Lich sử 6

Sự thống trị tàn bạo của phong kiến Phơng Bắc là nguyên nhân chính dẫn đến cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trng.. - Cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trng đợc nhân dân ủng hộ thắng lợi nhanh chóng,

Bài soạn lịch sử 6

học kì ii - năm học: 2008 - 2009

Tuần 19 Tiết 19 Bài 16: Ôn tập chơng I, II Lịch sử Việt Nam.

A Mục tiêu cần đạt.

1 Kiến thức: HS củng cố kiến thức lịch sử dân tộc, từ khi có con ngời xuất hiện trên

đất nớc ta cho đến thời dựng nớc Văn Lang Âu Lạc

- Nắm vững đợc những thành tựu kinh tế và văn hoá của các thời kì khác nhau

- Nắm nét chính của xã hội và nhân dân thời Văn Lang, Âu Lạc cội nguồn dân tộc

? Phân tích những giá trị của thành Cổ Loa? (chính trị, kinh tế, quân sự)

(? Vì sao nói: Cổ Loa là 1 quân thành?)

II Nội dung ôn tập.

1 Dấu tích sự xuất hiện của ng ời đầu tiên trên đất n ớc ta thời kì dựng n ớc Văn Lang - Âu Lạc.

* GV hớng dẫn HS lập bảng hệ thống dấu tích của ngời tối cổ xuất hiện ở Việt Nam (Treo bảng phụ, HS lập bảng)

TT Địa điểm Thời gian Hiện vật

1 Hang Thẩm Khuyên + Thẩm

Hai (Lạng Sơn) 40-30 vạn năm trớc Răng ngời tối cổ

2 Núi Đọ (Thanh Hoá) 30-20 vạn năm Công cụ ghè đẽo thô sơ

3 Hang Kéo Lèng 4 vạn năm trớc Răng, mảnh xơng tVán ngời

tinh khôn

4 Phùng Nguyên - bến đò 4000-3500 năm trớc Nhiều công cụ đồng thau

? Từ bảng nàycho em đánh giá nh thế nào? Việt Nam là 1 trong những cái nôi nôi của loài ngời

2 Xã hội Việt Nam nguyên thuỷ đã trải qua những giai đoạn nào?

Yêu cầu HS lập bảng:

Giai đoạn Địa điểm Thời gian Công cụ sản xuất1.Ngời tối cổ S ơn Vi Hàng chục vạn năm Đồ đá cũ ghè đẽo

thô sơ

1) Thời Sơn vi, ngời nguyên thuỷ sống thành (thị tộc) bầy ngời nguyên thuỷ.

2) Thời Hoà Bình- Bắc Sơn họ sống thành thị tộc mẫu hệ

3) Thời Phùng Nguyên họ sống thành bộ lạc là liên minh các thị tộc phụ hệ

3 Những điều kiện dẫn đến sự ra đời của n ớc Văn Lang- Âu Lạc?

* Cách đây khoảng 4000 năm các bộ lạc Việt Cổ đã sinh sống định cq thành xóm làng thuộc trung du, châu thổ sông Hồng, sông Mã

- Họ sống bằng nghề nông nghiệp

- C dân Việt Cổ phải đấu tranh chống thiên nhiên và ngoại xâm bảo vệ cuộc sống

- Thủ lĩnh bộ lạc Văn Lang tập hợp c dân thành lập nớc Văn Lang VII trớc công

nguyên kinh đô Phong Châu

* Kháng chiến chống quân Tần của ngời Tây An Lạc Việt dới sự lãnh đạo của Thục Phán thắng lợi.…

- Năm 207 trớc công nguyên Thục Phán lên ngôi Vua( An Dơng Vơng) đóng đô ở Phong Khê, Cổ Loa…

4 Những công trình văn hoá tiêu biểu thời Văn Lang- Âu Lạc?

4) Những phong tục tập quán riêng và tinh thần đoàn kết dân tộc

5) Bài học đầu tiên về công cuộc dựng nớc, giữ nớc

III Củng cố dặn dò:

Học thuộc phần ghi nhớ sách giáo khoa + bài tập trong VBT sử 6

Giờ sau làm bài tập lịc sử

Chuẩn bị: Bảng phụ ghi đề bài tập.

B Nội dung tiến hành:

1 Kiểm tra ( Vở bài tập in của HS)

* Thực hành bài tập : Yêu cầu HS lên làm bài tập ( khoanh tròn ý đúng)

Câu 1: Chế độ thị tộc mẫu hệ lấy ngời phụ nữ lớn tuổi, đức độ có nhiều công lao với thị tộc làm chủ vì:

A Phụ nữ bấy giờ đông hơn nam giới

B Ngời phụ nữ giữ vai trò quan trọng trong công việc trồng trọt, hái lợm chăn nuôi

đảm bảo cuộc sống cho thị tộc

C Nam giới phải đi săn thú rừng lên ít có mặt ở nhà

Câu 2: Địa vị của các tầng lớp, giai cấp thời cổ đại

A Nô lệ chỉ là công cụ biết nói

B Chủ nô là ngời lao động trực tiếp ở cá trang trại, chèo thuyền luyện đúc bị …bóc lột nặng nề

C Nông dân phải lao động không công cho quí tộc

D Quí tộc có nhiều của cải và quyền thế

Câu 3: Đát nớc ta thời Âu Lạc có diện tích rộng lớn, dân số đông hơn thời Văn Lang

An Dơng Vơng có quân đội mạnh, thành chiến luỹ kiên cố mà thất bại trớc sự xâm lợc của Triệu Đà là do:

A Quân Triệu Đà lúc đó quá mạnh

B An Dơng Vơng cậy có nỏ thần nên không tổ chức cho nhân dân kháng chiến

C An Dơng Vơng mất cảnh giác

D Nội bộ nớc nhà bị chia rẽ

Câu 4: Điền Đ S vào

Nớc ta là 1 trong những cái nôi quê hơng của loài ngời

Ngời nguyên thuỷ trên đất nớc ta biết lamg nghề nông trồng lúa nớc

Ngời Văn Lang không sử dụng nhạc cụ: Trống đồng, khèn, chiêng trong ngày hội

Cổ Loa là 1 quân thành

Kinh đô Âu Lạc ở Phong Châu ( Bạch Hạc- Phú Thọ)

Câu 5: Viết tiếp sau dấu:

- Tình cảm cộng đồng: chú thích sách giáo khoa

- Năm 207 TCN: Thục Phán lên ngôi vua, Âu Lạc ra đời

- Năm 179 TCN: Nớc Âu Lạc rơi vào tay Triệu Đà

II Phần tự luận

1 Giải thích vì sao thành Cổ Loa là 1 quân thành?

2 Những nét chính về đời sống tinh thần của c dân Văn Lang?

Tuần 21 Chơng III: Thời kì Bắc Thuộc và đấu tranh giành độc lập Tiết 21 Bài 17: Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trng (Năm 40)

A Mục tiêu cần đạt.

1 Về kiến thức: Qua bài học giáo viên giúp HS nắm đợc:

- Sau thất bại của An Dơng Vơng đất nớc đã bị giặc phong kiến Phơng Bắc thống trị (thời kì Bắc thuộc) Sự thống trị tàn bạo của phong kiến Phơng Bắc là nguyên nhân chính dẫn đến cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trng

- Cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trng đợc nhân dân ủng hộ thắng lợi nhanh chóng, đất

n-ớc giành độc lập

2 T

t ởng, tình cảm.

- Giáo dục cho HS ý thức căm thù quân xâm lợc, ý thức tự hào tự tôn dân tộc, lòng biết

ơn Hai Bà Trng, tự hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam

3 Kĩ năng

Rèn HS biết tìm nguyên nhân, mục đích của sự kiện lịch sử.Bớc đầu rèn kĩ năng tập trình bày trên bản đồ lịch sử

Chuẩn bị: Bản đồ Việt Nam (câm) hoặc bản đồ Âu Lạc (I-III)

Bản đồ khởi nghĩa Hai Bà Trng (tự vẽ)

Tranh dân gian về khởi nghĩa Hai Bà Trng + ảnh đền thờ

B Nội dung tiến hành.

1 Kiểm tra: Lựa chọn ý đúng về sự kiện lịch sử 179 TCN.

A Năm 179 TCN, An Dơng Vơng mắc mu Triệu Đà, Âu Lạc bị thất bại

B 179 TCN đất nớc ta bị ách thống trị Phơng Bắc lâu dài (thời kì Bắc thuộc)

C Năm 179 TCN nớc ta thuộc nhà Triệu và các triều đình phong kiến Phơng Bắc khác

D Cả 3 ý trên đều đúng

* Bài mới:

Vào bài: Sau thất bại của An Dơng Vơng đất nớc ta bị giặc phong kiến Phơng Bắc thống trị thời kì Bắc thuộc Với truyền thống yêu nớc căm thù ngoại xâm ngời dân Việt cổ con lạc cháu rồng lại vùng lên đấu tranh giành độc lập dân tộc Cuộc khởi nghĩa lu danh muôn đời mang lại niềm tự hào trong trái tim ngời Đất Việt là khởi nghĩa Hai Bà Trng (GV ghi tên bài học)

1 N ớc Âu Lạc từ thế kỉ II TCN đến thế kỉ I có gì đổi thay?

* GV: Dùng bản đồ Nam Việt và Âu Lạc thế kỉ III TCN khái quát cho HS rõ Nam Việt và Âu Lạc là 2 quóc gia láng giềng gần kề nhau

? Sau cuộc kháng chiến của An Dơng

V-ơng chống quân xâm lợc Triệu Đà thất bại

dân tộc ta rơi vào tình trạng nh thế nào?

- 179 TCN, Triệu Đà sát nhập Âu Lạc vào

Nam Việt biến Âu Lạc thành 2 quộc Giao

Chỉ và Cửu Chân (sử dụng lợc đồ âm lịch:

I, II)

- Năm 111 TCN, nhà Hán tiêu diệt Nam

Việt, chiếm Âu Lạc và lại chia thành3

quận: Giao Chỉ - Cửu Chân - Nhật Nam

(Quảng Nam trở ra) gộp vào 6 tỉnh Trung

- Nớc Âu Lạc rơi vào tay giặc Phơng Bắc (tình trạng 1000 năm Bắc thuộc)

HS quan sát nhận xté vị trí: Giao chỉ (Bắc Bộ), Cửu Chân (Thanh Nghệ Tĩnh)

Quốc thành Châu Giao Thủ phủ Luy Lâu

(Bắc Ninh)

? Tại sao Nam Việt và Hán - giặc Phơng

Bắc lại sát nhập Âu Lạc vào đất của Trung

Quốc?

GV: Sau khi nhà Hán chiếm đợc nớc ta

chúng đã thực hiện nhiều chính sách cai trị

* Chính sách thâm độc: biến đất đai nớc ta thành 1 quận huyện của Trung Quốc

- HS theo dõi sơ đồ tổ chức Châu Giao + giải thích

Châu Giao

(Thứ sử)

Quận Quận Quận

(Thái Thú - Đô uý) (Thái Thú - Đô uý) (Thái Thú - Đô uý)

Huyện Huyện Huyện

(Lạc tớng) (Lạc tớng) (Lạc tớng)

Chiềng chạ Chiềng chạ Chiềng chạ Chiềng chạ Chiềng chạ(Bồ chính) (Bồ chính) (Bồ chính) (Bồ chính) (Bồ chính)

Giải thích: đứng đầu Châu là thứ sử ngời

Hán, đứng đầu quận là Thái Thú coi việc

chính trị Đô uý coi việc quân sự (đều là

ngời Hán) Từ huyện trở xuống nh cũ Lạc

tớng và bồ chính ngời Việt

? Em có nhận xét gì về cách đặt quan lại

nhà Hán?

GV: Mô tả ách thống trị của nhà Hán đối

với Châu Giao (Bảng phụ)

- Bắt dân ta nộp cống các của quí hiếm

(ngọc trai, đồi mồi )…

- Bóc lột bằng mọi thứ thuế đặc biệt thuế

muối và sắt

- Cớp ruộng đất trại ấp riêng

Nhà Hán bố trí ngời Hán cai trị đến cấp còn chúng cha vơn tới cấp huyện và chiềng chạ

Chúng sử dụng chức quan lớn để cai trị bóc lột dân ta

- Ngời dân phải lên rừng thiêng xuống biển (nớc độc) có những ngời phải bỏ mạng nơi

đó Con mất cha, vợ mất chồng cảnh t… ợng…

Những chính sách cai trị của chúng vô

- Đa mọi ngời Hán sang bắt phụ nữ ngời

Việt lấy ngời Hán ng… ời Việt theo phong

tục Hán

? (Thảo luận) đánh giá về những chính

sách của nhà Hán đối với nhân dân Châu

quận giao chỉ nổi tiếng tham lam tàn bạo

"Thấy tiến thì mắt giơng lên" Y thu thuế

rất gắt gao, ráo riết bắt thẳng tay đè nén …

trói buộc giết hại các lạc tớng…

? Với những tên quan tham độc ác tàn

bạo em hình dung xem cuộc sống của …

ngời dân ta sẽ ra sao?

? Em hãy suy nghĩ xem nhân dân ta sẽ có

thái độ nh thế nào đối với chính quyền đô

cùng tàn bạo, độc ác Ngời dân Châu Giao

bị đối xử tàn tệ, phải đem tính mạng mình

ra để kiếm những vật phải nộp cống cho chúng Chúng là những kẻ: rất tham lam, tàn bạo những kẻ "ăn thịt ng… ời"

- Để ngời Châu Giao quêm dần đi nguồn gốc cao quí con lạc cháu hồng Quên đi truyền thống dựng nớc, giữ nớc của cha

ông để chúng dễ dàng cai trị và bóc lột

- Cuộc sống của nhân dân ta ngày càng khốn khổ, chan chứa đau thơng

- Nhân dân ta oán hận, căm thù bọn chính quyền đô hộ đến tận xơng tuỷ

2 Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Tr ng

GV: Đầu công nguyên nhà Hán càng tăng cờng chính sách bóc lột chúng cử những viên quan cai trị khét tiếng tàn bạo để thực hiện mu đồ cai trị lâu dài tiêu biểu là thái thú Tô

Định ở Giao Châu Giao Chỉ Cuộc sống của nhân dân ta càng điêu đứng Không thể chịu đựng đợc nữa và chỉ chờ thời cơ vùng lên đấu tranh Lúc đó 2 gia đình lạc tớng ở

Mê Linh và Chu Diên đợc sự ủng hộ của nhân dân đang cùng nhau bí mật chuẩn bị mu toan việc lớn Giới thiệu về Trng Trắc- Trng Nhị Tô Định giết Thi Sách chồng của Trng Trắc, hành vi của Tô Định không ngăn cản đợc ý chí quật cờng của Hai Bà trái lại càng làm cho họ quyết tâm đứng lên dựng cờ khởi nghĩa

? Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc khởi

nghĩa Hai Bà Trng?

GV sử dụng lợc đồ khởi nghĩa Hai Bà Trng

H 43/49 SGK để thuật

- Do chính sách áp bức bóc lột tàn bạo của nhà Hán nhân dân ta căm thù…

- Tô Định giết chết Thi Sách chồng bà

Tr-ng Trắc Để trả nợ nớc thù nhà Hai Bà nổi dậy khởi nghĩa

Mùa xuân 40 (tháng 3 âm lịch) Hai Bà Trng dựng cờ khởi nghĩa, làm lễ tế cờ ở Hát Môn ( Hà Tây) Ngày này Bà Trng Trắc đọc 4 câu thơ…

? Qua 4 cờu thŨ em hiốu gÈ vồ môc tiởu

cuéc khẽi nghưa? Môc tiởu nÌy cã hîp

lßng dờn khỡng?

GV: Nghe tin Hai BÌ phĨt ợéng khẽi nghưa

ẽ Mở Linh, nghưa binh ẽ kh¾p nŨi kƯo vồ

tô nghưa (dÉn chụng SGK)

? Viơc kh¾p nŨi ợồu kƯo vồ tô nghưa ẽ Mở

Linh nãi lởn ợiồu gÈ?

- Môc tiởu: GiÌnh ợéc lẹp dờn téc, khỡi phôc lÓi sù nghiơp dùng nắc cĐa vua Hĩng, trộ thĩ cho chạng, gãp phđn cèng hiỏn sục mÈnh cho ợÊt nắc hîp lßng dờnẨ

- Nhờn dờn kh¾p nŨi 1 lßng ợoÌn kỏt tin ẽng sù chừ huy cĐa Hai BÌ, thố hiơn lßng cÙm thĩ vÌ ý nguyơn ợuăi giậc

t-GV thuẹt: Khẽi nghưa bĩng nă ẽ Mở Linh vÌ giÌnh th¾ng lîi nhanh chãng 4/40 quờn khẽi nghượĨnh Luy Lờu trô sẽ chÝnh cĐa bản ợỡ hé Sö dông hÈnh ộnh BÌ Trng cìi Voi giỏt giậc HĨn Quan 2 BÌ ợi ợỏn ợờu nh giã lắt ợỏn ợã:

" NgÌn tờy năi Ĩng phong trđn

đm đm binh mỈ tắi gđn Long Biởn"

Nhờn dờn kh¾p nŨi kị trắc ngêi sau nỡ nục 1 lßng theo Hai BÌ Bản quan quờn ợỡ hé bẺ

ợßn sƯt ợĨnh khỡng dĨm chèng cù, cẽi bá vò khÝ chÓy thoĨt thờn Tỡ ớẺnh mÊt Ên tÝn, cÓo tãc giộ lÌm dờn thêng lÉn vÌo loÓn quờn chÓy vồ Trung Quèc

? Kỏt quộ cuéc khẽi nghưa?

? VÈ sao cã sù th¾ng lîi vị vang Êy?

? Cuéc khĨng chiỏn th¾ng lîi cã ý nghưa

gÈ?

GV: Lßng tù hÌo dờn téc vồ nhƠng ngêi

phô nƠ tÌi ba anh dòngẨ

? Cuéc khẽi nghưa dÌnh th¾ng lîi vắi cỡng

lao to lắn cĐa ai?

? Nhờn dờn ta nŨi nŨi lẹp ợồn thê Hai BÌ

Tiỏp nèi truyồn thèng yởu nắc nạng nÌn cĐa cha ỡng Tiởu biốu cho ý chÝ quẹt cêng cĐa dờn téc

ớÓp tan ờm mu thờm ợéc thèng trẺ vưnh viÔn lờu dÌi cĐa giậc PhŨng B¾c

- HÈnh ộnh ợồn thê Hai BÌ

- Lßng biỏt Ũn sờu nậng ợèi vắi Hai BÌ ng

Tr-III CĐng cè dận dß:

1) Cho HS ợảc nhẹn xƯt cĐa Lở VÙn Hu: " Trng Tr¾c bĨ vẨ Ũng "

? ớĨnh giĨ nhẹn xƯt cĐa em vồ lêi cĐa Lở VÙn Hu?

- Khẽi nghưa thu hót ợỡng ợộo ngêi tham gia chèng lÓi nhÌ HĨn thèng trẺ Nhờn dờn kh¾p nŨi tỡn kÝnh 2 nƠ tắngẨ

- Khởi nghĩa 2 Bà xứng danh dựng lại nghiệp nớc là của tổ tiên, báo hiệu sự sụp đổ hoàn toàn cuộc sống thống trị của giặc Phơng Bắc.

- Ngợi ca lòng yêu nớc, truyền thống bất khuất tiếp nối trong 2 Bà và nhân dân 4 cõi 2) Điền Đ S vào

Bọn xâm lợc Hán thực hiện chính sách đồng hoá đối với nhân dân ta

Hàng năm dân ta không phải cống nạp những sản vật quí

Đời sống nhân dân cực khổ với muôn vàn thứ thuế Họ nổi dậy đánh đuổi …quân Hán

? Trong 3 chính sách trên chính sách nào thâm độc nhất? Vì sao?

Về nhà: vô sản khởi nghĩa HAi Bà bùng nổ + chuẩn bị bài 18

- HS thấy rõ ý chí kiên cờng, bất khuất của nhân dân

2 Về t t ởng: HS hiểu đợc tinh thần bất khuất của dân tộc Mãi mãi ghi nhớ công lao

của các vị anh hùng dân tộc Hai Bà làm rạng danh lịch sử đấu tranh

3 Về kĩ năng: Rèn khả năng quan sát theo dõi biết sử dung lợc đồ xác định vị trí địa

danh lịch sử và thuật trên lợc đồ lịch sử kháng chiến, làm quen với kể chuyện lịch sử

Chuẩn bị: + Lợc đồ kháng chiến chống quân xâm lợc Nam Hán

+ ảnh đền thờ Hai Bà, su tầm thơ ca…

B Nội dung tiến hành:

1 Kiểm tra : ? Thuật khởi nghĩa Hai Bà Trng năm 40? ý nghĩa lịch sử?

* Bài mới:

Vào bài: Ngới có công to lớn đánh giặc Hán giành độc lập cho dân tộc ta là ai? (40) Trng Trắc Bà đợc nhân dân tôn kính suy tôn lên làm vua

1 Hai Bà Tr ng làm gì sau khi giành lại đ ợc độc lập?

GV: Trng Trắc đợc suy tôn làm vua lấy hiệu Trng Vơng đóng đô ở Mê Linh

? Việc Trng Trắc lên ngôi vua có ý nghĩ

lớn nh thế nào?

GV: Trng Trắc phong chức tớc cho những

ngới có công lập lại chính quyền: Lạc tớng

cai quản các huyện Xóa thuế 2 năm cho

dân, xoá bỏ lao dịch và binh phá cũ Đây

là công cuộc dựng nớc nghiệp x… a

? Em có suy nghĩ gì về các việc làm của

- Hơn 200 năm đất nớc takhông còn tên gọi không có vua, 1 phụ nữ Âu Lạc lên ngôi vua khẳng định đất đai Âu Lạc do ng-

ời Âu Lạc làm chủ đó là chân lí mặc cho giặc phơng Bắc trăm mu ngàn kế " đồng hoá" cũng vô íc thôi

Trng Vơng?

GV: Với 1 đế chế hùng mạnh t tởng bành

chớng ĐHán vua Hán Quang Võ vô cùng

tức giận hạ lệnh khẩn cấp các quận Miền

Nam Trung Quốc chuẩn bị ghe thuuyền

làm đờng xá, tích lơng thực vũ khí chờ …

lệnh tấn công Âu Lạc

? Vậy âm mu của vua Hán là gì?

- Đó là việc làm hợp lòng dân đẹp đời Dân thêm tôn kính 2 Bà, quí trọng độc lập tự do dân tộc

- Quyết tâm xâm lợc Âu Lạc 1 lần nữa ( rửa nôic hận thù tàn bạo)

GV kể: Nhâ dân Trung Quốc nổi dậy, vua Hán cha tấn công ta ngay đợc Hai Bà thừa biết âm mu của nhà Hán nên tổ chức phòng bị Bà cử tớng giỏi ngời tàiđức cầm quân

đóng giữ nơi hiểm yếu Bà Thánh Thiên chỉ huy quân đóng ở Hợp Phố đề phòng miền Bắc ( Chỉ trên lợc đồ) ĐO Dơng ở Cửu Chân đông miền Nam Lê Chân đợc giao toàn binh quyền ở Giao Chỉ…

2 Cuộc kháng chiến chống quân xâm l ợc Hán (42-43) đã diễn ra nh thế nào?

GV thuật: Tháng 4- 42 sau khi đàn áp các cuộc nổi dậy của nhân dân vau hán hạ lệnh tấn công xâm lợc nớc ta Với lực l]ợng 2 vạn quân tinh nhuệ, 2000 xe thuyền cùng nhiều phụ chiến đầy đủ vũ khí lng thực Mã Viện 1 viên tớng lão luyện, nổi tiếng gian ác, lắm

mu hiểm độc chỉ huy ở phía Nam

? Em đánh giá gì về lực lợng giặc Hán/ - Giặc đông, mạnh, có kinh nghiệm xâm

l-ợc đặc biệt là tên tớng Mã Viện

GV thuật: Tháng 4- 42 quân hán tấn công Hợp Phố, bà Trng Trắc lãnh đạo quân dân ta chiến đấu anh dũng đánh cho chúng những đòn phủ đầu choáng váng Quân hán quá

đông nên chúng tiến sâu vào lãnh thổ Âu Lạc

Với 2 cánh quân: - Bộ men theo bờ biển vào Quỉ Môn Quan ( T Yên- Quảng Ninh) xuống Lục Đầu

- Thuỷ: Từ Hải Môn vợt biển vào Bạch Đằng rồi theo sông Thái bình ngợc lên Lục Đầu Tập hợp hội quân ở Lãng Bạc lạc bạc nằm ở phía đông Cổ loa

đày là miền đất cao xung quanh là vùng đồng sâu, hồ nớc mênh mông Khi quân Mã Viện kéo đến là đầu hè năm 43, thời tiết nóng ẩm ma nhiều quân Hán kinh hoàng "Dới nớc lụt, trên mây mù, khí độc bốc lên ngùn ngụt " quân Mã Viện bị nhiễm bệnh nhiều …

có tên tớng bỏ mạng ở đây)

? Tình thế quân Mã Viện ở lãng Bạc ra

sao?

GV: Hai bà kéo quân đến Lãng Bạc để

nghênh chiến Cuộc chiến đấu diễn ra rất

quyết liệt Quân ta lui về giữ Cổ Loa và

Mê Linh Mã Viện đuổi quân rút về Cẩm

- Khốn đốn, tiến thoái lỡng nan, buộc chúng phải tấn công Giao Chỉ gấp rút hơn

Khê (BV - Hà Tây) Hai bà cùng quân sĩ

chiến đấu vô cùng dũng cảm

GV: Mùa thu năm 44 Mã Viện thu quân về

Trung Quốc quân đi 10 phần về phía chỉ

còn 4,5 Nớc ta rơi vào ách đô hộ, thống trị

của nhà Hán nh trớc

? Cuộc kháng chiến chống phong kiến Hán

xâm lợc dới sự lãnh đạo của Hai Bà Trng

- Thể hiện khí phách, ý chí quật cờng bk của dân tộc Hai Bà Trng những anh hùng dân tộc mãi là những ngời yêu nớc nghĩa …khí thiêng liêng

- Các thế hệ đời đời cảm phục, nhờ ơn công lao hai Bà lãnh đạo nhân dân đánh giặc Hán giành giữ độc lập tự do cho đất n-

ớc ta

- Noi gơng những anh hùng yêu nớc mà góp 1 phần công sức xây dựng Tổ quốc

III Củng cố.

1 Trình bày cuộc kháng chiến chống quân xâm lợc Hán 42-43?

2 Lựa chọn các ý đúng của sự việc Trng Trắc đợc nhân dân suy tôn lên làm vua (Trng Vơng)?

A Đất đai Âu Lạc do ngời Âu Lạc làm chủ

B Khẳng định chân lí giặc Phơng Bắc không bao giờ "đồng hoa" và thôn tính

(Giữa thế kỉ I - Giữa thế kỉ VI)

A Mục tiêu cần đạt.

1 Kiến thức: Giúp HS nắm đợc

- Sau thất bại của cuộc kháng chiến thời Trng Vơng, phong kiến Trung Quốc đã thi hành nhiều biện pháp hiểm độc nhằm biến nớc ta thành 1 bộ phận của Trung Quốc.(Sắp xếp các tổ chức bộ máy nhà nớc cai trị) bắt dân ta sống theo lối Hán, luật Hán, chính sách "đồng hoá" trên mọi phơng diện

- Chính sách cai trị bóc lột tàn bào của các triều đại phong kiến Trung Quốc nhằm biến nớc ta thành đất đai Trung Quốc và xoá bỏ sự tồm tại của dân tộc Việt ta

Chuẩn bị: Yêu cầu HS đọc bài mới GV nghiên cứu soạn bài, t liệu tham khảo Lợc đồ Âu Lạc thế kỉ I - III, bảng phụ.

B Nội dung tiến hành

GV: Treo lợc đồ Âu Lạc chỉ cho HS thấy những vùng đất của Châu Giao?

? Thế kỉ I Châu Giao gồm những vùng đất

nào?

? Đầu thế kỉ III (Châu Giao) dới ách thống

trị của phong kiến Trung Quốc nớc ta có gì

thay đổi?

GV: Thế kỉ III nhà Đông Hán suy yếu

Trung Quốc bị phân ra làm 3 quốc gia nhỏ

Nguỵ, Thục, Ngô

? Em hãy lên bảng xác định rõ mảnh đất

Âu Lạc trớc gồm những quận nào?

? Từ cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trng nhà Hán

có sự thay đổi gì trong chính sách cai trị?

? Em thấy trớc ngời đứng đầu huyện là lạc

tớng ngời Việt nhng đến thế kỉ III do

ngời Hán nắm quyền nó chứng tỏ điều gì?

? Tại sao nhà Hán đánh nhiều loại thuế đặc

biệt là thuế muối và thuế sắt?

A Thuế là nguồn chủ yếu bóc lột của bon

cai trị

B Thu thuế muối chúng sẽ bóc lột đợc

nhiều hơn (mọi ngời đều phải dùng muối)

C Đánh thuế sắt nặng vì công cụ sản xuất

hầu hết làm bằng sắt, vũ khí làm bằng sắt

D Cả 3 lí do trên

? Việt bóc lột huế nh vậy có tác hại nh thế

nào đến nền kinh tế nớc ta thời đó?

GV: Chúng bắt thợ khéo tay về Trung

Quốc Thứ sử Tôn T bắt hàng nghìn ngời

- Gồm 6 quận của Trung Quốc và 3 quận Giao Chỉ, Cửu Chân của Nhật Nam

- Thế kỉ I Châu Giao gồm 9 quận

- Thế kỉ III nhà Ngô tách Châu Giao thành Quảng Châu (thuộc Trung Quốc) và Giao Châu (Âu Lạc cũ)

- Gồm 3 quận: Giao Chỉ, Cửu Chân, NNam

- Nhà Hán trực tiếp nắm quyền tới cấp huyện, quan ngời Hán (đến thế kỉ III) huyện lệnh là ngời Hán

- Nhà Hán thắt chặt hơn nữa bộ máy cai trị

đối với dân ta Nhân dân ta phải cống nạp…nhiều sản vật quí hiếm, đóng nhiều thứ thuế nặng nề nhất là thuế muối và thuế sắt

HS chọn đáp án D, lí giải và bổ sung ý kiến của riêng mình

- Kìm hãm sự phát triển kinh tế của nớc

thợ giỏi sang xây dựng kinh đô Kiến

Nghiệp (Nam Kinh)

HS đọc phần in nghiêng trang 53 SGK

Chúng tiếp tục đa nam giới ngời Hán sang Giao Châu sinh sống với âm mu đồng hoá dân ta về nòi giống Bắt dân ta học chữ Hán sống theo phong tục Hán để đồng hoá về văn hoá

? Vì sao phong kiến phơng Bắc muốn đồng

hoá dân ta về: Lãnh thổ, nòi giống và văn

hoá?

GV: Giặc Hán quả là quá thâm độc ( thâm

độc nh thằng tàu)

? Em hình dung xem đời sống nhân dân ta

thế nào? thái độ của họ đối với chính

quyền Hán ra sao?

? Những chính sách cai trị của quân Hán

đối với Âu Lạc để lại hậu quả nh thế nào?

- Chúng muốn biến nớc ta thành quận huyện thuộc Trung Quốc một dã tâm …của giặc phơng Bắc muốn ngời dân Âu Lạc quên đi Tổ Quốc, ngọn nguồn dân tộc, quên đi nòi giống Tiên Rồng mà cho …chúng dễ bề cai trị

- Đời sống nhân dân vô cùng cực khổ, họ căm thù bọn giặc phơng Bắc đến tận xơng tận tuỷ, họ chờ cơ hội nổi dậy đấu tranh bằng khởi nghĩa

2 Tình hình kinh tế n ớc ta từ thế kỉ I - VI có gì thay đổi?

? Giải thích vì sao nhà Hán lại nắm độc

cụ sắc bén để lao động sản xuất, rèn đúc

vũ khí các loại để bảo vệ an ninh và dần

mu việc lớn

? Căn cứ vào đâu mà em khẳng định nghề

sắt ở Châu Giao vẫn phát triển?

Công cụ lao động mang lại hiệu quả kinh

tế cao làm ra vũ khí chiến đấu tốt hơn, vì thế chúng hòng kìm hãm nền kinh tế nớc

- Trồng nhiều cây ăn quả: cam, bởi, nhãn với kĩ thuật cao sáng tạo ( kể chuyện: …diệt sâu đục thân cây cam ngời ta nuôi kiến vàng, cho chúng làm tổ trên cây cam, kiến bắt sâu làm mồi Đó là kĩ thuật dùng côn trùng diệt côn trùng).

Ngời Châu Giao biết làm nghề thủ công: rèn sắt làm gốm, tráng men sản phẩm gốm …nhiều loại đáp ứng nhu cầu sinh hoạt.…

Nghề dệt phát triển: vải tơ chuối vải Giao Chỉ

* Thơng nghiệp khá phát triển: Xuất hiện các chợ lớn nh Luy lâu, Long Biên để trao

đổi hàng hoá Một số thơng nhân Trung Quốc, ấn Độ, Gia- vađến buôn bán Chính quyền đô hộ nắm quyền ngoại thơng

? Em có nhận xét gì về nền kinh tế của nớc ta trong thế kỉ I-VI? ( Vì sao có sự phát triển nông nghiệp, thủ công nghiệp , tiểu thủ công nghiệp nh vậy ? )

* Tóm lại: Mặc dù phong kiến phơng Bắc thống trị nhân dân ta tàn bạo nhng nền kinh

tế của ta vẫn phát triển về mọi mặt cả về nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và thơng nghiệp

? Tại sao có mâu thuẫn nh thế? (Sự nỗ lực cố gắng của ngời dân Giao Chỉ đoàn kết cần cù, sáng tạo trong lao động)

III Củng cố dặn dò:

? Nêu chính sách thống trị của quân Hán đối với dân ta ( I-VI)?

? Chọn ý đúng?

A Ngời dân Âu Lạc chịu sự thống trị tàn bạo của giặc Hán

B Chính quyền đô hộ không nắm đặc quyền ngoại thơng

C Mặc dù bị giặc phơng Bắc kìm hãm những nền kinh tế ta có sự phát triển

1 Về kiến thức: - Cùng với sự phát triển kinh tế của Giao Châu quân đô hộ tổ chức sắp

đặt bộ máy cai trị Chính sách đồng hoá ở mọi phơng diện

- Nhân dân ta không ngừng đấu tranh để thoát khỏi tai hoạ đó, khởi nghĩa Bà Trng

2 Về kĩ năng: Biết phân tích đánh giá thủ đoạn cai trị của bọn phong kiến phơng Bắc

Tìm nguyên nhân vì sao dân ta không ngừng đấu tranh chống áp bức bóc lột của giặc phơng Bắc

3 Về t t ởng tình cảm: Giáo dục lòng căm thù giặc phơng Bắc, tự hào dân tộc, biết

ơn…

Chuẩn bị: Lợc đồ Âu Lạc thề kỉ I - VI Bảng phụ

HS đọc kĩ bài mới

B Nội dung tiến hành:

* Kiểm tra: ? Nội dung chính sách bóc lột của chính quyền nhà Ngô/

? Kinh tế nớc ta thời đó nh thế nào? Vì sao lại có sự mâu thuẫn đó?

* Bài mới: ( tiếp)

3 Những chuyển biến trong xã hội và văn hoá n ớc ta ở các thế kỉ I-VI

GV: Nhắc lại sự chuyển biến kinh tế Bảng phân hoá

? So ánh, nhận xét về sự phân hoá xã hội ?

GV: trình bày khái quát về việc nhà Hán

mở một số trờng tại các quận để dạy chữ

Hán, nho giáo, phật giáo và một số phong

tục luật lệ Hán đ… ợc truyền vào nớc ta

- Đô hộ: Tầng lớp thống trị có địa vị quyền lực cao, nhất là bọn lại đô hộ ngời Hán, quí tộc Âu Lạc bị mất quyền lực bị quan lại và

địa chủ ngời Hán chèn ép, khinh rẻ nhng

họ vẫn giữ đợc vai trò quan trọng ở địa

ph-ơng, có uy tín trong nhân dân, đảm nhận vai trò lãnh đạo nhân dân đánh đuổi quân

đô hộ

- Đồng hoá dân ta về văn hoá, t tởng

- Phong tục tập quán đợc hình thành lâu

đời, nó đã trở thành đặc trng riêng biệt của ngời Việt, bản sắc dân tộc Việt và có sức sống bất diệt

GV: Cuộc sống chính cái sức sống của dân tộc đã trở thành nét đẹp trong sáng trong tâm hồn ngời Việt nó trở thành truyền thống thấm vào máu họ là ngọn lửa âm ỉ cháy, …thôi thúc lòng căm thù, động cơ nổi dậy đấu tranh

4 Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu (248): GV cho HS đọc đoạn đầu trong SGK.

? Vì sao có cuộc khởi nghĩa Bà triệu?

GV: Kể chuyện về Bà Triệu đọc câu nói

của Bà ( SGK kình )… …

? Câu nói của Bà thể hiện điều gì?

- Do chính sách cai trị bóc lột tàn bạo của nhà Ngô

- Nhân dân ta vốn có truyền thống yêu nớc không chịu khuất phục trớc kẻ thù xâm l-ợc

ý chí bất khuất, quyết tâm đấu tranh giành độc lập dân tộc Khẳng định lòng yêu nớc căm thù giặc sâu sắc của Bà Triệu

GV thuật diễn biến khởi nghĩa trên lợc sâu sắc của Bà Triệu…

đồ Âu Lạc (I-VI)

- Thế kỉ III, Bà Triệu luyện tập võ nghệ cùng trai làng ở Thanh Hoá.…

- Từ Núi Tùng đánh rộng ra mãi khắp Giao Châu Nghĩa quân tiến công nhiều thành ấp, chính quyền đô hộ ở nhiều nơi tan rã…

- Nhà Ngô cử Lục Dân đem 1 đại quân hiếu chiến sang đàn áp khởi nghĩa Bà Triệu chỉ huy nghĩa quân chiến đấu ngoan cờng Bà đã hi sinh oanh liệt ở Thanh Hoá.…

? Em có suy nghĩ gì về cuộc khởi nghĩa Bà

Triệu 248?

GV: Khởi nghĩa Bà Triệu tiêu biểu cho ý

chí quyết tâm giành độc lập của dân tộc

(Đọc bài ca dao cuối bài) Nhân dân ta lập

đền thờ Bà Triệu ở Núi Tùng và nhiều nơi

khác

? Việc nói lên điều gì?…

- Khởi nghĩa đợc đông đảo nhân dân hởng ứng, giành đợc 1 số thắng lợi

- Khởi nghĩa tiếp tục viết tiếp trang sử vẻ vang về truyền thống yêu nớc của tổ tiên Lòng tự hào của dân tộc đợc nhân lên

- Nhân dân Việt Nam ta đời đời ghi nhớ công ơn trời biển của Bà Triệu-nữ anh hùng dân tộc vì dân mà hi sinh giết giặc

III Củng cố, luyện tập.

1 HS lên bảng trình bày diễn biến khởi nghĩa Bà Triệu trên lợc đồ

2 Vì sao nhân dân ta vẫn giữ gìn đợc tiếng nói, phong tục, tập quán của dân tộc mình?

3 Chọn ý kiến đùng về kiến thức bài học (đánh dấu nhân và ô trống trớc ý đúng)

Khởi nghĩa Bà Triệu bùng nổ năm 248 cách ngày nay 18 thế kỉ (1758 năm)

Bà Triệu hi sinh ở đất Câm Khê (Hà Tây)

* VN ôn tập giờ sau kiểm tra 45 phút

bổ sung kiến thức hổng cho HS

Chuẩn bị: HS ôn tập kiến thức (khởi nghĩa Hai Bà Trng Âu Lạc I-VI)

GV ra đề, ghi đề trên bảng phụ

B Nội dung tiến hành

1 GV yêu cầu HS làm ra tập kiểm tra và nghiêm túc làm bài

2 GV treo đề với:

Phần I: Trắc nghiệm.

Câu 1: Khởi nghĩa Hai Bà Trng bùng nổ ở đâu? Vào thời gian nào?

A Cổ Loa (Đông Anh- Hà Nội) Năm 34

B Mê Linh (Vĩnh Phúc) Năm 40

C Luy Lâu (Thuận Thành - Bắc Ninh) Năm 43

D Núi Tùng (Thanh Hoá) Năm 248

Câu 2: Ngời lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trng là ngời nh thế nào?

A Phụ nữ tài giỏi, yêu nớc thơng dân

B Phụ nữ giàu lòng nhân ái, căm thù giặc

C Phụ nữ quyền quí giàu sang

D Kết hợp cả 3 ý trên

Câu 3: Trích lời Mã Viện: "-" Tại sao lại nhớ về vùng này nh vậy?

A Thời tiết ở đây quá khắc nghiệt

B Sợ sãi trớc tinh thân chiến đấu dũng cảm bất khuất của dân tộc ta

C Vì quân giặc bỏ mạng ở nơi này do bệnh tật…

1 Trình bày diễn biến khởi nghĩa Hai Bà Trng năm 40?

2 ý nghĩa lịch sử của khởi nghĩa? Nói lên tình cảm của em với nữ tớng Trng Trắc và Trng Nhị?

GV: Hết giờ, thu bài và chấm

Đáp án + Biểu điểm

Phần I: Câu 1: B; Câu 2: A, B; Câu 3: D (0,5.1 ý đúng)

Câu 4 (1,5đ): 1 Tô Định đợc cử làm thái thú Giao Chỉ

2 Khởi nghĩa Hai Bà Trng bùng nổ…

3 Kháng chiến chống quân xâm lợc Hán…

4 Khởi nghĩa Bà Triệu…

Phần II: Diễn biến: HS thuật từ 3/40 tế cờ GD Luy Lâu

- Cuộc khởi nghĩa Lí Bí tuy diễn ra trong thời gian ngắn nhng khi những quân đã

chiếm đợc hầu hết các quận huyện thuộc Giao Châu Nhà Lơng hai lần cho quân sang chiếm lại nhng hầu hết thất bại

- Việc Lí Bí xng đế và lập nớc Vạn Xuân có ý nghĩa to lớn đối với (việc) lịch sử dân tộc

2 T

t ởng, tình cảm

Sau hơn 600 năm bị phong kiến Phơng Bắc thống trị đồng hoá, cuộc khởi nghĩa Lí Bí

và nớc Vạn Xuân ra đời chứng tỏ sức sống mãnh liệt của dân tộc ta

? Vì sao chúng lại chia nớc ta làm nhiều

khu vực hành chính và lập nhiều huyện

- Thực hiện sự phân biệt đối xử trắng trợn

đó là sự bất công quá đáng

Về việc sắp đặt quan lại cai trị: nhà lơng thi hành chính sách phân biệt đối xử không cho ngời Việt giữ chức vụ quan trọng

- Tiến hành bóc lột dã man và tàn bạo (dãn chứng SGK) bọn quan lại từ lớn đến bé đều

ra sức vơ vét của cải của dân ta Thứ sử Giao Châu lúc này là Tiêu T nổi tiếng tham lam, gian ác, chính sử sách Trung Quốc cũng ghi nhận "Tiêu T tàn bạo mất lòng dân"

? Em có nhận xét gì về chính sách cai trị

của nhà Lơng đối với Giao châu?

? Vì sao họ căm giận giặc Lơng nh thế?

GV: Đó là 1 trong những nguyên nhân

thúc đẩy các cuộc khởi nghĩa bùng nổ và

tiêu biểu nhất là:

- Chính sách bóc lột tàn bạo, mất lòng dân khiến nhân dân vô cùng căm giận

- Vì thực tế chính sách khổ cực trăm bề của dân: đói, rét, thiếu thốn, thờng xuyên

bị bóc lột

2 Khởi nghĩa Lí Bí N ớc Vạn Xuân thành lập.

a) Lí Bí và quá trình chuẩn bị khởi nghĩa?

? Căn cứ vào SGK, em giới thiệu những

? Vì sao hào kiệt và nhân dân khắp nơi

h-ởng ứng cuộc khởi nghĩa của Lí Bí?

GV: Sử dụng lợc đồ khởi nghĩa thụât diễn

biến

- Lí Bí (Lí Bôn) quê Thái Bình (mạn Bắc Sơn Tây, phía tả ngạn sông Hồng)

- Trí sáng, mu việc lớn, liên lạc với thủ lĩnh ngời Việt ở các địc phơng Triệu Túc, Quang phục

- Lí Bí kéo quân ra Bắc qua Tùng Sơn (Phú Diễn) - Hậu Lộc thanh hoá yết đền Bà Triệu Tam Điệp (ninh Bình) Thái Bình (Sơn Tây).

- Khi nghĩa quân về đến Thái Bình thuộc Sơn Tây nhiều nghĩa quân kéo ra kết hợp thanh thế quân khởi nghĩa trở lên hùng mạnh CHiếm đợc nhiều quận huyện, Giao Châu, ái Châu, Đức Châu gần nh không còn giặc Tiêu T khiếp sợ vội bỏ thành Long Biên sang Trung Quốc Khởi nghĩa thắng lợi

? Em cso suy nghĩ gì về tính chất, ý nghĩa

của cuộc khởi nghĩa Lí Bí?

GV: Viết lên trang sử hào hùng của dân

tộc

- Khởi nghĩa diễn ra rộng khắp, đông đảo nhân dân tham gia, khắp đất nớc mạnh mẽ sôi nổi và nhanh chóng giành thắng lợi

- Khởi nghĩa giành độc lập chủ quyền của dân tộc, đánh đuổi giặc Lơng

- Tiếp nối truyền thống yêu nớc đánh giặc của dân tộc

A Chứng tỏ nớc ta có giang san bớ cõi riêng, sánh vai ngang, không lệ thuộc Trung Quốc

B Đó là ý chí của dân tộc tự chủ

C Cả 2 ý trên

- Việc đặt tên nớc Vạn Xuân thể hiện mong ớc đất nớc trờng tồn và tơi đẹp nh xuân về

III Củng cố, luyện tập.

1 Điền sự kiện lịch sử vào dấu(:):

- Năm 542:

- Năm 544:

2 Việc đặt tên nớc là Vạn Xuân có ý nghĩa nh thế nào?

3 Hớng dẫn bài tập: Cuối SGK, bài tập trên SGK + chuẩn bị bài 22

4 Kinh đô của nớc Vạn Xuân ở đâu?

A Mê Linh (Vĩnh Phú) C Phong Châu

B Cổ Loa (Đông Anh - Hà Nội) D Mảnh đất cửa sông Tô Lịch (Hà Nội)

- Khởi nghĩa Lí Bí bùng nôt, nhà Lơng nhà Tuỳ đã huy đọng lực lợng sang xâm lợc hòng lập lại chế độ đô hộ nh cũ.

- Cụôc kháng chiến chống quân Lơng trải qua 2 thời kì: Thời kì Lí Bí lãnh đạo và Triệu Quang Phục lãnh đạo

- Đến Hậu Lí Nam Đế nớc Vạn Xuân lại rơi vào ách thống trị của phong kiến Phơng Bắc

2 T

t ởng, tình cảm.

- Học tập tinh thần chiến đấu, lòng yêu Tổ quốc của ông cha

- Giáo dục ý chí kiên cờng, tự hào dân tộc

3 Kĩ năng: Rèn kĩ năng, phân tích, đọc bản đồ lịch sử.

Chuẩn bị: Lợc đồ nớc ta thế kỉ I-VI, bản đồ khởi nghĩa Lí Bí (treo tờng)

B Nội dung tiến hành.

1 Kiểm tra (Bảng phụ: bài tập lựa chọn đáp án đúng)

? Vì sao các hào kiệt và nhân dân khắp nơi hởng ứng cụôc khởi nghĩa Lí Bí?

A Vì họ oán hận quân Lơng và yêu nớc

B Mong muốn giành độc lập cho Tổ quốc

C Vì họ hiểu nhà Lơng là quân giặc tàn bạo và độc ác

D Cả 3 ý trên

? Thuật khởi nghĩa Lí Bí trên lợc đồ Âu Lạc I-VI? ý nghĩa chiến thắng?

* Bài mới:

Vào bài: Mùa xuân 544 cuộc khởi nghĩa Lí Bí đã tấn công Lí Bí lên ngôi hoàng đế và

đặt tên nớc là Vạn Xuân với hi vọng đất nớc, dtọc sẽ đợc trờng tồn Nhng tháng 5/545 phong kiến Phơng Bắc lúc này là triều đại nhà Lơng, đến nhà Tuỳ đã mang quân sang xâm lợc nớc ta Nhân dân ta chống trả quân xâm lợc

- 5/545 Dơng Phiêu thứ sử Giao Châu và

Trần Bá Tiên chỉ huy 1 đạo quân theo 2

đ-ờng thuỷ bọ tiến vào nớc ta

- Quân lơng thua đau muốn phục thù Vì hpong kiến Phơng Bắc vẫn nuôi âm mu xâm lợc nớc ta cho kì đợc Vơ vét boc lột sức ngời sức của, của Âu Lạc ta

- Nhà Lơng dồn sức vào cuộc tấn công xâm lợc làn thứ 3 này, cử những tên hiếu

chiến Quân thuỷ đánh vào Vịnh Bắc Bộ rồi tiến vào đất liền Cánh quân đờng bộ men theo đờng biển tiến vào sông Thơng

- Quân ta do Lí Nam Đế kéo quân đón đánh ở Lục Đầu (Hải Dơng)nhng vì lực lợng

địch quá mạnh, không cản đợc địch quân ta lui về giữ thành ở cửa sông Tô Lịch (Hà Nội) Cuộc chiến đấu diễn ra vo cùng quyết liệt Lí Nam Đế đem quân về giữ thành Gia

Định (Phú Thọ)

- Năm 546 quân Lơng chiếm Gia Ninh, Lí Nam Đế rút về Tân Xơng miền núi Phú Thọ, rồi đem quân đóng ở hồ Điển Triệt

? Tại sao Lí Nam Đế chọn hồ Điển Triệt

để đóng quân?

GV: Đợc sự ủng hộ của nhân dân các dân

tộc khôi phục đợc lực lợng Mùa thu 546

ông đem quân + thuyền bè ra đóng ở hồ

Điển Triệt, thả thuyền lá tre luyện quân

sĩ

? Quân Lơng đã làm gì trớc tình thế này?

GV: Lí Nam đế phải chạy vào đọng khuất

lão (Tam Nông - Phú Thọ)

- Năm 548 Lí Nam đế mất, Triệu Quang

Phục đợc Lí Nam đế trao toàn quyền lãnh

đạo

? Theo em sự thất bại của Lí Nam Đế có

phải là sự sụp đổ của nớc Vạn Xuân

(HS đọc về Lí Thiên Bảo và Lí Phật Tử)

- Không, vì cuộc chiến đấu của nhân dân ta còn tiếp tục dới sự lãnh đạo của Triệu Quang Phục đa quân về đầm Da Trạch, dùng chiến thụât du kích đánh bại quân L-

ơng

4 Triệu Quang Phục đánh bại quân L ơng.

? Em biết gì về Triệu Quang Phục?

GV: Triệu Quang Phục chọn Da Trạch làm

? Ông sử dụng chiến thuật nào?

GV: Nhân dân thờng gọi Triệu Quang

Phục là Dạ Trạch Vơng

? Âm mu của quân Lơng trong việc tiêu

diệt lực lợng của Triệu Quang Phục nh thế

nào? Chúng gặp khó khăn gì?

GV: Triệu Quang Phục phản công, đánh

tan quân Lơng, chiếm Long Biên

- Năm 550 cuộc kháng chiến kết thúc

thắng lợi Đất nớc ta sạch bóng quân thù

? Nguyên nhân nào dẫn tới thắng lợi của

cuộc kháng chiến chống quân Lơng xâm

l Triệu Quang Phục con trai Triệu Túc, ngl

ng-ời có công trong cuộc khởi nghĩa Lí Bí, một vị tớng trẻ có tài đợc Lí Nam Đế trao quyền chỉ huy nghĩa quân

- Đọc phần chữ nhỏ SGK: "Dạ Trạch mới tới đợc"

- Đánh du kích: ban ngày ẩn, đêm bất ngờ tấn công trại giặc, đánh úp giết, cớp vũ khí, lơng thực Cách đánh tài tình, mu trí, sáng tạo (liên hệ)

- Vậy Da Trạch tấn công nhng bị nghĩa quân chống trả quyết liệt Nhà Lơng có loạn Trần Bá Tiên về nớc Dơng Sân bất tài quân Lơng mệt mỏi

* - Sự lãnh đạo tài chí của chủ tớng Triệu

- Khởi nghĩa đợc đông đảo nhân dân ủng

hộ, hởng ứng, tinh thần chiến đấu đoàn kết dũng cảm của nghĩa quân

- Biết tận dụng địa thế hiểm yếu của Dạ Trạch với chiến thuật chiến tranh kháng chiến lâu dài

- Quân Lơng chán nản, bất động gặp khó khăn

* - Thể hiện truyền thống yêu nớc bất khuất

- Giành đợc độc lập dân tộc

* Nhân dân ta mãi biết ơn những ngời anh hùng dân tộc Lí Bí và Triệu Quang Phục Xứng danh truyền thống dân tộc anh hùng

5 N ớc Vạn Xuân độc lập đã kết thúc nh thế nào?

? Sau khi đánh bại giặc Lơng Triệu Quang

Phục đã làm gì?

GV kể: 571 Lý Phật Tử từ phía Nam kéo

quân về cớp ngôi Lý Phật Tử lên làm vua,

sử cũ gọi là Hậu Lí Nam Đế

- Triệu Quang Phục lên ngôi vua (Triệu Việt Vơng) và tổ chức lại chính quyền (550-570)

- Lí Phật Tử lên làm vua đợc hơn 30 năm (571-603)

GV: Sau đó nhà Tuỳ đòi Lí Phật Tử sanh chầu nhng ông kiên quyết không sang

? Vì sao nhà Tuỳ yêu cầu Lý Phật Tử sang

chầu?

? Tại sao Lý Phật Tử không sang?

(GV ông tích cực chuẩn bị lực lợng kháng

chiến) Dùng lợc đồ Âu Lạc chỉ những nơi

ông tăng quân: Long Biên (Ninh Bình), Ô

Diên (Hà Nội) đích thân cầm quân ở Cổ

Loa (Hà Nội)

? HS khá - giỏi: Trình bày diễn biến kháng

chiến chống nhà Tuỳ của Lý Phật Tử?

GV: Nớc Vạn Xuân kết thúc nớc ta rơi vào

tay giặc Tuỳ

* Mục đích của quân Tuỳ: nhân cơ hội Lý Phật Tử sang chầu để bắt hoặc giết ông, lập lại chế độ thống trị ở nớc ta nh trớc, phụ thuộc Trung Quốc

* Vì ông đề phòng mu đồ nham hiểm của giặc

- Năm 603, 10 vạn quân Tuỳ tấn công Vạn Xuân, Lý Phật Tử bị vây hãm ở Cổ Loa rồi

bị bắt giải về Trung Quốc

Cảm xúc: sự xót xa, nuối tiếc

Biết ơn Triệu Quang Phục, vua Lí Nam Đế

III Luyện tập, củng cố.