Cupping sẽ chỉ ra sự ra khác nhau trong hương vị của các loại cà phê tại từng quốc gia, khu vực, độ cao…Cupping không hẵn nghệ thuật mà là Kỹ thuật Mục đích của Cupping không phải chỉ để
Trang 1Kỹ Thuật Cupping P.1 | Những Khái Niệm Cơ Bản Về Cupping – SCA
Tháng Mười Một 1, 2017NgTg.HaiVan CUPPING, NGHIÊN CỨU KHOA HỌC, TRẢI NGHIỆM CÀ PHÊ
Cupping Cà phê hoặc Coffee Tasting, là quá trình thử nếm để đánh giá chất lượng cà phê Đây là một quy trình thực hành chuyên nghiệp bởi các chuyên gia thử nếm “Q Graders” hay bất kỳ ai (Cupper)
miễn bạn có hiểu biết về các kỹ thuật Cupping cơ bản và một niềm yêu thích khám phá hương vị cà phê
Do quá trình thử nếm được đánh giá cảm quan hoàn toàn bởi từng cá nhân, nên quy trình Cupping cà phê phải tuân theo một hệ thống quy định bởi nhiều yếu tố, từ dụng cụ, chuẩn bị mẫu, đánh giá mẫu, thao tác, cách tính điểm… Để đạt được kết quả khách quan nhất cho chất lượng cà phê Vì vậy có thể nói, Cupping hoàn toàn không khó, nhưng để Cupping đúng thì lại không dễ
Các bạn có thể xem Video dưới đây để có cái nhìn cơ bản về Cupping.
TÓM TẮT NỘI DUNG
Vì sao phải Cupping?
Cupping không hẵn nghệ thuật mà là Kỹ thuật
Những nội dung cơ bản về Cupping
Để trở thành chuyên gia Cupping
Vì sao phải Cupping?
Để Cupping cà phê sẽ được rang “mộc” ở mức độ nhạt, để có thể giữ trọn vẹn hương vị nguyên bản của hạt Điều này giúp chúng ta xác định được những hương vị cơ bản, ưu điểm, khiếm khuyết và lựa chọn phương pháp chế biến, phối trộn các loại với nhau, hay cách thức thưởng thức phù hợp Cupping sẽ chỉ ra sự ra khác nhau trong hương vị của các loại cà phê tại từng quốc gia, khu vực, độ cao…Cupping không hẵn nghệ thuật mà là Kỹ thuật
Mục đích của Cupping không phải chỉ để thưởng thức cà phê vì bạn hoàn toàn có thể lựa chọn
rất nhiều cách thủ công để thưởng thức cà phê như Pour Over V60, French Press, hay cầu kỳ một chút như Siphon, Espresso… Trong khi đó Cupping được sử dụng với mục đích thương mại, nhằm đánh giá chất lượng cà phê thu mua Nên ở một chừng mực nào đó, Cupping là một công việc đòi hỏi tính chính xác, và nhiều yếu tố chuyên môn,
Thứ hai, Cupping đòi hỏi kỹ thuật rất cao, đây gần như nằm trong phạm trù khoa học đánh giá
cảm quan Với rất nhiều các quy chuẩn, tính toán cụ thể Mỗi thao tác cần đúng và đủ, từ khâu chuẩn bị, xay hạt, rót nước, nếm vị, cho điểm… đều được quy định cặn kẽ nhằm đạt kết quả khách quan nhất Những Cupper chuyên nghiệp, được đào tạo bài bản trong kỹ năng thử nếm cà phê của SCA (Specialty Coffee Association) và được cấp chứng chỉ SCAA/Q-Graders vì vậy chúng ta sẽ thống nhất là Kỹ Thuật Cupping, chứ không bao giờ có Nghê thuật Cupping cả
Những nội dung cơ bản về Cupping
Với bộ tiêu chuẩn kỹ thuật thử nếm cà phê được đưa ra bởi Ủy ban Tiêu chuẩn Kỹ thuật của SCAA (Specialty Coffee Association – Hiệp hội Cà phê Đặc sản của Hoa Kỳ) chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu tất cả qua các phần chính sau đây:
Những khái niệm cơ bản về kỹ thuật Cupping
P.2 – Thiết bị, Dụng cụ và phương pháp chuẩn bị mẫu Cupping- SCA
P.3 – Đánh giá mẫu và cho điểm trong Cupping – SCA
Hoặc các bạn có thể tải về bản gốc của SCAA về Cupping Coffee
Trang 2Cupping hoàn toàn không khó, nhưng để Cupping đúng thì lại không dễ
Để trở thành chuyên gia Cupping
Vấn đề này thì rất đơn giản, Chỉ cần xem hết các bài viết về Cupping và chăm chỉ Cupping thôi!
Thứ nhất luôn khiêm nhường và học hỏi
Nếu là một Barista (chuyên viên pha chế), hay một Roaster (chuyên viên rang cà phê) bạn sẽ thích làm việc độc lập, nhưng chính những người này cũng cần trao đổi kinh nghiệm với bạn bè và đồng nghiệp, vì vậy Cupper càng nhấn mạnh vai trò đội nhóm, Các cuppers tốt nhất luôn khiêm tốn và luôn mong muốn tìm hiểu thêm Nghe có vẻ thật “lố” khi ai đó tự Cupping vài loại cà phê, và cho rằng mình
đã am hiểu hương vị cà phê
Thứ hai đừng để bị đe dọa bởi những người cố gắng gây ấn tượng bằng các mô tả trừu tượng trên một cốc cà phê
Thử nếm cà phê không giống với cuộc thi nấu ăn vì vậy sẽ không có những điều vượt ngoài chuẩn mực, nói năng lưu loát từ ngữ không phải biểu hiệu của kỹ năng Cupping tốt Mặt khác, mô tả về cốc cà phê cũng đừng quá khô khan, cứng ngắt với các định nghĩa trong Coffee taster’s flavor wheel (vòng tròn hương vị cà phê) vì nếu yêu cà phê bạn sẽ thấy chúng chứa đựng rất nhiều sự thú vị
Tóm lại bí quyết để trở thành một Cupper tốt rất đơn giản: Tin tưởng chính mình bằng cách luyện tập thường xuyên và có đủ khiêm tốn để tiếp tục học hỏi từ những người khác.
Tham khảo
Coffee Cupping – http://www.scaa.org
Tasting Coffee – http://www.coffeeresearch.org/
Coffee Cupping:A Basic Introduction – www.hasbean.co.uk
Trang 3Kỹ Thuật Cupping P.2 | Phương Pháp Chuẩn Bị Mẫu Cupping – SCA
Tháng Mười Một 1, 2017NgTg.HaiVan CUPPING, TRẢI NGHIỆM CÀ PHÊ
Trên mọi quy mô của kỹ thuật Cupping, thao tác chuẩn bị mẫu luôn đóng vai trò quan trọng bậc
nhất, mà hơn hết là quyết định tính chính xác khi thử mẫu qua hai mấu chốt sau đây: Hiểu được vai trò,
và các dụng cụ cần thiết cho kỹ thuật Cupping (đặc biệt là yêu cầu đối với cốc sử dụng trong Cupping) ;
và các yêu cầu kỹ thuật với mẫu cà phê.
Chuẩn bị mẫu là công đoạn làm nên khác biệt giữa Cupping & nếm cà phê đơn thuần
Bài viết này sẽ bắt đầu những nội dung chính về Kỹ thuật Cupping được ban hành bởi SCA , Nội dung khá hàn lâm, vì vậy bạn cần hiểu rõ về Cupping và các khải niệm cơ bản trước nhé!
TÓM TẮT NỘI DUNG
Các nội dung chính trong Kỹ thuật Cupping
Những dụng cụ cần thiết trong kỹ thuật Cupping
o Cốc Cupping thủy tinh
Chuẩn bị mẫu Cupping
o Rang mẫu cho Cupping – Roasting
o Tỷ lệ Cà phê / Nước cho Cupping
o Xay cà phê
o Rót nước – pouring
Các nội dung chính trong Kỹ thuật Cupping
Nhằm giúp cho việc Cupping được triển khai thuận lợi, khoa học và có kết quả chính xác nhất, SCAA đã công bố bộ quy chuẩn Cupping gồm 3 phần chính:
1 Những dụng cụ và thiết bị trong quá trình Cupping
2 Chuẩn bị mẫu Cupping
3 Đánh Giá Mẫu Và Cho Điểm Trong Cupping
Trong bài này mình sẽ trình bày 2 phần đầu tiên, Nội dung Phần 3: Đánh giá và cho điểm sẽ được
trình bày riêng, hoặc các bạn có thể tải về bản gốc của SCA để nghiên cứu rõ hơn
Những dụng cụ cần thiết trong kỹ thuật Cupping
Thiết bị chuẩn bị mẫu: Máy rang mẫu, máy đo màu, máy xay
Dụng cụ Cupping: Cân, Cốc thủy tinh Cupping + nắp, Muỗng cupping, Biểu mẫu đánh giá, Bút chì
(và kẹp giấy)
Về điều kiện môi trường: Đủ sáng, Sạch, không có mùi lạ, nhiệt độ phòng 25 – 27oC, hạn chế sử dụng điện thoại, các thiết bị âm thanh… Để không bị phân tâm trong quá trình Cupping
Trang 4Kỹ thuật chuẩn bị mẫu cho Cupping
Cốc Cupping thủy tinh
Các loại cốc thủy tinh khuyến cáo bởi SCA cho kỹ thuật Cupping là 5 đến 6 ounce (207 ml đến 266 ml) miệng cốc có đường kính từ 3 đến 3,5 inch (7,6 – 9 cm) làm từ thủy tinh, Ngoài ra có thể sử dụng chén sứ 175-225 ml Cốc phải sạch không ám mùi, nắp có thể làm từ vật liệu bất kỳ Tất cả cốc được sử dụng cho kỹ thuật Cupping phải đồng nhất, có cùng một khối lượng, kích thước, và vật liệu
Chuẩn bị mẫu Cupping
Sau khi chuẩn bị mọi dụng cụ cần thiết, sau đây bạn nên dành nhiều sự trập trung cũng như đầu
tư càng nhiều càng tốt vào khâu chuẩn bị mẫu cà phê Trong mục đích thương mại, mỗi mẫu cà phê có mặt trên bàn Cupping là đại diện cho hàng tấn cà phê (hoặc hơn rất nhiều), và đôi khi nó còn quyết định giá cả, sinh kế của rất nhiều cá nhân trực tiếp sản xuất ra Vì vậy bất cứ sai sót nào cũng khó có thể chấp nhận được
Rang mẫu cho Cupping – Roasting
Các mẫu cà phê nên được rang trong vòng 24 giờ và để ổn định trong ít nhất 8 giờ
Mức độ rang (Roast Profile) phải được đo từ 30 phút đến 4 giờ sau khi rang bằng máy đo màu Agtron và nằm trong mức rang nhẹ đến vừa Mức độ rang được xác định thông qua thang đo Agtron với sai số ± 1 đơn vị như sau:
Agtron – Thang đo Gourmet: 63,0
Agtron – Thang đo Commercial: 48,0
Ngoài ra có thể sử dụng thang đo Colortrack: 62,0 hay Probat Colorette 3b: 96,0
Rang mẫu cà phê cho Cupping
Một số quy chuẩn trong quá trình rang cà phê cho Cupping
Mẻ rang cần được hoàn thành trong khoảng 8 phút đến 12 phút
Không được có hạt cháy xém trong mẫu
Mẫu rang cần được làm nguội bằng không khí ngay
Khi nhiệt độ của hạt giảm đến nhiệt độ phòng (khoảng 20oC ), mẫu nên được lưu trữ trong các hộp kín hoặc túi không thấm nước cho đến khi Cupping để giảm thiểu sự tiếp xúc với không khí và ngăn ngừa sự ô nhiễm mẫu
Trang 5Lưu ý: Mẫu cần phải được lưu trữ ở nơi tối, mát, nhưng không làm lạnh hoặc đông lạnh.
Tỷ lệ Cà phê / Nước cho Cupping
Tỉ lệ tối ưu là 8.25 gram cà phê vơi 150 ml nước (dựa trên tỷ lệ 1/6.3 cho tất cả các mẫu), trong tỷ
lệ này cho phép sai số ± 0.25 gram
Sau khi xay cấu trúc hạt cà phê bị phá vỡ, nhiều thành phần mùi hương bị giải tỏa, và tỷ lệ tiếp xúc với không khí cao nên mẫu chỉ được nghiền trước khi Cupping khoảng 15 phút Nếu việc này không khả thi (vì đông người ) mẫu phải được đậy lại cẩn thận và tiến hành Cupping không được quá 30 phút sau khi xay, Khối lượng mẫu phải được cân lúc còn nguyên hạt theo tỷ lệ trên
Xay cà phê
Kích thước hạt xay nên to hơn đối với cỡ thường được sử dụng trong phương pháp pha bằng bộ lọc giấy (dripp coffee), với 70% đến 75% hạt đi qua lưới sàng (theo chuẩn US Standard) với kích thước 20mesh
Để đảm bảo tính đồng nhất của mẫu, ta cần xay 5 cốc cà phê cho mỗi mẫu Xay riêng từng loại cà phê mỗi lượt, và phải xay bỏ đi một lượng nhỏ cà phê để làm sạch máy trước khi đong vào cốc Mỗi cốc mẫu nên được cân và xay riêng lẻ để đạt độ chính xác cao nhất, cuối cùng là đậy nắp cho mỗi cốc ngay sau khi xay
Rót nước – pouring
Nước dùng trong quá trình cupping phải hoàn toàn sạch và không mùi, có độ cứng, độ kiềm, độ
pH đáp ứng được tiêu chuẩn nước pha cà phê của SCA (đồng nghĩa với việc ban không được sử dụng nước cất) Chỉ sử dụng nước nóng vừa mới đun để nguội đến khoảng 92,2 đến 94,4oC thì mới rót lên bột
cà phê
Rót nước cho kỹ thuật cupping
Nước nóng phải được rót trực tiếp vào bột đến mép của ly (nhưng tránh để tràn) và chắc chắn làmướt tất cả bột cà phê Để nguyên không khuấy sau khi rót nước trong thời gian 3-5 phút trước khi đánh giá
Đến đây là hoàn tất khâu chuẩn bị trong kỹ thuật Cupping Trong thực tế sẽ không có gian đoạn nghĩ, nhằm tránh để cà phê bị nguội dưới mức cho phép, nhưng do thao tác thử nếm và chấm điểm trong Cupping khá phức tạp nên các bạn cần nắm vững khâu chẩn bị trước khi sang Kỹ thuật Cupping P.3Với các điều kiện trên bạn xem như đã xắp xếp được một buổi Cupping khá chỉnh chu Song, cupping lại không dành riêng cho bất kỳ ai, không thuộc riêng về một phòng thí nghiệm nào, thậm chí có những buổi Cupping được thực hiện trong nhà bếp, phòng khách, hay ngoài trời … bởi những người yêu thích và muốn tìm hiểu về cà phê nói chung Vậy nên, nếu bạn vẫn muốn Cupping tốt ngay tại nhà mình cùng với bạn bè, hay thảm khảo thêm tại SeedtomySoull tác giả binhtruong sẽ mang đến những trải nghiệm mới mẻ hơn về Cupping
Tham khảo
Trang 6 Coffee Cupping – http://www.sca.org
Tasting Coffee – http://www.coffeeresearch.org/
Coffee Cupping:A Basic Introduction – www.hasbean.co.uk
Trang 7Kỹ Thuật Cupping P.3 | Đánh Giá Mẫu Và Cho Điểm Trong Cupping – SCA
Tháng Mười Một 2, 2017Tháng Tám 7, 2019NgTg.HaiVan CUPPING, NGHIÊN CỨU KHOA HỌC, TRẢI NGHIỆM CÀ PHÊ
Đánh giá mẫu và cho điểm là yếu tố cốt lõi trong kỹ thuật Cupping Coffee, và được SCA quy chuẩn
rất cụ thể Song, do không có bất kì sự đánh giá cảm quan nào có thể đạt hiệu quả tuyệt đối vì vậy người đánh giá phải biết chính xác mục đích của mỗi lần Cupping và ý nghĩa của kết quả sau khi đánh giá Đến giai đoạn này bạn đã phải nắm rõ các khái niệm cơ bản và kỹ thuật chuẩn bị mẩu Cupping trong hai phầnsau đây:
Phần 1 – Những khái niệm cơ bản về Cupping
Phần 2 – Phương pháp chuẩn bị mẫu Cupping
Phần 3 – Đánh Giá Mẫu Và Cho Điểm Trong Cupping
Đánh giá và cho điểm là công đoạn quyết định một loại cà phê có thực sự là Specialty Coffee hay không
Sau đây là các nội dung còn lại trong việc đánh giá mẩu được quy định bởi SCA, (Hoặc các bạn có thể tải về bản gốc của SCA về Cupping Coffee)
TÓM TẮT NỘI DUNG
Tổng quan về quy trình đánh giá, cho điểm
Quy trình chấm điểm chung
Bước 1: Fragrance / Aroma
Bước 2: Flavor, Aftertaste, Acidity, Body, Balance
Bước 3: Sweetness, Uniformity, Cleanliness
Bước 4: Ghi điểm
Cho điểm các thuộc tính đơn lẻ
Fragrance/Aroma – Tạm dịch: Hương thơm / Mùi Hương
Trang 8Đánh giá cảm quan nói chung hay Cupping Coffee nói riêng được thực hiện vì ba mục đích sau đây:
Xác định sự khác biệt thực sự giữa các mẫu
Mô tả hương vị của mẫu
Có được cảm nhận riêng đối với các mẫu cà phê
Không có bất kì sự đánh giá cảm quan nào có thể giải quyết tất cả những lý do trên một cách hiệu quả tuyệt đối vì vậy người đánh giá phải biết chính xác mục đích của sự kiểm tra ý nghĩa của kết quả sau khi đánh giá Chất lượng của các thuộc tính hương vị cụ thể được phân tích và cho điểm dựa vào kinh nghiệm của Cupper (người thử) (SCA)
Cần có một biểu mẩu chấm điểm Cupping ( tải về ở đây ) để ghi chép lại các đặc tính hương vị quan
trọng cho cà phê bao gồm: Fragrance/Aroma (Hương thơm/Mùi hương), Flavor (Vị), Aftertaste (Hậu vị), Acidity (Tính chua), Body (Độ mạnh), Balance(Cân bằng), Uniformity (Tính đồng nhất), Clean Cup (Độ sạch), Sweetness (Đậm đà, đầy đủ hương vị), Defects (Lỗi, khiếm khuyết), và cuối cùng Overall (Tổng
thể)
Tất cả các thuộc tính trên đều được tính điểm cộng, riêng Defects (Lỗi, khiếm khuyết) sẽ được trừ vào điểm chung Điểm tổng thể dựa trên kinh nghiệm hương vị của cupper cá nhân như một đánh giá cá nhân Các giá trị này được đánh giá theo thang 16 điểm đại diện bởi 4 mức chất lượng như sau:
Good
(Tốt)
Very Good (Rất tốt)
Excellent (Tuyệt vời)
Outstanding (Nổi Bật)
Quy trình chấm điểm chung
Trước tiên mẫu cà phê cần được kiểm tra màu rang bằng mắt Hãy dành thời gian để ngửi thử mùi
cà phê ở giai đoạn này vì dần dần, theo kinh nghiệm bạn sẽ thấy các gợi ý về hương vị trong quá trình thử nếm qua mùi hương của cà phê hạt Tiếp theo quá trình đánh giá cần tuân theo tuần tự sau đây:Bước 1: Fragrance / Aroma
Trong vòng 15 phút sau khi mẫu đã được nghiền, ngửi mùi hương của bột cà phê khô trong cốc
Dùng muỗng khuấy lớp Crust và ngữi hương cà phê
Trang 9Sau khi rót nước sôi, lớp Crust (cà phê bột + bọt + nước cà phê nổi trên bề mặt cốc cupping) trên
bề mặt phải giữ được từ 3 -5 phút Phá lớp crust bằng cách khuấy 3 lần, làm sao cho các bọt cà phê chạy
về mặt sau của muỗng cupping trong khi nhẹ nhàng ngửi để đánh giá mùi hương Điểm số Fragrance / Aroma và phẩm chất mùi hương được ghi nhận lại Rửa muỗng cupping trong nước nóng, và lặp lại với các mẫu tiếp theo
Bước 2: Flavor, Aftertaste, Acidity, Body, Balance
Sau 8-10 phút khi mẫu nguội đến khoảng 71ºC (160ºF) Dùng muỗng lấy cà phê rồi rít/hút vào miệng làm sao cho cà phê bao phủ càng nhiều trong miệng càng tốt, đặc biệt là lưỡi và vòm họng
Hương vị và hậu vị (Flavor, Aftertaste) được đánh giá vào thời điểm này Khi cà phê tiếp tục nguội dưới 71ºC (160º F – 140º) các yếu tố Acidity, Body, Balance được cảm nhận rõ hơn.
Bước 3: Sweetness, Uniformity, Cleanliness
Khi nhiệt độ cà phê hạ đến gần nhiệt độ phòng, Độ ngọt (Sweerness), tính đồng nhất (Uniformity)
và độ sạch (Clean) được đánh giá Quá trình đánh giá nên kết thúc trước khi cà phê nguội đến 21ºC Lưu ý: Trong suốt quá trình nếm thử vị cà phê, không nên nuốt mẫu thử Vì dù bạn nghiện cà phê đến mức nào đi nữa Cà phê đã được chứng minh ảnh hưởng mạnh mẽ đến vị giác trong quá trình đánh giá cảm quan “Nốc” quá nhiều mẫu sẽ làm mất tính “công bằng” đối với các mẫu sau cùng.
Bước 4: Ghi điểm
Sau khi đánh giá tất cả các mẫu, Cupper sẽ cho điểm vào ô ở góc trên bên phải của từng thuộc tính theo biểu mẩu sau đây:
Biểu mẩu chấm điểm Cupping – Tải về về bản gốc
Cho điểm các thuộc tính đơn lẻ
Quan sát trên biểu mẩu các bạn sẽ thấy mỗi thuộc tính sẽ có một thang đo, từ 1 đến 10 Thang đo này được sử dụng để cho điểm thuộc tính đơn lẻ
Thang đo ngang (trái sang phải): có ở tất cả các thuộc tính nhằm ghi nhận mức độ của từng thuộc tính
Thang đo dọc: Chỉ có ở Fragrance/Aroma, Acidity, Body – Mục đích của thang đo dọc là ghi nhận
mô tả hoặc trạng thái cụ thể hơn của từng thuộc tính VD: Fragrance/Aroma sẽ có hai thang dọcmột cho “Dry” (ngửi mùi cà phê bột khô) và “Break” (mùi hương lúc phá vỡ Crush) ; Body sẽ có các trạng thái từ “Heavy” đến “Thin”
Trang 10Điểm thuộc tính đơn lẻ sẽ cho biết loại cà phê bất kỳ có phải Special coffee hay không (Theo hiệp hội cà phê đặc biệt của mỹ (SCA = Secialty Coffee Association) thì cà phê chỉ được gọi là “specialty” khi
nó đạt điểm chất lượng từ 80 cho tới 100 điểm theo thang đánh giá) Có tổng cộng 11 thuộc tính cần đánh giá đơn lẻ, Mỗi thuộc tính được mô tả cụ thể như sau:
Fragrance/Aroma – Tạm dịch: Hương thơm / Mùi Hương
Fragrance – Hương thơm từ bột cà phê khô, nếu hạt cà phê mới rang sẽ có cảm nhận hương thơmkhô rõ hơn cà phê đã rang lâu Trong khi đó Aroma là mùi hương của cà phê khi đã hòa trong nước nóng.Người ta có thể đánh giá Fragrance/Aroma qua ba bước
Khô – Ngửi hương thơm của bột cà phê trong mỗi cốc khi chưa rót nước sôi vào
Phá vỡ – Sau khi rót nước sôi là thời gian tốt nhất để đánh giá hương thơm cà phê, dùng thìa nóng gạn lớp crust (mảng bột+bọt+nước cà phê nổi trên bề mặt cốc cupping ) trên mặt cốc xuống Đặt mũi của trực tiếp trên chén ngữi mùi hương được xông lên
Ướt – Ngửi hương thơm thoát ra khi khuấy cốc lên để đảm bảo toàn bộ cà phê chìm trong nước
Aroma là mùi hương của
cà phê khi đả hòa trong nước nóng
Mùi đặc trưng có thể được ghi lại dưới dạng phẩm chất, cường độ… khi ngửi hương khô, vỡ, ướt Điểm cuối cùng nên phản ánh sự yêu thích của tổng ba khía cạnh về Fragrance / Aroma trong một mẫu.Flavor: Hương vị
Thể hiện đặc tính chủ yếu của cà phê Điểm số đưa ra cho hương vị dựa vào cường độ, chất lượng
và tính phức tạp của các mùi vị được kết hợp trong cà phê Flavor được trải nghiệm khi cà phê được rít
(hút) mạnh vào miệng nhằm lấp đầy cả vòm họng trong quá trình đánh giá
Xem thêm khoa học cảm quan về mùi hương cà phê để hiểu rõ hơn đặc tính này.
Body – là thuộc tính đại diện cho cường độ hay độ đậm đà của cà phê Đây là kết quả của tập hợp của chất rắn hòa tan có trong cà phê, các axit hữu cơ và các loại dầu, protein, chất xơ… càng nhiều và đa dạng thì Body càng mạnh Giống như Acidity, Body cũng được đánh giá dựa theo kinh nghiệm của
cupper về nguồn gốc chủng loại cà phê, (Ví dụ: Đăc tính Body được dự kiến mạnh là cà phê Sumatra)
Trang 11 Tạm dịch: Độ Ngọt
Sweetness đại diện cho chất vị ngọt trong cà phê, được tạo nên bởi một số Carbohydrate, các bạn
cũng không nên dịch sát nghĩa theo tiếng việt (Sweetnes = Ngọt ngào) vì cà phê không thể được đánh giá
trực tiếp như các loại đồ uống có đường khác vì hàm lượng đường sau khi rang thực sự rất ít Thay vào
đó Sweetness có thể hiểu là sự đầy đủ, viên mãn của các hương vị cà phê – fullness.
Defects – Lỗi / Khuyết điểm
Những hạt cà phê khiếm khuyết (hoặc tạp chất) không được phân loại trước khi rang sẽ dẫn đến
các hương vị xấu – gọi chung là Defect, về mặt đánh giá cảm quan Defects được chia làm 2 nhóm chính
như sau:
A taint is an off-flavor (một khiếm khuyết trong mùi hương) : Thông thường là một hương vị lạ, nhưng không nhiều, không áp đảo A taint thường được bắt gặp trong những khía cạnh về
hương (Aroma) và được đánh giá 2 điểm (intensity)
A fault is an off-flavor (một khuyết điểm về vị giác), Đây là những hương vị xấu với mức độ áp đảo, làm mẫu khó chịu, A fault thường đặc trưng cho vị, và được đánh giá 4 điểm.
Các Lỗi / Khuyết điểm phải được phân loại đầu tiên là a taint hay a fault, sau đó mô tả cụ thể
( chua, lên men…) Điểm lỗi được ghi nhận và trừ đi trên bản mẫu cupping
Overall – Tổng Thể
Phản ánh những đánh giá một cách toàn diện của mẫu qua cảm nhận cá nhân và bằng kinh nghiệm của Cupper Một mẫu với nhiều khía cạnh dễ chịu, dù có điểm số cao vẫn sẽ nhận được đánh giá thấp hơn nếu không đáp ứng các vọng về đặc tính của nó và phản ánh những phẩm chất hương vị đặc biệt
Trang 12Điểm cupping tuy quan trọng – nhưng quan trọng hơn là cách bạn cho điểm một loại cà phê.
Điểm cuối cùng – Final scoring
Đối với mỗi đặc tính trên, Cupper đánh giá trên mỗi cốc riêng lẻ, thêm vào 2 điểm/cốc/thuộc tính
(với 5 cốc mỗi mẫu sẽ có tối đa 10 điểm/1 thuộc tính) Điểm cuối cùng – Final scoring là tất cả các điểm thuộc tính được cộng lại và trừ đi điểm Defects ( Lỗi / Khuyết điểm) Điểm cuối cùng sẽ cho thấy chất
lượng của cà phê ở mức nào theo bảng sau đây Một loại cà phê có tổng điểm trên 80 được xem là Specialty Cofee
<80.0 Below Specialty Quality (Phẩm chất không đặc
biệt)
Not Specialty
Mặc dù Điểm cuối cùng rất quan trọng vì thể hiện được phẩm chất của cà phê cần đánh giá ở mức
độ nào Nhưng trên cùng vẫn là những cảm quan được thu thập trong việc thử nếm mẫu Nếu là một Cupper chuyên nghiệp, bạn sẽ thấy tầm quan trọng của những ghi chép môt tả về Aroma, Flavor, hay Body, Balance… Vì đó mới thực sự là điều bạn cần hiểu về cà phê.
Kết /
Như vậy là hoàn tất những nội dung trong Kỹ thuật Cupping được quy định bởi SCA, Lý thuyết sẽ không phản ánh hoàn toàn thực tế, nhưng đây là những kiến thức nền tảng để bạn có thể vận dụng trong quá trình nâng cao kinh nghiêm thử nếm cà phê của mình