chỉ thể hiện sự trìu mến, tha thiết đối với trẻ thơ mà còn cho thấy “sắc thái văn hóa vùng miền” rất rõ rệt Trong số đó, Võ Diệu Thanh là một tác giả nổi bật cho tính chất văn chương Nam Bộ khi viết cho trẻ em Vốn là một cô giáo dạy Mĩ thuật ở trường tiểu học, nhưng bằng tình yêu văn chương và sự đôn hậu, ân tình đối với trẻ em;

Võ Diệu Thanh đã ghi những dấu ấn khá riêng biệt Hai tác phẩm “Siêu nhân cua” và “Những cậu bé mặt trời” là những tác phẩm tiêu biểu của chị viết cho trẻ em Tìm hiểu thế giới trẻ thơ trong hai tác phẩm “Siêu nhân cua” và

“Những cậu bé mặt trời” là một trong những con đường để khám phá thế giới nghệ thuật trong sáng tác của cây bút Nam Bộ này

Trên cơ sở đó, chúng tôi lựa chọn đề tài: Thế giới trẻ thơ trong hai tác

phẩm “Những cậu bé mặt trời” và “Siêu nhân cua” của nhà văn Võ Diệu Thanh

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Vừa là một giáo viên tiểu học, vừa là một nhà văn; cho đến nay, Võ

Diệu Thanh đã có nhiều tác phẩm ghi dấu ấn trong lòng độc giả như: Những

cậu bé mặt trời, Siêu nhân cua, Bờ vai của bờ vai… Sáng tác của chị đôn hậu,

ân tình, nhưng cũng bộc lộ sự sắc sảo, đào sâu suy tư Nhiều ý kiến đã ghi nhận điều này

Tác giả An Khê trong bài viết “Võ Diệu Thanh và câu chuyện Siêu

nhân cua hóm hỉnh” đã nhận định: “Tác giả Võ Diệu Thanh đã đứng dưới một

góc nhìn đầy công bằng và bao dung của người lớn để viết nên một câu chuyện hóm hỉnh mà cảm động dành cho các bạn nhỏ (…) độc giả biết đến chị với tư cách là một cây bút nữ vỡi giọng văn từng trải, gai góc và đầy cá tính” [1]

Tác giả Dương Tử Thành thì nhận định: “Truyện ngắn của chị đậm chất dân dã miền Tây với những con người bình dị mà ẩn chứa biết bao nhân tình Chị tự nhận văn mình “quê, cũ” nhưng với người yêu văn chương nó có sức quyến rũ đặc biệt”

Trên báo Giáo dục thời đại, tác giả Thùy Trang cũng khẳng định:

“Lặng lẽ cống hiến cho đời, đến nay chị đã cho ra đời mười một cuốn sách về các thể loại như tiểu thuyết, tản văn, truyện ngắn, truyện vừa… dành cho người lớn và thiếu nhi Những tác phẩm ấy thấm đẫm chất trữ tình miền Tây, những câu chuyện bình dị nhẹ nhàng nhưng đầy bổ ích, khẳng định ý nghĩa cuộc sống, niềm đam mê nghệ thuật chân thành của cô giáo, nhà văn” [6]

Trong cuộc phỏng vấn nhà văn Võ Diệu Thanh có tên “Võ Diệu Thanh: chiến tranh nên lùi xa mãi mãi”, báo Sài Gòn giải phóng ngày 18/11/2018 nhận xét: “Kể từ sau giải nhì Văn học tuổi 20 lần 4, nhà văn Võ Diệu Thanh

đã có những bước tiến dài trong văn chương với hàng loạt tác phẩm dành cho

người lớn và thiếu nhi”

Nhìn chung, các ý kiến đều nêu rõ những đóng góp cũng như những đặc trưng trong văn chương Võ Diệu Thanh Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có bài viết hay công trình nào tìm hiểu về trẻ thơ, thế giới trẻ thơ trong các sáng

tác viết cho trẻ thơ của Võ Diệu Thanh Đó là khoảng trống để chúng tôi thực hiện đề tài

4.Phương pháp nghiên cứu

-Phương pháp thống kê, phân loại

-Phương pháp phân tích, đánh giá

-Phương pháp so sánh, đối chiếu

5.Bố cục khóa luận

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Khóa luận gồm hai

chương như sau

Chương 1: Đặc điểm thế giới trẻ thơ trong hai tập “Siêu nhân cua” và

“Những cậu bé mặt trời” của Võ Diệu Thanh

Chương 2: Nghệ thuật thể hiện thế giới trẻ thơ trong hai tập “Siêu nhân

cua” và “Những cậu bé mặt trời” của Võ Diệu Thanh

CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM THẾ GIỚI TRẺ THƠ TRONG HAI TẬP

“SIÊU NHÂN CUA” VÀ “NHỮNG CẬU BÉ MẶT TRỜI”

CỦA VÕ DIỆU THANH 1.1.Vài nét về nhà văn Võ Diệu Thanh và tác phẩm

1.1.1 Nhà văn Võ Diệu Thanh

Võ Diệu Thanh sinh năm 1975, quê ở tỉnh An Giang Chị vừa dạy học, vừa sáng tác văn chương Hiện Võ Diệu Thanh là một giáo viên tại trường tiểu học Chợ Vàm huyện Tân Phú tỉnh An Giang Chị đã cống hiến cho sự nghiệp giáo dục ngay trên quê hương của mình Là một giáo viên nhưng niềm đam mê với văn chương luôn thôi thúc trong nhà văn Võ Diệu Thanh Có thể nói, sự nghiệp văn chương của Võ Diệu Thanh thành công cũng bởi năng khiếu và sự say mê Võ Diệu Thanh bắt đầu sự nghiệp từ năm 18 tuổi Từ khi còn là nữ sinh trung học phổ thông, nhà văn đã đạt giải Nhất Văn chương Thủ Khoa Nghĩa do Hội Văn học nghệ thuật phối hợp với Sở GD&ĐT tỉnh An Giang tổ chức năm 1994 Thành công đầu đời đã đưa Võ Diệu Thanh đến sâu hơn với nghiệp sáng tác văn chương và nhà văn cũng sớm trở thành một thành viên của Hội nhà văn Việt Nam vào năm 2012 Cho đến nay cô giáo, nhà văn

Võ Diệu Thanh đã có nhiều tác phẩm để lại dấu ấn trong lòng độc giả không chỉ văn học dành cho người lớn mà còn có cả những sáng tác dành cho trẻ em

như: Cô con gái ngỗ ngược, Gạt đi nước mắt, Lời thề đá, Mười bảy cây số

đường ma, Siêu nhân cua, Những cậu bé mặt trời

Trên mỗi trang viết, Võ Diệu Thanh cho người đọc thấy được sự đam

mê và đầu tư kỹ lưỡng trong từng câu chữ Nhà văn như viết bằng chính vốn sống của mình của một con người từng trải, viết bằng những chất liệu của cuộc sống xung quanh gần gũi và thân thuộc Không khó để tìm thấy trong sáng tác của Võ Diệu Thanh những hình ảnh quen thuộc của vùng đất Nam Bộ; từ mảnh đất, con sông những cảnh vật thiên nhiên bình dị; đâu đó còn là những con người của vùng quê thân thương ấy, những con người mộc mạc, giàu tình cảm cho dù cuộc sống còn khó khăn, cơ cực Đó chính là những số phận, những nỗi niềm của những con người của quê hương mà nhà văn gửi gắm, gìn giữ và sẻ chia trong mỗi trang văn Đọc những sáng tác của Võ Diệu

Thanh, chúng ta như thấy quê hương miền Tây đang hiện hữu bởi những chất liệu làm nên sáng tác của nhà văn mang đặc trưng, dấu ấn của vùng đất ấy Mỗi một yếu tố được đưa vào trang văn giúp người đọc thấy được sự tinh tế, sắc sảo trong sáng tác của tác giả Võ Diệu Thanh Đâu đó còn là sự suy tư sâu lắng, sự yêu mến, là nỗi niềm gửi gắm và cả những sự chia sẻ, cảm thông mà tác giả Võ Diệu Thanh dành cho mảnh đất cũng như những con người, những

số phận của miền quê hương gần gũi và thân thuộc

Vừa làm công tác giảng dạy, vừa sáng tác văn chương nên những sáng tác của nhà văn Võ Diệu Thanh dành cho trẻ thơ thật vô cùng trong trẻo, hồn nhiên và sáng lấp lánh như lứa tuổi học trò Có lẽ nghề giáo đã góp phần bồi thêm cho sự nghiệp văn chương, giúp cho Võ Diệu Thanh có được những ý tưởng mới cùng những sự sáng tạo không chỉ ở nội dung mà còn trong lối viết;

để từ đó nhà văn có thể viết lên những tác phẩm có sự đầu tư kỹ lưỡng, câu từ trau chuốt dành cho tuổi thơ Sáng tác của Võ Diệu Thanh mở ra một thế giới trẻ thơ, nơi đó hội tụ đầy đủ những thanh âm trong trẻo nhất, tươi đẹp nhất của tuổi thơ Bên cạnh đó, thế giới trẻ thơ trong sáng tác của nhà văn cũng có những nốt trầm, những nhịp trầm khiến cho người đọc phải suy ngẫm, phải thấm thía và rồi thấu hiểu hơn về thế giới thơ trẻ Không chỉ là sự khắc họa nét hồn nhiên của trẻ thơ trong tác phẩm của mình; Võ Diệu Thanh còn cho độc giả thấy trong sáng tác của mình những hoàn cảnh, những mảnh đời trẻ thơ bất hạnh Mỗi nhân vật, mỗi câu chuyện là mỗi hoàn cảnh khác nhau với những nỗi niềm khác nhau Đằng sau những số phận, những nỗi niềm đó là sự thấu hiểu, cảm thông và chia sẻ được tác giả gửi gắm Có thể thấy, trong sáng tác dành cho trẻ thơ Võ Diệu Thanh đã đưa vào đó những tình thương, sự bao dung của chính mình dành cho mỗi nhân vật, điều ấy đã tạo nên sự đôn hậu, nhân tình, sự suy tư sâu lắng trong mỗi tác phẩm của nhà văn Võ Diệu Thanh dành cho độc giả nhỏ tuổi

Trong sự nghiệp sáng tác của mình, Võ Diệu Thanh đã đóng góp nhiều tác phẩm giá trị cho nền văn học, trong đó có cả những sáng tác dành cho trẻ em

và người lớn Một số tác phẩm của Võ Diệu Thanh đã được xuất bản như:

- Lời thề đá - tập truyện, NXB Phương Đông 2008

- Cô con gái ngỗ ngược - tập truyện ngắn, NXB Trẻ 2010

- Gạt nước mắt đi - tập truyện ngắn, NXB Trẻ 2011

- Lần đầu thấy trăng - tiểu thuyết, NXB Phụ nữ 2013

- Siêu nhân cua - truyện thiếu nhi, NXB Kim Đồng 2015

- Những cậu bé mặt trời - tập truyện thiếu nhi, NXB Kim Đồng 2017

Với những đóng góp cho sự nghiệp văn chương, nhà văn Võ Diệu Thanh đã đạt được một số giải thưởng như:

- Năm 2004,tác giả đã đoạt liền giải Nhất, Nhì, Ba cuộc thi viết Gương

người tốt việc tốt trong phong trào khuyến học do Hội Liên Hiệp Văn học

Nghệt thuật tỉnh An Giang, kết hợp với báo An Giang và Hội khuyến học tỉnh

An Giang tổ chức

- Năm 2005, đoạt giải khuyến khích cuộc thi viết Kỉ niệm 30 năm giải

phóng miền Nam do Hội Liên hiệp Văn học tỉnh An Giang tổ chức

- Giải Nhì văn học tuổi hai mươi lần thứ 4 do nhà xuất bản trẻ phối hợp

với báo Tuổi Trẻ, Hội Văn học Nghệ thuật thành phố Hồ Chí Minh tổ chức -

tập truyện ngắn Cô con gái ngỗ ngược

- Năm 2011, đoạt giải Nhất cuộc thi truyện ngắn trên trang mạng xã hội Yume

- Giải Khuyến khích cuộc thi truyện ngắn đồng bằng sông Cửu Long - tập truyện ngắn Mười bảy cây số đường ma

- Giải Nhì cuộc thi truyện ngắn đồng bằng sông Cửu Long - truyện

Giống mùa nghịch

- Giải C do Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật toàn quốc xét tặng

hàng năm - tập truyện ngắn Lời thề đá

-Giải thưởng truyện ngắn hay tạp chí Nhà văn và Tác phẩm - truyện

Đường về Cheo Reo

- Giải C cuộc vận động sáng tác cho thiếu nhi do Dự án Hỗ trợ Văn học

Thiếu nhi Việt Nam - Đan Mạch tổ chức - truyện ngắn Tiền của thần cây

- Năm 2016, đoạt giải Ba cuộc thi truyện ngắn viết cho thiếu nhi do NXB Kim Đồng phối hợp cùng Hội nhà văn Đan Mạch tổ chức

- Giải Ba cuộc thi viết về tôn giáo do Giáo xứ Xuân Lộc tổ chức

1.1.2 “Siêu nhân cua” và “Những cậu bé mặt trời”

“Siêu nhân cua” là một trong số những tác phẩm nổi bật của tác giả Võ Diệu Thanh viết dành cho trẻ em, cũng là truyện thiếu nhi đầu tay của Võ Diệu Thanh Truyện được xuất bản năm 2015 bởi Nhà xuất bản Kim Đồng Nguồn cảm hứng của tác phẩm chính là những kỉ niệm đáng nhớ của tác giả

đã trải qua với học trò của mình tại trường Tiểu học Cồn Vàm, tỉnh An Giang Tập truyện bao gồm mười tám chương, mỗi chương được tác giả đặt nhan đề phù hợp với nội dung của mỗi câu chuyện trong tập “Siêu nhân cua” Mạch chảy xuyên suốt tác phẩm là những câu chuyện về bạn bè, thầy cô, trường lớp của ba bạn nhỏ Hưng, Nam và Mai Ba bạn nhỏ trong một lớp học nhất quỉ nhì ma, mỗi người một tính cách chẳng ai chịu nhường ai, ba bạn nhỏ thường ganh đua nhau, chọc phá nhau nhưng cũng rất yêu thương nhau và đoàn kết, không chỉ vậy, ba bạn nhỏ lại có chung một sở thích là học vẽ Với tác phẩm

“Siêu nhân cua” tác giả đã khắc họa nên một tuổi thơ vô cùng trong trẻo, khiến cho người đọc cảm thấy vui tươi và thú vị bởi nhiều điều bất ngờ về trí tưởng tượng trong thế giới của trẻ thơ Sự tưởng tượng của trẻ thơ luôn rộng lớn và kì ảo, khó để có thể diễn tả hết thế Thế nhưng trong sáng tác của mình,

Võ Diệu Thanh đã đưa người đọc đến gần hơn, sâu hơn vào thế giới tưởng tượng ấy Người đọc không khỏi giật mình khi đọc “Siêu nhân cua” để nhớ lại tuổi thơ của mình cũng đã từng trải qua những điều bình dị, giản đơn như thế

Đó chính là câu chuyện về những giờ học vẽ của ba bạn nhỏ Nam, Hưng và Mai Tất cả chưa dừng lại ở đó bởi sự xuất hiện của một cô giáo dạy mĩ thuật

vô cùng cá tính và đăc biệt Cô đặc biệt đến nỗi học sinh nghĩ cô nhẹ dạ, cô thù vặt rồi còn cả nghi ngờ cô có vấn đề về mĩ thuật trong chương mười tám

“Cô Thanh có vấn đề về mĩ thuật” của tập truyện “Siêu nhân cua” Chính cô giáo đặc biệt ấy là người hướng dẫn các bạn nhỏ trở thành những họa sĩ nhí tài năng, vẽ lên những bức tranh độc nhất Cô chính là người đưa sự sáng tạo

và tưởng tượng của trẻ bay cao và bay xa, đưa trẻ vào một thế giới mà trẻ luôn được khích lệ động viên cho những ý tưởng sáng tạo kỳ lạ Chính điều

đó đã tạo ra một hình tượng siêu nhân cua độc đáo và duy nhất chỉ có trong tác phẩm “Siêu nhân cua” của Võ Diệu Thanh Không những thế, tác phẩm còn đưa người đọc về với miền đất Nam Bộ, với không gian sông nước cùng cảnh sinh hoạt của những con người của vùng đất ấy Có thể nói, “Siêu nhân cua” của Võ Diệu Thanh là một tác phẩm hay dành cho bạn đọc nhỏ tuổi Nó như một món quà nhỏ nhắn, đáng yêu; mang đến sự tươi vui, mới mẻ bằng chính những điều giản dị, gần gũi với trẻ thơ

Cùng mạch chảy viết cho trẻ thơ, tiếp nối thành công của tập truyện đầu tay “Siêu nhân Cua”; Võ Diệu Thanh đã viết tác phẩm “Những cậu bé mặt trời” Tập truyện được xuất bản năm 2017 bởi Nhà xuất bản Kim Đồng Nguồn cảm hứng để Võ Diệu Thanh viết lên “Những cậu bé mặt trời” chính

là những câu chuyện thật về hoàn cảnh của học trò mà cô dạy dỗ trên cương

vị là một giáo viên; với tất cả sự thấu hiểu, sẻ chia cùng với học sinh của mình Tác phẩm gồm sáu truyện ngắn, mỗi truyện có một nội dung khác nhau phản ánh sự muôn màu trong bức tranh cuộc sống Mỗi câu chuyện là mỗi hoàn cảnh khác nhau của những đứa trẻ tưởng chừng như tinh nghịch, quậy phá làm cho người lớn phát điên; nhưng đằng sau đó lại là những câu chuyện khiến cho người lớn phải thắt lòng, xót xa Dưới ngòi bút của mình, tác giả

Võ Diệu Thanh đã đưa người đọc tới với những đứa trẻ thật đặc biệt: ban đầu chúng xuất hiện với nghịch ngợm, sự phá phách, sự lầm lì gai góc; nhưng sau

đó là cả những câu chuyện khiến sự thương cảm trào dâng Những đứa trẻ đó vốn chịu sự cô đơn, thiếu thốn về tình cảm, chắc do vậy mà tính cách của chúng, suy nghĩ của chúng cũng được nhào nặn một cách đặc biệt Chính tác

giả Võ Diệu Thanh cũng từng nói về “Những cậu bé mặt trời”: “Những đứa

trẻ cô đơn quậy tưng bừng giữa đám đông bạn bè Vì cớ gì? Ai thấy đó là bóng tối, ai thấy đó là lạnh giá vô cảm? Tôi thấy nó là ánh sáng chói lòa, rực nóng và đơn độc Những mặt trời vô tư đốt cô đơn của chính mình để làm gì cũng không biết nữa Là học trò tôi đó, bởi một thời tôi cũng là một mặt trời đơn độc Không sao cả Vì rồi ánh sáng của mặt trời vẫn lộng lẫy bốn mùa

Vì rồi cũng có ai đó nhận được ánh sáng của nó Chắc chắn vậy.”

Mỗi số phận, hoàn cảnh của những đứa trẻ trong tập truyện khiến cho độc giả có cái nhìn sâu sắc hơn về sự bất hạnh trong cuộc sống Sẽ ra sao nếu

không có sự động viên, sự bao dung, che chở và hơn hết là tình thương với những số phận đặc biệt ấy Võ Diệu Thanh đã dành trọn tâm tình của mình cho số phận của mỗi nhân vật; để tới cuối mỗi tác phẩm, các nhân vật đều có những bước chuyển mình thật sự tốt đẹp, với sự sẻ chia từ bạn bè, thầy cô Chính điều đó đã đem đến ánh sáng cho những số phận trẻ thơ bất hạnh Là một tác phẩm dành cho trẻ em nhưng “Những cậu bé mặt trời” lại cũng như một lời gửi gắm, nhắn nhủ tới những bậc phụ huynh, những người làm cha

mẹ về tình thương và sự bao dung đối với những đứa trẻ thơ Phải chăng trong xã hội ngày nay, người lớn đang đòi hỏi ở trẻ thơ những điều quá lớn lao, phi lý; tuổi thơ của con trẻ cần được dành cho những điều tốt đẹp nhất Trẻ thơ khi sinh ra không chỉ cần nhận được sự chăm sóc và yêu thương, trẻ thơ cần nhận được sự thấu hiểu từ người lớn Để thấu hiểu, người lớn cần phải kiên nhẫn và bao dung với con trẻ nhiều hơn

Để giúp trẻ thơ có những điều kiện tốt nhất để phát triển, việc tạo cho các em những suy nghĩ đầu đời trong sáng là điều vô cùng quan trọng Hai tác phẩm “Siêu nhân cua” và “Những cậu bé mặt trời” của Võ Diệu Thanh là hai tác phẩm tiêu biểu giúp mang đến cho trẻ thơ cảm nhận về tuổi thơ hồn nhiên, trong sáng; mang đến cho trẻ những tiếng cười sảng khoái, những bài học giáo dục nhẹ nhàng nhưng thấm sâu vào tâm hồn trẻ Cùng với đó, nó giúp cho trẻ trưởng thành hơn, giúp cho người lớn có cái nhìn thấu hiểu hơn đối với con trẻ

1.2 Những khía cạnh cơ bản của thế giới trẻ thơ trong hai tập “Siêu nhân cua” và “Những cậu bé mặt trời”

Nhà thơ Victor Hugo đã viết:

“Đẹp sao con trẻ! Với môi chúm chím đáng yêu Lòng em dịu hiền tin cậy, giọng em muốn nói muôn điều Tiếng khóc em dễ dàng chóng nín

Đưa mắt khắp nơi nhìn ngạc nhiên thương mến Bốn phía hiến dâng cho đời cả tâm hồn

Và sẵn sàng đưa má đón hôn!”

(Khi trẻ con xuất hiện)

Tuổi thơ là giai đoạn ai cũng trải qua trong đời, ai cũng bước qua rồi mới thành người lớn Khi mới sinh ra, trẻ em như những thiên thần nhỏ vô tư

và trong sáng, mọi điều xung quanh đều mới mẻ, đều là những điều ham thích tìm tòi, khám phá Có lẽ bởi thế mà thế giới của trẻ thơ luôn sinh động và nhiều sắc màu khiến cho đời sống của những đứa trẻ trở lên tươi vui, náo nhiệt Và rồi thế giới ấy cũng trở thành một niềm nhớ nhung cho mỗi người khi đã lớn lên, ai ai đến khi trưởng thành đều mong ước được quay về tuổi thơ của mình Phải chăng thế giới ngày thơ bé ấy có một sức hút lớn lao, hay có một phép màu để ai cũng muốn trở lại cho dù đã lớn khôn

Trong hai tác phẩm “Siêu nhân cua” và “Những cậu bé mặt trời”, Võ Diệu Thanh đã xây dựng nên một thế giới trẻ thơ với nhiều góc độ khác nhau: Một thế giới trẻ thơ trong trẻo, hồn nhiên song hành cùng một thế giới trẻ thơ với những nỗi niềm và số phận của những đứa trẻ Thế giới ấy không chỉ tươi vui, rạng rỡ mà còn sâu lắng, thấm thía; để lại những dư âm khiến độc giả suy ngẫm

1.2.1 Thế giới trẻ thơ nhìn từ sự trong trẻo, hồn nhiên

Trong trẻo, hồn nhiên vốn là những điểm sáng nổi bật ở thế giới của trẻ thơ Trong sáng tác của mình, nhà văn Võ Diệu Thanh đã tận dụng cái trong trẻo, hồn nhiên ấy để xây dựng một thế giới trẻ thơ với những điều gần gũi, giản dị với lứa tuổi trẻ em Đó chính là những câu chuyện hằng ngày xoay quanh những đứa trẻ; những câu chuyện về thiên nhiên và con người ở chính nơi mà những đứa trẻ sinh ra và lớn lên

Trong tác phẩm “Siêu nhân cua”, hình ảnh thế giới trẻ thơ hồn nhiên được bộc lộ qua ba nhân vật Hưng, Nam và Mai; sự trong trẻo ở thế giới trẻ thơ của những đứa trẻ cùng trang lứa ấy được thể hiện từ lời nói, hành động cho đến suy nghĩ và cả tính cách của mỗi bạn nhỏ Mỗi nhân vật trong “Siêu nhân cua” là một màu sắc giữa những gam màu phong phú của thế giới trẻ thơ Chúng nghịch ngợm nhưng cũng ngô nghê, hóm hỉnh đôi khi lại có nét sâu sắc khiến người đọc cảm thấy bất ngờ

Truyện “Siêu nhân cua” mở đầu với câu chuyện “Rất là Trán Dồ” đầy hóm hỉnh và hồn nhiên Câu chuyện xoay quanh một cái tên vô cùng hài hước, cái tên đặc biệt đến nỗi nó làm cho bạn thì cười bò ra, bạn thì nổi giận, rồi nó kéo theo cả sự hờn giận khiến cho cô giáo cũng phải ra tay để phân xử, xoay quanh cái tên ấy mà các nhân vật như được bộc lộ những gì hồn nhiên, trong sáng nhất với tính cách của những đứa trẻ thơ Một cậu trò được ông ngoại đến lớp tìm, cậu trò ấy không chỉ được tìm bằng cái tên gọi hằng ngày

mà ông tìm cậu bé bằng đặc điểm riêng của cậu Đó chính là cậu bé Nam với cái “trán dồ” Chắc hẳn nghe thấy cụm “trán dồ”, nhiều bạn nhỏ còn lạ lẫm lắm, đó là một cái trán cao và rộng mà mọi người vẫn thường nói đó là cái trán dô Khi cái tên đó được nói ra, ngay lập tức trở thành một cái tên hay ho,

lí thú, để Hưng - một cậu bé cùng lớp với Nam nhắc đi nhắc lại suốt mà không biết chán Lần đầu tiên Hưng gọi Nam là trán dồ có lẽ Nam chưa kịp

để ý tới Hưng đã làm gì với cái tên của mình nhưng đến lần thứ hai, khi Hưng

đứng trước mặt Nam và nói: “Trán Dồ ơi, Trán Dồ à, Trán Dồ ” [4;6], Nam

òa khóc chạy đi mách với cô Thanh, một giáo viên dạy mĩ thuật nhưng cũng như cô giáo chủ nhiệm vậy Cô Thanh đã giúp phân xử nhưng Hưng chẳng thể quên cái tên hay ho khi gọi Nam Sự ham thích với việc trêu chọc đối với cái tên ấy có thể khiến cho hai cậu trò nhỏ có thể lao vào nhau mà đấm đá cho

bõ tức,“thằng Nam nổi điên vác nguyên cuốn sách chọi vô mặt tôi” [4;9] Nét

trẻ con, ngây thơ của đứa trẻ ấy chính là khi thấy mình đang bị trêu trọc, bị bắt nạt thì ngay lập tức tìm ngay tới một nơi, một người mà bản thân có thể tin tưởng để phân bua nỗi ấm ức đang ở trong lòng, mặc dù cũng cảm thấy mình là người gây ra lỗi Cô Thanh xuất hiện để giải quyết mọi mâu thuẫn của những đứa học trò nhỏ Cô công bằng, phân minh bằng mọi cách giúp học trò của mình cảm thấy ổn thỏa nhất; dù bằng cách nào đi chăng nữa, kể cả việc vào nhà vệ sinh nam tìm Hưng lôi về lớp để hỏi tội, nơi mà Hưng vốn cho rằng đó là “một chỗ trốn ngon lành” Nhưng với cô Thanh thì hoàn toàn không, Hưng cũng sợ cô Thanh, đến cả suy nghĩ cũng như ghi nhớ điều đó Hưng đã nghĩ cô Thanh gắn với hình ảnh “cặp mắt sáng hơn đèn xe ô tô” hay

cô có “cặp mắt xuyên thấu qua tường” Suy nghĩ ngô nghê ấy làm cho một cô giáo vốn là người trang nghiêm, học trò ai nấy đều e dè lại trở thành một người vô cùng thân thiết, giống như người bạn có thể sẻ chia nhiều điều Cô

Thanh luôn sẵn sàng giải quyết mọi chuyện của đám học trò dù là chuyện nhỏ nhất Mặc dù chỉ là trêu chọc nhau nhưng cô luôn phân xử thỏa đáng Quay trở lại với cái tên “Trán Dồ”, khi đã nhắc Hưng nhiều lần mà không được vậy

là cuối cùng cô đã chọn cách giải thích để Nam hiểu “trán dồ là trán của

người thông minh Không có gì phải lo lắng xấu hổ hết Mà em có thấy em thông minh hơn Hưng đúng không” [4;10] Cách mà cô Thanh giải thích đã

tạo cho Nam sự tự tin hơn với cái đặc điểm của mình, cách nói của cô khiến cho Hưng nhận ra một cái khó nữa để hiểu ngoài cái tên “trán dồ” Bằng sự hồn nhiên, vô lo vô nghĩ của tuổi thơ, Hưng vẫn luôn cảm thấy thích thú với cái tên “Trán Dồ” Tuy vậy, nói một mình mãi cũng chán, Hưng nghĩ rằng khi gọi

Nam như thế Nam sẽ nổi cáu và đuổi theo mình: “Giá như Nam rượt tôi thì

vui hơn” [4;12], rồi tới một ngày khi Hưng đang làm trò với cái tên “Trán dồ”

để gọi Nam thì Nam chợt để ý tới Hưng với cái mặt “chành bành” và Nam cười phá lên kéo theo Mai cười làm cho Hưng thấy ngượng Nhưng rồi đứa trẻ cũng mau quên cái ngượng ấy, hòa chung tiếng cười cùng hai bạn nhỏ kia Lớp học nhỏ trở nên vui nhộn với những cái tên, cái biệt danh khó có thể quên “Hưng mặt bành và Nam trán dồ” Câu chuyện đưa người đọc vào thế giới của trẻ thơ, tinh nghịch, hờn dỗi, trêu chọc, tất cả đều hồn nhiên, sáng trong không một vệt u buồn, sự sáng trong lấp lánh như chính lứa tuổi của các em

Lớp học nhỏ của ba bạn học trò Hưng, Nam và Mai, không chỉ xôn xao bởi câu chuyện về những cái tên, mà trong lớp học ấy còn có đủ các trò khác cần người phán xử như cô Thanh giải quyết Trong những chương tiếp theo của truyện “Siêu nhân cua”, độc giả sẽ thấy thế giới trẻ thơ trong trẻo hồn nhiên ấy hiện lên vô cùng sống động với mỗi nhân vật, mỗi câu chuyện được xây dựng

để tạo nên một thế giới trẻ thơ trong truyện

Câu chuyện về những cái tên khép lại, cô Thanh lại đau đầu với chuyện

“Phân ranh” trong chương hai của truyện Chắc hẳn ở thời còn đi học thì bạn học sinh nào cũng từng làm cái chuyện phân ranh giới với người bạn cùng bàn của mình, vì muôn vàn lý do mà những vạch kẻ trắng, kẻ xanh cứ xuất hiện trên mặt bàn, tại vị trí giữa hai người bạn ngồi chung bàn; và rồi không có ai được đi qua cái vạch ấy cả Phần “Phân ranh” trong truyện “Siêu nhân cua” cũng là một câu chuyện chia vạch ranh giới khiến cô Thanh phải đau đầu Lý

do hai người bạn Nam và Mai chung bàn phải phân ranh là bởi “Mai ở dơ lắm,

đi học không tắm, ngồi gần rất là hôi” [4;13] Dù cô Thanh có giải thích thế

nào đi nữa thì cái mùi hôi ấy cũng không thể nào hết, vì mùi đó không phải mùi bùn đất dính trên người Mai mà là mùi của phân gà Nam nhất quyết không bỏ cái ranh giữa Nam và Mai, tuy cũng có những lúc hai bạn quên đi cái đường phấn ấy mà chồm qua, nhưng cái mùi hôi ấy nó lại làm cho Nam sực nhớ cái ranh mà quay về bàn của mình

Nhân vật Mai trong truyện hiện lên trong hoàn cảnh thật trớ trêu, đi đến lớp học mà người lại có mùi và bùn đất bám đầy áo quần, khiến cho các bạn trong lớp như chẳng có ai muốn lại gần Mai Cái tình huống ấy không làm người ta trách những đứa trẻ chưa hiểu chuyện nhưng lại làm cho ta thấy thương cái cảnh thật éo le Chắc hẳn phải có lý do gì đặc biệt thì Mai mới có

bộ dạng như thế “cái áo trắng của nó ngày nào cũng lấm lem đất” Và qua cuộc nói chuyện với cô Thanh thì lý do cũng được hé lộ:

“- Con đi học có thay đồ không Mai?

- Con thay áo rồi Nhưng mà con gặp con cua

- Con cua nó làm áo con dơ à?

- Dạ.’’ [4;15]

Câu trả lời thật thà, ngô nghê của Mai khiến cho các bạn trong lớp nghi

ngờ: “Bạn có bắt cua đâu mà nói con cua nó làm áo bạn dơ Mà con cua nó

không hôi như vậy”[4;13] Cái hoàn cảnh của Mai lúc ấy thật là đuối lý, cô bé

ngây thơ như không biết mình phải làm gì để cho các bạn có thể hiểu được

Có lẽ lúc này cô bé ấy cần lắm một sự tin tưởng, một ai đó đứng về phía mình Mai vốn học giỏi, nhưng cô bé lại khờ, cái “khờ” của Mai chính là cái hồn nhiên, trong trẻo của tâm hồn thơ bé trong thế giới trẻ thơ được khắc họa trong tác phẩm Mai là một minh chứng rõ ràng cho cái sự thơ ngây, dễ tin tưởng vào ai đó, niềm tin của một đứa trẻ vào tất cả những điều tai nghe, mắt thấy và cả những điều nằm trong suy nghĩ, tất cả đều được chúng xem như

một chân lý, xem như những điều luôn đúng Cô Thanh nói “nó học giỏi mà

khờ khủng khiếp” [4;16] Trong mắt bạn bè, Mai cũng là một cô bé “khờ tới mức tin mấy chuyện không có trên đời Má nó nói lượm nó được ở bên bụi

chuối, kiến bu tùm lum, vậy là nó khóc thút thít thút thít, cằn nhằn cằn nhử

Nó nói sao mẹ để con nhỏ bị kiến bu tùm lum tội nghiệp con nhỏ quá vậy? Nó khóc mấy ngày vì cái vụ kiến lửa chỗ bụi chuối” [4;17] Mai đúng là khờ thật,

khờ đúng như suy nghĩ non nớt của trẻ thơ, đó chính là một tâm hồn trong sáng như nắng ban mai Mai không phải chỉ là một cô bé khờ mà Mai còn rất gan, cái gan của Mai không phải giống như các bạn cùng trang lứa nghĩ đó là phải đi chọc ma, chọc ong Cái gan của Mai được cô Thanh nhận định qua cách vẽ, cách viết của Mai, chữ nó không giống ai, nó vẽ cũng không ai biết

nó vẽ gì là những gì bạn bè nghĩ về Mai, còn với cô Thanh thì cái gan của Mai là “cái gì cũng dám vẽ” Cho dù các bạn có nói gì về những bức tranh của Mai thì Mai vẫn được xem là một người vẽ rất giỏi, tranh của Mai vẽ thường được cô Thanh chọn để treo ở lớp, Mai còn được đi thi vẽ tranh ở tỉnh

và được giải Ba, được cả tiền thưởng mang về

Qua môn vẽ mà Mai thể hiện được trí tưởng tượng phong phú của mình, Mai được thỏa sức vẽ ra thế giới trong tưởng tượng của mình Đó cũng chính là thế giới tuổi thơ trong trẻo nhất của một cô bé học sinh Bức tranh Mai vẽ luôn hiện ra những sự tưởng tượng vô cùng phong phú về những điều đến từ thế giới bên ngoài, Mai đã vẽ nhà cho cá, vẽ chú chim đang bay, vẽ cây xoài, vẽ cô Thanh, tất cả đều là những sự vật, con người gần gũi và thân thuộc nhất trong cuộc sống của Mai Mai được cho là gan vì Mai dám vẽ tất

cả mọi thứ bằng chính sự tưởng tượng của mình mà không theo một khuôn mẫu nào cả Cho dù có những thứ Mai sợ thì Mai cũng vẽ như là vẽ hình con

ma “con Ma nhỏ Mai nó vẽ có hai mắt là hình hai con nhền nhện, mỗi sợi tóc

là một con rắn, hai chân mày là hai con rít, hai cái lỗ tai là hai con sâu ”

[4;18] Nhưng điều làm cho Mai sợ nhất đó là con cua vì Mai đã từng bị cua kẹp rất đau, cái đau đớn ấy nó đi sâu vào trong trí nhớ của Mai khiến cô bé không thể quên đi, từ đó cua như trở thành nỗi ám ảnh rất lớn đối với Mai Nói đến nỗi sợ, có lẽ không đơn thuần là Mai sợ con cua, mà trong nỗi sợ của Mai thực ra là cả một “thằng cua”, một con người thật có cái càng cua; có lẽ nào lại có một con người đặc biệt đến thế?

Câu chuyện về “thằng cua” thật cho người ta thấy rõ hơn cái thế giới tuổi thơ hồn nhiên của con trẻ, chúng cho những điều lạ lẫm, khác thường xảy

ra trong cuộc sống như một điều vô cùng kỳ dị, kỳ dị đến đáng sợ Vốn

“thằng cua” trong tập truyện “Siêu nhân cua” là một bé gái có khuôn mặt giống như con trai, nhưng bàn tay của cô bé ấy lại không giống với những bạn khác, bàn tay ấy có đến mười một ngón tay Và với Mai thì đó là một cái càng cua thực sự, một điều ám ảnh làm cho Mai sợ hãi mỗi lần gặp “thằng cua”

Cứ mỗi lần như thế là Mai chạy, chạy đến ngã lên ngã xuống, quần áo lấm lem những bùn Nhưng rồi thế giới trẻ thơ ấy cũng thật kỳ diệu, bởi những sự tan biến trong chớp nhoáng khiến cho thế giới ấy có thể dung nạp, hòa hợp những điều tưởng chừng là không thể “Thằng cua” mà Mai vẫn sợ hãi vô cùng cũng có một ngày về học chung lớp với Mai, Mai chẳng còn sợ “thằng cua” ấy nữa mà còn có thêm một người bạn đi học chung Tuổi thơ ấy thật đẹp đẽ với những tình bạn thật hồn nhiên, ngây thơ và trong sáng, hơn hết những tình cảm chân thành của tuổi thơ ấy như một nguồn sống nuôi dưỡng những tâm hồn thơ bé, những tâm hồn đẹp đẽ và sáng trong

Cùng với Mai, một trong những nhân vật chính trong truyện “Siêu nhân cua” đó chính là nhân vật Nam, độc giả hẳn ấn tượng với nhân vật này với cái

“trán dồ” của một cậu trò thông minh Nam Trán Dồ trong truyện vốn là một cậu bé thông minh, học rất giỏi thế nhưng cái sự trẻ thơ hồn nhiên ở cậu bé

này cũng được bộc lộ vô cùng trong sáng bởi cái tính nhút nhát“nó nhát ma

chê Nó đương nhiên không dám đi chọc ma Gặp con tò vò bay trên trần nhà

là nó chui xuống gậm bàn trốn” [4;32] Nam cũng hay cằn nhằn, hay tranh

cãi với Mai vì những câu chuyện của trẻ con ở lớp học, từ những bài vẽ cho đến những lời nói cũng dễ làm cho hai người bạn này ngay lập tức cãi cọ ồn

ào Những cuộc tranh cãi dường như không có hồi kết nếu không có sự xuất hiện của Hưng hay cô Thanh Điều ấy làm cho không khí trong lớp học của ba bạn nhỏ Hưng, Nam và Mai lúc nào cũng náo nhiệt hết mức Độc giả bắt gặp thế giới trẻ thơ ở cậu bé Nam với hình ảnh Nam òa khóc khi bị gọi là Nam Trán Dồ Nam còn mách cô giáo khi bị bạn bè trêu trọc, cái trẻ con ấy là sự dễ hờn dỗi, nhưng rồi cũng mau quên Cái sự ngây thơ, trẻ con ở cậu bé Nam còn là sự phân biệt rõ ràng khoảng cách với người bạn cùng bàn là Mai, không phải là do hờn giận mà cậu bé này cảm thấy sợ sệt bởi cái dơ của Mai cho dù được cô Thanh khuyên như thế nào thì Nam vẫn nhất quyết không thể

bỏ cái ranh giới ấy đi, có lẽ ở cậu bé này cũng có chút nào đó cứng đầu và kiên định hay phải chăng đó là sự khuôn mẫu

Trong “Siêu nhân cua” độc giả thấy hình ảnh của Nam trong những giờ học vẽ; cậu bé này không dám vẽ, không dám thể hiện những gì mình tưởng tượng ra trong suy nghĩ mà luôn làm theo một khuôn mẫu, luôn làm cho mọi thứ được vẽ phải giống thật Sự hồn nhiên ở cậu bé này có chút gì đó già dặn hơn so với lứa tuổi, ít bay bổng và mơ mộng như bạn bè cùng trang lứa Nam chỉ thấy bài vẽ đẹp khi vẽ giống với trong sách mẫu, khi nhìn vào hình vẽ phải thật rõ ràng thì mới là vẽ đẹp Vậy nên Nam thường xuyên cười

chê những bài vẽ của cô bé Mai“vẽ xấu hoắc mà cũng để như vậy mang cho

cô chấm” [4;33], Thậm chí Nam còn thấy ấm ức khi cô Thanh khen những

bài vẽ của Mai; nhưng cậu bé ấy vẫn say sưa nhìn tranh của Mai được treo ở lớp như để tìm ra lời giải thích Có những khi Nam ngừng vẽ mặc dù rất thích môn học ấy, cho đến khi cô Thanh giúp Nam cảm thấy tự tin để vẽ thì cậu bé cũng tiếp tục vẽ trở lại, tuy có đôi lúc chưa hài lòng với những bức tranh mình

vẽ được Tuy vậy, Nam không quên quan sát và nhận xét bài vẽ của người bạn cùng bàn, từ những câu chuyện về vẽ nhà cho cá, vẽ chân cho con chim đang bay những câu chuyện ấy luôn gây xáo trộn không gian lớp học làm cho cô Thanh phải lên tiếng để dập tắt những cuộc cãi cọ ấy Dù vậy, Nam luôn là người cảm thấy ấm ức Cậu tìm cả người đến để phân bua như tìm người đứng về phe của mình chỉ để chứng tỏ tranh của Mai là xấu Cái sự hồn nhiên vô tư ấy, đôi khi là sự khẳng định bản thân, mình là duy nhất, luôn muốn mình vượt trội hơn bạn khác Nam trong “Siêu nhân cua” như một hình ảnh rõ ràng về tính trẻ con chưa biết nhường nhịn bạn bè và những người xung quanh Thế nhưng, Nam cũng là một cậu bé hiểu chuyện, cậu cũng biết lắng nghe để sẻ chia với bạn của mình khi biết Mai có một hoàn cảnh khó khăn, cậu bé như cảm thấy có lỗi khi đã làm những điều chưa tốt với Mai, cậu

bé trở nên thân thiết hơn với Mai từ sau khi đến thăm nhà của cô bé Hơn thế, cậu bé Nam còn biết bảo vệ bạn của mình giống như một siêu nhân dũng cảm, bảo vệ bạn vượt qua nỗi sợ hãi, biết cho bạn mượn đồ dùng để cùng học Tuy nhiên sự hồn nhiên trong sáng của tuổi thơ đôi khi cũng chứa đựng chút gì đó

tự ti và cùng đó là cả sự ganh tị “ngày con Mai được lãnh phần thưởng bự,

Nam nhìn phần thưởng buồn hiu Vì nó cũng muốn được thi vẽ tranh” [4;84]

Nét vô tư trong sáng dường như không thể giấu đi những nỗi niềm, cậu bé đã

òa lên khóc khi mẹ tới đón về, những giọt nước mắt như giúp gạt bỏ những sự

tự ti, sự ghen tị và cả những ấm ức được chất chứa trong suy nghĩ của trẻ thơ; những giọt nước mắt của một cơn hờn nhưng rồi cũng làm cho trẻ thơ quên đi những điều không vui và bắt đầu cho nhưng điều mới mẻ, tốt đẹp Võ Diệu Thanh đã vẽ ra một thế giới trẻ thơ với nhiều cung bậc cảm xúc; mọi thứ đều

rõ ràng, không hòa trộn không mập mờ khiến người đọc được lạc vào một thế giới trẻ thơ thật vô tư, thật hồn nhiên và trong sáng, không chút xô bồ, toan tính

Bên cạnh hai người bạn Nam và Mai, thế giới trẻ thơ trong sáng tác của

Võ Diệu Thanh không thể không kể tới Hưng, nhân vật “tôi” trong truyện Hưng với biệt danh “Hưng mặt bành”, một trong những nhân vật chính của câu chuyện góp phần làm sinh động hơn thế giới trẻ thơ trong tác phẩm Xuyên suốt tác phẩm, từng câu chuyện như là dòng hồi ức tuổi thơ về lớp học nhỏ của cậu bé Hưng, cậu bé hiếu động, tinh nghịch và quậy phá, thế nhưng Hưng cũng là một cậu bé rất hiểu chuyện Sự thơ ngây hồn nhiên của cậu bé Hưng như làm cho độc giả nhớ về một tuổi thơ với những trò quậy phá từ trong lớp cho đến ngoài lớp, cậu bé ấy như một minh chứng cho sự nhất quỷ nhì ma Mỗi khi ở lớp cậu bé luôn bày trò để trọc ghẹo các bạn, cậu bé luôn hứng thú với những điều mới lạ và cậu rất khoái những thứ hay ho như cái tên

“Trán Dồ” của Nam Hưng học chưa giỏi nhưng trò nghịch của cậu bé khiến

cô giáo cũng nhiều lần phải bó tay Cậu bé lanh lợi, không dễ cả tin và cậu bé

ấy cũng có một trí tưởng tượng vô cùng phong phú Cậu luôn hình dung ra những điều kỳ dị như ma quỷ hay một nhân vật được vẽ ở trong tranh có thể bay ra ngoài, một trí tưởng tượng thật kỳ khôi mà có lẽ chỉ có thể có ở trong

suy nghĩ của trẻ thơ “Bạn biết không, tôi khóc ri ri với cái vết ong chích sưng

to bằng ngón giò cái”, “nó chỉ khóc ri ri mới ghê chứ” [4;tr30] những hình

ảnh đó hiện lên trong thế giới tuổi thơ như một điều nhắc nhớ về tuổi thơ dữ dội, một tuổi thơ được thỏa sức với thế giới xung quanh bao điều kỳ thú của những đứa trẻ hiếu động Có lẽ vì sự hiếu động, nghịch ngợm của bản thân

nên chính Hưng có những suy nghĩ ngây thơ rằng “cô Thanh không thương

tôi” [4;31], cái suy nghĩ ngây ngô luôn nghĩ rằng “Cô Thanh hoàn toàn không thương tôi mà chỉ nể và sợ tôi thôi” [4;31]; suy nghĩ của cậu bé về cô

giáo của mình thật cho người ta thấy cái sự trẻ con hết sức, sự chưa hiểu hết thế nào là thương, cái tình cảm thương yêu của một cô giáo với học trò là một

sự vô cùng thiêng liêng và cao cả Cho dù có thích chọc phá, gây trò trong lớp học; độc giả vẫn có thể hiểu được tâm lý của một cậu bé như Hưng Với Hưng, tuy có hiếu động nhưng tất cả chỉ là để mọi người trong lớp chú ý tới mình, có thể nói Hưng luôn tha thiết gắn bó với tình cảm bạn bè bởi sự tận tường mọi câu chuyện của những người bạn cùng lớp Cậu bé này cũng rất hiểu chuyện, biết giúp đỡ và chia sẻ với bạn bè Mặc dù chưa thực sự vượt qua những nỗi sợ của bản thân nhưng cậu bé này vẫn dũng cảm để giúp đỡ Mai thoát khỏi nỗi sợ về một con cua, một “thằng cua” nào đó Hơn thế, cậu

bé Hưng còn rất biết giữ lời hứa Tưởng chừng cậu bé nghịch ngợm, không

sợ bất cứ điều gì nhưng thật ra cậu bé ấy cũng có nỗi sợ Hưng rất sợ một người bạn cùng lớp là Hào, bởi cậu bé thường xuyên bị Hào bắt nạt Sự sợ hãi

ấy khiến cho Hưng phải nghỉ học mà đúng hơn là trốn học; nhưng cuối cùng mọi chuyện cũng được giải quyết nhờ một người cô giáo luôn bên cạnh các bạn nhỏ là cô Thanh

Mỗi nhân vật là mỗi nét tính cách khác nhau, chúng ngây thơ hồn nhiên

và trong trẻo từ tâm hồn, tính cách cho đến suy nghĩ Thế giới của những đứa trẻ trở nên tươi đẹp cũng nhờ vào những tình cảm đặc biệt đó là tình cảm bạn

bè, tình thầy cô với học trò: “Với chúng tôi, không có yêu thương nhau vĩnh

viễn cũng không có thù hận nhau vĩnh viễn Nghĩa là buồn vui thương giận gì cũng chỉ năm phút” [4;95] Sự trẻ thơ ở những đứa trẻ là những cảm xúc bất

chợt và thoáng qua, chúng nhanh đến và nhanh qua cũng như một cơn mưa rào trong mùa hạ, có chút gì đó xối xả và ào ạt nhưng cũng đủ làm tươi mát hơn tâm hồn của những đứa trẻ thơ

Cô Thanh trong truyện “Siêu nhân cua” là một giáo viên rất cá tính Cô đối với học trò bằng tình yêu thương Cô rơi nước mắt bởi cô thương những đứa học trò nghèo vất vả như Mai Cô như một người bạn gần gũi và chia sẻ với học sinh mọi điều Hẳn vậy mà học trò đến lớp có chuyện gì cũng đều mách với cô Thanh, và cô luôn luôn giúp học trò giải quyết mọi vấn đề Cô là

một giáo viên thật sự tâm huyết, hiểu tâm lý của trẻ thơ và luôn khuyến khich

để trẻ thơ phát triển theo những gì tự nhiên nhất, đó chính là những bài vẽ của Mai được cô ủng hộ, khuyến khích cho trí tưởng tượng phong phú của trẻ thơ,

cô chấp nhận mọi sự sáng tạo của trẻ thơ vì chúng vẽ bằng chính suy nghĩ của chúng, vẽ ra thế giới tâm hồn của chúng Cô làm cho những đứa học trò nhút nhát như Nam trở nên mạnh dạn và tự tin hơn, giúp những đứa học trò như Hào thay đổi để trở nên tốt đẹp hơn Đôi khi, có cả những sự hiểu lầm dành cho cô Thanh bởi câu chuyện của những đứa trẻ:

“-Bạn Nam giận cô Thanh nghỉ học rồi

-Vì sao bạn Nam giận cô Thanh?

- Vì cô thù vặt?” [4;85,86]

Trong suy nghĩ của trẻ thơ những điều chúng thấy chúng luôn cho là đúng, vội vàng và chớp nhoáng, đôi khi chúng chưa hiểu được tấm lòng của thầy cô Nhưng với cô Thanh, mọi chuyện đều có cách để giải quyết, bằng lòng yêu thương và nhiệt huyết chân thành với nghề giáo mà cô Thanh đã cao cả bao dung, đón nhận tất cả những đứa học trò của mình để trở thành một phần trong thế giới tuổi thơ của mỗi đứa trẻ của lớp học nhỏ ấy Tình cảm bạn bè, thầy cô đối với lứa tuổi học trò là những điều thú vị, cao cả mà cũng thiêng liêng, nó tạo cho tuổi thơ của mỗi người một hồi ức đẹp đẽ Nhà văn Võ Diệu Thanh đã khắc họa một thế giới trẻ thơ vô cùng trong trẻo, hồn nhiên với những câu chuyện mang tính hài hước, tạo tiếng cười sảng khoái cho bạn đọc qua những câu chuyện trong “Siêu nhân cua”

Tạm khép lại tác phẩm “Siêu nhân cua” với thế giới trẻ thơ được khắc họa trong sáng, hài hòa đẹp đẽ như những gì vốn có của lứa tuổi thần tiên Đến với tập truyện “Những cậu bé mặt trời” độc giả cũng không khỏi bất ngờ với một thế giới trẻ thơ trong trẻo, hồn nhiên của những đứa trẻ với hoàn cảnh thật đặc biệt

Thế giới trẻ thơ trong trẻo, hồn nhiên được khắc họa trong “Những cậu

bé mặt trời” qua hai nhân vật chính Nhóc và Tì Ti, hai cậu bé cùng chung nỗi niềm nhớ mẹ vì mẹ đi làm ở xa cả năm mới về một lần Cùng là nỗi nhớ mẹ nhưng với Tì Ti, cách thể hiện nỗi nhớ đó là nói ra Cậu bé có sở thích nói

chuyện với những thứ vô tri như đôi dép, cây bàng, vách tường, bậc cầu thang hay viên gạch lót nền, không những thế cậu còn thường xuyên quậy phá Nhóc thấy vô cùng khó chịu với những cuộc nói chuyện đó của Tì Ti, bởi đâu

đó trong những cuộc nói chuyện ấy làm cho Nhóc nhớ về mẹ, nhớ những lúc

mẹ còn ở nhà, cho dù Nhóc đã cố giấu nỗi nhớ ấy cho thời gian trôi qua nhanh

để mau được gặp mẹ, nhưng hễ gặp Tì Ti, nói chuyện nhớ mẹ với những vật

vô tri kia thì nỗi nhớ của Nhóc cứ như ùa về thật dữ dội Thế nên, Nhóc rất ghét sở thích và việc làm mà Tì Ti vẫn hay làm Mỗi khi thấy Tì Ti có hành động nói chuyện với những thứ vô tri, Nhóc sẽ lao vào đánh đấm Hai cậu bé Nhóc và Tì Ti còn được ví như hai mặt trời, mà trên thực tế mặt trời luôn rực nóng không thể ở gần nhau bởi hễ gần nhau chúng như bốc cháy cùng thiêu đốt nhau, mỗi mặt trời chỉ là duy nhất mà thôi Sự gay gắt, cháy bỏng giữa hai cậu bé cùng chung cảm xúc ấy cuối cùng cũng được hóa giải sau một cuộc nói chuyện ở bãi cỏ, nơi mà hai cậu bé cùng đến để ngóng những chuyến xe trở về từ thành phố, thực ra là để mẹ trở về nhà ăn Tết sau những ngày xa cách Qua cuộc nói chuyện đó Tì Ti cũng làm cho Nhóc hiểu ra có nhớ mẹ thì hãy nói ra chứ đừng để trong lòng sẽ khó chịu và nhức nhối Cảm xúc của bản thân nên đối diện một cách chân thành chứ đừng che dấu để to ra mạnh mẽ, vậy là hai tâm hồn trẻ thơ như tìm thấy sự đồng điệu, hai cậu bé đã cùng chung một ý tưởng xây dựng bãi cỏ chờ mẹ “Bãi chờ mẹ” là một hình ảnh vô cùng ý nghĩa Nó tượng trưng cho tình yêu thương của những đứa con với những người mẹ, những đứa trẻ thơ xa mẹ nhưng vẫn luôn hướng về mẹ, một người quan trọng nhất trong mỗi cuộc đời Câu chuyện về những cậu bé mặt trời đã khắc lên hình ảnh của những đứa trẻ thơ vô cùng trong sáng và hồn nhiên thể hiện bằng chính tình cảm trong lòng mỗi đứa trẻ, cả Nhóc và Tì Ti, hai mặt trời nhỏ bé, phải chăng “mặt trời” ở đây chính là để chỉ sự rạng rỡ, lấp lánh của tâm hồn của những cậu bé giàu tình cảm

Trong truyện “Khi hai vua về một nhà” thế giới trẻ thơ được thể hiện ở hai cậu bé Ngàn và Hà, mỗi cậu bé là một thế giới riêng, một cảm xúc và một suy nghĩ riêng và tưởng như khó để tìm thấy sự đồng điệu Với Ngàn một cậu

bé không cha cũng không mẹ từ nhỏ nên luôn khao khát tình thương của người mẹ, luôn luôn chăm ngoan học giỏi lại biết giúp đỡ công việc ở trong

chùa cùng với cô Mai Tuy Ngàn không có được tình thương của mẹ nhưng

cô Mai thương yêu cậu bé như con đẻ, cô Mai thân thiết với Ngàn thường được nghe những câu chuyện ở trường lớp mà Ngàn kể và hầu hết đó là những câu chuyện về cậu bé Hà, con ruột của cô Mai Hà có mẹ nhưng lại thường làm cho mẹ buồn lòng, không chăm chỉ và học giỏi như Ngàn mà cậu

bé này lại thường chểnh mảng học hành, thường xuyên phá phách, nghịch ngợm những trò như trốn học chơi game, không tập trung trong giờ học, khiến cha mẹ buồn lòng Hà và Ngàn như hai thế giới hoàn toàn khác nhau, ban đầu tưởng chừng không thể hòa hợp nhưng nhờ mẹ Mai, người luôn trăn trở và lo lắng cho Hà, cậu con trai bé nhỏ của cô mà Ngàn và Hà đã trở thành một đôi bạn tốt Ngàn một phần vì thấy ân hận khi đã kể những câu chuyện

xấu về Hà làm cho cô Mai buồn: “Ngàn nhớ ngoại có nói, khi con làm sai,

con bị đòn, lúc đó con đau có một, cha mẹ đau tới chín mười Cô Mai nhìn thằng Hà bị phạt hết ngày này tới ngày khác, cô đau tới mấy trăm?” [5; 16],

vì thế nên Ngàn đã giúp cô Mai đến chơi với Hà, học cùng với Hà để giúp Hà tiến bộ trong học tập

Kết quả là cậu bé Hà sau một năm nghỉ học ở nhà đã muốn quay lại trường học và còn muốn làm lớp trưởng để giúp đỡ những bạn cũng từng mải chơi giống như mình, Ngàn và Hà trở thành một đôi bạn tốt Qua truyện “Hai vua về một nhà” tác giả Võ Diệu Thanh mang đến cho độc giả cái nhìn đa chiều hơn về thế giới trẻ thơ với những đứa trẻ khác nhau Thông điệp của câu chuyện là lời gửi gắm về cách giáo dục con trẻ Tuổi thơ của trẻ hồn nhiên và trong sáng xoay quanh tình cảm bạn bè, gia đình vì thế cần để cho chúng thỏa sức bay trong thế giới ấy, để cho con trẻ lựa chọn cái mà chúng thích, người lớn không nên áp đặt suy nghĩ của mình vào con trẻ để cho tuổi thơ của con trẻ thực sự hồn nhiên

Câu chuyện tiếp theo của tập truyện “Những cậu bé mặt trời” cũng nói

về một tuổi thơ hồn nhiên trong trẻo của cậu bé Lý trong truyện “Thả diều” Tuổi thơ của cậu bé gắn với câu chuyện cảm động về tình anh em của một người anh lên tám, một đứa em lên năm, mãi mãi lên năm Tuổi thơ ấy còn là nỗi mặc cảm khó giải tỏa trong lòng một đứa trẻ Tuổi thơ của hai anh em Lý cũng trải qua những điều vô cùng tươi đẹp, đó là một khoảng trời quê yên

bình, hai anh em được ngắm, tự tay làm và thả những cánh diều vi vu trên bầu trời

Hình ảnh về cánh diều tuổi thơ hẳn luôn in sâu trong tâm trí của mỗi người, vì tuổi thơ ai cũng từng trải qua, nhưng với cu Lý thì cánh diều lại vô vùng đặc biệt Đó là niềm vui của tuổi thơ nhưng cũng là nỗi niềm ân hận, mặc cảm và tự trách Trong tuổi thơ của cu Lý, cậu bé đã từng thích mê những cánh diều, hồi ức trong cậu bé cũng có kỉ niệm với những cánh diều, nhìn những cánh diều trao liệng trên bầu trời có lẽ mỗi đứa trẻ đều cảm thấy thích thú, thích hơn nữa là được bắt lấy những cánh diều, được cầm sợi dây thả cho cánh diều bay cao mãi, cao mãi Cu Lý cũng đã từng thích chơi diều, cậu bé say mê làm một con diều để chơi cùng với em gái là bé Châu, con diều

tự tay làm được cu Lý đặt tên cho nó là “phụng hoàng lửa” cái tên thật kiêu

kì Khi có con diều đó cu Lý cùng với bé Châu chạy trên con đê mà hai bên

bờ mênh mông nước, một đặc trưng của vùng đất miền Tây mỗi mùa nước lên Hai anh em đã chơi với nhau vô cùng vui vẻ, cu Lý còn nhớ bé Châu nhảy chân sáo theo anh, hứng thú thả con diều đó lên trời cao cho diều vi vu cùng gió Nếu chỉ dừng lại ở đó, chắc hẳn tuổi thơ của cu Lý ở miền quê lam

lũ ấy đã được ghi lại thật đẹp, thật trong sáng và tươi vui Một câu chuyện buồn đã xảy đến vào buổi chiều đó, cu Lý đã lạc mất bé Châu, cậu bé ấy sợ hãi lao đi tìm em khắp nơi, bốn bề mênh mông nước trắng Và cuối cùng người ta đã tìm thấy bé Châu ở dưới nước, cu Lý và cả bố mẹ đã mất bé Châu mãi mãi Trong tâm hồn thơ ngây, trong sáng của một đứa trẻ thì nỗi đau ấy dường như quá lớn, nó không thể nào tan biến và dần trở thành nỗi ám ảnh, để rồi đó kéo theo sự thay đổi của một đứa trẻ Tuổi thơ của cu Lý không còn hồn nhiên, không còn tươi vui mà nó như được bao trùm bởi một màu xám xịt, cu Lý không thể nguôi ngoai nỗi đau mất mát của đứa em và cậu bé trở lên phá phách, cậu ghét những cánh diều ghét thả diều và ghét luôn cả những đứa bé gái tầm tuổi như bé Châu Nhưng rồi khi gặp được một người đàn ông,

là ba của bé Sừng Trâu thì cu Lý như gặp được một người thầy giáo khiến cho

cu Lý hiểu ra căn nguyên của chuyện bé Châu gặp nạn, nỗi mặc cảm trong tâm hồn của cậu bé như được giải phóng phần nào, thật tốt đẹp khi cậu bé quay trở lại với đúng bản chất vốn có của một đứa trẻ, hồn nhiên và trong sáng chứ không phải là sự ám ảnh, tự trách và dằn vặt

Mỗi nhân vật trong mỗi câu chuyện là mỗi một mảnh ghép khác nhau trong thế giới tuổi thơ trong trẻo, hồn nhiên mà nhà văn Võ Diệu Thanh xây dựng trong sáng tác của mình Thế giới trẻ thơ được xây dựng trong tập truyện Những cậu bé mặt trời là những câu chuyện của trẻ thơ xoay quanh bạn bè, gia đình và thầy cô Đến với câu chuyện “Bí mật theo cô”, truyện tiếp theo của tập truyện độc giả sẽ được nhìn thấy thế giới trẻ thơ trong trẻo, hồn nhiên qua nhân vật bẽ Nhã, nhận vật Thuận

Đối với bé Nhã, độc giả như thấy một cô bé với tuổi thơ nhiều những phiền muộn, lớp năm nhưng bé Nhã vẫn còn tè dầm, điều này khiến cô bé vô cùng xấu hổ, chỉ muốn dấu nhẹm đi chẳng để cho ai biết vì sợ bị chê cười Một đứa trẻ chưa đủ khả năng kiểm soát bản thân nhất là trong lúc đang ngủ, đang chìm trong những giấc chiêm bao Tuổi thơ không chỉ gắn với những bí mật, mà tuổi thơ của bé Nhã còn có những nỗi sợ, nỗi ám ảnh khi sống trong gia đình có ba thì nghiện rượu chè, mỗi lần ba say rượu thì ba mẹ lại cãi nhau, thậm chí có cả những trận đánh đập khiến mẹ của Nhã phải bế theo cả bé Thi

đi ra khỏi nhà Sống trong hoàn cảnh đó, Nhã luôn có những nỗi mặc cảm về gia đình; Nhã là một cô bé rất thích học Văn, một lần nhận được đề văn tả về bữa cơm của gia đình Nhã đã vô cùng lúng túng bởi cô bé không có gì để viết, không có sự thật để viết dù đó chỉ là một bữa cơm gia đình, cũng bởi Nhã chưa từng có một bữa cơm gia đình đúng nghĩa vì Nhã giận, rất giận một người cha chỉ biết chè chén, say sỉn; đã có lúc Nhã ghét ba của chính mình Tuổi thơ của bé Nhã giường như gắn nhiều với sự lo lắng, từng trải, gai góc nhưng vẫn mang những ánh sáng nào đó lấp lánh của sự trong trẻo hồn nhiên bởi cô bé ấy đã cố gắng ngăn cản những cuộc cãi vã của bố mẹ, cô bé luôn lắng nghe những điều xung quanh chỉ để khuyên má “nhịn đi má ơi”; cô bé ấy

cố gắng nấu một bữa cơm có món ăn mà ba thích để có thể viết lên những điều chân thật trong bài văn của mình Đó chính là sự ngây thơ trong trẻo của tâm hồn một đứa trẻ thơ

Khác với Nhã, Thuận cũng là một cậu bé cùng trang lứa với Nhã nhưng

vì bố mẹ li hôn nên cô Chi, mẹ của Thuận luôn lo lắng cho cậu bé chẳng thiếu thứ gì, cứ vậy mà Thuận chẳng chịu lớn, tuổi thơ của cậu bé cứ như dài hơn bởi cậu bé được mẹ bao bọc Hình ảnh nhân vật Thuận giống như một cây

xanh đứng trong bóng râm “Thuận như một loại rau mọc trong bóng râm

Xanh tốt mà nhạt mùi” [5; 50] Cùng là trẻ thơ, nhưng mỗi đứa trẻ lại có

những trải nghiệm về thế giới trẻ thơ thật khác nhau, điều đó càng làm cho thế giới trẻ thơ rực rỡ hơn với sự đan xen giữa những tông màu tươi - trầm rõ rệt

Nhưng thật may mắn khi thế giới trẻ thơ của những đứa trẻ luôn có những người thầy, người cô, người mẹ và những người trong gia đình luôn đồng hành cùng với chúng Trong “Bí mật theo cô” bé Nhã đã được trò chuyện với cô Chi để hiểu ra rằng không có gì đáng phải mặc cảm về bản thân khi bị tè dầm, bởi cơ thể mình hư, nếu như biết dạy dỗ cơ thể một cách cẩn thận thì sẽ không có gì phải xấu hổ Còn chuyện bé Nhã giận Ba cũng được

cô Chi chia sẻ, cuộc sống rồi ai cũng sẽ khác, đôi khi những gì ta nhìn thấy chưa phải là bản chất của con người, thế nên ai rồi cũng sẽ khác đi, khi nhìn mọi chuyện theo hướng tốt đẹp thì mọi chuyện sẽ đều tốt Điều quan trọng mà

cô Chi giúp bé Nhã hiểu được đó là việc dạy dỗ cơ thể mình, ai cũng có những tật xấu và không nên dấu diếm, xấu hổ mà phải biết sửa chữa

Thế giới trẻ thơ luôn được phát triển nhờ vào giáo dục, mỗi câu chuyện trong tập truyện như một bài học giáo dục ý nghĩa đối với con trẻ, không những vậy còn là thông điệp gửi gắm tới những bậc phụ huynh, những người theo sát hành trình phát triển của trẻ thơ Thế giới trẻ thơ ngoài những sự chăm sóc và giáo dục thì đâu đó, tâm hồn con trẻ cũng cần được nuôi dưỡng bằng những sự tưởng tượng phong phú để kích thích trí tưởng tượng của con trẻ

Đến với câu chuyện “Tiền của thần cây” là một minh chững rõ ràng hơn

cả về cách giáo dục con trẻ về lòng yêu thương con người, yêu thương cả những điều giản dị gần gũi trong cuộc sống quanh ta bằng chính những phép màu hay sự kỳ diệu của thế giới trẻ thơ “Tiền của thần cây” là một câu chuyện mang đầy sự bí ẩn, cả những sự kỳ ảo mà qua đó làm sáng lên thế giới tâm hồn những đứa trẻ thơ thật trong sáng Sự hồn nhiên, ngây thơ của tuổi thơ được khắc họa qua hình ảnh cậu bé Bòn Bon; trước hết là qua câu chuyện ông nội kể cho Bòn Bon nghe về số vàng ông giấu trong gốc bằng lăng đã tự dưng biến mất, khi nghe câu chuyện đó cậu bé có phần nào mơ hồ về vàng, về cướp nhưng thực ra cậu cũng không tin vàng có thể tự biến mất Sự ngây thơ của con trẻ chính là những sự mơ hồ, sự tin tưởng chút gì đó vào những câu chuyện thần bí truyền lại từ lời kể của ông bà, tin vào những câu chuyện về sự

linh nghiệm, có lẽ với con trẻ cuộc sống luôn có thể biến hóa bằng những phép thuật nhiệm màu Bên cạnh sự mơ hồ với câu chuyện về sự linh nghiệm của một cái cây hàng trăm năm tuổi thì sự hồn nhiên, trong sáng của tuổi thơ còn được hiện lên bởi sự gắn bó thân thiết của Bòn Bon với Ban Đêm Thực

ra đó chỉ là một chú chó nhưng với cậu bé Bòn Bon thì đó như một người bạn thực thụ, Ban Đêm với Bòn Bon thật đặc biệt vì đó là sự gắn bó, là sự hiểu ngôn ngữ và có cả sự bảo vệ, đối với cậu bé Ban Đêm thật sự như một con ngườ Trong tâm hồn ngây thơ của một cậu bé, cậu bé cũng sợ một ngày nào

đó Ban Đêm không còn nên cậu luôn mong ước có thể ghi lại những khoảnh khắc của Ban Đêm, vì cậu bé sợ một ngày nào đó Ban Đêm không còn nữa thì cậu cũng sẽ quên mất những hình ảnh của Ban Đêm

Thế giới trẻ thơ trong sáng và hồn nhiên không chỉ là những sự gắn bó, những sự lo sợ bị mất đi một điều gì đó quan trọng, thế giới ấy còn là cả những sự khám phá và tìm tòi, tìm ra những vùng đất mới, những điều bí ẩn như trở thành một niềm ham thích đối với trẻ thơ Đó là vào một ngày khi Bòn Bon khám phá gốc của cây bằng lăng phát hiện ra một bọc có rất nhiều tiền, Bòn Bon cùng với cậu bạn thân là Vĩ đã cho rằng đó là số tiền mà cây trả lại cho ông nội của Bòn Bon vì số vàng mất năm xưa, suy nghĩ đó có chút gì

đó ngây ngô nhưng là suy nghĩ rất chân thật, rất hồn nhiên, có thể thấy sự rạch ròi trong suy nghĩ của những đứa trẻ khi cầm trong tay một số tiền lớn:

“Không phải tiền ăn cắp”, những đứa trẻ như Bòn Bon có một tâm hồn thật trong sáng bởi nó không phải là một tâm hồn dễ bị lu mờ bởi vật chất, có lẽ chỉ có ở trẻ thơ người ta mới tìm thấy được sự trong trẻo hồn nhiên không toan tính đến như thế Có được số tiền như vậy hai cậu bé vui lắm, hai cậu bé chia nhau số tiền, Bòn Bon thì dự định mua một chiếc điện thoại để quay phim lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ của Ban Đêm vì cậu bé biết rằng Ban Đêm rồi cũng sẽ phải chết, sẽ không ở cạnh làm bạn với cậu bé mãi mãi Còn Vĩ thì mang tiền về cho mẹ để mẹ chuộc chiếc xe đạp của ngoại Nhưng cuối cùng hai cậu bé đều được ông nội và mẹ nói trả lại số tiền cho người đã mất Vậy là hai cậu bé hiểu rằng không có chuyện cây trả tiền cho ông nội của Bòn Bon, hơn nữa khi làm được việc tốt cậu bé Bòn Bon còn được chú Hà tặng cho chiếc điện thoại mà cậu bé mơ ước Nhưng rồi Bòn Bon nghĩ đến mẹ

của Vĩ đang ốm, cậu bé nhớ tới lời của ông nội: “Hãy tranh thủ yêu thương

những người xung quanh mình Họ mà mất đi mình đi khắp thế gian cũng không bao giờ tìm lại được” [5; 70], Bòn Bon nghĩ thương Vĩ nếu như mất

má, cũng giống như cậu bé nghĩ tới ngày Ban Đêm không còn nữa Vậy là cậu

bé đã quyết định bán chiếc điện thoại đi để lấy tiền giúp cho mẹ Vĩ chuộc chiếc xe Còn với Ban Đêm, cậu bé Bòn Bon đã nhận ra sẽ lưu lại những hình ảnh của nó bằng chính trí nhớ của mình Một cách tốt nhất mà không tốn kém một chút tiền nào, vô cùng hợp với một chàng con nít Những suy nghĩ vô tư, hồn nhiên và trong sáng của những cậu bé được Võ Diệu Thanh lột tả thật chân thực, ở trong thế giới của những đứa trẻ như Bòn Bon không chỉ có những màu sắc của những phép màu, mà đó còn là những màu sắc của tình cảm yêu thương, quý trọng những điều giản đơn trong cuộc sống, là sự hiểu thấu những bài học giáo dục ý nghĩa Trẻ thơ cần được giáo dục bởi những điều gần gũi xung quanh, một bài học giáo dục đã được rút ra sau câu chuyện, chính nhờ có giáo dục từ gia đình mà những cậu bé trở nên hiểu chuyện, biết giúp đỡ, chia sẻ với mọi người, biết yêu quý những điều gần gũi và thân quen với cuộc sống của chính mình

Khép lại tập truyện “Những cậu bé mặt trời” là câu chuyện “Cáp treo của những mặt trời’’, một câu chuyện cũng mang tới hình ảnh của một thế giới trẻ thơ hồn nhiên và trong sáng đến lạ thường Sự trong sáng ấy nó hiện lên thật rạng rỡ với một cậu bé có hoàn cảnh thật đặc biệt và xung quanh đó còn là những người bạn, như một thế giới của những mặt trời sáng rực rỡ Nhân vật chính trong câu chuyện là cậu bé Nhân, cậu bé được hiện lên với sự ngoan ngoãn, lại còn tình nghĩa có nghĩa là biết sống có tình, biết suy nghĩ cho những người xung quanh, bởi vậy mà cậu bé rất thường giúp đỡ mọi người, với một đứa trẻ thì điều đó hoàn toàn đáng để khen ngợi Thế nhưng câu chuyện về cậu

bé chưa dùng lại ở đó, hẳn độc giả sẽ có chút gì đó e sợ với việc làm của Nhân,

đó là việc Nhân căng dây kẽm ngang đường, hành động ấy đối với trẻ thơ tưởng chừng vô hại nhưng với những người đi qua đường thực sự đó là một mối hiểm họa, cho dù bà nội của Nhân và mọi người có khuyên can như thế nào thì Nhân vẫn luôn làm theo ý mình, đã có lúc một đứa trẻ chất chứa những tâm sự như Nhân đã bị cho là một đứa “tự kỉ” Đó không phải là trò duy nhất

của Nhân, cậu bé ây còn luôn say mê với một thứ đồ chơi tự chế “món đồ chơi

bằng li nước có quai treo trên một sợi dây kẽm” [5; 74], không những thế cậu

còn hay đuổi những người khách khi họ ghé vào quán nước của nhà cậu bé ở ven đường Căn nguyên của những hành động ấy của Nhân là vì sao? Chẳng

ai có thể lý giải được cho đến một ngày cô giáo của Nhân tìm hiểu về nguyên nhân của việc Nhân căng dây kẽm qua đường Vậy là tất cả đều hiểu được nguyên nhân của trò chơi nguy hiểm đó của Nhân, thực ra cậu bé chỉ muốn làm một chiếc cáp treo để có thể đưa những li nước qua đường, cậu bé ngây thơ ấy chỉ nghĩ rằng nếu thực hiện được cáp treo đó thì cậu sẽ bảo vệ được bà nội, bảo vệ được người thân duy nhất còn lại của mình Thì ra là mẹ Nhân đã mất ngay trước cửa nhà do bị xe tông vào khi mẹ bê nước cho khách ở bên kia đường, với Nhân thì mẹ là mặt trời thứ hai vì mặt trời duy nhất hằng ngày vẫn lên cao tỏa nắng trên bầu trời Khi mẹ mất đi Nhân chỉ còn có nội, vì thế mà Nhân không muốn một ngày nào đó nội cũng giống như mẹ Bằng chính tâm hồn trong trẻo, hồn nhiên mà Nhân có những hành động như thế, đơn thuần

đó chỉ là một hành động xuất phát từ chính tình cảm hiếu thảo dành cho người thân của cậu bé, vì sự hồn nhiên của tuổi thơ mà cậu bé luôn cố gắng làm tất

cả mọi thứ mà không để ý đến hậu quả xấu có thể xảy ra, như vậy mới thấy trẻ thơ có suy nghĩ đến đâu thì vẫn luôn cần đến những sự bù đắp, quan tâm,

sự giáo dục khi cần thiết Thế giới trẻ thơ hồn nhiên, trong sáng ấy không chỉ

là tấm lòng hiếu thảo của Nhân mà đó còn có cả những sự sẻ chia từ những mặt trờ bé thơ, những đứa học trò cùng lớp với Nhân Sau khi nói ra được mong muốn của mình bà cháu Nhân đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, bạn

bè cùng lớp với Nhân luôn thảo luận cùng nhau để tìm cách đưa được li nước qua đường, bà nội của Nhân thì được đổi vào bán hàng ở căng tin của trường học Câu chuyện của Nhân cũng là một bài học giáo dục mà nhà văn Võ Diệu Thanh mang đến cho độc giả, đó là bài học về lòng hiếu thảo, sự đoàn kết giữa những bạn bè luôn luôn giúp đỡ nhau Là bài học về cách lắng nghe của người lớn đối với con trẻ

Tất cả những điều mộc mạc, bình dị nhưng mang đầy cảm xúc gửi đến độc giả đã được nhà văn Võ Diệu Thanh viết trong tác phẩm của mình Những câu chuyện trong tập “Những cậu bé mặt trời” đã mang đến cho những độc giả nhỏ tuổi những bài học bổ ích và nhiều ý nghĩa, cùng với đó là những cảm xúc chân thành Đối với người lớn, nhất là những bậc phụ huynh cũng được nhắn nhủ những thông điệp về cách giáo dục đối với trẻ thơ qua tác

phẩm của Võ Diệu Thanh Lứa tuổi trẻ thơ là lứa tuổi vô cùng quan trọng, mọi tình cảm, xúc cảm đều ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ và nhân cách của đứa trẻ, chính về thế, mỗi bậc phụ huynh cần quan tâm, chăm sóc và giáo dục con trẻ không chỉ bằng tình yêu thương mà còn là sự bao dung, lắng nghe

và chia sẻ cùng con Với con luôn luôn cần sự nhẫn nại, kiên trì để thấu hiểu Qua việc phân tích hai tác phẩm “Siêu nhân cua” và “Những cậu bé mặt trời”của nhà văn Võ Diệu Thanh người đọc đã bước đầu thấy được những hình ảnh trong trẻo, hồn nhiên của thế giới trẻ thơ Để viết lên những hình ảnh trẻ thơ hồn nhiên, trong sáng như vậy chắc hẳn nhà văn Võ Diệu Thanh đã rất

am hiểu về thế giới tâm hồn của trẻ thơ, tác giả như hóa thân vào những đứa trẻ để kể lên câu chuyện của chính mình Những hình ảnh của thế giới trẻ thơ không chỉ được nhìn từ sự trong trẻo hồn nhiên, mà độc giả còn thấy được một thế giới trẻ thơ nhìn bằng tấm lòng bao dung sự sẻ chia của tác giả Võ Diệu Thanh đối với mỗi nhân vật trong sáng tác của mình

1.2.2.Thế giới trẻ thơ nhìn từ những nỗi niềm, số phận

Có thể nói, dù hai tác phẩm “Siêu nhân cua” và “Những cậu bé mặt trời” của nhà văn Võ Diệu Thanh tuy là những tác phẩm mang lại tiếng cười vui vẻ, sảng khoái cho độc giả với sự hồn nhiên, trong sáng của trẻ thơ thì đâu

đó ở hai tác phẩm cũng để lại cho độc giả những điều cần phải suy ngẫm về thế giới trẻ thơ với những nỗi niềm và số phận Mỗi nhân vật, mỗi câu chuyện trong hai tác phẩm là những sự phản ánh khác nhau về những con người, những mảnh đời còn có những khó khăn, vất vả, điều ấy như làm cho người đọc có gì đó cảm thấy day dứt với lối viết gai góc, từng trải viết bằng chính những điều chân thực nhất mà tác giả đã từng trải qua

Quay trở lại với tác phẩm “Siêu nhân cua”, có lẽ khi đọc tác phẩm độc giả sẽ có những tiếng cười tươi vui bởi những hình ảnh ngộ nghĩnh, đáng yêu hết mực của thế giới tuổi thơ Nhưng đâu đó cũng là những điều để lại cho độc giả những sự suy ngẫm cho những nỗi niềm, số phận của những đứa trẻ Hẳn ai cũng mong muốn con trẻ có được một tuổi thơ tươi đẹp và ý nghĩa, thế nhưng cuộc sống với nhiều gánh nặng chi phối cũng phần nào ảnh hưởng tới thế giới tuổi thơ của những đứa trẻ Nhân vật Mai trong truyện “Siêu nhân cua” là minh chứng cho một tuổi thơ được nhìn từ nỗi niềm, số phận; sinh ra

bố đã mất, hai mẹ con không nơi nương tựa nên phải ở một nơi xa xôi, cái nghèo, lam lũ vất vả cứ đeo bám cuộc sống hai mẹ con Hai mẹ con ở trong

một căn nhà nhỏ ven mương, mùi phân gà như ám lấy căn nhà nhỏ ấy “gà

nhảy nhoi xung quanh, nhảy cả vào quần áo, đồ đạc trong nhà Nhìn đâu cũng gà, ngồi đâu cũng nghe mùi phân gà Tôi có cảm giác phân gà thấm cả vào da thịt tôi” [4; 48] Sống trong không gian nhỏ, trật hẹp đó bé Mai cũng

chẳng ngần ngại, mà vẫn tự tin đến trường, học rất chăm cho dù người bạn cùng bàn nhất quyết chẳng chịu đến gần vì cái mùi hôi, không phải hôi bùn đất mà là mùi phân gà Sự hồn nhiên, trong sáng của cô bé ấy hiện lên thật đẹp, tuổi thơ khó khăn nhưng vẫn tràn đầy những hi vọng bởi thế giới trẻ thơ

ấy không có những sự mặc cảm, tự ti mà đâu đó là những chấp nhận để vượt qua hoàn cảnh của cuộc sống đưa đẩy Sống trong hoàn cảnh khó khăn ấy, người mẹ của Mai hằng ngày phải lo lắng về gánh nặng cơm áo, gạo tiền nên đứa trẻ như Mai nhiều khi phải ở trong hoàn cảnh thật đáng thương, một đứa trẻ ở nhà một mình khi mẹ đi làm, chân của cô bé bị cột lại, cô bé nằm ở

dưới nền đất “Tội nghiệp nó lắm cô giáo ơi, hồi còn nhỏ tôi đi ngoài rẫy

nó phải ở nhà một mình Tôi buộc sợi dây này vào cái chân nó Sợ nó không biết bò ra ngoài bị té xuống mương Cái mương này mùa vô nước tràn lên

bờ luôn Nó nằm đây, đói bụng thì giở nồi kiếm cơm nguội ăn, no thì ngủ”

[4; 48] Cũng từ hoàn cảnh ấy mà Mai có thêm một nỗi sợ, không phải là sợ những lúc ở nhà một mình mà Mai sợ con cua, sợ cái cảm giác cái càng cua

nó kẹp vào da thịt bởi vì trong một lần nằm đất, chân trói lại Mai đã bị con cua kẹp vào chân Từ những thứ tưởng chừng không đáng sợ, nhưng với trẻ thơ khi bị vấp phải khiến cho đứa trẻ cảm nhận sự đau đớn dù chỉ là da thịt nhưng nó cũng trở thành nỗi ám ảnh, ghi lại sâu trong trí nhớ Tuổi thơ của Mai thật đáng thương khi phải trải qua những sự khốn khó mà số phận mang tới, có lẽ không ai muốn một đứa trẻ ở trong hoàn cảnh đó nhưng cũng bởi trẻ thơ hay chính những người lớn đâu lựa chọn được số phận của mình Thế giới trẻ thơ của Mai như bị ám ảnh bởi những nỗi niềm, bởi số phận nhưng thật may mắn vì thế giới ấy vẫn rực rỡ khi có những người bạn bên cạnh Mai, đó là Hưng, là Nam những người bạn chia sẻ giúp đỡ Mai vượt qua nỗi

sợ hãi Đó là cô Thanh, người rơi nước mắt khi nghe, khi thấy về cuộc sống

của Mai và hơn thế cô cho Mai những động lực để Mai có thể vượt lên hoàn cảnh của chính mình

Thế giới trẻ thơ nhìn từ những nỗi niềm, số phận không chỉ qua nhân vật Mai trong truyện “Siêu nhân cua” mà đó còn là một “thằng cua”, thực ra

đó là một đứa con gái có tên là Đệ Nhỏ Đệ có cái tên thật lạ nhưng cũng thật đáng yêu, cô bé có hoàn cảnh thật đặc biệt Tạo hóa không cho Đệ sự may mắn như bao đứa trẻ khác, cô bé có mười một ngón tay, với những đứa trẻ khác cùng trang lứa thì đó như một điều kỳ dị Với Mai thì Đệ là một “thằng cua” vì cái tay của Đệ như một cái càng cua, nó làm cho Mai sợ hãi, mỗi lần trên đường đi học gặp “thằng cua” là Mai chạy té lên té xuống, bùn đất bám đầy quần áo Nhưng Mai chỉ là một trong số những đứa trẻ thấy cái sự khác biệt kia ở Đệ là một điều đáng sợ; cái khiếm khuyết của cô bé đã làm cho chính bản thân cô bé rơi vào sự mặc cảm vì bị những đứa trẻ khác trêu trọc

“nó nói con bị cùi”, nhỏ Đệ cũng vì thế mà nghỉ học, không còn hòa mình vào với thế giới trẻ thơ hồn nhiên nữa Cái sự mặc cảm khiến cô bé thu mình lại, sống lén nút như có chút gì đó ma mị để làm cho người khác cảm thấy sợ hãi, điều ấy thật đáng buồn bởi những đứa trẻ có khiếm khuyết thì càng cần nhận được những sự sẻ chia, quan tâm Nếu không bị bạn bè chê cười, trêu trọc thì nhỏ Đệ cũng đâu làm cái việc dọa dẫm những bạn nhỏ khác Hành động của nhỏ Đệ cũng là sự phản ánh tâm lý của một đứa trẻ thơ thật sự, nó chỉ muốn

tự mình chống lại, phản ứng lại với những điều tác động đến chính bản thân

nó, cũng chỉ là một sự bảo vệ chính mình Thế nên nhỏ Đệ chẳng hề đáng trách, và nó thật sự đáng thương, thế giới tâm hồn của cô bé ấy tưởng chừng như bị rơi vào trong sự mặc cảm thì đến cuối cùng cũng có những ánh sáng chiếu rọi để giải thoát cô bé khỏi nỗi niềm số phận bất hạnh ấy Cô Thanh đã giúp bé Đệ được phẫu thuật, sửa đi cái khiếm khuyết đưa cô bé trở về là một đứa trẻ bình thường như bao đứa trẻ khác, nhỏ Đệ tới trường học và bắt đầu những tình bạn thật hồn nhiên trong sáng với những người bạn trong lớp học nhỏ của Mai, Hưng và Nam

Những hoàn cảnh, số phận của những đứa trẻ như Mai hay nhỏ Đệ đã phần nào phản ánh được thế giới trẻ thơ bằng cái nhìn đa chiều và sâu sắc, bên cạnh cái sự hồn nhiên vốn có của tuổi thơ thì vẫn còn đâu đó những số phận bất hạnh làm cho tuổi thơ của những đứa trẻ trở nên kém tươi sáng Đó