SKN Toán

Từ những suy nghĩ đó, trong quá trình soạn giảng lên lớp, trong quá trình tiếp thu ph-ơng pháp dạy học mới, trong những tiết dự giờ thăm lớp học hỏi đồng nghiệp, từ những u, nhợc điểm củ

KINH NGHIệM

NÂNG CAO HIệU sUấT GIờ LÊN LớP

Môn Toán

I Đặt vấn đề

Trong khoa học tự nhiên, môn toán đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong nhà tr-ờng phổ thông trung học cơ sở Nó đòi hỏi ngời thầy giáo một sự lao động trí óc nhiệt tình sáng tạo mới có hiệu quả cao; học sinh tiếp thu kiến thức thoả mái nhng vững chắc có chiều rộng chiều sâu Để từ đó áp dụng kiến thức đã học vào lĩnh vực khoa học khác một cách sáng tạo, tạo tiền đề để cho tơng lai xã hội phát triền

Từ những suy nghĩ đó, trong quá trình soạn giảng lên lớp, trong quá trình tiếp thu

ph-ơng pháp dạy học mới, trong những tiết dự giờ thăm lớp học hỏi đồng nghiệp, từ những u, nhợc điểm của bạn bè và trải qua quá trình thực nghiệm, tôi rút ra một số kinh nghiệm cho việc giảng dậy môn toán nhằm phấn đấu đạt kết quả cao trong từng tiết dạy

II Giải quyết vấn đề

1- Xuất phát từ quan điểm dạy học mới thày chỉ đạo, trò tích cực chủ động nắm kiến thức, từ thực tế giảng dạy tại đơn vị trong mấy năm qua, tôi mạnh dạn trình bày một số

kinh nghiệm giảng dạy môn toán, góp một tiếng nói với đồng nghiệp

Về bài giảng kiến thức mới

Để bài giảng kiến thức mới đạt kết quả cao tôi đã tiến hành các bớc sau:

A- Chuẩn bị:

Giáo viên:

- Nghiên cứu kỹ nội dung bài giảng xác định đúng kiến thức cơ bản trọng tâm của tiêt học, kiến thức đã học có liên quan; Kiến thức đề cao mở rộng, kiến thức khó hiểu mà học sinh dễ mắc sai lầm Kiến thức đợc áp dụng cho những loại bài tập nâng cao nào để từ đó

có một hệ thống câu hỏi bài tập phù hợp với nội dung kiến thức mà mình truyền thụ

- Đọc tài liệu tham khảo, sách nâng cao để biết đợc chuẩn bị đồ dùng trực quan (nếu có)

- Hớng dẫn cho học sinh chuẩn bị

Học sinh:

Thầy hớng dẫn học sinh chuẩn bị theo tinh thần tiếp thu kiến thức mới nh: cuối tiết thông báo cho học sinh yêu cầu, nội dung kiến thức bài học tiết sau; ôn tập nội dung kiến thức cũ đồng thời cố gắng không nghỉ học trong những giờ học kiến thức mới

B- Soạn bài:

Sau khi nghiên cứu kỹ bài, nắm vững nội dung kiến thức, tham khảo tài liệu, từ đó tìm

ra phơng pháp giảng dạy thích hợp rồi mới soạn giáo án Trong nội dung giáo án phải thể hiện đợc những hoạt động của thầy và trò Và chú ý nhất là những câu hỏi, những bài tập,

và thí dụ đa ra ở vị trí nào cho phù hợp

Ví dụ: Đối với kiến thức mới đi lên từ kiến thức cũ tôi dùng phơng pháp dạy học nêu

vấn đề kết hợp với vấn đáp đàm thoại gợi mở để học sinh chủ động tìm tòi phát hiện kiến thức mới Nh vậy kiến thức mới không phải do giáo viên truyền đạt cho cho học sinh mà

do học sinh phát hiện ra, thông qua việc giải quyết một hệ thống câu hỏi, bài tập lựa chọ, nhằm gợi ý dẫn dắt từ cái đã biết sang cái cha biết; Còn giáo viên đóng vai trò chỉ đạo, tổ chức hớng dẫn hoạt động của học sinh và hợp thức hoá kiến thức mới để học sinh ghi nhớ

và vận dụng

C- Tiến trình lên lớp:

Lên lớp là bớc quan trọng nhất của quá trình dạy học, nó quyết định rất lớn hiệu suất giờ lên lớp Vì vậy, từng cử chỉ, ăn mặc, nói năng của thầy phải chuẩn mực thu hút đợc sự chú ý của học sinh vào bài giảng

Trong tiết học, thầy có nhiệm vụ tổ chức cho học sinh tìm kiếm kiến thức cơ bản của tiết học bằng cách: Đa những câu hỏi bài tập nhằm định hớng hoạt động của học sinh Khéo gợi ý để cả ba đối tợng học sinh đều tích cực trả lời câu hỏi và giải bài tập

Tổ chức cho học sinh làm việc theo nhóm hoặc cá nhân, giáo viên theo dõi bao quát Nếu thấy học sinh gặp khó khăn thì có thể giúp đỡ về kiến thức hoặc phơng pháp

Khẳng định kết quả làm việc của học sinh đa kiến thức mới vào hệ thống kiến thức vốn

có của học sinh

Trong giờ dạy, yêu cầu học sinh phải tự giác, chủ động tích cực hoạt động theo yêu cầu của giáo viên nh trả lời câu hỏi, giải các bài tập và báo cáo kết quả giải của bản thân, của nhóm; tự kiểm tra và tự đánh giá kết quả

Sau khi hình thành xong kiến thức mới, tôi chú trọng cho học sinh giải bài tập luyện tập Bài luyện tập thờng ra từ dễ nâng dần lên để mọi học sinh trong lớp đều có thể tham gia hoạt động, tạo điều kiện để mọi em đều hứng thú học tập

Tóm lại, theo nội dung giáo án đã xây dựng, giáo viên phải khéo léo tổ chức, hớng dẫn các hoạt động của học sinh sao cho hoạt động của thầy và trò phải nhịp nhàng ăn khớp, học sinh tiếp thu kiến thức vững chắc nhng nhẹ nhàng thoải mái

Ví dụ:

Dạy bài “Góc có đỉnh ở bên trong hay bên ngoài đờng tròn”

Bài này có 2 đơn vị kiến thức cơ bản là định lý 1 và định lý 2 Cả hai kiến thức cơ bản này tôi đều áp dụng phơng pháp dạy học tích cực

Sau khi dùng phơng pháp trực quan để học sinh hình thành khái niệm góc có đỉnh ở bên trong đờng tròn, góc có đỉnh ở bên ngoài đờng tròn Tôi ra một bài tập nhỏ:

Cho góc AED có đỉnh E ở bên trong đờng tròn

Chứng minh rằng:

SđA ED=

2

ˆ

ˆd sd s b a

sd +

Để chứng minh bài toán này nhỏ này, học sinh học sinh phải sử dụng hai nội dung kiến thức đã học

- Định lý góc nội tiếp (vừa học )

- Tính chất góc ngoài của tam giác Tính chất này các em học ở lớp 7 nên có thể nhiều

em đã quên; do đó tiết trớc giáo viên đã yêu cầu học sinh về xem lại

Trong quá trình học (thảo luận chứng minh) nếu thấy học sinh khó khăn trong phơng pháp giáo viên có thể gợi ý

Sau khi học sinh chứng minh xong bài tập nhỏ này cũng có nghĩa là định lý cũng đợc xây dựng xong Giáo viên cho học sinh dựa vào nội dung bài toán nhỏ này phát biểu định lý

Để củng cố định lý, cho học sinh giải bài tập A

Bài tập 1trang 43

Cho ABvà AC là hai dây cung trong

đ-ờng tròn tâm O Gọi M là điểm chính giữa

của cung AB và N là điểm chính giữa của

cung AC Đờng thẳng MN cắt đờng thẳg

AB tại E và cắt đờng thẳng AC tại H

Chứng minh tam giác AEH cân

M N

B C

E H

E

D

B

A

C

Để chứng minh tam giác AEH cân, học sinh cần phải chứng minh hai góc ở đáy

E H

A

H

E

Aˆ = ˆ

Để chứng minh hai góc này bằng nhau, học sinh phải sử dụng định lý góc cố định ở bên trong đờng tròn đó là:

Sđ A H E sdA M 2 sdN C





Sđ

2

N sdA M

sdB H

E A





Nh vậy, trong giáo án này thông qua một bài tập nhỏ, học sinh đã tự mình phát hiện ra nội dung định lý và để củng cố định lý học sinh áp dụng vào giải một bài tập

Khi áp dụng phơng pháp dạy học trên, tôi thấy các em nắm kiến thức chắc hơn, năng lực học tập của học sinh đợc nâng lên rõ rệt, các em nhiệt tình học, những em học sinh yếu cũng phải cố gắng làm việc (vì nếu không làm việc sẽ không có kết quả để trả lời khi cô giáo yêu cầu trình bày kết quả làm việc) Vì vậy mà chất lợng học tập tăng lên

Với việc thực hiện phơng pháp trên, kết quả bớc đầu nh sau

Khi áp dụng phơng pháp trên, có nhiều u điểm nhng cũng có một số khó khăn:

- Tuy trên lớp giáo viên làm việc nhẹ nhàng hơn nhng đầu t cho công việc chuẩn bị, soạn giáo án phải công phu hơn

- Trên lớp, giáo viên phải quan sát, bao quát tỉ mỉ hơn để phát hiện, nhắc nhở những em lợi dụng thời gian tự nghiên cứu làm bài để làm việc khác

- Học sinh phải tự giác, nhiệt tình, chăm học

- Học sinh phải nắm vững các kiến thức đã học

Trên đây là một số kinh nghiệm giảng dạy môn Toán, sau khi học tập và tiếp thu phơng pháp dạy học mới của bản thân, mong các đồng chí đọc và đóng góp ý kiến để cho tôi có kinh nghiệm giảng dạy môn Toán đạt chất lợng cao hơn nữa

Yên Nhân, ngày 10 tháng 5 năm 2007

Ngời viết