Học sinh: + Tìm hiểu về câu nghi vấn trong các bài học mà em biết.. - Trong chơng trình học, chúng ta đã đợc học một số kiểu câu, trong giờ học ngày hômnay chúng ta cùng nhau tìm hiểu th
Trang 1
Ngày dạy: 14 tháng 01 năm 2009 Tiết 75
Câu nghi vấn
A mục tiêu cần đạt.
Giúp học sinh:
- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu nghi vấn Phân biệt câu nghi vấn với các kiểu câukhác
- Nắm vững chức năng của câu nghi vấn: Dùng để hỏi
- Có ý thức sử dụng đúng câu nghi vấn trong khi nói và viết
B chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên: + SGK, SGV, Bảng phụ
+ Một số đoạn văn có sử dụng câu nghi vấn
2 Học sinh: + Tìm hiểu về câu nghi vấn trong các bài học mà em biết.
+ Tìm hiểu nội dung bài học trong SGK
C tổ chức các hoạt động dạy và học.
- GV kiểm tra sĩ số lớp và nêu yêu cầu của giờ học
? Nêu công dụng của dấu chấm hỏi?
I Hoạt động 1- giới thiệu bài.
- Trong chơng trình học, chúng ta đã đợc học một số kiểu câu, trong giờ học ngày hômnay chúng ta cùng nhau tìm hiểu thêm một kiểu câu nữa đó là: Câu Nghi Vấn
chính của câu nghi vấn.
- GV gọi một HS đọc đoạn văn
trong SGK (Tr 11)
? Trong đoạn văn trên, câu nào
là câu nghi vấn?
? Qua các câu vừa tìm, em thấy
câu nghi vấn có những đặc điểm
- Suy nghĩ và trả
lời
Nhận xét và bổxung
- Đặt câu nghivấn trên bảng
- Đọc ghi nhớ
chính
- Các câu nghi vấn:
+Sáng nay ngời ta đấm u có đau lắm không?
+ Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không
ăn khoai?
+Hay là u thơng chúng con đói quá.
- Đặc điểm:
+ Thể hiện ở dấu chấm hỏi
+ từ ngữ nghi vấn: có… không … sao…
- Câu nghi vấn dùng để hỏi
* Ghi nhớ ( tự học trong SGK – Tr 11)
- GV gọi một em đọc các bài tập trong
bài tập 1 Yêu cầu các em khấc theo dõi
- Cho các em thảo luận và làm bài tập
- Đọc bài tập
- Thảo luận vàlàm bài tập
II Luyện tập.
Bài tập 1
- Các câu nghi vấn:
Trang 2
- Gọi 4 em đại diện lên
bảng trình bày bài làm của
định đó là câu nghi vấn?
- GV cho học sinh làm bài
tập 2 (SGK Tr – 12)
? Căn cứ vào đâu để xác
định các câu trong bài tập
là câu nghi vấn?
? Trong các câu đó, có thể
thay từ hay bằng một từ nào
khác không? Vì sao?
? GV cho học sinh thảo
luận theo bài tập 3
? Có thể đặt dấu chấm hỏi ở
cuối các câu đã cho đợc
không?
- GV cho học sinh thảo
luận bài tập 4 theo nhóm
- Sau khi thảo luận, GV cho
từng nhom s trình bày bài
bổ xung
- Trả lời
- Làm bài tập
2 và trả lờicâu hỏi Nhậnxét và bổxung
- Thảo luận vàlàm bài tập
- Trình bàybài làm trớclớp
- Thảo luậnbài tập theonhóm
- Đại diệnnhóm trìnhbày bài làm
các nhómnhận xét
a Chị khất su đến chiều mai phải không?
b Tại sao con ngời lại phải khiêm tốn nh thé?
c. Văn là gì? Chơng là gì?
d Chú mình muốn cùng tớ đùa trò vui không?
- Đùa trò gì?
- cái gì thế?
- Chị Cốc béo xù đứng trớc cửa nhà ta ấy hả?
* Căn cứ vào: Các từ nghi vấn ( Đợc gạchchân) và dấu chấm hỏi ở cuối câu
2 Bài tập 2.
- Căn cứ vào:
+ Từ ngữ nghi vấn: Hay.
+ Dấu hỏi chấm ở cuối câu
- Ta không thể thay từ Hay bằng từ hoặc vì:
câu trở nên sai ngữ pháp hoặc sang kiểu câukhác, ý nghĩa của câu sẽ khác
3 Bài tập 3.
- Không thể đặt dấu chấm hỏi ở cuối các câudã cho đợc vì đó không phải là câu nghi vấn.+ Câu (a) và (b) Có chứa các từ ngữ nghi vấn
có … không, tại sao nhng những kết cấu ấy chỉ
định
- Ví dụ:
+ Cái áo này có cũ (lắm) không? ( Đúng) + Cái áo này đã cũ (lắm) cha? (Đúng) + Cái áo này có mớ (lắm) không? ( Đúng) + Cái áo này đã mới (lắm) cha? ( Đúng)
- Học thuộc phần ghi nhớ
- Làm bài tập số 5 + 6 ( SGK trang 13)
- Chuẩn bị trớc bài: Câu nghi vấn ( tiếp theo)
*****
Ngày dạy: 15 tháng 01 năm 2009 Tiết 76
Ngày in: 7/9/2013 - Giờ in: 10:11:26
Trang 3
Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh
A mục tiêu cần đạt.
Giúp học sinh:
- Biết cách xây dựng một đoạn văn và viết đợc một đoạn văn hoàn chỉnh
- Rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn, và sắp xếp ý trong đoạn văn thuyết minh
- Có ý thức xây dựng đoạn và liên kết đoạn văn
B chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên: + SGK, SGV, Bảng phụ
+ Bài soạn, một số đoạn văn mẫu của học sinh
2 Học sinh: + Đọc và chuẩn bị bài trớc khi đến lớp.
C tổ chức các hoạt động dạy và học.
- GV kiểm tra sĩ số lớp và nêu yêu cầu của giờ học
? Thế nào là một bài văn thuyết minh? Hãy nêu các phơng pháp thuyết minh mà em
biết?
I Hoạt động 1- giới thiệu bài.
- Muốn viết đợc một bài văn đảm bảo những yêu cầu về bố cục Nội dung … ta cầnphải xây dựng đoạn văn cụ thể Vậy cách xây dựng đoạn văn nh thế nào? trong giờ học ngàyhôm nay chúng ta cùng tìm hiểu
GV cho học sinh đọc đoạn
? Các câu tiếp theo trong
đoạn văn cung cấp thông
tin về vấn đề gì?
- Đọc đoạnvăn a, trả lờicâu hỏi, nhậnxét và bổxung
- Đọc đoạnvăn
- Trả lời câuhỏi, nhnận xét
và bổ xung
I Đoạn văn trong văn bản thuyết minh
1 Nhận dạng các đoạn văn thuyết minh.
a) - Câu chủ đề : Câu 1
- Các câu tiếp theo:
+ Câu 2: Thông tin lợng nớc ít ỏi
+ Câu 3: thông tin nớc bị ;ô nhiễm
+ Câu 4: thông tin sự thiếu nớc
- GV cho học sinh đọc đoạn văn trong SGK
? Đoạn văn ỵêu cầu thuyết minh về vấn đề gì?
? Đoạn văn có nhợc điểm gì cần khắc phục?
? Nếu giới thiệu bút bi thì nên giới thiệu nh thế
nào? Đoạn văn trên nên tách thừnh đoạn và mỗi
- Đọc đoạnvăn theo hớngdẫn
- Trả lời cáccâu hỏi
2 Sửa lại các đoạn văn thuyết minh cha chuẩn
a Sửa lại đoạn văn viết
về bút bi
Trang 4
đoạn viết lại nh thế nào?
GV cho học sinh làm bố cục ra giấy Sau khi làm
xong cho một số em trình bày bài làm của mình,
các em khác nhận xét và bổ xung
- GV cho học sinh đọc đoạn văn trong SGK
? Đoạn văn thuyết minh về cái gì? Cách giới thiệu
- GV cho học sinh viết bài theo nhóm
sau đó trình bày trớc lớp
- Yêu cầu các nhóm khác nghe, nhận
xét và bổ xung
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận về
bài viết của học sinh
- GV yêu cầu học sinh viết đoạn văn
theo chủ đề đã cho sau đó trình bày trớc
lớp
- GV cho học sinh trình bày bài và gợi ý
cho các em nhận xét về bài làm của bạn
Sau khi các em nhận xét bài, GV kết
luận và chốt những vấn đề cơ bản giúp
- Các em khácnghe, nhậnxét và bổxung bài chobạn
- Làm bài tập số 3 (SGK trang 15)
- Ôn lại cách làm một bài văn thuyết minh
- Chuẩn bị trớc bài: Thuyết minh về một phơng pháp (Cách làm)
*****
Ngày dạy: 16(8D) + 17(8C) tháng 01 năm 2009
Ngày in: 7/9/2013 - Giờ in: 10:11:26
Trang 5
Tiết 73+74
Văn bản : nhớ rừng Thế Lữ
A mục tiêu cần đạt.
Giúp học sinh:
- Cảm nhận đợc niềm khao khát tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái thực tại tùtúng tầm thờng giả dối đợc thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt trong vờn Bách thú.Thấy đợc bút pháp lãng mạn đầy ruyền cảm của nhà thơ Thế Lữ
- Rèn luyện kỹ năng đọc, phân tích và cảm thụ thơ lãng mạn
- GD cho HS tinh thần yêu quý độc lập, tự do
B chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên: + SGK – SGV, bảng phụ và Đèn chiếu ( nếu có)
+ Su tầm một số ảnh t liệu về t liệu hình ảnh Hổ trong vờn Bách Thú
2 Học sinh: + Đọc, tìm hiểu bài thơ trớc khi đến lớp
C tổ chức các hoạt động dạy và học.
- Kiểm tra sĩ số và nêu yêu cầu của giờ học
* Kiểm tra sự chuản bị của học sinh
I Hoạt động 1 – Giói thiệu bài.
-GV gíơ thiệu vài nét về thơ mới và phong trào thơ mới để dẫn học sinh vào bài sau đógiới thiệu chung về nhà thơ Thế Lữ trong phong trào thơ mới : Đó là một nhà thơ có coong đầu
đem lại chiến thắng cho thơ mới lúc ra quân.
hãy trình bày những hiểu
biết của em về Thơ mới?
? Thế nào là phong trào thơ
mới?
- Học sinh đọc
- Trình bàyhiểu biết vềtác giả
- Trả lời Các
em khác nhậnxét và bổxung
I Đọc – tìm hiểu chung.
1 Vài nét về tác giả.
- Thế Lữ (1907 - 1989), quê Bắc Ninh, là nhàthơ tiêu biểu nhất của phong trào thơ mới 1932
- 1935 "Khi Thơ Mới vừa ra đời, Thế Lữ nhvầng sao đột hiện sáng chói khắp cả trời thơViệt Nam (Hoài Thanh)
- Tác phẩm tiêu biểu: Mấy vần thơ (1935).
2 Vài nét về thơ mới.
- Khái niệm "thơ mới" dùng để gọi thể thơ tự
do có số chữ, số câu trong bài không hạn định
Nhớ rừng là một ví dụ sinh động
- Phong trào Thơ Mới là tên gọi của phong tràothơ (còn gọi là thơ lãng mạn) Việt Nam 1932 -
1945 với những tên tuổi nổi tiếng nh: Thế Lữ,
Lu Trọng L, Xuân Diệu, Huy Cận, Chế LanViên,
3 Đọc văn bản
Trang 6
? Cần đọc với giọng điệu nh thế nào để
phù hợp với văn bản?
- Thay đổi, nhấn mạnh các sắc thái
giọng điệu giễu nhại, kiêu hùng, bi
tráng cho phù hợp với từng câu, từng
? Bài thơ có bố cục nh thế nào? Nên
phân tích theo hớng nào cho hợp lí?
-GV tổng kết, định hớng
- Xác địnhgiọng đọc vàsau đó đọctheo hớngdẫn
- Nghe bạn
đọc và nhậnxét cách đọccủa bạn
- Nêu chủ đềcảu bài thơ
- HS trao đổi,trả lời, nhậnxét và bổxung
- Bài thơ đợc sáng tác năm 1934,
đ-ợc in trong tập “Mấy vần thơ ” năm1935
4 Cấu trúc văn bản.
a Chủ đề
- Mợn lời con hổ ỷtong vờn báchthú, tác giả thể hiện tâm sự u uất vàniềm khát khao tự do mãnh liệt,cháy bang của con ngời bị giamcầm, nô lệ Bài thơ khơi dậy tìnhcảm yêu nớc, niềm uất hận vàkhao khát niềm tự do của con ngờiViệt N am
- GV gọi một HS đọc đoạn 1 và 4 trong
văn bản
? Hiện tại, con hổ đang sống trong một
không gian nh thế nào?
- GV tổng kết
- Từ một vị chúa tể muôn loài tung
hoành chốn nớc non hùng vĩ, nay con hổ
bị giam hãm trong cũi sắt, một không
gian nhỏ bé, tù túng, thậm chí tầm thờng,
giả dối
? Sống trong không gian đó, tâm trạng
của con hổ nh thế nào?
? Căm hờn, uất hận nh vậy, nhng Hổ
vẫn phải chịu cảnh ngộ nh thế nào?
đọc nhẩmtheo
- HS táihiện, pháthiện Trả lời
- HS phântích, trao
đổi, thảoluận theonhóm, nhóm
cử đại diệntrả lời
II Đọc – hiểu nlội dung văn bản.
1 Con hổ trong vờn bách thú
- Hiện tại sống trong cảnh: bị giamhãm , tù túng, tầm thờng, giả dối
hoa chăm, cỏ xén, nớc đen giả suối, mô gò thấp kém, dăm vừng lá bắt ch-
- Cảnh vậtm trong vờn Bách thú dớicon mắt của hổ: Đáng chán, đãngkhinh, ghét vì nó chỉ là một
nh thế nào ? - Các nhóm cảnh nhận tạo, tầm thờng và giả dối:
Ngày in: 7/9/2013 - Giờ in: 10:11:26
Trang 7
?Giọng điệu chính trong hai khổ thơ
1 và 4 là giọng điệu nh thế nào?
? Cảnh vờn bách thú tù túng, giả
dối, tầm thờng khiến chúng ta nghĩ
tới cảnh nào trong XH đơng thời lúc
giả miêu tả qua chi tiết nào? Em có
nhận xét gì về cảnh vật qua chi tiết
? Trong cảnh núi rừng nh vậy, hình
ảnh mãnh hổ đợcu tác giả miêu tả
qua chi tiết nào? Em có nhận xét gì
và trả lờicâu hỏi
kiếm, thảoluận nhóm
và trả lờicâu hỏi
-Quan sátbảng phụ
và nghe,ghi chép
=> Tâm trạng của con Hổ cũng chính làtâm trạng của ngời dân Việt Nam
2 Nỗi nhớ thời oanh liệt.
cũng thật mềm mại uyển chuyển
*Khổ 3 Cảnh núi rừng hùng vĩ và thơ
mộng
- Bộ tranh tứ bình đó chính là các cảnh:
+ Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
=> Hình ảnh lãng mạn
+ Đâu những ngày ma chuyển bốn phơng ngàn
Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới?
=> Con hổ mang dáng dấp đế vơng
+Đâu những bình minh cây xanh nắng gội.
Tiếng choim ca, giấc ngủ ta tng bừng.
=> Cảnh rộn rã, tng bừng trong giấc ngủ của chúa sơn lâm.
+ Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật.
=> Cảnh tơng dữ dội với con hổ.
=> Cảnh nàonúi rừng cũng mang vẻ đẹp
Trang 8
? Tác giả đã ding nghệ thuật tu từ
nào trong các câu thơ vừa tìm
hiểu?
? Tâm sự của con hổ ở vờn bách
thú đợc biểu hiện nh thế nào?
? Tâm sự của con hổ có gùi gần
gũi với tâm trạng của ngời dân
Việt Nam trong xã hoọi đơng
thời?
? hãy chỉ ra hai cảnh tợng đối lập
trong bốn khổ thơ vừâ phân tích?
? Sự đối lập này có ý nghĩa gì
trong trong việc diễn tả ý của bài
thơ?
- trả lời câuhỏi
- Trao đổi
và trả lờicâu hỏi
kiếm, suynghĩ và trả
lời
hùng vĩ và thơ mộng.
=> Dùng điệp từ: Đâu ; câu hỏi tu từ, câucảm thán
=> Tiếng than đầy đau đớn, u uất
( - Than ôi! thời oanh liệt nay còn đâu?)
- Nỗi bất hoà sâu sắc đối với thực tại vàniềm khao khát tự do mãnh liệt của nhà thơcúng nh của những ngời dân Việt nam lúc
đó
- Đối lập đó là:
Cảnh tù túng, tầm thờng giả dối >< Cuộcsống chân thật, phóng khoáng của con hổnơi rừng núi
=> Diễn tả rõ nét sự căm ghét cuộc sốngtầm thờng, giả dối đồng thời diễn tả khátvọng về cuốc sống tự do, cao cả, chân thật
? Bài thơ thể hiện niềm
- GV cho học sinh đọc diễn cảm bài thơ và tập cảm nhận về tác phẩm văn học lãng mạn
Trang 9- Rèn luyện kỹ năng đọc diễn cảm và cảm thụ, phân tích thơ
- GD cho HS lòng yêu quê hơng, làng xóm của mình
B chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên: + SGK – SGV, Đèn chiếu
+ Su tầm một số ảnh t liệu về quê hơng
2 Học sinh: + Đọc và tìm hiểu bài thơ trớc khi đến lớp.
C tổ chức các hoạt động dạy và học.
- Kiểm tra sĩ số và nêu yêu cầu của giờ học
? Hãy đọc thuộc liòng khổ 1 bài thơ: Nhớ rừng và cho biết tâm trạng của con Hổ trong
khổ thơ này?
? Đọc thuộc lòng khổ thơ nói về nỗi nhớ thơqì oanh liệt của con Hổ và chhỉ ra vẻ đẹp của
bộ tranh tứ bình trong đoạn thơ?
I Hoạt động 1 – Giói thiệu bài.
- Vào bài: Tế Hanh là nhà thơ có mặt trong phong trào Thơ Mới chặng cuối Thơ Tế Hanh là một hồn thơ lãng mạn Tế Hanh đợc biết đến nhiều nhất nh một nhà thơ của quê hơng, gắn bó máu thịt với quê hơng Cái làng chài ven biển có dòng sông bao quanh, nơi Tế Hanh đợc sinh ra, luôn đau đáu trong nỗi nhớ thơng của Tế Hanh, gợi những nguồn cảm hứng vô tận cho
thơ ông, giúp ông viết nên những vần thơ hay nhất, đẹp nhất Quê hơng là một trong những vần
thơ nh vậy.
- GV gọi một học sinh đọc phần chú
thiích về tác giả trong SGK
? Nêu tóm tắt vài nét về tác giả Tế Hanh
- Sau khi học sinh trả lời, GV dùng bảng
phụ để tóm tắt nghanh về tác giả
? Nêu một số tác phẩm tiêu biểu của
nhà thơ Tế Hanh? Văn bản Quê Hơng
đợc sáng tác vào thời gian nào? Thuộc
trào lu thơ nào?
- Đọc phầnchú thích
+ Từ năm 1955 công tác tại hôi vănnghệ – Hội nhà văn Việt Nam
- Tác phẩm
+ Bài thơ Quê Hơng đợc viết năm
1939, khi ông 18 tuổi đang họctrung học tại Huế Thuộc trào lu thơmới
h-đọc văn bảntheo yêu cầu
2 Đọc văn bản.
Trang 10
- GV cho học sinh tìm hiểu các từ khó
trong SGK - Tìm hiểu từkhó 3 Đọc – hiểu từ khó.
? Bài thơ đợc viết
theo thể thơ nào?
? Nêu chủ đề của bài
thơ?
? Nêu bố cục của bài
thơ? Nội dung cụ thể
của từng phần?
- GV dùng bảng phụ
để kết luận
- Trả lời câuhỏi, nhận xét
và bổ xung
- Xác định bốcục và trả lời
Các em khácnhận xét và bổxung
4 Cấu trúc văn bản.
a Thể thơ và Chủ đề.
- đợc viết theo thể thơ tám chữ (thơ mới) vừa có vầntrắc và vần bằng
- Chủ đề: Thể hiện lòng yêu mến, tình thơng nhớ của
đứa con đi xa đối với quê hơng thân thiết
+ P3: 8 câu tiếp -> Dân làng đón đoàn cá trở về
+P4: 4 câu cuối -> Nỗi nhớ làng
- GV cho học sinh chú ý vào đoạn 2 và
đoạn 3
? Hai câu thơ đầu đfã giới thiệu về quê
hơng của tác giả nh thế nào?
? em có nhận xét gì về cách giới thiệu
đó?
- Giới thiệu làng chài nh một hòn đảo,
với không gian bát ngát, thời gian: Cách
biển nửa ngày sông
? Sáu câu thơ tiếp theo, tác giả giới
thiệu cho ta thấy cảnh gì của làng chài?
? Cảnh ra khơi nổi bật lên với hình ảnh
nào? hãy đọc câu thơ có hình ảnh đó?
? Hình ảnh con thuyền đợc tác giả miêu
tả thông qua biện pháp nghệ thuật nào?
Hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ
đó?
- GV kết luận và bình: Những câu thơ
vừa gợi phong cảnh thiên nhiên tơi sáng,
vừa là bức tranh lao động đầy hứng khởi
và dào dạt sức sống
? Hình ảnh cánh buồm đợc miêu tả
thông qua câu thơ nào? Sử dụng biện
pháp tu từ nào? Hiệu quả của biện pháp
- Nghe GVgiảng
- Trao đổi vớibạn và trả lời
Các em khácnhận xét và bổxung
- HS nghe
- Tìm kiếm,trao đổi và trả
- Sáu câu tiếp theo giới thiệu cảnh
ra khơi nổi bật lên với hình ảnh conthuyền và cánh buồm
Chiếc thuyền nhẹ hăng nh con tuấn mã.
Phăng mái chèo mạnh mẽ vợt ờng giang.
tr-=> Lối nói ẩn dụ và so sánh, gợihình ảnh một chiếc thuyền mạnh
mẽ, khoẻ mạnh => Toát lên sứcsống mạnh mẽ, vẻ đẹp hùng tráng
- Hình ảnh cánh buồm:
Cánh buồm giơng to nh mảnh hồn làng.
Rớn thân trắng bao la thâu góp gió.
=> So sánh và nhận hoá
=> Cánh buôm trắng trở lên lớnlao, thiêng liêng và chính là biểu t-ợng của linh hồn làng chài
2.Cảnh thuyền cá về bến.
- Bốn câu thơ đầu:
? Không khí đón đoàn thuyền đánh cá
của ngời dân ra sao?
? Câu thơ Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy“
- Trao đổi vàtrả lời
- Thảô luận và
Ngày hôm sau ….
… Thân bạc trắng.
=> Không khí ồn ào, tấp nập, đôngvui
Ngày in: 7/9/2013 - Giờ in: 10:11:26
Trang 11
ghe ” nói lên điều gì?
? Hình ảnh nời dân lao động đợc miêu
tả qua câu thơ nào?
? Hình ảnh con thuyền về bến đợc miêu
tả nh thế nào? Em cío nhận xét gì về
hình ảnh đó?
- GV bình về nội dung đoạn thơ
? Bốn câu thơ cuối nói lên điều gì?
? Nỗi nhớ quê hơng của Tế Hanh có
điều gì đặc biệt?
- Hình ảnh quê hơng trong nỗi nhớ của
nhà thơ thật trong sáng, khoẻ khoắn
mang hơi thở nồng ấm của lao động, của
sự sống.
trả lời
- Trao đổi vàtrả lời
- Tìm kiếm vàtrả lời
- Trả lời
- suy nghĩ vàtrả lời
“Chiếc thuyền … trong thows vỏ…
=> Mệt mỏi, th giãn lắng nghe
“chất muối”
3 Nỗi nhớ làng quê.
- Nhớ về quê hơng là nhớ về ấn ợng làng chài:
t-Nớc xanh, cá bạc, chiếc buồm.Con thuyền, mùi nồng mặn
=> Tình cảm chân thành, tha thiết
IV Hoạt động 4 - Tổng kết, luyện tập.
? Hãy nêu nội dung
chính của bài thơ?
? Nghệ thuật của bài thơ
có gì đặc sắc?
- Hãy đọc mục ghi nhớ
- Hãy viết một đoạn văn
miêu tả quê hơng em ?
- Trả lời, nhậnxét và bổxung
- Đọc mục ghinhớ
- Làm bài vàtrính bày trớclớp
- Học thuộc lòng đoạn thơ mà em yêu thích
- Chuẩn bị trớc bài: Khi con tu hú
*****
Ngày dạy: 22 tháng 01 năm 2009 Tiết 78
Văn bản : khi con tu hú
Tố Hữu
A mục tiêu cần đạt.
Giúp học sinh:
- Cảm nhận đợc lòng yêu sự sống, niềm khao khát tự do cháy bỏng của ,ngời chiến sĩCách mạng trẻ tuổi đang bị giam cầm trong tù ngục đợc thể hiện bằng những hình ảnh gợi cảm
và thể thơ lục bát giản dị mà tha thiết
- Rèn luyện kỹ năng đọc, cảm thụ và phát hiện, cảm thụ vẻ đẹp của thiên nhiên trong thơ,cảm thông với tâm trạng của nhân vật trữ tình
Trang 12
- GD cho HS lòng say mê khám phá những vẻ đẹp của thiên nhiên, tình cảm yêu mếnkính trọng các chiến sĩ cách mạng
B chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên: + SGK – SGV, bảng phụ và tập thơ Tố Hữu.
+ Su tầm một số t liệu về nhà thơ Tố Hữu (Nừu có)
2 Học sinh: + Đọc bài thơ, học thuộc lòng và trả lời các câu hỏi trong SGK trớc khi đến lớp.
C tổ chức các hoạt động dạy và học.
- Kiểm tra sĩ số và nêu yêu cầu của giờ học
? Hãy đọc thuộc lòng khổ thơ 1 và 2 trong bài thơ Quê Hơng của Tế Hanh? Nêu nội dung
chính của hai khổ thơ?
? Hãy đọc thuộc lòng những câu thơ miêu tả hình ảnh những ngời dân chài trong bài thơ?Nêu lên nhận xét của em về những ngời dân chài nơi đây?
I Hoạt động 1 – Giói thiệu bài.
- Nhà thơ Tố Hữu, một ngời chiến sĩ cách mạng đã qen thuộc với chúng ta qua nhiều văn bản, trong tiết học ngày hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu tinh thần cách mạng đó của nhà thơ qua văn
bản: Khi con tu hú.
- 6 câu đầu đọc với giọng vui, hân
hoan, 4 câu sau đọc với giọng
về tác giả
- Tả lời dựavào chú thích
- Xác địnhcách đọc đểtrả lời và đọctheo hớngdẫn
- Trả lời,nhận xét và
- Bài thơ Khi con tu hú đợc sáng tác
tháng 7/1939 tại nhà lao Thừa Phủ, Huế,khi tác giả bị bắt giam vào đây và đợc introng tập thơ Từ ấy.
2 Đọc văn bản.
3 Thể thơ:
- Thể thơ lục bát nhịp nhàng, uyểnchuyển, giàu âm hởng, có khả năngchuyển tải những tình cảm, cảm xúc dồidào, vô tận của con ngời
- GV: Cả bài thơ đợc thống nhất ở tiếng
chim tu hú: Mở đầu và kết thúc; tâm t
trong tù đợc thể hiện trên nền của tiếng
chim tu hú hoà quyện vào tiếng chim
ngày hè.
- Tìm bố cục
và trả lời câuhỏi
4 Cấu trúc văn bản.
- 6 Câu thơ đầu: Cảnh mùa hè.
- 4 câu cuối: Tâm trạng tác giả.
Ngày in: 7/9/2013 - Giờ in: 10:11:26
Trang 13
- GV gọi một học sinh đọc 6 câu thơ
qua cách miêu tả của tác giả?
? Qua đó em thấy tác giả có tình cảm và
tâm hồn nh thế nào?
=> Sức cảm nhận mãnh liệt, tinh tế của
một tâm hồn trẻ trung, yêu đời nhqng
đang mất tự do và khao khát tự do cháy
- Tìm kiếm vàtrả lời câu hỏi
Nhận xét và
bổ xung
- Trao đổi vàtrả lời; nhậnxét và bổxung
- Trả lời, tựnêu lên nhậnxét của mình,
- Thảo luận vàtrả lời, nhậnxét, bổ xung
- Quan sátbảng phụ vàghi chép
II Đọc – hiểu nội dung văn bản.
1 Cảnh mùa hè.
- Miêu tả cảnh mùa hè với: Cánh
đồng lúa; vờn râm; mảnh sân; bầutrời; trái cây; hạt bắp …
=> Miêu tả vừa rộng lớn vừa tỉ mỉ
- Màu sắc: rực rỡ, đa màu sắc
- Âm thanh: náo nức, rạo rực
- Hơng vị: Hơng thơm của lúa, quả
và bắp
- Cảnh mùe hè đầy âm thanh, màu sắc, hơng vị … của cảnh vật => tạo nên một bức tranh sống động về mù hè.
2 Tâm trạng ngời tù cách mạng.
- Tâm trạng ngột ngạt, đau khổ uất
ức đợc thể hiện qua:
+ Từ ngữ: Đập tan phòng Chết uất
Ôi, thôi, làm sao.+ Ngát nhịp: 6/2; 3/3
=> Niềm khao khát cháy bỏng củangời tù cách mạng: Tự Do
- Câu 1: Tiếng tu hú mở ra mộtmùa hè đầy sức sống, đầy tự do
- Câu cuối: Tiếng tu hú cất lên nhmột tiếng chim kêu: “Cứ kêu ” chỉ
sự liên tục, không dứt, có phần nhthiêu đốt, giục giã
? Hãy nêu nội dung chính của bài thơ?
- GV hớng dẫn học sinh trả lời câu hỏi 4
trong SGK
- Dựa vào ghinhớ và phầnluyện tập đểtrả lời
Trang 14- Rèn luyện kỹ năng sử dụng câu nghi vấn trong viết văn và giao tiếp.
- Học sinh biết sửu dụng câu nghi vấn đúng hoàn cảnh
B chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên: + SGK, SGV, Bảng phụ
+ Một số đoạn văn, thơ có sử dụng câu nghi vấn
2 Học sinh: + Đọc trớc bài học ở nhà.
+ Tìm một số au thơ, văn có dùng câu nghi vấn
C tổ chức các hoạt động dạy và học.
- GV kiểm tra sĩ số lớp và nêu yêu cầu của giờ học
? Em hiểu thế nào là cậu nghi vấn? Câu nghi vấn cói chức năng chủ yếu là dùng để làmgì? Hãy cho một ví dụ để minh hoạ?
I Hoạt động 1- giới thiệu bài.
- Trong giờ học trớc, các em đã đợc tìm hiểu về câu nghi vấn, trong giờ học ngày hômmnay chúng ta tiếp tục tìm ,hiểu thêm một số chức năng khác của câu nghi vấn
- Gv ,cho học sinh đọc đoạn
văn trong SGK
? Trong các đoạn trích vừa
đọc, em hãy cho biết câu nào
là câu nghi vấn?
- Sau khi học sinh trả lời, GV
dùng bảng phụ để kết luận và
chốt kiến thức
? Những câu nghi vấn vừa tìm
hiểu dùng để hỏi hay làm gì
khác?
? Nếu xét về dấu câu, Câu
nghi vấn có thể dùng dâu câu
nào để kết thúc?
- GV gọi một HS đọc mục ghi
nhớ sau đó nhấn mạnh lại
những nét chính cần nắm vững
- Đọc các
đoạn văntrong SGK
- Tìm cáccâu nghivâns và trả
lời, các emkhác nhậnxét và bổxung
- HS quansát bảngphụ và ghichép
- Trả lời
Nhận xét và
bổ xung
- Đọc mụcghi nhớ
I Những chức năng khác của câu nghi vấn
1 Ví dụ
- Các câu n ghi vấn đó là:
a Những ngời muôn năm cũ.
Hồn ở đâu bây giờ?
b Mày định nói cho cha màym nghe đấy à?
c Có biết không? Laính đâu?
Sao bay … nh vậy? Không cònm phép tắc gì nữa à?
d Đoạn trích là câu nghi vấn
e Con gái tôi vẽ đây ? Cả lẽ lại đúng là nó, cái con mèo hay lục lọi ấy?
- GV cho học sinh tự học trong SGK
Ngày in: 7/9/2013 - Giờ in: 10:11:26
Trang 15
- GV cho học sinh đọc và làm bài
- Cho một học sinh đọc bài tập 2
? Xác định câu nghi vấn trong bài
tập?
? Đặc điểm hình thức nhận biết
câu nghi vấn đó? Những câu nghi
vấn đó dùng để làm gì?
? Troing những câu nghi vấn đó
câu nào có thể thay thế bằng một
câu không phải là câu nghi vấn
mà có ý nghĩa tơng đơng? Hãy
viết những câu có ý nghĩa tơng
đ-ơng đđ-ơng đó?
- Đọc bàitập và trả lờicác câu hỏi
- Trả lời
- Đọc bàitập và xác
định cáccâu nghivấn, tìm đặc
điểm nhậnbiết
- HS làmbài tập vàtrả lời
- Câu nghi vấn.( Ghi trên bảng phụ)
- Dấu hiệu nhận biết câu nghi vấn: Từ ngữ
+ sao cụ lo quá xa thế?, Tội gì bây giờ“
nhịn đói mà tiền để lại? ; Ăn mmãi hết đi”
thì lúc chết lấy gì mà lo liệu? ”
=> –Cụ không phải lo xa quá nh thế.–; –Không nên nhịn đói mà để tiền lại.–; –Ăn hết thì lúc chết không có tiền mà để
lo liệu.–
+ Cả đàn bò giao cho thằng bé không ra“
ngời ra ngợm ấy, chăn dắt làm sao?”
=> “Không biết chắc là thằng bé có thể chăn dắt đợc đàn bò hay không–
+ Ai dám bảo thảo mộc tự nhiên không có“
tình mẫu tử?”
=>– Thảo mộc tự nhiên có tình mẫu tử–
- Học thuộc phần ghi nhớ, nắm vững nội dung bài học
- Biết thuyết minh về một phơng pháp, thí nghiệm trong văn thuyết minh
- Rèn luyện kỹ năng viết một bài văn hoàn chỉnh về văn thuyết minh
- Có thái độ coi trọng viết bài văn thuyết minh trong khi viết các bài tập làm văn
Trang 16
B chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên: + SGK, SGV, Bảng phụ
+ Bài soạn, một số bài văn mầu của học sinh năm trớc
2 Học sinh: + Tìm hiểu bài và tìm hiểu về một số phơng pháp theo gợi ý trong SGK.
C tổ chức các hoạt động dạy và học.
- GV kiểm tra sĩ số lớp và nêu yêu cầu của giờ học
? Đoạn văn thuyết minh cần đảm bảo yêu cầu gì?
I Hoạt động 1- giới thiệu bài.
Trong các tiết học trớc, chúng ta đã đợc tìm hiểu một số các dan gj bài văn thuyết minh, tiết học này, chúngta tiếp tục tìm hiểu cách làm một bài văn thuyết minh về một phơng pháp hay một cách làm cụ thể.
lời
- Đọc vănbản b Sosánh và trả
lời các câuhỏi
- Trả lời
- Trả lời
- Dựa vàoghi nhớ đểtrả lời
=> Cái nào cần trớc, cái nào cần sau mới choi kết quả theo mong muốn
* Ngôn ngữ: Ngắn gọn, xúc tích, vừa đủ
(Học sinh tự học trong SGK)
- Đề bài: Thuyết minh một trò chơi thông dụng của trẻ em.
* Yêu cầu: Xác định yêu câu và bố cục của bài viết
- GV cho học sinh trao đổi và lập dàn bài sau đó dùng bảng phụ để kết luận
Dàn bài mẫu ( Ghi trên bảng phụ)
* Giới thiệu về vật liệu cần có để thực hiện trò chơi
* Cách chơi:
+ Số lợng ngời chơi
+ Cách chơi, luật chơi.( Thế nào là thắng, thua, phạm luật)…
* Yêu cầu đối với trò chơi
- Học thuộc bài và làm bài tập 2
Ngày in: 7/9/2013 - Giờ in: 10:11:27
Trang 17- Có kĩ năng đọc, cảm thụ và phân tích bài thơ.
- GD cho HS tinh thần lạc quan cách mạng, vợt khó, vợt khổ
B chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên: + SGK – SGV, bảng phụ hoặc đèn chiếu
+ Su tầm một số ảnh t liệu về chủ tịch Hồ Chí Minh ở PácBó
2 Học sinh: + Su tầm các t liệu chủ tịch Hồ Chí Minh.
+ Đọc và trả lời các câu hỏi mục tìm hiểu bài trong SGK
C tổ chức các hoạt động dạy và học.
- Kiểm tra sĩ số và nêu yêu cầu của giờ học
? Hãy đọc thuộc lòng bài Thơ: Khi con tu hú của Tố Hữu? Bài thơ thể mhiện tình cảm gì
của tác giả?
I Hoạt động 1 – Giói thiệu bài.
- Năm 1941, Chủ tịch Hồ Chí Minh quay trở về Việt Bắc trực tiếp lãnh đạo cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, tại đây Ngời sống một cuộc sống khổ cực nhng vẫn giữ đợc tinh thần lạc
quan của ngời chiến sĩ Cách mạng Bài thơ Tức cảnh PácBó là một trong số những bài thơ nh
thế.
? Em hãy nhắc lạui một vài nét
nổi bật về cuộc đời và sự
nghiệp của tác giả?
thơ: Giọng điệu thoải mái, thể
hiện tinh thần lạc quan cách
mạng, tinh thần sảng khoái vợt
qua khó khăn
? Bài thơ đợc sáng tác theo thể
- Nhắc lạinhững nét nổibật về tác giả
- Nêu lênhoàn cảnhsáng tác bàithơ
- nghe GV ớng dẫn và
đọc theo ớng dẫn
đạo phong trào cách mạng trong nớc
2 Đọc bài thơ và tìm hiểu từ khó.
3 Cấu trúc bài thơ.
a Thể thơ.
- Thể thơ tứ tuyệt
Trang 18
? Hãy nêu chủ đề của bài thơ?
? Bài thơ đợc kết cấu theo bố
cục nào?
- Trả lời, nhậnxét và bổxung
- Tìm bố cục
và trả lời
- Bài thơ phản ánh cuộc sống hoạt động bímật vô cùng thiếu thốn, gian khổ, đồngthời thể hiện nhiệt tình, phong thái ungdung, tinh thần lạc quan của ngời chiến sĩcách mạng
c Bố cục.
- Bố cục: Khai – thừa - chuyển – hợp
- Cho HS đọc hai câu thơ đầu
? Cuộc sống thờng ngày của Bác đợc thể hiện
qua câu thơ nào?
? Câu thơ đầu tiên cho ta biết điều gì về cuộc
sống của Bác? (Không gian, Thời gian?)
? Cách ngắt nhịp ở câu đầu nh thế nào? Có tác
dụng gì?
? Qua câu thơ đầu, Cuộc sống của Bác có gì
đáng chú ý?
- GV Nhấn mạnh: Tuy sống cuộc sống nơi
rừng suối nhng Bác vẫn đang hoạt động cách
mạng Vì vậy, thiên nhiên ở đây không phải là
nơi thởng ngoạn mà là nơi làm việc ẩn náu bí
- C/S tuy kham khổ nhng Bác luôn có tinh thần
cách mạng cao, vợt lên mọi gian khổ để làm
Manh áo chàm Bác mặc quá đơn sơ.
? Hoàn cảnh làm việc của bác đợc miêu tả
trong những câu thơ nào? Em cso nhận xét gì
về nơi làm việc của Bác?
?Em hiểu thế nào vè từ láy: “ Chông chênh”?
? Hoàn cảnh làm việc ở câu thơ thứ 3 có thống
nhất với hoàn cảnh ở hai câu thơ đầu không?
? Cuộc sống gian nan vất vả nhng vì sao Bác
vẫn thấy:
“Cuộc đời cách mạng thật là sang”
- Đọc haicâu đầu Trả
1 Hai câu thơ đầu.
Sáng ra bờ suối, Tối vào hang.
- Nơi ở: Hang
- Nơi làm việc: Bờ Suối
- Thời gian: Sáng – Tối
- Ngắt nhịp: 4/3 => Nếp sinhhoạt đều đặn của Bác
- ăn uống thờng ngày:
Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng
=> ăn uống đạm bạc, kham khổ
- Giọng thơ bình dị, tự nhiênpha chút hóm hỉnh
- “Vẫn sẵn sàng” đó là tinh thần
cách mạng cao
- C/S vật chấtm thiếu thốn, khókhăn, gian khổ nhng tinh thầnvẫn lạc quan
2 Hai câu thơ cuối.
- Nơi làm việc của Bác:
Bàn đá chông chênh, dịch sử Đảng
=> Thiếu thốn và gian khổ
- Hoàn cảnh sống, làm việc ở bacâu thơ đầu là hoàn toàn thốngnhất => Sự gian nan vất vả
“Cuộc đời cách mạng thật là sang”
=> Bác thấy sang vì làm việc
Ngày in: 7/9/2013 - Giờ in: 10:11:27
Trang 19
cho dân tộc, cho đất nớc
? Em hiểu chữ Sang ở đây có nghĩa là nh thế nào?
-GV bổ xung thêm: Chữ sang là sự tiếp nối truyền thống “
Nghèo đói mà hoá sang của ng” ời xa nhng cũng là cái
sang của một ngời vợt lên trên số phận gian khổ, tự chủ để
sống thoải mái và ung dung Chữ Sang kết thúc bài thơ
làm lu mờ hết gian khổ, đồng thời toát lên tinh thần cách
? Em có nhận xét gì về
giọng điệu và ngôn ngữ
bài thơ?
? Bài thơ toát lên điều gì
trong cuộc sống của Bác?
- Hãy đọc mục ghi nhớ
- Thảo luậntheo nhóm
đại diệnnhóm trìnhbày
Một mai, một cuốc, một cần câu.
Thơ thẩn nào ai vui thú nào.
Nhng Bác tìm đến thiên nhiên không chỉ để vuithú mà là để làm việc, làm cách mạng
- Đọc thuộc lòng và diễn c ảmt bài thơ
- Chuẩn bị trớc bài: Ngắm trăng
*****
Ngày dạy: 06 tháng 02 năm 2009 Tiết 82
Câu cầu khiến
- Có ý thức sử dụng câu cầu khiến đúng ngữ cảnh giao tiếp
B chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên: + SGK, SGV, Bảng phụ
+ Một số đoạn văn có sử dụng câu cầu khiến
2 Học sinh: + Tìm hiểu nội dung bài học trong SGK.
C tổ chức các hoạt động dạy và học.
- GV kiểm tra sĩ số lớp và nêu yêu cầu của giờ học
Trang 20
? Câu nghi vấn có những chức năng nào? Cho ví dụ minh hoạ?
I Hoạt động 1- giới thiệu bài.
- Trong khi nói và viết, chúng ta dùng nhiều loại câu, trong đó câu cầu khiến cũng là mộtloại câu mà chúng ta thờng sử dụng Vậy câu nghi vấn có những đặc điểm và chức năng gì?trong bài học ngày hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu
câu nghi vấn
GV cho học sinh đọc các ví dụ trong
SGK và hớng dẫn các em trả lời
? Trong đoạn trích vừa đọc, câu nào
là câu cầu khiến?
? Nhờ đâu mà em biết điều đó?
? Những câu cầu khiến trên dùng để
làm gì?
- GV cho học sinh đọc VD2
? Cách đọc câu “Mở cửa ” trong (a)
có khác với cách đọc trong (b)
không? Hai câu này dùng để làm gì?
? Vởy en hiểu thế nào lkà câu cầu
khiến? Câu cầu khiến dùng để làm
gì? Khi kết thúc câu cầu khiến thờng
dùng dấu gì?
- Đọc các ví
dụ trong SGK
- Tìm kiếm,suy nghĩ vàtrả lời
- Đọc VD2
- Trao đổi vàtrả lời
- Dựa vào nộidung bài học
và ghi nhớ đểtrả lời
1 Ví dụ.
VD1.
a Thôi đừng lo lắng => Khuyên bảo
b Cứ về đi => Yêu cầu
c Đi thôi con => Yêu cầu
VD2.
-Cách đọc trong (b) nhấn mạnh hơn (a)
+ ở (a) Là câu trần thuật + ở (b) là câu cầu khiến
2 Ghi nhớ.
( Học sinh tự học trong SGK)
GV yêu cầu học sinh
tìm hiểu bài tập 1
? Đặc điểm hình thức
nào cho biết câu trên
là câu cầu khiến?
- Chuẩn bị trớc bài : Câu cảm thán
Ngày in: 7/9/2013 - Giờ in: 10:11:27
Trang 21
*****
Ngày dạy: 11 tháng 02 năm 2008 Tiết 83
Thuyết minh một danh lam thắng cảnh
A mục tiêu cần đạt.
Giúp học sinh:
- Giúp học sinh biết cách viết bài giới thiệu một danh lam thẵng cảnh
- Có kỹ năng nhận điện đề và viết bài
- GD tình cảm yêu quý các danh lam thắng cảnh
B chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên: + SGK, SGV, Bảng phụ
+ Su tầm danh lam thẵng cảnh ở địa phơng để giới thiệu cho học sinh
2 Học sinh: + Tìm hhiểu bài trớc khi đến lớp Tìm và quan sát danh lam thẵng cảnh mà địa
ph-ơng mình có
C tổ chức các hoạt động dạy và học.
- GV kiểm tra sĩ số lớp và nêu yêu cầu của giờ học
? Nêu những đặc điểm của một bài văn thuyết minh về một phơng pháp (cách làm)?
I Hoạt động 1- giới thiệu bài.
Mỗi ngời đều có những nhu cầu hiểu biết về danh lam thắng cảnh, để hiểu sâu sắc về
nó ta cần có những lời thuyết moinh cụ thể Vởy viết bài thuyết minh đó nh thế nào? Trong giờ học ngày hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu.
II Hoạt động 2 – Giới thiệu một danh lam thẵng cảnh
- GV cho học sinh đọc bài văn
mẫu: “Hồ Hoàn Kiếm và Đền
Ngọc Sơn”
? Bài giới thiệu đã giúp em hiểu
biết những gì về Hồ Hoàn Kiếm
- Trả lời
- Trả lời
Nhận xét vầ
bổ xung câutrả lời của bạn
- Đọc, suynghĩ, trao đổi
+ Muốn có những tri thức đó ta phải đọcsách, báo, tra cứu, học hỏi, học tập… + Sắp xếp theo trật tự thời gian
+ Bài văn còn thiếu phần mở bài
+ Thiếu: Miêu tả vị trí, độ rộng hẹp của
hồ, vị trí của tháp rùa của đền ngọc sơn
=> Nội dung bài viết còn khô khan
- Sử dụng phơng pháp giới thiệu
Trang 22
phơng pháp nào?
? Em hiểu thế nào là làm một bài văn
thuyết minh về một danh lam thắng cảnh?
- Hãy đọc rõ phần ghi nhớ?
- Trao đổi vàtrả lời
- Đọc phầnghi nhớ
* Ghi nhớ
( Học sinh học trong SGK)
III Hoạt động 3 – Hớng dẫn học sinh luyện tập.
- GV tổ chức cho học sinh hoạt động
nhóm để bổ xung, sắp xếp lại bố cục bài
giới thiệu về hồ Hoàn Kiếm và đền
Ngọc Sơn
- Sau khi thảo luận xong, GV yêu cầu
học sinh trình bày, nhận xét cho nhau
- GV tổng kết và chốt lại những kiến
thức cơ bản
- Chia nhóm và thảoluận nhóm
- Trình bày bài theo
ý kiến của nhómmình
- Nhận xét và bổxung bài cho bạn
II Luyện tập.
* Bài tập 1
- Viết bột bài văn giới thiệu về một di tích lịch sử
- Ôn lại các khái niệm về văn thuyết minh và nắm chắc cách làm bài văn thuyết minh
- Có kỹ năng làm một bài văn thuyết minh
- GD ý thức học tập và coi trọng bộ môn
B chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên: + SGK, SGV, Bảng phụ
2 Học sinh: + Đọc và trả lời các câu hỏi trong SGK trớc khi đến lớp.
C tổ chức các hoạt động dạy và học.
- GV kiểm tra sĩ số lớp và nêu yêu cầu của giờ học
? Nêu những đặc điểm của một bài văn thuyết minh về một phơng pháp (cách làm)?
? Muốn làm một bài văn thuyết minh về một danh lam thắng cảnh, ta làm nh thé nào?
I Hoạt động 1- giới thiệu bài.
Trong học kỳ I và đầu học kỳ II, các em đã đợc học nhiều về thể loại văn thuyết minh.
Để củng cố và nắm chắc hơn về thể loại văn này, hôm nay, thầy cùng các em ôn tập lại những nét cơ bản về thể loại văn này.
Ngày in: 7/9/2013 - Giờ in: 10:11:27
Trang 23
thuyết minh mà một bài
văn thuyêt minh thờng sử
- Căn cứ vàocác nội dung
đã đợc họctrong chơngtrình để trả
lời Các emkhác nghe,nhận xét và
bổ xung bàicho bạn
- Nghe GVchốt lại nhữngkiến thức cơ
bản
I Ôn tập phần lý thuyết.
- thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trongmọi lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp cho ngời
đọc tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân,
ý nghĩa … của các hiện tợng, sự vật trong tựnhiên, xã hội bằng phơng thức trình bày, giớithiệu, giải thích
* Các kiểu đề:
- Thuyết minh về một đồ vật
- Thuyết mminh về phơng pháp ( cách làm )
- Thuyết minh về danh lam thắng cảnh
- Thuyết minh về thể loại văn học
- Thuyết minh về phong tục tập quán
* Các phơng pháp
- Nêu định nghĩa, giải thích
- Liệt kê, nêu ví dụ
- GV tổ chức cho học sinh thảo luận
theo nhóm để lập dàn bì trong bài tập 1
- Phân công nội dung cho từng nhóm
sinh yêu cầu
- Sau khi học sinh thảo luận theo nhóm
xong, GV cho các em trình bày bài,
đồng thời dùng đèn chiếu để chữa bài
cho một hoặc hai nhóm Các nhóm khác
theo dõi để rút kinh nghiệm
- Học sinhthảo luận theo
sự phân côngcủa GV
- Trình bàybài mà nhómmình thảoluận
- Các nhómkhác nghhe và
bổ xung
II Luyện tập.
Trang 24
* Các dàn bài mẫu để học sinh đối chiếu
- a: Lập ý : - Tên đồ dùng, hình dáng, kích thớc, màu sắc, cấu tạo, công dụng.
Dàn bài :
a MB: Giới thiệu đồ dùng và công dụng của nó.
b TB: Hình dáng, màu sắc, cấu tạo các bộ phận, cách sử dụng.
c KB: ý nghĩa đồ dùng đối với bản thân.
Dàn bài
a MB: Vị trí, ý nghĩa danh lam thắng cảnh đối với quê hơng.
b TB: - Vị trí địa lí, quá trình hình thành và phát triển….
- Cấu trúc, quy mô, tính chất
- Phong tục, lễ hội
c KB: Tình cảm của em đối với danh lam thắng cảnh đó.
Dàn bài:
a MB: Giới thiệu thể loại, vị trí của nó đối với văn học, xã hội.
b TB: Giới thiệu phân tích cụ thể nội dung và hình thức của thể loại.
c KB: Những lu ý khi thởng thức hoặc sáng tạo thể loại, văn bản.
yêu cầu chất lợng.
Dàn bài :
a MB: Tên đồ dùng, mục đích, tác dụng của nó.
b TB: Nguyên liệu, số lợng, chất lợng.
- Qui trình, cách thức tiến hành từng bớc, từng khâu
- Chất lợng thành phẩm
c KB: Những lu ý, giải quyết tình huống khi tiến hành.
- Trên cơ sở học sinh lập dàn bài ở trên GV cho các nhóm viết đoạn mở bài trong khoảng thời gian từ 3 đến 5 phút
- Sau khi viết, GV gọi một số em trình bày bài viết của mình, các em khác nghe và nhận xét, bổ xung bài cho bạn
- Cuối cùng, GV nhận xét và kết luận bài viết của học sinh
- Tập viết các đoạn văn và bài văn hoàn chỉnh
- Chuẩn bị giờ sau viết bài tập làm văn số 5
*****
Ngày dạy: 13 tháng 02 năm 2008 Tiết 85
Văn bản đi đờng ; ngắm trăng
Trang 25
- Cảm nhận đợc tình yêu thiên nhiên vô cùng sâu sắc của Baoc Hồ dù trong hoàn cảnh tùngục, Ngời vẫn mỏ rộng tâm hồn tìm đến giao hoà với thiên nhiên
- Hiểu đợc ý nghĩa t tởng của bài Đi Đờng: Từ việc đi đờng gian lao mà noie lên bài học
đờng đời, đờng cách mạng
- Thấy đợc sức hấp dẫn nghệ thuật của hai bài thơ
- Có kỹ năng đoc, cảm nhận và phân tích thơ chữ Hán của Bác Hồ
- GD tình yêu thiên nhiên, yêu nớc và tinh thần cách mạng cho học sinh
B chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên: + SGK – SGV, bảng phụ hoặc đèn chiếu
+ Su tầm một số ảnh t liệu về chủ tịch Hồ Chí Minh khi ngời ở trong ngục
2 Học sinh: + Su tầm các t liệu chủ tịch Hồ Chí Minh.
+ Đọc và trả lời các câu hỏi mục tìm hiểu bài trong SGK
C tổ chức các hoạt động dạy và học.
- Kiểm tra sĩ số và nêu yêu cầu của giờ học
? Hãy đọc thuộc lòng bài Thơ: Tức cảnh Pắc Bó và cho biêt nội dung chính của bài thơ?
I Hoạt động 1 – Giói thiệu bài.
- Thờng trong những hoàn cảnh gian khổ nhất chủ tịch Hồ Chí Minh lại thể hiện sâu sắc tình yêu thiên nhiên, yêu que hơng đất nớc mãnh liệt; đặc biệt là tinh thần cách mạng.
- GV yêu cầu học sinh đọc mục chú
- Em hãy xác định giọng đọc cho hai
bài thơ sau đó đọc theo đúng giọng điệu
? Cả hai bài thơ dợc viết theo thể thơ
nào? Nêu một vài nét về thể thơ đó?
- HS đọc phầnchú thíchtrong SGK
- Trình bàyhiểu biết vềtập thơ
- Xác địnhgiọng đọc và
đọc hai bàithơ
- So sánh rút
ra kết luận vàtrả lời
- trả lới các từkhó
đến cái hay của bài thơ
4 Tìm hiểu từ khó.
(SGK)
5 Thể thơ và bố cục bài thơ.
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
- GV cho học sinh đọc lại văn bản
? Hai câu thơ đầu có nội dung nh thế - Đọc văn bản - Suy nghĩ và II Đọc – hiểu nội dung bài thơ.
1 Văn bản: Ngắm Trăng.
Trang 26a/ Hai câu thơ đầu.
Hoàn cảnh ngắm trăng
- Hoàn cảnh : Trong tù ngục
- Không rợu, không hoa vì Bác
- GV chốt kiến thức: Thi nhân xa thờng
đem rợu uống trớc hoa để thởng trăng,
họ cho rằng có rợu và hoa thì ngắm
- Cho đại diện các nhóm trả lời từng câu
hỏi và sau đó cho các nhóm khác nhận
xét và bổ xung bài cho các nhóm khác
=> GV nhận xét nội dung bài làm của
các nhóm và sau đó kết luận chung
* Toàn bộ bài thơ ngụ ý nói về con đờng
cách mạng, con đờng đời: Con đờng
cách mạng là lâu dài, là vô vàn gian khổ
- HS nghe
Trao đổi và trả
lời, các emkhác nhận xét
và bổ xung
- Nghe
- Trao đổi vàtrả lời
- Các nhómthảo luậntrong 5 phút
- Đại diệntừng nhóm lêntrả lời theoyêu cầu cácnhóm nhậnxét và bổxung bài
- Học sinhnghe gv bình
đang phải sống trong cảnh tù đầy,gian nan, khổ cực
=> Bác khao khát thởng trăng mộtcách trọng vẹn
- Câu 2: Sự xốn xang, bối rối củaBác trớc cảnh đẹp Ta thấy đó làmột tâm hòn nghệ sĩ đích thực
=> yêu thiên nhiên một cách say
mê, hồn nhiên
b/ Hai câu thơ cuối:
Nhân hớng song tiền, khán minh nguyệt. Nguyệt tiền song khích, khán thi gia
=> Sự sắp xếp các từ sóng đôi
=> Bác vẫn giao hoà với thiênnhiên một cách tự do mặc dù cósong sắt chắn ở giữa
=> Bác có tình cảm đặc biệt vớithiên nhiên và cũng thấy rõ sứcmạnh tinh thần của Bác -> Đó làmột tinh thần thép
2 Văn bản: Đi Đờng
a Hai câu thơ đầu.
* Câu khai đề: Giọng suy ngẫm,nói lên nỗi gan lao của ngời đi bộ *Câu thừa đề: Khó khăn chồng chất,gian llao nối tiếp gian lao
=> Con đờng cách mạng, đờng đờikhó khăn chồng chất, gian lao, vấtvả
b Hai câu thơ cuối.
* Câu chuyển: Mọi gian lao kếtthúc, ngời đi đờng đến đỉnh caochót => Thắng lọi đã đến
* Câu hợp: Niềm vui sơngs đặc biệtbất ngờ
=> Niềm vui sỡng của ngời chiến sĩcách mạng khi cách mạng hoàn
Ngày in: 7/9/2013 - Giờ in: 10:11:27
Trang 27
chân thực vừa chứa đựng t tởng sâu xa. toàn thắng lợi
? Hai bài thơ đã thể hiện tình cảm gì của
- Học sinh đọc
và tìm hiểuthêm
III Tổng kết – Luyện Tập.
1 Tổng kế.
=> Tình yêu thiên nhiên, tinh thần lạc quan cách mạng, vợt qu khó khăn gian khổ để đi đến thành công.
* Ghi nhớ
(Học sinh tự họ trong SGK)
2 Luyện tập.
- Học thuộc lòng hai bài thơ và ghi nhớ nội dung ý nghĩa của bài
- Chuẩn bị trớc bài: –Chiếu dời đô–
B chuẩn bị của giáo viên và học sinh.
1 Giáo viên: + SGK, SGV, Bảng phụ ( Hoặc đèn chiếu)
+ Một số đoạn văn có sử dụng câu cảm thán
2 Học sinh: + Tìm hiểu nội dung bài học về câu cảm thán trong SGK.
C tổ chức các hoạt động dạy và học.
- GV kiểm tra sĩ số lớp và nêu yêu cầu của giờ học
? Câu cầu khiến có những chức năng nào? Cho ví dụ minh hoạ?
Trang 28
I Hoạt động 1- giới thiệu bài.
- Trong khi nói và viết, chúng ta dùng nhiều loại câu, trong đó câu cảm thán cũng là mộtloại câu mà chúng ta thờng sử dụng Vậy câu cảm thán có những đặc điểm và chức năng gì?trong bài học ngày hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu
câu cảm thán
- GV cho hai học sinh đọc đoạn văn
? Trong những đoạn trích vqà đọc,
câu nào là câu cảm thán?
- Sau khi học sinh trả lời, GV nhận
? Ngời viết ngời, nói còn có thể bộc
lộ trực tiếp bằng những kiểu câu nào
khác nữa?
- Bộc lộ cảm xúc bằng câu trần
thuật, nghi vấn, cầu khiến.
- Tong câu cảm thán, ngời viét, nói
bộc lộ cảm xú bằng phơng tiện đặc
thù: từ ngữ cảm thán.
? Khi viết đơn, biên bản, hợp đồng,
trình bày kết quả giải một bài toán ta
- Xác địnhhình thức vàtrả lời
- Các câu cảm thán đợc đọc bằng ngữdiệu cảm thán, và có từ ngữ cảm thán
- Khi viết đơn, biên bản, hợp đồng,trình bày kết quả giải một bài toán là tduy lôgic vì vậy ta không dùng câucảm thán
2 Ghi nhớ
(HS tự học trong SGK)
- Câu 4 không phải là câu cảm thánmặc dù có từ "biết bao'' Từ "biết bao"này đứng trớc danh từ tơng đơng vớinhững ừ "nhiều, rất nhiều" và tạo câutrần thuật
a/ Than ôi! Lo thay! Nguy thay!
b/ Hỡi cảnh rừng ghê ghớm của ta ơi!
Ngày in: 7/9/2013 - Giờ in: 10:11:27