Văn biểu cảm

V ăn biểu cảm Còn gọi là văn trữ tình là kiểu văn bản có nội dung biểu đạt, t t-ởng, tình cảm, bộc lộ những cảm xúc của ngời viết-Thờng là những ấn tợng thầm kín, sâusắc về con ngời, sự

V¨n biÓu c¶m

I.Nhu cầu biểu cảm và văn biểu cảm.

1.Khái niệm.

Văn biểu cảm là loại văn thể hiện những tình cảm, cảm xúc, nói lên những rung động, những ý nghĩ trớc cảnh vật, con ngời và sự việc mà đối tợng hớng tới.

V ăn biểu cảm (Còn gọi là văn trữ tình) là kiểu văn bản có nội dung biểu đạt, t

t-ởng, tình cảm, bộc lộ những cảm xúc của ngời viết-Thờng là những ấn tợng thầm kín, sâusắc về con ngời, sự vật, về những kỉ niệm, những hồi ức khó quên trong cuộc đời mỗi conngời Vì vậy, văn biểu cảm có khả năng khơi gợi cảm xúc chân thành ở ngời đọc, tạo sự

đồng cảm ở ngời đọc và ngời viết Nh vậy văn biểu cảm ra đời là để đáp ứng nhu cầu tinhthần của con ngời Khi vui, khi buồn, khi hạnh phúc hay đau khổ, bao giờ con ngời cũngmuốn đợc thổ lộ , giãi bày, chia sẻ

So với khái niệm văn phát biểu cảm nghĩ (Về tác phẩm văn học, về nhân vật văn

học) trớc đây thì khái niệm văn biểu cảm rộng hơn nhiều bởi nó gắn với toàn bộ đời sống

tình cảm vốn rất phong phú, đa dạng của con ngời Một bài thơ trữ tình, một trang tuỳ bút,những cảm xúc khi đọc một tác phẩm văn học hay đứng trớc một cảnh đẹp thiênnhiên đều là những văn bản biểu cảm

Nếu không miêu tả một cảnh vật, một sự vật cụ thể , nếu không kể một câu chuyện

cụ thể thì nhà văn lấy gì, dựa vào gì mà biểu cảm ?Văn biểu cảm phải có nội dung hiệnthực và có yếu tố trữ tình Bởi lẽ văn chơng phải từ cuộc sống mà có, rồi lại phải từ tácphẩm mà trở về cuộc sống đó là những điều cần biết

tốt( )nhiều kì quan hơn, và cảnh đẹp luôn luôn thay đổi nối tiếp

Chỉ trong một ngày xe tốc độ không cần nhanh lắm, buổi sớm tan sơng, anh lăn xequa mặt cầu sông Đà, thì vàng mặt trời xe anh đã tới Cốc Lếu Lại vợt cầu to mà sang sông Hồng, dừng lại ở mép phố Lào Cai chỗ bờ sông, mà cái nhìn mặt giời của anh, buổi

sáng nó còn chiếu xuống mặt cấúăt sông Đà thì buổi chiều cùng ngày nó lại tô đỏ thêm

sông Hồng đây, và nhuộm tía cả mấy ngọn núi lam Ngũ Chi Sơn đang nh cái bàn tay Lào Cai xoè đủ năm ngón mà chào khách từ xa lại Chao ơi, chỉ trong một ngày mà vợt

qua hai con sông hùng vĩ của Miền Bắc ; qua đất Tam Đờng núi nhú nhú lên nh 99 cái

bánh bao tày đình ; qua cánh đồng Bình L mà ao lớn, ao con đng 99 cái đĩa đựng tài

báo ; băng qua dãy Pu Cam Cáp ngọn lênh khênh trên trờiTây Bắc ; rồi là lọt vào trận

địa tiền tiêu của hệ Hoàng Liên Sơn hiểm trở, và chọc thủng xong mấy dặm sơng mù buốt

óc thì lồ lộ bên tay phải anh là đỉnh Phan Xi Păng cao nhất Tổ Quốc tơi đẹp ta đấy ! lại

mây Ô Quy Hồ đang đội mũ cho Phan Xi Păng tuyệt đỉnh, và hết đèo Ô Quy Hồ thì qua

khu rừng thừa lơng Sa Pa mà thẳng ruổi về thành phố biên phòng Lào Cai

(Trích tuỳ bút Tây Bắc và Lào Cai-Nguyễn Tuân)

->Đây là một trích đoạn trong bài tuỳ bút Tây Bắc và Lào Cai của Nguyễn Tuân,

tiêu biểu cho văn biểu cảm Nội dung hiện thực của đoạn văn này là cảnh quan Lào Cai

vô cùng hùng vĩ Từ Lai Châu đến Lào Cai phải một ngày xe, phải vợt qua hai con sônglớn : Sông Đà và Sông Hồng Bao kì quan đẹp dần dần hiện ra : Ngũ Chỉ Sơn, đất Tam Đ-ờng, cánh đồng Bình L, dãy Pu Cam Cáp, sơn hệ Hoàng Liên Sơn, đỉnh Phan Xi Păng, đèo

Ô Quy Hồ, Tác giả vừa miêu tả, vừa biểu cảm qua những ấn dụ, so sánh và nhân hoá

rất sáng tạo tài hoa Nào Ngũ Chỉ Sơn Nh cái bàn tay của Lào Cai xoè đủ năm ngón mà

chào khách từ xa lại, Nào là 99 ngọn núi ở đất Tam Đờng nhú nhú lên nh 99 cái

bánh bao tày đình Nào là 99 cái ao, hồ ở cánh đồng Bình L Nh 99 cái đĩa đựng tài báo

Còn có mây Ô Quy Hồ nh “Đang đội mũ cho Phan Xi Păng có lúc tác giả biểu cảm một

cách trực tiếp Chao ơi chỉ trong một ngỳ mà vợt qua hai con sông hùng vĩ của Miền

Bắc hoặc ồ lộ bên tay phải anh là đỉnh Phan Xi Păng cao nhất Tổ quốc tơi đẹp ta

đấy !

Đoạn văn thể hiện một bút pháp tài hoa, độc đáo, Bức tranh thiện nhiênTây Bắcmạng vẻ đẹp hùng vĩ , tráng lệ Tình yêu sông núi Lào Cai và niềm tự hào về Tổ Quốcthân yêu dào dạt trang văn đó là miêu tả và biểu cảm

Qua đó, ta càng thấy rõ, nếu quan niệm Văn biểu cảm không nhằm kể một chuyện gì hay miêu tả một cái gì thuần tuý là một quan niệm không đúng, không đầy dủ.

Ví dụ(b)

Đến làng, mặt trời cha tắt Thằng bé Heng tháo cây súng suống đất gọi to :

-Ngời già ơ có khách đấy!

ở mỗi cửa nhà ló ra bốn, năm cái đầu ngơ ngác Những cặp mắt tròn xoe, rồi nhữngtiếng ré lên và những tiếng reo:

-Giàng ơi! Tnú, thằng Tnú, thằng Tnú! Nó về rồi…mày về thật đó hả Tnú?

Có những ngời không kịp bớc xuống thang, nhảy phóc một cái từ trên sàn nhàxuống dới đất Những bà già-trời ơi bà cụ Leng còn sống kia à! Lụm cụm bò xuống cầuthang, từng bậc, từng bậc vừa chửi:

-Con cháu! Ma bắt mày, thằng quỷ! Mày không chờ tao chết rồi về một thể có

đ-ợc không !

ở các nhà vẫn còn những đầu lấp ló : Các cô không chạy ra, chỉ ngồi trong nhà cờirúc rích Cả làng đã vây chặt quanh Tnú Anh nhận ra tất cả Ông già Tâng này, vẫnchùm râu quai nón đó chỉ thêm cái ống điếu dài gò bằng sắt máy bay trực thăng :Anh Pronày, trông già hẳn đi ; chị Blom này, tóc đã lốm đốm bạc ; bà già Prôi này, đã rụng hết cảhai hàm răng rồi Một lũ trẻ lau nhau đứa nào, đứa ấy mặt mày nhem nhuốc khói xà lu.Còn ông già Mết đâu rồi ? Tnú định hỏi :

-Cụ Mết đâu ?

Một bàn tay nặng trích nắm chặt láy vai anh nh một kìm sắt Anh quay lại : CụMừta ! Ông cụ vẫn quắc thớc nh xa, râu bây giờ đã dài tới ngực và vẫn đen bóng, mắt vẫnsáng và xếch ngợc, vết sẹo ở má bên phải vẫn láng bóng Ông ở trần, ngực cũng nh mộtcây xà nu lớn Ông cụ đẩy Tnú ra một bớc, nhìn anh từ đầu đến chân rồi phá ra cời :-Hà hà ! đeo cả tom-xông về à anh lực lợng Đợc!

Tnú hiểu ý ông cụ Ông không bao giờ khen “tốt”, “giỏi”những khi vừa ý nhất, ông

chỉ nói “đợc!“

Lúc ông cụ Mết nói, mọi ngơì đều im bặt Ông nói nh ra lệnh, 60 tuổi rồi mà tiếngnói vẫn ồ ồ, dội vang trong lồng ngực

-Cấp chỉ huy cho về mấy đêm? Một đêm à, đợc!Cho một đêm về một đêm, cho hai

đêm về hai đêm, phải chấp hành cho đúng Đêm nay mày ở nhà tau”

(…)

(Trích “Rừng xà nu“-Nguyễn Trung Thành)

->đoạn trích này trích trong truyện “Rừng xà nu“ của nhà văn Nguyễn Trung

Thành, viết vào năm 1965 thời kì kháng chiến chống Mĩ Đoạn văn kể lại niềm hân hoan,

hồ hởi, mừng vui tíu tít của bà con dân làngô Man đón anh Tnú đi giải phóng quân vềthăm làng một đêm; ghi lại cảnh cụ Mết già làng đi gặp Tnú, đứa con yêu thơng của ngờiStrá Tính chất anh hùng phi thờng của vị già làng Một thủ lĩnh quân s tài ba của làng XôMan đợc khắc hoạ và ngợi ca Nghệ thuật kể chuyện, nghệ thuật tả ngời với bao chi tiết

đầy ấn tợng và giàu biểu cảm Niềm vui hạnh ngộ dạt dào trang văn Văn biểu cảm là thế

đấy!

2.văn biểu cảm còn gọi là trữ tình, rất phong phú và đa dạng ; nó bao gồm các thể

loại văn học nh ca dao, dân ca trữ tình, thơ trữ tình, tuỳ bút

->bài ca dao Trăng bao nhiêu tuổi trăng già đợc viết bằng thơ lục bát và câu hỏi tu

từ Trăng và núi là hai ẩn dụ, sự đối đáp ở đây không phải là câu đó về thiên nhiên(núi,trăng)nh có nhiều ngời đã nhầm tởng Mà là sự giao duyên, ớm duyên rất tình tứ, tế nhịcủa trai gái làng quê ngày xa Một cách tỏ tình rất duyên dáng và biểu cảm

b, Mẹ

-Tra về đến sau đồiGọi con nh mọi bận

Mà không nghe trả lờiThì mẹ ơi đừng giậnNhìn vở bài toán đốCon làm còn dở dang

Bỏ quên bên cửa sổ

Đừng bảo con không ngoan

Sân nhà đầy lá rụng

Mẹ đừng trách con lờiThấy áo con đẫm máu

Đừng, đừng khóc mẹ ơi!

-Giặc Mĩ nó nhắm con

Mà bắn vào tim mẹ

Đừng khóc con mẹ nhéKhóc sao hả căm thù!

(Nguyễn Lê)

-Bài thơ “mẹ“ của Nguyễn Lên nói lên nỗi đau đớn và lòng căm thù của ngời mẹ

có đứa con ngoan bị máy bay giặc Mĩ bắn chết Vở bài toán đó còn dở dang con để lại bêncửa sổ; chiếc áo đẫm máu của con…nh những vật kí thác đớn đau Hồn con hiện về nói với

mẹ, an ủi mẹ Con vốn rất ngoan ngoãn, nhng nay không thể nào quét sân giúp mẹ nữa

rồi… Giặc Mĩ bắn chết con là chúng bắn vào tim mẹ “Dừng khóc con mẹ nhé”,vì khóc

con “Sao hả căm thù” mẹ ơi! Một tứ thơ rất độc đáo nói lên lòng đau xót thơng con và

căm thù giặc Mĩ của bà mẹ Việt Nam Nhà thơ biểu lộ lòng cảm thơng đau đớn đối vớinhững em thơ gần xa đã bị giặc Mĩ giết hại một cách tàn ác

c.,Lan nhớ mẹ nhng biết nghe lời mẹ, thành thử những lần đợc về thăm nhà nh buổi chiềunay thật hiếm hoi đối với em Em háo hức và vui sớng nh chim sổ lồng

Sau gần hai tiếng đồng hồ đạp xe, bây giờ trớc mắt em là con sông Văn dạt dàosóng nớc và con phà cần mẫn ngày đêm nối liền hai đầu bến Đã từ ba năm nay kể từ khi

ra thành phố học thì dòng sông ấy, con phà ấy đã trở thành thân thuộc, gắn bó với em.Dòng nớc đỏ phù sa mênh mông, trải dài nh một dải lụa đào nối liền chân trời này vớichân trời khác Hai bên sông vẫn là những con đê thân thuộc, những lò ghạch hoang,những cây nậu lá xanh tím dầm chân trong bãi ngập phù sa , những con thuyền nan bé nhỏ

dập dềnh trên sông nớc… “Sông ơi! Sông có từ bao giờ mà để cho bao ngời yêu mến?

Cho bao nhiêu con kênh mở lòng mình ra đón dòng nớc ngọt dẫn vào đồng nuôi cây lúa tốt tơi, cho bao nhiêu ngời thả lới buông câu? Và để cho em mỗi lần nhớ quê, nhớ

mẹ lại nhớ sông, nhớ bến? Có phải mỗi một miền quê, mỗi một con ngời có một dòng sông riêng của mình phải không? “

Con phà đã rời bến, đã sang sông Tiếng máy bay nghe thật giòn giã, thật vui vàmũi tàu băng băng rẽ nớc, để lại sau lng những con sóng trắng xo, cuộn chảy, những cánhhải âu chao lợn dập dờn trên sóng nớc…Chỉ một lát nữa thôi em sẽ đợc gặp mẹ, sà vào

lòng mẹ mà nói “Mẹ ơi con nhớ mẹ quá!“ Em sẽ kể cho mẹ nghe bài văn vừa mới làm.

Em tin rằng mẹ sẽ vui lòng với những ý nghĩ của em”

(Trích “Chuyện cổ tích thời hiện đại”-Nguyễn Dơng Thẩm)

-Đó là tâm trạng của Lan trở về thăm mẹ sau những tháng ngày đi học xa Lan bồihồi ngắm dòng sông Văn đỏ phù sa, nghe tiếng máy giòn giã, nhìn những con hải âu chao

lợn…rồi bồi hồi nhớ về dòng sông quê nhà “Sông ơi! sông có từ bao giờ““ Tình yêu

dòng sônggắn liền với tình thơng nhớ mẹ; bao cảm xúc dào dạt, xôn xao trong lòng cô nữsinh Trang văn xuôi thấm đẫm chất thơ: Giọng văn nhẹ nhàng, gợi cảm; cảnh và tình hoàhợp, không gian nghệ thuật và tâm trạng nghệ thuật đồng hiện Con sông và tâm hồn mẹ

đã choán ngợp và ôm trọn tâm hồn Lan Chất thơ và cảm xúc ấy làm nên sắc điệu trữ tìnhcủa trang văn xuôi này

3.Tình cảm trong văn biểu cảm thờng là những tình cảm đẹp, thấm nhuần t tởng nhân

văn (Nh tình yêu gia đình, yêu quê hơng, đất nớc, lòng thơng ngời, yêu thiên nhiên,

thái độ khinh bỉ căm ghét đối với mọi xấu xa, độc ác ở trên đời).

4.Văn biểu cảm có lúc là cảm xúc, tình cảm đợc biểu lộ một cách tực tiếp, rất sôI nổi,

nồng nàn nh những tiếng kêu, lời than, có lúc đợc diễn tả một cách gián tiếp qua tự sự,miêu tả…

II.Đặc điểm của văn biểu cảm.

1.Để biểu đạt tình cảm ấy, ngời viết có thể chọn một hình ảnh có ý nghĩa ẩn dụ

t-ợng trng (Một đồ vật, một loài cây cỏ, một danh lam thắng cảnh, hay một hiện tt-ợng nào

đó) để gửi gắm cảm xúc, ý ngĩ của mình, trang trải nỗi lòng mình một cách thầm kín

hoặc nồng hậu, mãnh liệt, thiết tha

Vd Băng Sơn qua bài “Tấm gơng“ đã lấy tấm gơng làm ẩn dụđể ca ngợi những

đức tính tốt đẹpcủa con ngời, của tình bạn trung thực, chân thành, thẳng thắn, không

nói dối, không nịnh hót hay độc ác với bất cứ ai Đồng thời tác giả chỉ rõ: có một gơng

mặt đẹp quả là môt hạnh phúc lúc soi gơng; nếu có một tâm hồn đẹp đẽ để soi vào tấm

có ý nghĩa Nghe những câu ca dao, ta không chỉ cảm thông, yêu mến va khâm phục ngờilao động mà còn tự nhắc nhở mình phải biết sống nhân ái, sống có nghị lực, có ớc mơ vàhoài bão

Xét về phơng thức biểu hiện thì có biểu cảm trực tiếp (Bằng những từ ngữ trực tiếp

gợi ra tình cảm); biểu cảm gián tiếp (Thông qua miêu tả một hình ảnh, kể một câu chuyện nào đó để khơi gợi tình cảm…) Nh vậy có nghĩa là khi viết văn biểu cảm rất cần

3.Bài văn biểu cảm chỉ thật sự có giá trị khi tình cảm và t tởng hoà quyện với nhau một

cách chặt chẽ Cảm xúc phải chân thực trong sáng, t tởng phải tiến bộ, đúng đắn Câu văn,lời văn, giọng văn phải biểu cảm

4.Bài tập.

Bài 1.Trong những trờng hợp sau đây, trờng hợp nào cần sử dụng văn biểu cảm ?

a,Giới thiệu về ngôi trờng của mình

b,Lời từ biệt khi chia tay với trờng cũ

c,Bản thông báo về kế hoạch tổ chức lễ khai giảng năm học mới

d,Nỗi niềm cảm xúc trớc khi bớc vào năm học mới

g,Lòng biết ơn đối với công lao của cha mẹ

h,Thay lời một trong hai con búp bê thuật lại truyện “Cuộc chia tay của những

con búp bê“

*Bài 2.Cho bài thơ:

Mây và bông Trên trời mây trắng nh bông

ở dới cánh đồng bông trắng nh mây.

Hỡi cô má đỏ hây hây

Đội bông nh thể đội Mây về làng.

Ngô Văn Phú

a,Hãy chỉ rõ sự kết hợp giữa biểu cảm trực tiếp và biểu cảm gián tiếp trong bài thơ.b,Qua những phơng tiện ấy, tác giả đã biểu đạt đợc t tởng, tình cảm gì ?

Bài 3 Gạch chân dới những câu văn có nội dung biểu cảm gián tiếp trong đoạn văn sau và

nêu rõ cảm xúc của tác giả

Tôi dậy từ canh t Còn tối đất, cố đi mãi trên đá đầu s, ra thấu đầu mũi đảo Và ngồi đó rình mặt trời lên Điều là tôi dự đoán thật là không sai Sau trận bão, chân trời, ngấn bể sạch nh tấm kính lau hết mây hết bụi Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kì hết Tròn trĩnh phúc hậu nh lòng đỏ một quả trứng thiên nhiên đầy đặn Quả trứng hồng hào thăm thẳm và đờng bệ đặt lên một mâm bạc đờng kính cái mâm rộng

nh một trời màu ngọc trai nớc biển ửng hồng Y nh một mâm lễ phẩm tiến ra từ trong bình minh để mừng cho sự trờng thọ của tất cả ngời chài lới trên muôn thủa biển

Đông Vài chiếc nhạn mùa thu chao đi chao lại trên mâm bể sáng dần trên cái chất bạc nén Một con hải âu bay ngang, là là nhịp cánh

Bài 4 Có hai đoạn văn bản cùng nói về cây tre nh sau:

(1)Luỹ giữa cũng toàn tre nhng là loại tre thẳng (tre hoá) Luỹ trong cùng tre càng

thẳng hơn Tre óng chuốt vơn thẳng tắp, ngọn không dày và rậm nh tre gai Suốt năm tre

xanh rờn và đầy sức sống (Ngô Văn Phú)

(2)Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác nhau, nhng cùng một mầm non măng mọc thẳng Vào đâu tre cũng sống, ở đâu tre cũng xanh tốt Dáng tre vơn mộc mạc, màu tre tơi nhũn nhặn Rồi tre lớn lên, cứng cáp, dẻo dai, vững chắc Tre trông thanh cao giản dị chí khí nh ngời (Thép Mới)

So sánh để chỉ ra điểm khác nhau về phơng thức biểu đạt của hai đoạn văn bản trên

và nêu rõ đoạn văn bản nào thuộc phơng thức biểu cảm ? Vì sao ?

III.Đề văn biểu cảm-cách làm bài văn biểu cảm

1.Đề văn biểu cảm.

Hiện tực cuộc sống vô cùng phogn phú, muôn màu, muôn vẻ nên văn biểu cảm,

đề văn biểu cảm cũng rất đa dạng về đối tợng biểu cảm vàtình cảm cần biểu hiện.Nhng

tính mức độ là một trong nguyên tắc quan trọngcủa việc dạy và học Trong đó môn ngữ

văn Chơng trình “Ngữ văn 7“ giới hạn về đề văn biểu cảm nh sau:

a,Cảm nghĩ về dòng sông (hoặc dãy núi, cánh đồng, vờn cây“)

b,Cảm nghĩ về đêm trăng trung thu.

c,Cảm nghĩ về nụ cời của mẹ.

d,Vui buồn tuổi thơ.

e,Loại cây em yêu.

-Muốn tìm ý cho bài văn biểu cảm thì phải hình dung cụ thể đối tợng biểu cảm (cảnh vật, sự việc) trong thời gian và không gian, nói lên những cảm xúc, ý nghĩ của mình qua các đối tợngđó Nghĩa là phải biểu cảm qua miêu tả và tự sự cụ thể.

-Diễn đạt bằng lời văn hình tợng và gợi cảm.

(2)Kể những kỉ niệm gắn bó với quê.

(3)Giới thiệu những ngời thân ở quê

(4)MIêu tả hình ảnh làng quê khi chia tay

(5)Nỗi nhớ nhung, xúc động, khao khát muốn đợc ở lại quê

(6)Lời chia tay và hẹn gặp lại

a,Theo em việc tìm ý và sắp xếp ý nh vậy đã đạt yêu cầu cha? Nói rõ ý kiến của em.b,Lập dàn ý cho đề văn trên

Bài 3.Ghi lại dàn ý diễn biến cảm xúc của Tế Hanh trong bài thơ sau:

Nhớ con sông quê hơngQuê hơng tôi có con sông xanh biếcNớc gơng trong soi tóc những hàng treTâm hồn tôi là một buổi tra hè

Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng

Chẳng biết nớc có giữ ngày ,giữ thángGiữ bao nhiêu kỉ niệm giữa dòng trôi?

Hỡi con sông đã tắm cả đời tôi!

Tôi giữ mãi mối tình mới mẻSông của quê hơng, sông của tuổi trẻSông của Miền Nam nớc Việt thân yêu

Khi bờ tre rúi rít tiếng chim kêuKhi mặt nớc chập chờn con cá nhảyBạn bè tôi túm năm tụm bảy

Bầy chim non bơi lội trên sôngTôi dang tay ôm nớc vào lòngSông mở nớc ôm tôi vào dạChúng tôi lớn lên mỗi ngời mỗi ngả

Kẻ sớm khuya chài lới bên sông

Kẻ cuốc cày ma nắng ngoài đồngTôi cầm súng xa nhà đi kháng chiếnNhng lòng tôi nnh nguồn, gió biểnVẫn trở về lu luyến bên sông

Tôi hôm nay sống trong lòng Miền Bắc

Sờ lên ngực nghe trái tim thầm nhắc

Hai tiếng thiêng liêng, hai tiếng “Miền Nam“

Tôi nhớ không nguôi ánh nắng màu vàngTôi quên sao đợc sắc trời xanh biếcTôi nhớ cả những ngời không quuen biết…

Có những tra tôi đứng dới hàng câyBỗng nghe dâng cả một nỗi tràn đầyHình ảnh con sông quê mát rợiLai láng chảy lòng tôi nh suối tớiQuê hơng ơi ! lòng tôi cũng nh sôngTình Bắc Nam chung chảy một dòng

Không ghềnh thác nào ngăn cản đợcTôi sẽ lại nơi tôi hằng mong ớcTôi sẽ về sông nớc của quê hơngTôi sẽ về sông nớc của tình thơng.

b,Hãy dựa vào dàn ý mà em vừa lập để viết thành bài văn xuôi biểu cảm

c.Bạn Nam đã viết bài văn nh sau:

Tôi sinh ra và lớn lên trên mảnh đất quảng ngãi anh hùng quê hơng tôi có consông trà khúc nớc xanh biếc quanh bờ sông là những rặng tre ngả mình soi bóng Ngày tậpkết ra bắc nh bao cán bộ chiến sĩ cách mạng khác tôi ra đi mang theo lòng thơng nhớ thathiết ngời thân bà con quê hơng và dòng sông thân yêu

Tôi nhớ khi còn bé bọn chúng tôi nh bầy chim non, đứa nào đứa nấy tranh nhaunhảy xuống sông tắm mát tiếng cời đùa trạn ngập khắp sông Tôi dang rộng tay ôm nớcvào lòng, sông cũng dang rộng đôi tay nớc ôm tôi vào dạ chúng tôi ôm nhau thắm thiết

nh thế mà quên cả thời gian giờ đây không đợc quay trở lại kỉ niệm xa, nhng tôi luôn giữmãi trong lòng những giây phút tôi và sông quấn quýt bên nhau Khi lớn lên mỗi ngờichúng tôi một ngảkẻ cầm súng đi đánh giặc ,kẻ làm ruộng dù vậy, lòng tôi nh ma lại trở

về nguồn, gió biển lại thổi vào đất liền vẫn lu luyến, không muốn rời xa sông

Tôi nhớ gia đình, ngời thân, bạn bè đã đành, còn nhớ cả những ngời mà tôi khôngquen biết Nỗi nhớ ấy tràn ngập trong tôi, lai láng nh sông quê tới đẫm cánh đồng đngkhát tình cảm thơng nhớ ấy đã nối liền hai miền nam bắc chung một ngôi nhà việt nam.Không một ghềnh thác nào ngăn nổi dòng chảy của tình cảm ấy.hôm nay, sống trong lòngmiền bắc, trái tim tôi vẫn luôn hớng về mảnh đất Miền Nam thiêng liêng, anh hùng Tôikhông sao quên đợc ánh nắng màu vàng trên sông quê với màu trời xanh biếc không mộtgợn mây Không biết bao giờ tôi mới đợc trở về quê hơng? Nhng tôi vẫn tin rằng nớc nhà

sẽ hoà bình, thống nhất, nhất định tôi sẽ về nơi tôi hằng thơng nhớ, sẽ về với mảnh đấtQuảng Ngãi anh hùng Điểu tôi mong ớc hơn cả là đựơc trở lại với con sông quê hơnghiền hoà và ngày ngày đợc làm thơ bên sông, dới bóng mát của tre, tôi sẽ viết nhiều hơnnữa về con sông quê hơng của mình

Tôi yêu dòng sông quê nồng nàn, ngây ngất nh ánh nắng tra hè tràn ngập gay gắt.Sống trên đất bắc, lòng tôi tự hỏi không biết sông có còn giữ những kỉ niệm của tôi vớisông nữa không Thế rồi tôi lại trả lời nỗi băn khoăn ấy là có, nh để hi vọng là sông cũng

nh tôi sẽ giữ mãi mối tình lúc nào cũng mới mẻ thắm nồng bởi vì dòng sông đó chính làquê hơng, là miền nam trong trái tim tôi

*Em có nhận xét gì về cách làm bài của bạn Nam (cách diễn đạt, dấu câu, bốcục…)

c,Bài văn tham khảo.

Tôi sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Quảng Ngãi anh hùng Quê hơng tôi có consông Trà Khúc nớc xanh biếc Quanh bờ sông là những rặng tre ngả mình soi bóng Ngàytập kết ra Bắc, nh bao cán bộ chiến sĩ cách mạng khác, tôi ra đi mang theo lòng thơng nhớtha thiết ngời thân, bà con, quê hơng và dòng sông thân yêu

Tôi yêu dòng sông quê nồng nàn, ngây ngất nh ánh nắng tra hè tràn ngập gay gắt.Sống trên đất Bắc, lòng tôi tự hỏi không biết sông có còn giữ những kỉ niệm của tôi vớisông nữa không? Thế rồi tôi lại trả lời nỗi băn khoăn ấy là co, nh để hi vọng là sông cũng

nh tôi sẽ giữ mãi mối tình lúc nào cũng mới mẻ, thắm nồng Bởi vì dòng sông đó chính làquê hơng, là Miền Nam trong trái tim tôi

Tôi nhớ khi còn bé , bọn chúng tôi nh bầy chim non, đứa nào đứa nấy tranh nhaunhảy xuống sông tắm mát, tiếng cời đùa trạn ngập khắp sông Tôi dang rộng tay ôm nớcvào lòng, sông cũng dang rộng đôi tay nớc ôm tôi vào dạ Chúng tôi ôm nhau thắm thiết

nh thế mà quên cả thời gian Giờ đây, không đợc quay trở lại kỉ niệm xa, nhng tôi luôn giữmãi trong lòng những giây phút tôi và sông quấn quýt bên nhau Khi lớn lên mỗi ngờichúng tôi một ngả, kẻ cầm súng đi đánh giặc ,kẻ làm ruộng Dù vậy, lòng tôi nh ma lại trở

về nguồn, gió biển lại thổi vào đất liền vẫn lu luyến, không muốn rời xa sông

Hôm nay, sống trong lòng Miền Bắc, trái tim tôi vẫn luôn hớng về mảnh đất MiềnNam thiêng liêng, anh hùng Tôi không sao quên đợc ánh nắng màu vàng trên sông quêvới màu trời xanh biếc không một gợn mây Tôi nhớ gia đình, ngời thân, bạn bè đã đành,còn nhớ cả những ngời mà tôi khôgn quen biết Nỗi nhớ ấy tràn ngập trong tôi, lai láng

nh sông quê tới đẫm cánh đồng đng khát Tình cảm thơng nhớ ấy đã nối liền hai miềnNam Bắc chung một ngôi nhà Việt Nam Không một ghềnh thác nào ngăn nổi dòng chảycủa tình cảm ấy

Không biết bao giờ tôi mới đợc trở về quê hơng? Nhng tôi vẫn tin rằng nớc nhà sẽhoà bình, thống nhất, nhất định tôi sẽ về nơi tôi hằng thơng nhớ, sẽ về với mảnh đấtQuảng Ngãi anh hùng Điểu tôi mong ớc hơn cả là đựơc trở lại với con sông quê hơnghiền hoà và ngày ngày đợc làm thơ bên sông, dới bóng mát của tre, tôi sẽ viết nhiều hơnnữa về con sông quê hơng của mình

(Bài làm của học sinh)

Bài 4 Để chuẩn bị cho giờ “Luyện tập cách làm văn biểu cảm“ cô giáo ra trớc hai đề

văn để cả lớp suy nghĩ:

*Đề 1: Cánh diều tuổi thơ.

Đề 2: Cánh diều tuổi thơ trong kí ức của em.

An cho rằng: Hai đề bài co yêu cầu nh nhau Bình cho rằng: Hai đề bài vừa có yêucầu chung lại vừa có yêu cầu riêng khác nhau Theo em câu trả lời nào đúng? Vì sao?

Bài5 Trong giờ “Luyện tập kĩ năng viết bài “ cô giáo đa ra một văn bản nh sau:

đáy hồ , he hé nở vừa thấy một cáI nhuỵ vàng lấm tấm Thật là:

“Trong đầm gì đẹp bằng sen“

Hoa sở dĩ quý là bởi tính chất đạm bạc, màu không sặc sỡ, chỉ lạt mà giữ bền, mùikhông nồng nàn, chỉ thoang thoảng mà thơm lâu, và bởi cái phẩm cách tanh cao, thân sintrởng nơi ô trọc nhng

“Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn“

Khi cô giáo nêu câu hỏi : “Đây có phải là văn biểu cảm không?“ Nam nhanh nhảu trả lời : “Tha cô đúng là văn biểu cảm rồi ạ“ Cô giáo phê bình Nam trả lời hấp

tấp, thiếu suy nghĩ Theo em vì sao cô giáo nhận xét nh vậy?

Bài 6 Hãy viết một bài văn biểu cảm ngắn với tựa đề “Hoa phợng“

IV.cách lập ý của bài văn biểu cảm