Đào tạo lực lượng công nhân kỹ thuật đáp ứng nhu cầu phát triển của Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam đến năm 2010.DOC

Đào tạo lực lượng công nhân kỹ thuật đáp ứng nhu cầu phát triển của Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam đến năm 2010.

Lời mở đầu

Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam (sau đây gọi tắt là Tổng côngty) là một trong 17 Tổng công ty Nhà nớc lớn nhất của Việt Nam Là một doanhnghiệp Nhà nớc đứng đầu về ngành công nghiệp tàu thuỷ nắm giữ khoảng 70%nguồn lực của ngành công nghiệp tàu thuỷ Quốc gia Nhằm thực hiện chiến lợcphát triển của Tông công ty đến năm 2010 đã đợc Thủ tớng Chính phủ phê duyệt,

để tăng cờng tích tụ tập trung biến Ngành công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam trởthành một ngành công nghiêp phát triển có trình độ tiên tiến trong khu vực và trênThế giới đòi hỏi Tổng công ty phải chuẩn bị xây dựng các nguồn lực đủ mạnh;Một trong các nguồn lực đó là nguồn lực con ngời, nguồn lực quan trọng nhấttrong các nguồn lực của mọi tổ chức

Với yêu cầu và tốc độ phát triển sản xuất từ nay đến năm 2010, Tổng công

ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam sẽ cần một lợng rất lớn lực lợng lao động bổsung mà đặc biệt là đội ngũ công nhân kỹ thuật; Trong khi đó năng lực hiện tạicủa các đơn vị đào tạo thuộc Tổng công ty không thể đáp ứng đợc nhu cầu nhânlực công nhân kỹ thuật của Tổng công ty và toàn ngành công nghiệp tàu thuỷ.Bên cạnh đó chất lợng công nhân kỹ thuật đợc đào tạo tại các đơn vị không đồng

đều, một số lợng không nhỏ công nhân sau khi ra trờng phải mất thời gian mớiquen việc, cha nắm bắt đợc những công nghệ mới

Vấn đề đặt ra cho công tác đào tạo của Tổng công ty là: làm thế nào để

đáp ứng đủ lực lợng công nhân kỹ thuật cho Tổng công ty cả về số lợng và chất ợng

l-Căn cứ vào công tác đào tạo nguồn nhân lực, căn cứ nhu cầu nhân lực mà

cụ thể là nhu cầu công nhân kỹ thuật của Tổng công ty; căn cứ vào xu hớng chọnngành nghề, trình độ đào tạo của xã hội hiện nay tác giả chuyên đề đã lựa chọn đềtài thực tập tốt nghiệp là:

Để thu thập và xử lý thông tin làm rõ vấn đề nghiên cứu tác giả chuyên đề

đã tiến hành một số phơng pháp nghiên cứu sau:

kê ở các phòng ban đơn vị của Tổng công ty

Kết cấu nội dung chuyên đề gồm:

* Chơng I: Cơ sở lý luận về đào tạo công nhân kỹ thuật

Phần này nói về các khái niệm, định nghĩa, lý thuyết ,chơng trình đào tạoliên quan đến đào tạo và phát triển lực lợng công nhân kỹ thuật

* Chơng II: Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam và công tác đào tạo công nhân kỹ thuật.

Phần này giới thiệu quá trình hình thành và phát triển của Tổng công ty;Phân tích, đánh giá công tác đào tạo lực lợng công nhân kỹ thuật của Tổng công

ty, nêu ra vấn đề cho công tác đào tạo

* Chơng III: Những giải pháp để công tác đào tạo thực hiện đợc nhiệm vụ của Tổng công ty đề ra

Phần này là những kiến nghị đề xuất của bản thân ngời nghiên cứu về côngtác đào tạo lợng công nhân kỹ thuật của Tông công ty dựa trên cơ sở vấn đề tồntại đã đợc phân tích

Nội dung Chơng I: Cơ sở lý luận về đào tạo công nhân kỹ thuật.

I Công nhân kỹ thuật và vai trò của lực lợng công nhân kỹ thuật trong

sự phát triển của Doanh nghiệp

1 Khái niệm về công nhân kỹ thuật

Theo thông lệ, ngời ta thờng gọi những ngời thực hiện hoạt động nghiêncứu và quản lý - lãnh đạo là cán bộ, còn những ngời thực hiện hoạt động thừahành trực tiếp là những ngời lao động hoặc công nhân, nhân viên phục vụ v.v

*Hoạt động thừa hành là những hoạt động trực tiếp thực hiện tạo ra sản

phẩm hoặc dịch vụ nhằm thoả mãn nhu cầu của xã hội Tuỳ theo mức độ phức tạp

của các hoạt động này mà chúng ta chia chúng ra thành những mức độ khác nhauvới sự đòi hỏi ở các mức độ kỹ năng, kỹ xảo khác nhau Thông thờng ngời ta chia

ở ba mức độ sau đây:

- Hoạt động thừa hành đòi hỏi mức độ kỹ năng, kỹ xảo lao động cao gọi

là hoạt động thừa hành kỹ thuật Loại này thông thờng phải đào tạo từ 1-3 năm thìmới có khả năng thực hiện đợc công việc

- Hoạt động thừa hành đòi hỏi mức độ kỹ năng, kỹ xảo lao động thấp gọi

là hoạt động thừa hành giản đơn Loại này thờng chỉ cần đào tạo dới một năm là

có khả năng thực hiện đợc công việc

- Hoạt động thừa hành không đòi hỏi kỹ năng, kỹ xảo lao động Loại này

chỉ cần những ngời có sức khoẻ là có khả năng thực hiện đợc công việc ví dụ: bốcvác, quét dọn, đào đất v.v Hoạt động thừa hành này gọi là lao động phổ thông,không cần phải qua đào tạo

Từ đây chúng ta xác định khái niệm lao động kỹ thuật nh sau:

“Đào tạo lực l Công nhân kỹ thuật là những ngời thực hiện hoạt động thừa hành kỹ thuật, đã trải qua giáo dục nghề nghiệp từ 1-3 năm và phải có văn bằng tốt nghiệp giáo dục nghề nghiệp đó ”

* Điều kiện để xác định là công nhân kỹ thuật bao gồm:

- Có văn bằng tốt nghiệp các trờng dậy nghề, trung học nghề, trung họcchuyên nghiệp, cao đẳng kỹ thuật, có thời gian đào tạo từ 1-3 năm với hình thứcchính quy, tại chức

- Công nhân kỹ thuật bậc cao ngoài văn bằng tốt nghiệp đã nói trên, cònphải có các chứng chỉ, chứng nhận đã qua các lớp bồi dỡng tay nghề của các tr-ờng hoặc trung tâm giáo dục nghề nghiệp cấp

2 Phân loại công nhân kỹ thuật

Tuỳ theo tiêu thức xác định mà chúng ta có các loại công nhân kỹ thuậtkhác nhau Sau đây là một vài cách phân loại công nhân kỹ thuật:

2.1 Phân loại theo tính chất lao động

Theo tính chất của lao động thông thờng ngời ta chia công nhân kỹ thuậtthành hai loại sau đây:

- Công nhân kỹ thuật là những ngời thừa hành kỹ thuật ở trong các xínghiệp, công trờng, nông trờng , lâm trờng.v.v ví dụ: lái xe, lái cẩu, thợ tiện, thợhàn

- Nhân viên chuyên môn - kỹ thuật là những ngời thừa hành kỹ thuật ở cáccơ sở dịch vụ và phục vụ xã hội nh: Nhân viên buồng, bàn, ba trong khách sạn, ytá, dợc tá, kỹ thuật viên y, dợc trong các bệnh viện v.v

2.2 Phân loại theo ngành nghề

Theo ngành, nghề ngời ta phân chia công nhân kỹ thuật ra rất nhiều loại và

sử dụng tên khác nhau cho mỗi loại

2.3 Phân loại theo cấp đào tạo

Hiện nay, hệ thống đào tạo nghề nghiệp đợc chia ra thành các cấp đào tạo: + Lớp cạnh xí nghiệp: đây là loại hình đào tạo đặc thù dùng để đào tạo lao

động kỹ thuật bậc thấp cho các xí nghiệp Loại hình này thờng đào tạo từ 9-12tháng

+ Trờng dậy nghề: đây là loại hình trờng công nhân kỹ thuật có tính chấtchính quy chuyên nghiệp đào tạo lao động kỹ thuật cho các ngành, lĩnh vực cụthể Loại hình này thờng đào tạo từ 12-27 tháng

+ Trờng trung học chuyên nghiệp: là loại hình đào tạo nhân viên chuyênmôn kỹ thuật cho các lĩnh vực ngành nghề, loại này đào tạo từ 2-3 năm

+ Trờng cao đẳng kỹ thuật: đây là loại hình đào tạo công nhân kỹ thuật caocấp cho một số ngành đòi hỏi trình độ kỹ thuật công nghệ cao nh: cao đẳng kỹthuật công nghệ, kỹ thuật điện tử v.v loại này đào tạo từ 3-3,5 năm.

2.4 Phân loại theo trình độ

Theo trình độ đào tạo hiện nay, chúng ta cần xác định rõ hai loại sau đây: + Phân theo thời gian đào tạo thờng có:

- Công nhân kỹ thuật đào tạo từ 1-2 năm

- Công nhân kỹ thuật cao cấp đào tạo từ 2-3 năm

+ Phân theo trình độ lành nghề

Theo trình độ lành nghề, chúng ta cần phân theo mức độ phức tạp củanghề nghiệp.Tuỳ thuộc vào mức độ phức tạp của nghề nghiệp mà chúng ta có thểxác định số lợng các bậc thợ khác nhau để phân định và thời gian lu giữ trungbình ở các bậc thợ, chứng chỉ, chứng nhận kèm theo cho các bậc thợ Ví dụ nh:công nhân kỹ thuật may, dệt, chế biến thực phẩm thờng có 5 bậc; công nhân kỹthuật cơ khí thờng có 7 bậc v.v Chúng ta cần phải xây dựng tiêu chuẩn cấp bậc

kỹ thuật cho mỗi nghề để làm căn cứ cho đào tạo và nâng cao trình độ lành nghề

3 Vai trò của lực lợng công nhân kỹ thuật trong doanh nghiệp.

Trong bất kỳ một doanh nghiệp (DN) sản xuất nào cũng cần có đội ngũcông nhân kỹ thuật những ngời lao động trực tiếp làm ra các sản phẩm, những ng-

ời đứng máy, đứng theo dây chuyền công nghệ sản xuất

* Lực lợng công nhân kỹ thuật của một DN là ngời quyết định số lợng, chất lợng sản phẩm đầu ra của DN:

Một DN có lực lợng công nhân kỹ thuật có tay nghề trình độ cao có kinhnghiệm sản xuất, có niềm đam mê nhiệt tình với công việc, gắn bó với tổ chức sẽtạo ra cho doanh nghiệp nhiều sản phẩm có chất lợng với độ tin cậy cao Việc tao

ra những sản phẩm chất lợng sẽ tạo cho DN uy tín đối với khách hàng, tạo đợc lợithế cạnh tranh với các đối thủ khác Cạnh đó, số lợng sản phẩm cũng quyết địnhrất lớn tới doanh thu của DN Việc tăng năng suất gắn liền với thị trờng tiêu thụ

sẽ đảm bảo cho DN một lợng doanh thu, đảm bảo cho DN một sự phát triển trênthị trờng sản phẩm biến động không ngừng

* Lực lợng công nhân kỹ thuật là ngời quyết định chi phí sản xuất kinh doanh của DN.

Với vai trò là ngời kết hợp các nguyên nhiên vật liệu đầu vào để tạo thànhcác yếu tố đầu ra việc sử dụng nguyên nhiên vật liệu của ngời công nhân nh thếnào sẽ quyết định đến chi phí sản xuất kinh doanh của DN bởi chi phí về nhâncông và chi phí nguyên nhiên vật liệu là chi phí của thành phẩm Các chi phí này

liên quan đến chất lợng các sản phẩm đợc tạo ra, khi chất lợng sản phẩm tốt đạttiêu chuẩn thì nó sẽ giảm chi phí sản phẩm sai hỏng Bên cạnh đó, việc sử dụngtiết kiệm nguyên nhiên vật liệu cũng góp phần tiết kiệm chi phí cho doanhnghiệp Việc lao động với năng suất cao cũng góp phần nâng làm giảm chi phínhân công Chính vì thế, việc tiết kiệm chi phí sản xuất kinh doanh (SXKD) phụthuộc rất lớn vào đội ngũ công nhân sản xuất.

* Lực lợng công nhân kỹ thuật là ngời tạo ra thặng d cho DN.

Là ngời kết hợp sức lao động với các t liệu lao động tạo ra sản phẩm cho

DN công nhân kỹ thuật là ngời tạo ra các giá trị thặng d cho DN Giá trị thặng d

là yếu tố quyết định cho sự tồn tại của các DN kinh doanh vì mục tiêu lợi nhuận,

nó quyết định sự phát đạt của doanh nghiệp hay là sự tàn bại của doanh nghiệp.Tuy nhiên để phát huy đợc vai trò các giá trị đó thì doanh nghiệp cần phải có sựkết hợp nhiều yếu tố trong lĩnh vực quản lý điều hành sản xuất và phân phối sảnphẩm

* Lực lợng công nhân kỹ thuật là ngời tạo lên sự hoạt động của DN.

Một doanh nghiệp để tồn tại đợc thì cần có các hoạt động mà ngời ta thờnggọi là hoạt động SXKD Ngời công nhân là chủ thể trong quá trình sản xuất, làngời tạo nên sự tồn tại của DN thông qua các hoạt động của mình Một DN tồn tạikhi mà DN đó có sự phản ứng trớc thị trờng thay đổi Điều này phụ thuộc phầnnào vào lực lợng công nhân trực tiếp, lực lợng công nhân lực lợng đông đảo nhấttrong các doanh nghiệp

Từ trên ta thấy công nhân là một phần không thể thiếu của mỗi doanhnghiệp là lực lợng quan trọng quyết định trong qúa trình tồn tại doanh nghiệp

II.Đào tạo công nhân kỹ thuật

1 Vai trò của đào tạo &phát triển công nhân kỹ thuật ngày nay.

1.1 Đáp úng nhu cầu về công nhân kỹ thuật trình độ ngày càng tăng

Sự phát triển của khoa học kỹ thuật công nghệ luôn đặt ra những vấn đềmới, phức tạp hơn cho ngời lao động Hoạt động lao động ngày càng đòi hỏi trithức cao hơn Do vậy nhu cầu công nhân kỹ thuật ngày càng nhiều hơn, chất lợngcông nhân kỹ thuật ngày càng cao hơn Thời kỳ cơ khí hoá đòi hỏi chủ yếu là kỹxảo lao động và kinh nghiệm của họ trong lao động Thời đại tự động hoá kỹ xảo

và kinh nghiệm lao động từng bớc đợc máy thay thế, đòi hỏi ngời lao động có trithức cao, hiểu đợc kỹ thuật công nghệ của hệ thống máy móc thiết bị tự độngphức tạp và vận hành nó có hiệu quả Khoa học kỹ thuật công nghệ ngày càng trởthành lực lợng sản xuất trực tiếp, đợc sử dụng rộng rãi phục vụ cuộc sống hàngngày ở khắp nơi, ở mọi chỗ luôn cần đến tri thức cao để sử dụng những công

nghệ hiện đại một cách hiệu quả Do vậy chúng ta luôn cần đến một số lợng lớnlao động kỹ thuật có trình độ để đáp ứng yêu cầu phát triển của khoa học kỹ thuậtcông nghệ.

1.2 Vai trò của đào tạo công nhân kỹ thuật đối với doanh nghiệp

Nhờ có hoạt động đào tạo phát triển mà doanh nghiệp mới có thể đảm bảocho bản thân một lực lợng lao động đủ cả về số lợng và chất lợng đáp ứng nhu cầunhân lực cho kế hoạch sản suất kinh doanh Một lực lợng công nhân kỹ thuật taynghề cao sẽ góp phần thực hiện một cách thắng lợi các mục tiêu doanh nghiệp đề

ra Công nhân kỹ thuật là lực lợng trực tiếp sản xuất tạo ra giá trị thặng d mang lạilợi nhuận cho doanh nghiệp Việc đào tạo và phát triển lợng công nhân kỹ thuật

sẽ nâng cao khả năng, năng lực làm việc cho ngời lao động, giảm bớt quá trìnhgiám sát trong công việc đối với ngời lao động cho các cán bộ điều hành, giảmbớt đi các yếu tố tai nạn lao động, tạo động lực cho ngời lao động, tạo cho ngờilao động gắn bó với doanh nghiệp, và góp phần tạo uy tín cho doanh nghiệp trênthơng trờng cạnh tranh về mọi mặt trong đó có cạnh tranh về nhân lực

1.3 Vai trò của đào tạo đối với ngời lao động.

Con ngời có rất nhiều nhu cầu với những thứ bậc nhu cầu khác nhau Trongcuộc sống nghề nghiệp của mình con ngời luôn mong muốn học hỏi, nâng caokiến thức kỹ năng cho bản thân Đào tạo phát triển góp phần nâng cao kỹ năngtay nghề cũng nh sự thuần thục trong công việc cho ngời lao động Làm tăng sựhiểu biết của ngời lao động trong chuyên môn nói riêng và trong đời sống xã hộinói chung Việc nâng cao kiến thức tay nghề cho ngời lao động sẽ giúp ngời lao

động tự tin hơn trong công việc, giúp họ có cơ hội phát triển cao hơn trong ngànhnghề, tạo cho họ có cơ hội kiếm đợc thu nhập cao hơn, tin yêu DN hơn, làm chongời lao động thoả mãn hơn khi tham gia vào quá trình hoạt động của DN

1.4 Đối với xã hội.

Việc đào tạo và phát triển lực lợng công nhân kỹ thuật là góp phần tạo nghềnghiệp cho ngời lao động phổ thông, góp phần ổn định cơ cấu lao động còn nhiềubất hợp lý hiện nay góp phần phát triển kinh tế xã hội cho đất nớc Đào tạo pháttriển lực lợng công nhân kỹ thuật là một bộ phận trong hệ thống giáo dục quốcdân, chính vì thế nó góp phần phát triển sự nghiệp giáo dục của đất nớc, nâng caotrình độ dân trí, tạo một lực lợng lao động đủ khả năng cung cấp cho sự nghiệpcông nghiệp hoá hiện đại hoá đất nớc, đa đất nớc đi vào hội nhập khu vực và hộinhập thế giới

2 Các nhân tố ảnh hởng tới đào tạo công nhân kỹ thuật

Đào tạo công nhân kỹ thuật là một nhân tố tác động mạnh đến tăng trởngkinh tế và phát triển xã hội Để nâng cao chất lợng của công tác đào tạo côngnhân kỹ thuật, chúng ta cần phải nghiên cứu và xem xét các yếu tố ảnh hởng tớicông tác đào tạo sau đây:

- Quán triệt mục tiêu giáo dục của Đảng vào quá trình đào tạo lao động

kỹ thuật Cần cụ thể hoá mục tiêu giáo dục nghề nghiệp vào chơng trình, nộidung, phơng pháp đào tạo Đặc biệt là xác định mục tiêu đào tạo của từng nghềchuyên môn kỹ thuật, xác định rõ yêu cầu cần đạt đợc kỹ năng, kỹ xảo, trình độtay nghề của ngời tốt nghiệp

- Tuyển dụng đầu vào phù hợp với từng nghề, chuyên môn kỹ thuật.Trong tuyển dụng cần chú ý tới trình độ văn hoá và đặc tính tâm lý cá nhân Cần

đặt ra tiêu chuẩn về văn hoá, tâm lý và sức khoẻ Coi trọng cả ba tiêu chuẩn đótrong tuyển chọn

- Cơ sở vật chất kỹ thuật đào tạo có ảnh hởng rất lớn đến chất lợng đàotạo lao động kỹ thuật, chúng ta cần huy động mọi nguồn vốn vào tăng cờng cơ sởvật chất kỹ thuật, đặc biệt chú trọng đến mở rộng các cơ sở thực hành tay nghề.Cần phải đầu t mua sắm trang thiết bị hiện đại phục vụ cho đào tạo

- Chất lợng của thầy cô giáo quyết định rất lớn đến chất lợng đào tạo.Chúng ta cần có kế hoạch tuyển chọn và đào tạo nâng cao trình độ của giáo viên

đặc biệt là giải quyết vấn đề tiền lơng và các chế độ khác cho giáo viên để họthực sự an tâm công tác, dồn hết tâm huyết, trí lực vào nâng cao trình độ và chấtlợng đào tạo

- Nội dung, phơng pháp giáo dục đào tạo là yếu tố quan trọng tác động

đến chất lợng đào tạo Chúng ta cần nâng cấp và hiện đại hoá chơng trình đào tạo

để từng bớc hoà nhập với khu vực và thế giới Chú trọng đào tạo nhận thức chínhtrị, ý thức và tác phong công nghiệp cho ngời học, đạo đức và lối sống lành mạnh

Sử dụng đa dạng phơng pháp giảng dậy, hớng các phơng pháp giảng dậy vào nângcao tính độc lập, tự chủ trong học tập của học sinh, nâng cao kỹ năng thực hành

và khả năng hành nghề của học sinh sau khi tốt nghiệp Đặc biệt chú trọng đến

đánh giá một các công bằng, trung thực

- Quản lý giáo dục đào tạo là khâu quan trọng tác động đến chất lợng đàotạo Cần phải xác định rõ chức năng nhiệm vụ của các bộ phận trong công tác đàotạo, chức danh, tiêu chuẩn chức danh trong các trờng, cơ sở đào tạo Tăng cờngcông tác kiểm tra giám sát hoạt động của cá nhân cũng nh các bộ phận

- Yêu cầu của khoa học kỹ thuật công nghệ trong thực tế có ảnh hởng lớn

đến chơng trình đào tạo Trình độ khoa học công nghệ sẽ quyết định đến trình độ

đào tạo, đặc biệt ảnh hởng đến nội dung của từng môn học Do vậy khi xây dựngchơng trình đào tạo phát triển, soạn thảo giáo trình các môn học, chúng ta phảidựa trên các tài liệu điều tra, đánh giá trình độ khoa học công nghệ thực tế và xác

định yêu cầu của nó đối với đào tạo

- Tiến bộ khoa học kỹ thuật công nghệ thế giới là một trong những yếu tốquyết định đến trình độ đào tạo Đây là mục tiêu phấn đấu cho giáo dục đào tạo,cần phải từng bớc nâng cao trình độ đào tạo trong nớc theo kịp với thế giới

3 Khái niệm đào tạo công nhân kỹ thuật

Chúng ta đang tìm hiểu về đào tạo công nhân kỹ thuật Vậy đào tạo công

nhân kỹ thuật là gì?

Đào tạo công nhân kỹ thuật là quá trình giáo dục kỹ năng, kỹ sảo lao“Đào tạo lực l

động và nhân cách cho ngời học nhằm tạo ra năng lực làm việc của họ ở một nghề hoặc chuyên môn kỹ thuật nào đó ”

Thực chất của đào tạo công nhân kỹ thuật là đào tạo cho ngời lao độngmột nghề nào đó để họ tham gia vào lực lợng lao động xã hội và họ nuôi sống ,phát triển bản thân Trong thời đại ngày nay, nghề trong xã hội chủ yếu là nghềchuyên môn hoá và một số nghề đợc chuyên môn hoá hẹp, nó đòi hỏi thời gian

đào tạo dài và thực hành trên cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại

Đào tạo công nhân kỹ thuật có hiệu quẩ cần phải đáp ứng đợc các yêu cầucơ bản sau:

+ Phải có hệ thống hớng nghiệp đầy đủ để lựa chọn đợc ngời học có đặctính tâm lý phù hợp với yêu cầu của nghề nghiệp

+ Phải có chơng trình đào tạo rõ ràng, cụ thể phù hợp với yêu cầu của xãhội

+ Phải có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại để đảm bảo cho học tập lýthuyết và thực hành có chất lợng

+Phải có đội ngũ giáo viên có kiến thức cao và tay nghề giỏi

Mục tiêu của đào tạo công nhân kỹ thuật phải đạt đợc là “Đào tạo lực l Đào tạo ngời lao

động có kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp ở các trình độ khác nhau, có đạo đức,

l-ơng tâm nghề nghiệp, ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp, có sức khoẻ nhằm tạo điều kiện cho ngời lao động có khả năng tìm việc làm, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế- xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh” (Luật giáo dục).

4 Nội dung của đào tạo công nhân kỹ thuật.

Nội dung của đào tạo công nhân kỹ thuật phải tập trung vào đào tạonăng lực nghề nghiệp, coi trọng giáo dục đạo đức, rèn luyện sức khoẻ, nâng cao

trình độ học vấn theo yêu cầu đào tạo Nội dung bao gồm những loại kiến thức cơbản sau đây:

- Kiến thức lý thuyết nghề nghiệp bao gồm những môn học cơ sở, công cụ,

kiến thức nghề nghiệp và kiến thức bổ trợ Chơng trình đào tạo mỗi nghề nghiệphoặc chuyên môn kỹ thuật cần phải xác định rõ các môn học đó và khối lợng thờigian cho mỗi môn học, mỗi loại kiến thức Yêu cầu lý thuyết phải cơ bản, hiện đại

và phù hợp với thực tế

- Kỹ năng thực hành phải tập trung tạo ra độ thuần thục của ngời học ở

những công việc cơ bản cần thiết ban đầu của nghề nghiệp và tạo ra các phản ứngcần thiết khi sử lý các tình huống đặt ra trong thực tế Yêu cầu kỹ năng thực hànhphải cơ bản, chuẩn mực, tiết kiệm các thao tác, động tác lao động

- Giáo dục chính trị t tởng và nhận thức xã hội để tạo ra đạo đức, tác phong,

ý thức tổ chức kỷ luật của ngời lao động Đây là kiến thức rất quan trọng nhằmtạo ra nhân cách đúng đắn, chất lợng cao của lao động

- Giáo dục thể chất và quốc phòng hớng vào củng cố và tăng cờng sức khoẻ

cho ngời lao động, giáo dục ý thức sẵn sàng tham gia vào các hoạt động an ninhquốc phòng bảo vệ tổ quốc

Để tạo ra đội ngũ công nhân kỹ thuật đông đảo có tay nghề cao, đào tạo

công nhân kỹ thuật phải kết hợp đầy đủ hai giai đoạn đào tạo sau đây:

+ Giai đoạn đào tạo cơ bản nghề nghiệp là giai đoạn đào tạo lý thuyết và

kỹ năng thực hành cơ bản của nghề nghiệp ở các cơ sở đào tạo chính quy Kếtthúc giai đoạn này, ngời học nhận đợc bằng tốt nghiệp nghề nghiệp do các cơ sở

đào tạo cấp theo quy định của luật giáo dục Sau khi ra trờng, ngời học có thểthực hiện đợc những nhiệm vụ cơ bản của nghề nghiệp Tuỳ thuộc vào số năm đàotạo, trình độ đào tạo mà thừa nhận ngời học đạt đợc bậc 1 hoặc 2 hoặc 3 trong tiêuchuẩn cấp bậc kỹ thuật nghề nghiệp Việc thừa nhận này cần phải có sự đánh giátơng đơng trình độ tay nghề của học sinh đạt đợc với tiêu chuẩn cấp bậc kỹ thuậtyêu cầu

+ Giai đoạn đào tạo nâng cao trình độ lành nghề là giai đoạn cung cấp kiến

thức lý thuyết, kỹ năng thực hành bậc cao để ngời lao động có khả năng thực hiện

đợc những công việc có mức độ phức tạp cao của nghề Việc đào tạo này phải dựatrên một số vấn đề cơ bản sau đây:

- Dựa vào khả năng nghề nghiệp đã đạt đợc trong thực tế mà ngời lao động

đã tự tích luỹ đợc cho mình

- Dựa vào yêu cầu về lý thuyết và tay nghề cần có đối với trình độ lànhnghề đã đợc quy định trong tiêu chuẩn cấp bậc kỹ thuật

- Dựa vào nhu cầu thực tế nâng cao trình độ tay nghề của đơn vị.

Chơng trình nâng cao trình độ lành nghề cần phải đợc soạn thảo thống nhấtcả nâng cao về lý thuyết, tay nghề và quy định thời gian cần thiết để thực hiệnmỗi loại Chơng trình này có thể đợc tổ chức thực hiện ở ngay các đơn vị sản xuấtkinh doanh hoặc có thể dậy ở các cơ sở đào tạo chính quy hoặc trung tâm dậynghề

5 Phơng pháp đào tạo công nhân kỹ thuật

Phơng pháp đào tạo công nhân kỹ thuật là sự kết hợp giảng lý thuyết vớirèn luyện kỹ năng thực hành đảm bảo để sau khi tốt nghiệp ngời học có khả nănghành nghề Phơng pháp đào tạo đợc thực hiện qua ba nội dung chính là

 Thiết kế quá trình dậy - tự học cho học sinh

Trong thời đại ngày nay, với cuộc cách mạng khoa học và công nghệ pháttriển mạnh, với xu hớng hội nhập toàn cầu vai trò ngời thầy có những thay đổi lớnlao Ngời thầy không những làm nhiệm vụ chủ yếu là truyền đạt tri thức, mà cònphải giúp cho học sinh có thái độ đúng đắn, yêu thích đối với môn học, có phơngpháp tự học, từ đó có đợc những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo cần thiết đối với nghềnghiệp của mình Căn cứ vào những thành tựu đã đạt đợc của khoa học giáo dục,kết hợp với kinh nghiệm giảng dậy lâu năm, thầy giáo và học sinh nên thiết kế

quá trình dậy và tự học của mình theo 7 công đoạn sau của công nghệ đào tạo.

- Xác định mục tiêu (đầu ra) của môn học phải dựa vào mục tiêu của đào tạo

và tuân thủ theo trình tự sau: nghiên cứu yêu cầu của thực tế; mục tiêu; tính chất;

đặc điểm đào tạo của trờng; xác định vị trí của môn học; xác định nội dung mônhọc; xây dựng câu hỏi, bài tập lý thuyết và thực hành; xác định các lần kiểm tra,

đánh giá kết quả; tài liệu đọc thêm

- Xác định trình độ ban đầu của học sinh và giúp họ so sánh đợc đầu vào và

đầu ra

- Xác định nội dung dậy học

- Xác định các điều kiện và phơng tiện kỹ thuật dậy học

- Xác định quy trình dậy học từ khái quát đến cụ thể để dẫn dắt học sinh từ

lý thuyết đến thực hành, tạo ra năng lực thực tế cho ngời học

- Xác định phơng pháp dậy cách tự học nh: phơng pháp kích thích học sinhtích cực học tập, phơng pháp trình bày và nắm vững thông tin mới, phơng pháprèn luyện kỹ năng kỹ xảo, phơng pháp củng cố và hệ thống hoá tri thức, kỹ năng,

kỹ xảo

- Xác định cách kiểm tra, tự kiểm tra và đánh giá kết quả học tập

Việc thiết kế quy trình dạy - tự học một cách tỉ mỉ, khoa học sẽ giúp cho thầy

và trò chủ động linh hoạt trong quá trình dạy và học Nhờ đó chất lợng giảng dạy

đợc nâng cao

 Xác định các phơng pháp dạy học

Phơng pháp dạy học là cách thức ngời thầy truyền đạt cho học sinh nhằm

đạt đợc chất lợng cao trong quá trình đào tạo Hiện nay đang có nhiều phơng phápdạy học đợc áp dụng:

+ Dậy lý thuyết gồm có các phơng pháp:

- Phơng pháp giảng giải là phơng pháp ngời thầy sử dụng sự giải thích

của mình để học sinh hiểu đợc bản chất của vấn đề Có nhiều cách giảng giải nh:giảng giải bằng lời nói thuần thuý, giảng giải bằng lời nói kết hợp với hình ảnh,giảng giải bằng lời nói kết hợp với mô hình

- Phơng pháp đối thoại là phơng pháp thầy và trò cùng nêu lên vấn đề,

cùng tranh luận để đi đến thống nhất cách hiểu bản chất vấn đề Phơng pháp nàytạo cho học sinh tính năng động, ý thức độc lập trong t duy

- Phơng pháp nghiên cứu tình huống là phơng pháp đặt ra tình huống nh

trong thực tế để thầy và trò cùng tìm ra giải pháp tối u để giải quyết vấn đề

Ph-ơng pháp này vừa tạo ra sự hiểu biết sâu sắc về lý thuyết, vừa tạo ra kỹ năng xử lýtình huống cụ thể của học sinh

- Phơng pháp nghiên cứu khoa học là phơng pháp vận dụng các lý thuyết

đã học để nghiên cứu một vấn đề cụ thể trong thực tế để giải quyết vấn đề đặt ramột cách bài bản và khoa học Phơng pháp này giúp cho ngời học có năng lực giảiquyết vấn đề thực tế thực sự, tạo cho họ tính độc lập, tự chủ trong học tập vànghiên cứu

+ Dậy thực hành tay nghề gồm các phơng pháp:

- Phơng pháp dậy theo đối tợng là phơng pháp ngời học đợc thực hành

trên một đối tợng cụ thể theo một trật tự thực hiện đã xác định

- Phơng pháp dậy theo thao tác là phơng pháp ngời học chỉ thực hiện mộthay một số thao tác, động tác nào đó cho đến khi thuần thục cao và chuẩn xáctheo quy định

- Phơng pháp tự học là ngời học dựa theo sơ đồ hoặc biểu đồ hoặc hình

ảnh đã đợc xác định theo đó mà thực hành theo

 Phơng pháp kiểm tra và đánh giá

Hiện nay có nhiều phơng pháp kiểm tra đánh giá kết quả đào tạo Tuỳthuộc vào các môn học mà lựa chọn phơng pháp kiểm tra đánh giá cho thích hợp:

có bốn cách kiểm tra đánh giá kiến thức nh:

- Phơng pháp thi kiểm tra viết là phơng pháp thầy giáo đặt ra câu hỏi vàhọc sinh trả lời bằng cách viết ra giấy theo nội dung đã học hoặc theo ý hiểu củamình.

- Phơng pháp thi kiểm tra vấn đáp là phơng pháp thầy đặt ra câu hỏi và tròtrực tiếp trả lời

- Phơng pháp thi trắc nghiệm là phơng pháp thầy đặt ra cầu hỏi và trò lựachọn đúng, sai, có hoặc không có phần giải thích ngắn

- Phơng pháp thi tự động trên máy tính là phơng pháp thi trắc nghiệmthực hiện trực tiếp trên máy tính

6 Các hình thức đào tạo công nhân kỹ thuật

6.1 Hiện nay theo quy định của luật giáo dục có ba hình thức đào tạo lao động

kỹ thuật sau đây:

+ Đào tạo tập trung là hình thức ngời học tập trung ở một cơ sở đào tạo

nào đó và thực hiện quá trình học liên tục hết chơng trình đào tạo quy định Hìnhthức này đợc thực hiện ở các trờng dậy nghề, trung học nghề, trung học chuyênnghiệp và cao đẳng kỹ thuật

+ Đào tạo không tập trung là hình thức đào tạo trong đó ngời học phải

vừa học, vừa làm việc Trong suốt thời gian đào tạo, ngời học có thời gian tậptrung học, có thời gian về làm việc tại cơ sở Hình thức này còn gọi là hình thức

đào tạo tại chức và đợc thực hiện ở các trờng chính quy hoặc trung tâm giáo dụcthờng xuyên

+ Đào tạo từ xa là hình thức đào tạo trong đó ngời học nhận đợc tài liệu

học tập từ cơ sở đào tạo và tự nghiên cứu, nghe giảng trên các phơng tiện thôngtin đại chúng đến kỳ thi đánh giá kiến thức thì đến một địa điểm đã xác định đểthực hiện thi đánh giá kiến thức

6.2 Bên cạnh cách phân chia trên các doanh nghiệp thờng sử dụng các hình

thức đào tạo sau:

(1) Đào tạo tại nơi làm việc

Đào tạo công nhân tại nơi làm việc là đào tạo trực tiếp chủ yếu là thực hànhngay trong quá trìng sản xuất, do xí nghiệp tổ chức

Đào tạo tai nơi làm việc đợc tiến hành dới hai hình thức: Cá nhân và tổ độisản xuất.Với đào tạo cá nhân mỗi ngời học nghề đợc một công nhân có trình độlành nghề cao hớng dẫn Ngời hớng dẫn vừa tiến hành sản xuất vừa tiến hành dạynghề theo kế hoạch Với hình thức đào tạo theo tổ đội sản xuất, công nhân họcnghề đợc tổ chức thành nhóm, tổ và đợc những công nhân dậy nghề thoát ly sảnxuất chuyên trách hớng dẫn

Những công nhân dạy nghề yêu cầu phải có trình độ văn hoá, trình độchuyên môn nghề nghiệp và có phơng pháp s phạm nhất định.

Ưu điểm của hình thức này là :

- Có khả năng đào tạo nhiều công nhân cùng một lúc, thời gian đào tạo ngắn

- Không đòi hỏi yêu cầu về trờng lớp, giáo viên chuyên trách, cán bộ quản lý

đào tạo và thiết bị thực tập riêng

- Tạo ra sản phẩm trong quá trình học tập, học viên nắm vững kỹ năng tay nghề Nhợc điểm của hình thức này là:

- Lý luận trang bị cho ngời học không sâu, không có hệ thống

- Giáo viên không chuyên trách, thiếu kinh nghiệm

- Học viên có thể học cả những phơng pháp, thói quen không hợp lý, lạc hậucủa ngời giảng

Hình thức này phù hợp với công việc không đòi hỏi công nhân có trình độlành nghề cao

(2) Các lớp cạnh doanh nghiệp.

Đối với những nghề tơng đối phức tạp mà hình thức đào tạo trong sản xuấtkhông đáp ứng đợc yêu cầu thì DN phải tổ chức các lớp đào tạo riêng cho mìnhhoặc cho các đơn vị cùng ngành

Chơng trình cồm hai phần lý thuyết và thực hành; Phần lý thuyết đợc giảngtập trung bởi các kỹ s, các cán bộ kỹ thuật phụ trách Phần thực hành tiến hành ởcác phân xởng thực tập và trong phân xởng do các kỹ s hay công nhân lành nghềhớng dẫn

Ưu điểm của hình thức này :

- Học viên nắm lý thuyết tơng đối hệ thống và đợc trực tiếp tham gia làm việclên nắm vững tay nghề

- Thời gian đào tạo không dài, số lợng tơng đối lớn có khả năng giải quyêt nhucầu cấp bách về nhân lực

- Bộ máy quản lý gọn chi phí đào tạo không lớn/

Nhợc điểm của hình thức này là:

- Hình thức này chỉ áp dụng với DN tơng đối lớn, chỉ đào tạo cho các doanhnghiệp cùng ngành, tơng đói giống nhau

(3) Các trờng chính quy, trung tâm dạy nghề.

Các doanh nghiệp có thể tuyển công nhân từ các trờng chính quy hoặc gửingời học tập tại các trờng chính quy tập trung Các trờng này thuộc bộ ngành hay

thuộc hệ thống giáo dục quốc dân có các điều kiện giảng dậy chuyên môn Hìnhthức này thờng đào tạo công nhân tay nghề cao.

Ưu điểm của hình thức này là:

- Học viên đợc học tập bài bản có hệ thống từ đơn giản đến phức tạp, từ lýthuyết đến thực hành

- Khi ra trờng công nhân có thể nhận việc thực hiện một cách độc lập các côngviệc đòi hỏi trình độ tay nghề cao

Nhợc điểm của hình thức này :

- Đòi hỏi hệ thống cơ sở vật chất tơng đối đày đủ,

- Cần có đội ngũ giáo viên chuyên nghiệp, bộ máy quản lý đào tạo chuyênnghiệp

- Chi phí tốn kém, thời gian đào tạo dài

(4) Liên kết đào tạo:

Doanh nghiệp có thể tiến hành liên kết với các trờng, trung tâm, các doanhnghiệp trong và ngoài nớc về công tác đào tạo nhằm tận dụng những lợi thế sẵn

có của các đơn vị bạn, giảm chi phí trong đào tạo, giúp học viên học đợc nhữngthành tựu mới trong khoa học kỹ thuật, những kinh nghiệm quý trong thực tiễncông tác sản xuất, việc liên kết trong đào tạo phải có hợp đồng ràng buộc chặt chẽphải liên tục trao đổi học hỏi lẫn nhau

III Kế hoạch hoá công tác đào tao.

1 Xác định nhu cầu đào tạo công nhân kỹ thuật.

Nhu cầu là đòi hỏi làm thoả mãn sự mong muốn, khát vọng của mỗi cánhân, tổ chức trong xã hội về một hay nhiều mặt của cuộc sống

Nhu cầu đào tạo là nhu cầu phát triển có thể đợc thoả mãn bằng con đờng

đào tạo, bồi dỡng, huấn luyện… Nh vậy, nhu cầu đào tạo là một bộ phận của nhucầu phát triển

Xác định nhu cầu đào tạo công nhân kỹ thuật là cơ sở để lập kế hoạch đàotạo Xác định nhu cầu không chính xác sẽ dẫn đến sự mất cân đối giữa yêu cầu và

đào tạo, giữa đào tạo và sử dụng

Nhu cầu đào tạo xác định gồm hai loại là đào tạo mới và đào tạo lại

Đào tạo mới bao gồm những ngời cha tham gia sản xuất, hoặc những ngời

đã tham gia sản xuất nhng cha đợc có nghề Đào tạo mới là để đáp ứng nhu cầutăng thêm lao động có nghề

Đào tạo lại là đào tạo đối với những ngời đã có nghề, chuyên môn Do yêu

cầu sản xuất và tiến bộ của khoa học kỹ thuật dẫn đến việc thay đổi ngành nghề,trình độ chuyên môn

*.Một số phơng pháp xác định nhu cầu đào tạo công nhân kỹ thuật:

Có nhiều phơng pháp khác nhau đợc sử dụng để thu thập thông tin xác địnhnhu cầu đào tạo Một số phơng pháp rất phức tạp và đòi hỏi phải có trình độchuyên sâu nhất định Các phơng pháp xác định nhu cầu đào tạo bao gồm:

a Phơng pháp nghiên cứu dựa trên thông tin các hồ sơ về tổ chức.

Phơng pháp này dựa vào nguồn thông tin có sẵn của tổ chức mà tổ chức lugiữ Từ nguồn thông tin này ta có thể thu lợm đợc thông tin cần thiết để xác địnhnhu cầu

b Các phơng pháp quan sát.

Các phơng pháp quan sát đợc sử dụng phổ biến trong hầu hết các công trìnhnghiên cứu và chúng đợc sử dụng kết hợp với các phơng pháp khác Cần lu ý sựkín đáo, tế nhị khi sử dụng phơng pháp này

Có hai loại quan sát là: quan sát chính thức và quan sát không chính thức

c Các phơng pháp phỏng vấn

Các phơng pháp này đợc sử dụng rộng rãi trong thu thập thông tin đào tạo.Các phơng pháp này có thể là phỏng vấn có chuẩn bị hay phỏng vấn không cóchuẩn bị, phỏng vấn từng ngời hay phỏng vấn có liên quan đến nhiều ngời Ngời

ta hay sử dụng phơng pháp phỏng vấn để xác định nhu cầu đào tạo của một ngời.Việc này mất ít thời gian nhng việc chuẩn bị phải rất chu đáo

d Phơng pháp điều tra bằng phiếu câu hỏi

Phơng pháp này đợc sử dụng để thu thập lại các thông tin lợng hoá về côngviệc ( chức năng, nhiệm vụ) và các nhu cầu đào tạo ( kiến thức, kỹ năng và thái độ)

Các phiếu trả lời sẽ có ích khi :

- Số lợng ngời đợc điều tra tơng đối lớn (trên 100 ngời)

- Thời gian tơng đối dài

- Ngân sách dành cho điều tra nhiều

Tuy nhiên, phơng pháp điều tra sẽ không phù hợp nếu thông tin cần có mangtính nhậy cảm Khó giữ đợc bí mật các câu trả lời

e Tổ chức hội thảo, các cuộc họp để thảo luận về nhu cầu đào tạo.

Trong quá trình nhận định, phân tích nhu cầu đào tạo thì nơi tổ chức các hộithảo, trao đổi là rất cần thiết Việc tổ chức hội thảo hay trao đổi giống nhau về ph-

ơng thức chỉ khác nhau về quy mô

M: khối lợng công việc(ứng với nghề của công nhân đó)

P: mức phục vụH: hệ số hoàn thành mức trong năm

*.Phơng pháp căn cứ vào máy móc, mức đảm nhận của công nhân và hệ

số ca làm việcđể xác định nhu cầu công nhân kỹ thuật theo công thức:

Nc = x K

P Trong đó: Nc: Nhu cầu số công nhân kỹ thuật

M : số máy móc thiết bị P: số máy 1 công nhân phục vụ K: số ca làm việc của máy móc thiết bị.

*.Phơng pháp khi không có có sẵn mức phục vụ, số lợng công nhân theo

từng nghề có thể tính theo công thức sau:

S1 x Im x Ik

Nc =

I w

Trong đó: Nc: Nhu cầu số công nhân kỹ thuật một nghhè nào đó

S1: số công nhân thực tế của kỳ báo cáo

Im : chỉ số lợng thiết bị thuộc laọi nào đó để hoàn thành kế hoạchsản xuất kỳ kế hoạch

Ik: chỉ số hệ số ca làm việc bình quân của thiết bị kỳ kế hoạch

I w : chỉ số năng suất lao động của công nhân kỹ thuật kế hoạch

 Xác định nhu cầu đào tạo cần trả lời các câu hỏi :

- Khi nào?

- ở đâu?

- Bao nhiêu ngời?

- Loại lao động nào?

- Trình độ nào?

Chúng ta cần chú ý :

 Nhu cầu bổ xung = Nhu cầu cần có - Số hiện có + Nhu cầu thay đổi

Nhu cầu đào tạo

 Nhu cầu tuyển đào tạo =

1- %rớt khi đào tạo

2 Xác định đối tợng đào tạo

Để xác định đúng đối tợng đào tạo, tránh lãng phí trong đào tạo cho tổ chứchay doanh nghiệp thì ngời lập kế hoạch đào tạo phải trao đổi với nhũng ngời liênquan nh : Lãnh đạo, ngời lao động, cán bộ quản lý trực tiếp Bên cạnh đó phải căn

cứ vào đánh giá kết quả thực hiện công việc, những sáng kiến, tay nghề…; Đốivới lao động tuyển mới để đào tạo doanh nghiệp phải xây dựng kế hoạch thi tuyển

đào tạo rõ ràng cụ thể, đảm bảo chất lợng đầu vào của công tác đào tạo

Xác định đối tợng đào tạo là lựa chọn ngời cụ thể để đào tạo, dựa trên:

- Nghiên cứu nhu cầu và động cơ đào tạo;

- Tác dụng của đào tạo đối với ngời đợc đào tạo;

- Triển khai nghề nghiệp của từng ngời

Việc lựa chọn ngời để đào tạo đảm bảo phải đào tạo đúng ngời cần đào tạo,tức là phải lựa chọn đúng khả năng, nguyện vọng học tập… để tránh tình trạng

đào tạo nhầm đối tợng làm tổn thất về thời gian và mất khoản chi phí không cầnthiết

3 Xác định mục tiêu đào tạo

Là việc xác định kết quả cần đạt đợc của hoạt động đào tạo, bao gồm:

- Cần xác định ngời công nhân đạt đợc trình độ nào?

- Số lợng đào tạo hoàn thành là bao nhiêu?

- Thời gian hoàn thành khi nào?

- Cơ cấu lao động thế nào?

Mục tiêu đào tạo phải rõ ràng, cụ thể và có thể đánh giá đợc

Việc xác định mục tiêu đào tạo sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của công tác

đào tạo và phát triển nguồn nhân lực và là cơ sở để đánh giá trình độ chuyên môncủa học viên trong tổ chức Suy cho cùng, việc đào tạo dù thế nào đi chăng nữacũng để góp phần vào việc nâng cao hiệu quả làm việc của ngời đợc đào tạo

4.Xây dựng nội dung chơng trình đào tạo

Chơng trình đào tạo là một kế hoạch giảng dậy tổng quát cho biết nhữngkiến thức, kỹ năng nào cần dậy và trong bao lâu trên cơ sở đó lựa chọn ph ơngpháp đào tạo thích hợp.

Xây dựng chơng trình hợp lý phù hợp với mục tiêu đề ra cần có nhữngphân tích cụ thể, chính xác và kỹ lỡng Đây là viêc xây dựng chơng trình, kếhoạch giảng dậy các môn học, khối lợng bài giảng, thời gian giảng dậy, ngời cán

bộ đào tạo phải phối hợp chặt chẽ với giáo viên giảng dạy và căn cứ vào bản phântích công việc

5 Lựa chọn phơng pháp đào tạo.

Lựa chọn phơng pháp đào tạo phải đợc dựa trên :

- Đối tợng đào tạo

- Mục tiêu đào tạo

- Nội dung đào tạo

- Nguồn kinh phí đào tạo

Việc lựa chọn đúng phơng pháp đào tạo là một đièu kiện thuận lợi cho việctruyền thụ kiến thức cho các học viên

Lựa chọn phơng pháp đào tạo phải phù hợp với yêu cầu đặc điểm sản xuấtkinh doanh, kinh phí đào tạo

6 Lựa chọn cơ sở đào tạo và lựa chọn giáo viên

Chất lợng giáo viên là yếu tố có vai trò quyết định chất lợng của khoá đàotạo Vì vậy, việc lựa chọn giảng viên phải phù hợp để truyền tải tốt nhất các nộidụng cần đào tạo tới học viên

Việc lựa chọn giảng viên thờng căn cứ vào các tiêu chí sau:

- Kiến thức và kinh nghiệm về lĩnh vực cần đào tạo (lý thuyết và thực hành );

- Khả năng s phạm;

- Quản lý thời gian tốt;

- Nhậy cảm;

- Sáng tạo, nhiệt tình;

Việc lựa chọn giáo viên có thể căn cứ vào trình độ đào tạo mà chọn cán bộ

trong doanh nghiệp hay là thuê ngoài,

Bên cạnh đó doanh nghiệp phải lựa chon các cơ sở đào tạo cho phù hợp với

kế hoạch đã vạch ra trên cơ sở các nguồn lực, kinh phí của DN

7.Tính toán kinh phí đào tạo

Chi phí cho đào tạo quyết định việc lựa chọn các phơng án đào tạo Chiphí cho đào tạo đó là khoản chi phí trực tiếp và chi phí cơ hội liên quan đến chơngtrình đào tạo Ngời lập kế hoạch đào tạo phải tính toán các chi phí:

7.1 Chi phí cơ hội

Là khoản thu mất đi khi ngời lao động đi học nhng không phải khoản thu cụthể có thể xác định mà là những khoản thu không cụ thể nh: những việc ở tổ chứcgiao cho ngời khác làm không đợc bảo đảm ảnh hởng đến những tổ chức cấp d-

ới…Chi phí cơ hội khó xác định nên khi dự tính chi phí đào tạo ngời ta chủ yếuxét tới chi phí trực tiếp

7.2 Chi phí trực tiếp cho Đào tạo

Là chi phí bỏ ra để đào tạo cho ngời lao động, bao gồm:

- Tiền lơng và học phí trả cho ngời lao động trong khi tham gia đào tạo;

- Tiền lơng trả cho ngời quản lý trong thời gian họ quản lý những ngời đang

đào tạo;

- Tiền thù lao trả cho giáo viên đào tạo và bộ phận giúp việc;

- Những khoản trả cho cố vấn, cho những tổ chức liên quan và bộ phận bênngoài khác;

- Chi phí mua sắm các dụng cụ giảng dậy và trang thiết bị học tập nh máychiếu phim, tài liệu, sách báo…

Muốn đào tạo, tổ chức cần dự tính đợc các loại chi phí này và phải dự trùthêm các khoản chi phí phát sinh trong quá trình tiến hành đào tạo Đồng thờiphải xác định các nguồn kinh phí cho đào tạo bao gồm:

8 Tổ chức, kiểm soát chơng trình và cập nhật hồ sơ đào tạo

Sau các quá trình trên cán bộ đào tạo tiến hành tổ chức và kiểm soát ch ơngtrình đào tạo dựa trên những kế hoạch đã vạch ra

Ngời quản lý đào tạo phải thờng xuyên kiểm soát chơng trình đào tạo để cóbiện pháp điều chỉnh cần thiết các sự cố ngoài dự tính và cập nhật hồ sơ

Cán bộ đào tạo phải thờng xuyên phối hợp với cán bộ giảng dậy quản lý cáccông đoạn đào tạo này

9 Đánh giá công tác đào tạo

Đánh giá chơng trình đào tạo nhằm xác định mức độ đạt đợc các mục tiêu

đề ra từ trớc, giúp các nhà quản lý đa ra các quyết định phù hợp cho công tác đàotạo Về bản chất, đánh giá là việc so sánh kết quả đạt đợc với mục tiêu đề ra

Đánh giá cho chúng ta biết mục tiêu đào tạo đã đạt đợc ở mức độ nào để có những

điều chỉnh phù hợp

Sau quá trình đào tạo ngời làm công tác đào tạo cần phải đánh giá lại quátrình đào tạo Xác định các mục tiêu đề ra đã đạt đợc cha.Trong các khâu đào tạokhâu nào tốt khâu nào cha tốt để có giải pháp cho lần sau

Để đánh giá công tác đào tạo ngời quản lý đào tạo có thể thực hiện các biệnphấp đánh giá sau:

- Đánh giá theo mục tiêu

- Đánh giá theo lợi ích và chi phí

- Đánh giá theo thái độ, hành vi, kiến thức của ngời lao động sau đào tạo

- Đánh giá theo năng suất lao động, an toàn lao động …

Chơng II: Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam và công

tác đào tạo công nhân kỹ thuật.

I.Tổng quan về Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam.

1.Giới thiệu chung về Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam.

1.1.Quá trình hình thành và phát triển của Tổng công ty

Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam là một trong 17 Tổng công tylớn nhất của Nhà nớc đợc thành lập tại Quyết định số 69/TTg ngày 31/1/1996,theo Quyết định số 91/TTg của Thủ tớng Chính phủ về thí điểm thành lập các tập

đoàn kinh tế Nhà nớc bao gồm các đơn vị đóng tàu, sửa chữa tàu, dịch vị tàu thuỷ

do Bộ Giao thông vận tải và một số địa phơng quản lý

Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam là doanh nghiệp Nhà nớc cóquy mô lớn bao gồm các thành viên là các doanh nghiệp hạch toán độc lập, doanhnghiệp hạch toán phụ thuộc và đơn vị sự nghiệp, có quan hệ gắn bó với nhau vềlợi ích kinh tế, tài chính, công nghệ, cung ứng tiêu thụ, dịch vụ, thông tin, đàotạo, nghiên cứu, tiếp thị trong nghành công nghiệp tàu thuỷ, công trình biển, dịch

vụ hằng hải nhằm tăng cờng tích tụ tập trung, phân công chuyên môn hoá, hợp tácsản xuất để nâng cao khả năng cạnh tranh & hiệu quả kinh doanh của các đơn vị

thành viên của toàn Tổng công ty nhằm thực hiện nhiệm vụ Nhà nớc giao cho,

đáp ứng nhu cầu thị trờng, nhu cầu của nền kinh tế

Tại thời điểm thành lập toàn Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam

có 23 đơn vị thành viên, sau hơn 8 năm xây dựng và phát triển Tổng công ty đã

có gần 70 đơn vị thành viên hoạt động trên phạm vi toàn quốc từ Bắc vào Nambao gồm 36 đơn vị hạch toán độc lập, 8 đơn vị hạch toán phụ thuộc, 16 công ty cổphần, 6 đơn vị liên doanh; Tổng công ty còn có 3 văn phòng đại diện trong nớc tạiHải Phòng, Đà Nẵng và Thành phố Hồ Chí Minh, 7 văn phòng đại diện ở nớcngoài tại Nga, I Rắc, Đức, Ba lan, úc, Mỹ , Hàn Quốc, Tổng công ty cũng có một

số trờng đào tạo công nhân kỹ thuật cung cấp nhân lực cho ngành công nghiệp tàuthuỷ Việt Nam

Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam có tên giao dịch quốc tế là:

Việt nam shipbuilding industry corporation viết tắt là

Vinashin

Địa chỉ: 109 Quán Thánh, Ba Đình, Hà Nội, Việt Nam

Điện thoại : +84(4)8439816 – Fax +84(4)8439805/ +84(4)7330167

Email: contact@vinashin.com.vn website: http://www.vinashin.com.vn/

1.2 Nhiệm vụ, chức năng của Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam

1 Xây dựng và triển khai các dự án đầu t phát triển công nghiệp đóng tàu;các dự án nghiên cứu, thiết kế, đóng mới và sửa chữa tàu, các phơng tiện vận tải

và các phơng tiện thi công công trình thuỷ

2 Tổ chức nghiên cứu ứng dụng và triển khai các đề tài, các dự án ứngdụng tiến bộ khoa học kỹ thuật thuộc các lĩnh vực thuộc công nghiệp tàu thuỷ vàcơ khí giao thông vận tải có liên quan

3 Chế tạo các trang thiết bị, phụ kiện, thiết bị điện và điện tử tàu thuỷ;các loại dầm thép và kết cấu thép

4 Khảo sát thiết kế xây dựng các nhà máy đóng tàu, sửa chữa tàu; cáccông trình biển, các công trình xây dựng giao thông và dân dụng có liên quantrong và ngoài nớc

5 Phá dỡ tàu cũ và sản xuất phế liệu; sản xuất và cung ứng các loạinguyên liệu và sản phẩm kim loại, phi kim loại phục vụ cho công nghiệp đóng tàu

và công nghiệp giao thông vận tải

6 Tổ chức, khai thác thực nghiệm năng lực các phơng tiện vận tải thuỷmới sản xuất và vận tải biển

7 Xuất nhập khẩu trực tiếp vật t, phụ kiện, trang thiết bị phơng tiện vận tảithuỷ và các dịch vụ cho thuyền viên

8 T vấn đầu t phát triển công nghiệp đóng và sửa chữa tàu.

9 Tổ chức đào tạo đội ngũ cán bộ công nhân viên chức trong và ngoài nớc,

đáp ứng nhu cầu kinh doanh của Tổng công ty và các đối tác trong và ngoài nớc

10 Tổng công ty là đối tác chính của phía Việt Nam để thực hiện các dự ánliên doanh, liên kết trong công nghiệp đóng và sửa chữa tàu, thực hiện các dự ánhợp tác khoa học kỹ thuật các dịch vụ t vấn, thiết kế kỹ thuật với các đối tác nớcngoài

11 Nghiên cứu, đề xuất, kiến nghị với Nhà nớc về quy hoạch, kế hoạch, dự

án đầu t, các cơ chế và chính sách phục vụ cho sự nghiệp phát triển công nghiệptàu thuỷ trong cả nớc

1.3 Cơ cấu tổ chức của Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam

Cơ cấu tổ chức của Tổng công ty gồm có:

- Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát;

- Tổng giám đốc và bộ máy giúp việc;

1.4 Vị trí, vai trò của ngành công nghiệp tàu thuỷ đối với đất nớc.

- Công nghiệp tàu thuỷ là ngành công nghiệp tạo nên năng lực trang thiết

bị kỹ thuật chủ yếu để thực hiện chiến lợc kinh tế biển

- Công nghiệp tàu thuỷ là ngành công nghiệp tạo nên năng lực làm chủkhí tài và tạo ra các trang thiết bị kỹ thuật đáp ứng nhiệm vụ bảo vệ chủ quyềnlãnh hải

- Công nghiệp tàu thuỷ là một ngành công nghiệp lớn, một ngành côngnghiệp góp phần tạo nên thị trờng cho các ngành khác

Công nghiệp tàu thuỷ là một ngành công nghiệp chiến lợc trong sự nghiệp côngnghiệp hoá và hiện đại hoá đất nớc

2.Chiến lợc phát triển Tổng công ty giai đoạn 2001 - 2010:

Quán triệt đờng lối của Đảng, tranh thủ sự hỗ trợ của Chính phủ và các Bộngành, Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam xác định chiến lợc phát triểngiai đoạn 2001- 2010 nh sau:

2.1.Về định hớng phát triển.

a Xây dựng và phát triển Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ (CNTT) ViệtNam thành một tập đoàn kinh tế đa ngành với trung tâm là CNTT để trở thànhngành công nghiệp mũi nhọn của đất nớc, đủ sức đáp ứng nhu cầu phát triển kinh

tế xã hội, củng cố an ninh quốc phòng Đồng thời CNTT cũng sẽ tạo thị trờng chocác ngành công nghiệp khác phát triển, vì vậy xây dựng và phát triển Tổng công

ty CNTT Việt Nam là một chơng trình thiết thực và có hiệu quả, thực hiện nhanhviệc đẩy mạnh phát triển kinh tế biển.

b.Phát triển CNTT thành một chuyên ngành kinh tế kỹ thuật đồng bộ từ đào

tạo, nghiên cứu, thiết kế đến sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, trọng tâm tập trung vào đạo tạo cán bộ và công nhân kỹ thuật đóng tàu có trình độ cao, bắt kịp với công nghệ hiện đại.

c Đẩy nhanh quá trình quốc tế hoá và hội nhập ngành CNTT với chiến lợcchủ động hội nhập để đến khi chúng ta gia nhập WTO và AFTA toàn phần, ngànhCNTT có đủ sức cạnh tranh và chiếm lĩnh thị trờng trong nớc và quốc tế Để thựchiện đợc yêu cầu này, cần đặc biệt quan tâm tổ chức và thực hiện tốt các dự ánsản xuất gia công liên doanh liên kết với các đối tác có tiềm lực mạnh về CNTT

nh Nhật Bản, Hàn Quốc, Ba Lan, Cộng hoà Liên bang Đức và các nớc Bắc âu, Bắc

Mỹ để nâng cao khả năng xuất khẩu sản phẩm mà Việt Nam có thế mạnh nh:Tàu container 1000 - 2000TEU, tàu chở sản phẩm dầu đến 100.000 tấn, tàu dánhcá và chế biến công suất lớn, tàu hút bùn công suất lớn, tàu cao tốc, tàu bằng vậtliệu composite… sang thị trờng khu vực Châu âu và Trung Đông

d Về định hớng sắp xếp lại tổ chức lại sản xuất trên quy mô toàn quốc:

Tổng công ty CNTT Việt Nam sẽ tích cực triển khai các nghị quyết Đại hộiVIII của Đảng, nghị quyết Hội nghị trung ơng 4, Chỉ thị số 01 của Thủ tớngChính phủ về việc kiện toàn và sắp xếp lại các DN nhà nớc tiến tới thành lập tập

đoàn kinh tế mạnh, lấy đóng mới và sửa chữa tàu là khâu nòng cốt trong hoạt

động sản xuất kinh doanh của tập đoàn, hình thành tập đoàn theo mô hình cáccông ty mẹ - công ty con kinh doanh vốn qua công ty tài chính

2.2 Mục tiêu phát triển giai đoạn 2001 -2010:

Mục tiêu tổng quát là: “Đào tạo lực lSau năm 2010 Việt Nam sẽ trở thành quốc gia có

ngành công nghiệp đóng tàu phát triển trong khu vực Châu á - Thái Bình Dơng với tỷ lệ giá trị phần chế tạo sản xuất nội địa các phụ kiện của các sản phẩm

đóng mới trong nớc đạt 60 -70% toàn giá trị con tàu, đáp ứng về cơ bản nhu cầu phát triển đội tàu các loại trong nớc và xuất khẩu đạt 500 triệu USD hàng năm.”.

*Mục tiêu nhiệm vụ kế hoạch 5 năm (2001 -2005):

Từ mục tiêu tổng quát 10 năm nêu trên, Tổng công ty xây dựng mục tiêu 5năm tới (2001-2005) là: "Tiếp tục phát huy nội lực, tranh thủ các nguồn lực từ bênngoài để đầu t đổi mới công nghệ và phát triển nhanh, vững chắc các cơ sở đóng,sửa chữa tàu, các đơn vị khoa học công nghệ, t vấn thiết kế, các cơ sở sản xuấtchế tạo máy móc trang thiết bị, vật liệu tàu thủy, vận tải, xây dựng và các doanhnghiệp kinh doanh dịch vụ khác Đổi mới quản lý và điều hành trong toàn Tổng

công ty nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh, nâng cao sức cạnh tranh đáp ứng vềcơ bản nhu cầu đóng mới và sửa chữa tàu trong nớc và xuất khẩu đợc nhiều tàu ranớc ngoài".

- Mở rộng các khu công nghiệp phụ trợ để nâng cao tỷ lệ nội địa hoá lên60% cho các sản phẩm đóng trong nớc tăng cờng khả năng tự chủ của Việt Namtiến tới việc sản xuất tầu hoàn toàn của Việt Nam

3.Các thành tích đạt đợc của Tổng công ty năm 2002-2003

Những năm gần đây trong bối cảnh có nhiều biến động phức tạp về chínhtrị – kinh tế toàn cầu Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam vẫn nỗ lực vợt qua và hoàn thành vợt mức các chỉ tiêu đã đề ra:

3.1.Tình hình sản suất kinh doanh đạt đợc qua các chỉ tiêu chủ yếu năm 2003 của Tổng Công ty

Năm 2003 toàn Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam đã đạt đợcnhững kết quả to lớn rất đáng tự hào:

% thựchiện KH2003

% so với2002

Trong đó:

(Nguồn:báo cáo tổng kết công tác năm 2003&nhiệm vụ KH năm 2004)

Tổng công ty đã hoàn thành vợt mức các chỉ tiêu đề ra:

- Giá trị tổng sản lợng 5.330,6 tỷ đồng; vợt 27,5% kế hoạch năm, tăng63,9% so với năm 2002

- Giá trị doanh thu đạt 3.690,7 tỷ đồng; vợt 16,1% kế hoạch năm, tăng46,7% so với năm 2002

- Tổng giá trị xuất khẩu năm 2003 đạt giá trị gần 15 triệu USD

- Nộp ngân sách 112,589 tỷ đồng

Năm 2003 Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam đã thực hiện đợc các chỉ tiêu chủ yếu đặt ra cho mốc kế hoạch của năm 2005 (Theo đề án phát triển

Tổng công ty giai đoạn 2001- 2010 đã đợc Chính phủ phê duyệt)

*Khối sản xuất công nghiệp: đạt 109% kế hoạch năm 2003 về giá trị sản

l-ợng và 108,1% giá trị doanh thu; mặc dù gặp nhiều khó khăn về vốn cho sản xuấtkinh doanh, giá nguyên vật liệu đầu vào tăng không ổn định, nhng Tổng công ty

đã chủ động lo các nguồn vốn và tích cực thực hiện các hoạt động xúc tiến bánhàng do đó đã hoàn thành nhiều sản phẩm lớn nh tàu hàng 6.500 tấn, 12.000 tấn,tầu container 1016 TEU hiện đại và lớn nhất từ trớc đến nay, tầu cao tốc…đạttiêu chuẩn chất lợng quốc tế đợc khách hàng tin cậy, các đơn vị nhỏ tích cực thựchiện đóng mới các phơng tiện vận tải sông vận tải ven biển đáp ứng nhu cầu vậntải nội địa

*Khối xây dựng: đạt 358,3% kế hoạch năm 2003 và đạt 315,9% giá trị

doanh thu; Tổng công ty đã tích cực thực hiện các dự án đầu t, xây dựng, nhanhchóng đa các công trình vào sử dụng phục vụ kịp thời yêu cầu sản xuất

*Khối vận tải : đạt 127% kế hoạch năm 2003 và đạt 124,7% giá trị doanh

thu; Thị trờng vận tải đang phát triển nhanh và ổn định trong năm 2003 đã tạo

điều kiện thuận lợi cho các đơn vị hoàn thành vợt mức kế hoạch đề ra Tổng công

ty đã tích cực mạnh dạn mở các tuyến vận tải viễn dơng tới nhiều nơi nh Cuba,

Nam Mỹ, Châu Phi và đang khai thác đội tầu thực nghiệm của mình, đó là thànhcông rất lớn tạo tiền đề phát triển cho những năm tiếp theo.

*Khối Thơng mại- Dịch vụ thiết kế: đạt 151,2% kế hoạch năm 2003 và

114,9% giá trị doanh thu; Đa dạng hoá ngành nghề sản xuất kinh doanh, lấycông nghiệp đóng tầu làm trung tâm là mục tiêu phát triển của Tổng công ty; vìvậy năm 2003 các đơn vị kinh doanh thơng mại, thiết kế đã hoạt động rất có hiệuquả

- 03 tàu tìm kiếm cứu nạn Sar 27 – 1760cv: sản phẩm xuất khẩu tại chỗ

- 02 tàu tìm kiếm cứu nạn Sar 41 – 2320cv: sản phẩm xuất khẩu tại chỗ.Ngoài các sản phẩm trên các đơn vị vẫn đẩy mạnh gia công các loại phụkiện thép tàu thuỷ cho các bạn hàng nớc ngoài, nh tại Nhà máy sửa chữa tàu biểnPhà Rừng, Nhà máy đóng tàu Bến Kiền, Nhà máy đóng tàu Bặch Đằng…

Về sửa chữa:

Do đã đợc đầu t về cơ sở vật chất hạ tầng, nên các đơn vị ngày càng thu hút

đợc nhiều tàu đến sửa chữa, hoạt động sửa chữa rất sôi động, hiệu suất sử dụngdock của các nhà máy đạt rất cao từ 90- 100% nh tại Nhà máy sửa chữa tàu biểnPhà Rừng, Nhà máy đóng tàu Bặch Đằng, Công ty đóng tàu và công nghiệp hànghải Sài Gòn Nhiều tàu nớc ngoài đã và đang đợc sửa chữa tại các nhà máy Bặch

Đằng, Phà Rừng, Công ty đóng tàu và CNHH Sài Gòn, liên doanh Vinashin …mang lại những khoản ngoại tệ đáng kể và góp phần làm tăng doanhthu thờng xuyên trong năm Doanh thu sửa chữa tàu nớc ngoài trong năm 2003của các nhà máy đạt khoảng 2,47 triệu USD

Hyundai-b.Về nhập khẩu:

Để phục vụ sản xuất kinh doanh, theo kế hoạch đề ra năm 2003 Tổng công

ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam phải nhập khẩu giá trị là 90 triệu USD vật t(sắt, thép …), máy móc thiết bị, tàu cũ (để phá dỡ)…

Thực hiện nhập khẩu trong năm 2003 của toàn Tổng công ty đạt 121.0triệu USD

*Trong đó :

- Vật t, máy móc thiết bị : 117,5 triệu USD

- Tàu cũ (để phá dỡ): 3,5 triệu USD

Hiện tại Tổng công ty còn phải nhập khẩu một lợng nguyên vật liệu vàtrang thiết bị tơng đối lớn từ nớc ngoài điều này làm giảm khả năng tự chủ của tatrong việc sản xuất kinh doanh, làm tăng chi phí sản xuất

3.3 Đầu t phát triển

Năm 2003 Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam đã thực hiện đợccác dự án đầu t xây dựng với kết quả nh sau:

+Tổng số vốn Ngân sách Nhà nớc cấp : 71 tỷ đồng

+Số vốn năm 2002 điều chuyển sang là: 17,73 tỷ đồng

Tổng công ty đã phân bổ kế hoạch chi tiết 71 tỷ đồng vốn do Nhà nớc cấp.Nhìn chung các dự án đợc ghi vốn đầu t năm 2003 dã triển khai đày đủ cácthủ tục để tiến hành thực hiện

Ngoài ra Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam còn tiếp tục đẩynhanh các dự án mở rộng Nhà máy đóng tàu Hạ Long, Công ty CNTT NamTriệu, hoàn thiện dự án Nhà máy đóng tàu Bặch Đằng và hoàn thiện một loạt các

dự án đang thực hiện dở dang khác

* Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam rất chú tâm trong đầu tphát triển tăng năng lực cạnh tranh trong môi trờng hoà nhập, việc đầu t vào cácnhà máy sản xuất thép ở Cái Lân, nhà máy sản xuất động cơ ở An Hồng, Bạch

Đằng …sẽ làm tăng khả năng tự chủ của Tổng công ty, giảm bớt sự phụ thuộcvào nớc ngoài, làm tăng tỷ lệ nội địa hoá cho các sản phẩm của Tổng công ty

3.4 Công tác khoa học kỹ thuật.

Xác định khoa học kỹ thuật là động lực quan trọng để thúc đẩy sản xuấtphát triển, Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam đặc biệt quan tâm, đẩymạnh các hoạt động khoa học kỹ thuật:

+ Công tác quản lý ở văn phòng Tổng công ty qua mạng VinashinNet vẫn

tiếp tục hoạt động tốt và là một công cụ thực sự không thể thiếu trong mọi hoạt

động quản lý, công tác của công ty

+ Hoàn thiện và đa các mạng máy tính nội bộ tại các nhà máy đóng tàuBạch Đằng, Hạ Long, Bến Kiền vào hoạt động

+ Trung tâm tin học kết hợp với các nhà máy đóng tàu Bạch Đằng , HạLong đã nghiên cứu ứng dụng thành công bộ phần mềm thiết kế thi công

ShipContructor Hiện nay, các thiết kế thi công tàu 13.500 tấn tại Bạch Đằng,

tàu 12.500 tấn tại Hạ Long đang đợc hoàn thành băng bộ phần mềm này

+Hầu hết các nhà máy đợc trang bị đồng bộ các máy cắt điều khiển bằngchơng trình đem lại năng suất và chất lợng cao,

+Các đơn vị thiết kế đẩy mạnh việc ứng dụng các phần mềm vào quá trìnhthiết kế, rút ngắn thời gian và nâng cao chất lợng sản phẩm

+Bể thử mô hình tàu thuỷ sau khi hoàn thiện giai đoạn một đã đ a vào thựcnghiệm phục vụ quá trình thiết kế, đồng thời tiếp tục thực hiện nâng cấp giai

đoạn hai nhằm đa bể thử mô hình trở thành Phòng thí nghiệm trọng điểm Quốc gia.

+ Cơ quan Tổng công ty và các đơn vị thành viên xây dựng và áp dụngHTQLCL theo tiêu chuẩn ISO 9001-2000; đến nay đã có 8 doanh ngiệp và cơquan Tổng công ty đợc cấp chứng nhận ISO

+ Các đơn vị trong Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam cũng đãthực hiện nhiều đề tài chuyển giao công nghệ đem lại hiệu quả kinh tế rõ rệt: đề

tài chế tạo vỏ bằng vật liệu composit; chuyển giao công nghệ đóng tàu container,chuyển giao công nghệ sản xuất que hàn tàu thuỷ chất lợng cao…

Thông qua việc thực hiện các đề tài khoa học kỹ thuật, các đề án thựcnghiệm, chuyển giao công nghệ, trình độ kỹ thuật, công nghệ và năng lực sảnxuất của nhiều đơn vị nâng lên rõ rệt, đáp ứng yêu cầu sản xuất ngày càng pháttriển

4 Đặc điểm nguồn nhân lực của Tổng Công ty

Khi mới thành lập toàn Tổng công ty có 8.500 lao động đến nay tổng công

ty đã có hơn 17.000 công nhân viên tham gia quản lý, điều hành, sản xuất kinhdoanh với khoảng 3000 cán bộ tốt nghiệp đại học, khoảng 13.000 công nhân kỹthuật chuyên ngành

a.Cỏn bộ Lónh đạo

Hiện cú 158 đồng chớ, tuổi đời bỡnh quõn 48 tuổi, đội ngũ cỏn bộ lónh đạochủ chốt của công ty hầu hết được đào tạo cú hệ thống về khoa học kỹ thuậtchuyờn ngành, được bồi dưỡng kiến thức về quản trị kinh doanh đó cú những tiến

bộ vượt bậc trong điều hành sản xuất và quản lý doanh nghiệp trong những nămvừa qua Tuy vậy so với yờu cầu phỏt triển thỡ đội ngũ này vẫn cũn thiếu cả về sốlượng, năng lực điều hành, trỡnh độ ngoại ngữ và ứng dụng tin học trong cụngviệc

b Cỏn bộ quản lý

Hiện cú 532 người, tuổi đời bỡnh quõn 45 tuổi, trỡnh độ đại học chiếm 80%

Đây là đội ngũ cán bộ chủ chốt của từng đơn vị, nhìn chung đội ngũ này đợc đàotạo tơng đối bài bản, đợc chọn lọc từ các cán bộ chuyên môn nghiệp vị giỏi, phẩmchất tốt từ cơ sở, từ các đơn vị, có kinh nghiệm thực tế đợc đề bạt làm cán bộ chủchốt của các phòng, ban, phân xởng của các đơn vị

c Cỏn bộ kỹ thuật chuyờn mụn nghiệp vụ

Tổng số 2.380 người tuổi đời từ 40 - 45 tuổi, trỡnh độ đại học và trờn đạihọc chiếm 65% Nhỡn chung đội ngũ cỏn bộ quản lý, cỏn bộ kỹ thuật, chuyờnmụn nghiệp vụ của Tổng Cụng ty đều được đào tạo cú hệ thống, chịu khú tự họctập, rốn luyện, tớch luỹ kiến thức trong thực tiễn sản xuất, nhưng chưa được bổsung cập nhật kiến thức mới một cách liên tục Lực lượng cỏn bộ khoa học kỹthuật, cụng nghệ chuyờn ngành đúng tàu của Tổng công ty cũn quỏ mỏng, nhất là

cỏc đơn vị ở xa cỏc trường đại học chuyờn ngành, lực lượng cỏn bộ sung sức ởtuổi 30 - 40 quỏ ớt và phõn bổ khụng đều, phần lớn hạn chế về ngoại ngữ và ứngdụng cụng nghệ thụng tin trong cụng tỏc.

d Cụng nhõn kỹ thuật

Trong những năm gần đõy từ đũi hỏi của thực tiễn vươn lờn đúng tàu cỡ lớn,yờu cầu chất lượng cao thỳc đẩy trỡnh độ và sự vươn lờn của đội ngũ cụng nhõn

kỹ thuật, do đú tay nghề của cụng nhõn cú tiến bộ vượt bậc so với những năm

2000 trở về trước Tuy nhiờn đội ngũ cụng nhõn kỹ thuật của Tổng công ty chưađỏp ứng yờu cầu và nhiệm vụ mới đũi hỏi ngày càng cao cả về số lượng và chấtlượng

5 Công tác đào tạo phát triển nguồn nhân lực

Để chuẩn bị nguồn nhân lực cho các đơn vị phục vụ kế hoạch sản xuấtkinh doanh những năm trớc mắt và lâu dài, Tổng công ty đã triển khai công tác

đào tạo đội ngũ lao động nh sau:

- Tăng cờng tiến hành tuyển dụng lao động mới tốt nghiệp ở các trờng

Đại học chuyên ngành,các trờng Cao đẳng, Trờng trung học và các trờng Côngnhân kỹ thuật vào làm việc;

- Duy trì các lớp Đại học tại chức chuyên ngành tại Quảng Ninh, HảiPhòng, Cần Thơ, mở thêm lớp ở Thành phố Hồ Chí Minh, duy trì lớp học côngnghệ đóng tàu văn bằng hai tại Hà Nội, khai giẩng lớp học đại học bằng hai tại ĐàNẵng;

- Mở rộng đào tạo công nhân kỹ thuật tại nhà máy đóng tàu Bạch Đằng,Dung Quất, Trờng công nhân kỹ thuật nghiệp vụ tàu thuỷ II ở Thành phố Hồ ChíMinh và đang thúc đẩy tiến độ xây dựng đa vào hoạt động trờng công nhân kỹthuật nghiệp vụ công nghiệp tàu thuỷ I ở Hải Phòng

- Tổ chức thăm quan thực tập giữa các nhà máy trong Tổng công ty

- Tổ chức đa cán vộ kỹ thuật đi đào tạo và thực hiện chuyển giao côngnghệ ở nớc ngoài

Việc tăng cờng và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực đào tạo đã giúp cho Tổngcông ty có đợc một lực lợng lao động có trình độ cao hơn, chất lợng hơn về mọimặt có thể đáp ứng đợc những đòi hỏi trong chiến lợc phát triển của Tổng công tytrong cạnh tranh và hội nhập

Tuy vậy, với tốc độ phát triển vô cùng nhanh chóng của toàn Tổng Công ty,

Để đỏp ứng với năng lực sản xuất và trang thiết bị cụng nghệ tiờn tiến hiện đại,hoàn thành cỏc nhiệm vụ đề ra và mục tiêu Nhà nớc giao cho, việc đào tạo nguồnnhõn lực cú trỡnh độ học vấn và chuyờn mụn kỹ thuật cao bổ sung nguồn nhõnlực của ngành Đúng tàu Việt Nam ngày càng trở lờn cần thiết và cấp bỏch Tổngcông ty trong những năm sắp tới sẽ cần một lợng lao động rất lớn có thể nói là sựtăng lên đột biến về nhu cầu lao động do việc tiếp nhận sự sát nhập của các đơn

vị mới vào Tổng công ty, do việc xây dựng mới các Công ty, nhà máy, do hìnhthành các cụm khu công nghiệp tàu thuỷ với quy mô lớn trên khắp cả nớc Trongthời gian qua lực lợng lao động của Tổng công ty công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam

đã có sự cố gắng vợt bậc để hoàn thành nhiệm vụ đợc giao, song để hoàn thành kếhoạch trong 5, 10 năm tới đòi hỏi phải có nguồn nhân lực tơng xứng, đặc biệt lànguồn nhân lực có trình độ cao đảm bảo cả số lợng và chất lợng đáp ứng yêu cầu

đặt ra Vì vậy, nhiệm vụ đặt ra cho công tác đào tạo và phát triển nguồn nhân lựccho tổng công ty là hết sức to lớn và trọng trách

Thực hiện cỏc Quyết định số 1420/QĐ-TTg và 1055/QĐ-TTg của Thủtướng chớnh phủ về việc phờ duyệt Đề ỏn phỏt triển Tổng Cụng ty Cụng nghiệpTàu thuỷ Việt Nam và Quy hoạch tổng thể ngành Cụng nghiệp tàu thuỷ nước tagiai đoạn 2001- 2010 Trong những năm qua, bằng mọi nỗ lực vượt bậc của cỏn

bộ công nhân viên trờn cơ sở cơ chế chớnh sỏch phự hợp của Nhà nước, TổngCụng ty đó phỏt triển khụng ngừng với nhịp độ tăng trưởng bỡnh quõn hàng nămđạt trờn 30%, đó đúng và sửa chữa được tàu cú trọng tải đến 15 ngàn tấn Trongnhững năm tới nhiệm vụ của Tổng Cụng ty rất nặng nề, đưa sản lượng đến 2005gấp 4 lần năm 2000, phấn đấu đúng được tàu cú trọng tải đến 100 ngàn tấn

Để đạt được mục tiờu trờn, bờn cạnh việc đẩy mạnh đầu tư nõng cấp cơ sở

hạ tầng, đổi mới trang thiệt bị cụng nghệ, Tổng công ty phải đặc biệt quan tõmđến đào tạo bồi dưỡng phỏt triển nguồn nhõn lực Là Cơ quan chỉ đạo toàn diệncỏc mặt hoạt động sản xuất kinh doanh của toàn Tổng cụng ty việc đào tạo, bồidưỡng, bổ xung lực lượng đỏp ứng yờu cầu hiện nay và những năm tiếp theo làmột yờu cầu cấp bỏch hiện nay của Tổng Cụng ty Nhận thức được điều đú nờnngay từ những năm đầu thành lập, Lónh đạo Tổng Cụng ty đó chỉ đạo cỏc ban,đơn vị trực thuộc chủ động lựa chọn sắp xếp cỏn bộ chuyờn viờn theo đỳng nhu

cầu cụng việc và thực hiện về quy hoạch cỏn bộ cỏc cấp, chuẩn bị và điều phốinguồn nhõn lực phục vụ cho kế hoạch sản xuất kinh doanh, tổ chức sắp xếp lạilao động nhằm nõng cao năng suất và hiệu quả cụng việc, gúp phần hoàn thànhvượt mức kế hoạch sản xuất kinh doanh và đầu tư xõy dựng Tuy nhiờn trước yờucầu phỏt triển với tốc độ cao vấn đề nõng cao chất lượng và số lượng đội ngũcông nhân kỹ thuật đang là một nhu cầu cấp bỏch của Tổng cụng ty.

II Nhu cầu công nhân kỹ thuật của Tổng công ty từ nay tới năm 2010.

Sau hơn 8 năm xõy dựng và phỏt triển Tổng Cụng ty đã được sự quan tõmđặc biệt của Đảng và Chớnh phủ, cỏc Bộ, Ban ngành của TW và địa phương

cú liờn quan và sự nỗ lực vượt bậc của đội ngũ cỏn bộ cụng nhõn viờn chứctoàn Tổng cụng ty, những năm qua Tổng cụng ty đó cú những bước tiếnquan trọng trong tổ chức xõy dựng đội ngũ lao động, sản xuất kinh doanh,đầu tư phỏt triển năng lực, đổi mới nõng cao trỡnh độ khoa học cụng nghệchuyờn ngành Từ chỗ chỉ đúng mới được tàu cỡ 3.000 tấn và sửa chữađược tàu đến 10.000 tấn năm 1996, đến nay Tổng cụng ty đó đúng mớiđược tàu đến 15.000 tấn, sửa chữa được tàu đến 100.000 tấn, đạt tiờu chuẩnchất lượng quốc tế, hiện nay Tổng công ty đang chuẩn bị đúng mới tàu chởdầu 100.000 tấn, tầu hàng 53.000 tấn và 100.000 tấn

Cụng nghiệp tàu thuỷ là ngành kỹ thuật cụng nghệ tổng hợp, sản phẩm tàu thuỷbao hàm hàng ngàn sản phẩm và bỏn thành phẩm của nhiều ngành cụng nghiệp khỏcnhau, sản xuất sản phẩm tàu thuỷ tuõn theo quy trỡnh kỹ thuật nghiờm ngặt cú sự giỏmsỏt chặt chẽ của Đăng kiểm Việt Nam và quốc tế Vỡ vậy để sản xuất ra sản phẩm tàuthuỷ, ngoài những yờu cầu về thiết bị cụng nghệ đặc thự, cũn phải cú đội ngũ cỏn bộquản lý, kỹ sư, chuyờn viờn nghiệp vụ và cụng nhõn kỹ thuật chuyờn ngành giỏi đểđảm đương và gỏnh vỏc nhiệm vụ nặng nề của Tổng Cụng ty

Việc xác định nhu cầu về nhân lực trong chiến lợc phát triển của Tổng công

ty đều đợc căn cứ vào kế hoạch SXKD của Tổng công ty và chiến lợc phát triểncủa Ngành công nghiệp tàu thuỷ Việt Nam

1 Kế hoạch SXKD, đầu t phát triển, đổi mới công nghệ 2003 - 2010.

1.1.C¸c chØ tiªu vÒ khèi lîng s¶n xuÊt kinh doanh

4.000

2.800 1.200

5.700

3.990 1.710

14.000

9.800 4.200

2.800

1960 840

4.226

2.958 1.268

10.400

7.300 3.100

- Đến năm 2010 phấn đấu đạt tới 60% tỉ lệ nội địa hoá sán phẩm trong đóTổng công ty phấn đấu sản xuất, chế tạo, lắp ráp được các vật tư thiết bị :

+ Thiết bị tàu thuỷ, vật liệu trang trí nội thất tàu thuỷ, xích neo, hộp sốchân vịt, nồi hơi que hàn, sơn tàu thuỷ

+ Sản xuất được thép đóng tàu thông dụng

+ Lắp ráp và sản xuất động cơ diezel đến 10.000 sức ngựa

1.2 §Çu t ph¸t triÓn