Chấn thương đầu mặt cổ

 Chẩn đoán được chấn thương họng, thanh quản và phần mềm cổ  Trình bầy được nguyên tắc sử trí chấn thương vùng đầu mặt cổ Mục tiêu học tập...  Nguyên tắc thứ tự ưu tiên trong sử trí

 Chẩn đoán được chấn thương họng, thanh

quản và phần mềm cổ

 Trình bầy được nguyên tắc sử trí chấn

thương vùng đầu mặt cổ

Mục tiêu học tập

 Nguyên tắc thứ tự ưu tiên trong sử trí

chấn thương: Sống chết, chức năng, thẩm mỹ.

Nội dung học tập

Phân loại chấn thương

Nguyên nhân

 Trẻ em do cầm bút, que, đũa, đồ chơi nhọn, lúc chạy bị ngã đâm vào họng

 Các chấn thương do vũ khí, hoả khí ở họng (ít gặp).

 Do tự tử cắt cổ cao (trên sun giáp) vào vùng hạ họng.

Chấn thương họng

 Tiền sử: các triệu chứng thay đổi theo nguyên nhân và

 Chảy máu thường không nhiều và tự cầm

 Khó nuốt, nuốt đau (mức độ chấn thương)

 Vết thương xuyên qua hàm ếch làm thông mũi - họng

 Thành sau, có thể gây viêm tấy, áp xe thành sau họng

Chẩn đoán

 Nuốt khó, nuốt đau rõ, dễ sặc vào thanh - khí quản.

 Nói khó: âm sắc không rõ, mất tiếng.

 Chảy máu: không nhiều - dễ vào khí quản gây ho, sặc, khó thở cấp.

 Tràn khí dưới da: rõ, tăng nhanh khi ho, nuốt, nói Tràn khí có thể lan rộng lên mặt, xuống ngực, trước cột sống xuống tới

trung thất Vết thương thủng vùng hạ họng dễ đưa tới viêm tấy

tổ chức liên kết vùng cổ, viêm tấy trung thất, viêm phổi.

 Đặt sonde dạ dày cho ăn, uống trong vài ngày để liền vết thương xuyên

thủng.

 Đặt ống nội khí quản hoặc tốt hơn là mở khí quản khi có khó thở và tránh tai biến sặc vào đường thở.

 Nếu vết rách trong họng rộng, có thể khâu làm 2 lớp: lớp cơ và lớp niêm mạc.

 Nếu rách da, không nên khâu kín, cần đặt bấc dẫn lưu, khâu thu hẹp vết rách.

 Nếu có cắt cổ cần lưu ý:

 Khâu theo từng lớp: niêm mạc, cơ, cân… lớp niêm mạc cần được khâu đúng

và khít.

 Cần treo sụn giáp vào xương móng khi đứt màng giáp móng.

 Nếu đến chậm, vết thương đã tấy mủ thì cần phải dẫn lưu tốt, cho kháng sinh (nên dùng nhóm kháng sinh kỵ khí).

Xử trí

Đại cương:

 It khi bị chấn thương

 Chấn thương thanh quản ở trẻ em ít gặp hơn người lớn sẽ

nguy hiểm hơn.

Chấn thương thanh quản 2 loại:

 chấn thương do vật tày tác động thường gây ra chấn thương thanh quản kín và

 chấn thương do vật sắc nhọn gây chấn thương thanh quản hở Nguyên nhân:

Tai nạn giao thông, bạo hành, chấn thương thể thao

Chấn thương thanh quản

Bệnh học

Do vật sắc nhọn (dao, súng đạn):

dây thanh, màng sụn, vỡ sụn, rách niêm mạc nội thanh quản, phù nề và tụ máu, tổ chức phần mềm, thần kinh

và các cấu trúc lân cận

quản Trật sụn phễu hoặc tổn thương khớp nhẫn phễu làm cố định dây thanh Vỡ sụn nhẫn có thể xuất hiện đơn độc hoặc kết hợp với các tổn thương khác nhất là khi chấn thương ở phần thấp của cổ

Triệu chứng lâm sàng:

 Cơ năng: Sau chấn thương vùng cổ xuất hiện khàn tiếng, đau vùng thanh quản, khó thở và nuốt đau

 Thực thể:

Thở rít (đặc điểm tiếng thở rít vị trí của tổn thương

Chảy máu, phù nề tổ chức dưới niêm mạc, và mất đi sự mềm mại, biến dạng khung sụn của thanh quản

Sờ nắn phân biệt tổn thương thanh quản cấp - dị hình cũ

Chẩn đoán

Cận lâm sàng

CT Scaner thanh quản, đánh giá tổn thương (mép trước và hạ thanh môn)

Hai trường hợp không chụp:

nặng cần MKQ Chụp ở giai đoạn hai tái tạo lại cấu trúc

 Hay gặp trong cấp cứu

lực, tai nạn trong thể thao, bỏng, do động vật cắn…

hiểm đến tính mạng

rách da, mất chất, tổn thương mạch nhỏ, môi, thần kinh mặt, ống tuyến nước bọt, vành tai…

Chấn thương phần mềm