ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT SỐ 11 1. Tên môn học: KẾ TOÁN NGÂN HÀNG 2. Giảng viên: Họ và tên Học vị Trương Thị Hồng Tiến sĩ Nguyễn Quốc Anh Thạc sĩ Nguyễn Ngọc Hân CN
Trang 1KHOA NGÂN HÀNG
ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT SỐ 11
1 Tên môn học: KẾ TOÁN NGÂN HÀNG
2 Giảng viên:
Trương Thị Hồng Tiến sĩ
3 Bậc đào tạo: Đại học Hệ đào tạo: Chính quy Khóa 35
4 Thời lượng:
Số giờ lý thuyết trên lớp: 35 tiết
Thuyết trình, bài tập nhóm: 10 tiết
5 Điều kiện tiên quyết :
Để có thể tiếp thu và hiểu tốt về môn học này đòi hỏi sinh viên phải học trước các môn học: Tiền tệ ngân hàng, nghiệp vụ ngân hàng, thanh toán quốc tế và tín dụng ngân hàng
6 Mô tả vắn tắt học phần:
Kế toán ngân hàng bao gồm kế toán tại các Tổ chức tín dụng và tại Ngân hàng Nhà nước Tuy nhiên giới hạn môn học tập trung xử lý kế toán tại các Tổ chức tín dụng mà trong đó đặc biệt nhấn mạnh kế toán tại các Ngân hàng thương mại Kế toán ngân hàng có vai trò đặc biệt trong việc cung cấp các số liệu, phản ánh tình hình huy động và sử dụng vốn của ngân hàng, thông qua nghiệp vụ kế toán về huy động vốn, cho vay phản ánh phần nào tình hình kinh tế xã hội và việc sử dụng vốn của các đơn vị kinh tế có hiệu quả hay không
Trang 2Kế toán ngân hàng sử dụng thước đo bằng tiền để phản ánh các nghiệp vụ kinh doanh của ngân hàng như kinh doanh vàng, ngoại tệ, kinh doanh chứng khoán,…Nhìn chung là toàn
bộ nguồn vốn, cơ cấu hình thành các nguồn vốn và việc sử dụng vốn trong ngân hàng, từ
đó xác định nghĩa vụ nộp thuế cho Ngân sách Nhà nước, lợi nhuận còn lại cũng như việc phân chia lợi nhuận trong ngân hàng
7 Mục tiêu:
Qua môn học này, sinh viên không những được cung cấp kiến thức kế toán trong lĩnh vực ngân hàng mà còn có điều kiện ôn lại toàn bộ nghiệp vụ kinh doanh của ngân hàng
8 Phương pháp giảng dạy:
Sử dụng phương pháp nghe giảng những vấn đề cơ bản, đặt và giải quyết các tình huống thực tế , trong đó xen kẽ một số tiết để sinh viên thuyết trình và sửa bài tập
9 Phương pháp đánh giá :
Điểm quá trình: dựa trên bài tập nhóm, thuyết trình theo nhóm của sinh viên, chiếm 30% tổng điểm kết thúc học phần
Điểm thi hết môn: dựa vào kết quả làm bài thi hết môn của sinh viên, chiếm 70% tổng điểm kết thúc học phần
10 Tài liệu :
a) Tài liệu tham khảo chính:
Lý thuyết – bài tập & bài giải Kế toán ngân hàng (2008), TS Trương Thị Hồng, Nhà xuất bản Lao Động
234 Sơ đồ Kế toán ngân hàng (2008), TS Trương Thị Hồng, Nhà xuất bản Lao Động Các văn bàn pháp lý liên quan đế xử lý kế toán tại các Tổ chức tín dụng
Trang Web: www.sbv.gov.vn
b) Tài liệu tham khảo khác
Bài tập tình huống về kế toán ngân hàng (2009), TS Trương Thị Hồng, Nhà xuất bản Lao Động
Lý thuyết và bài tập Kế toán ngân hàng (2004), Nhà xuất bản Tài chính
Trang 3Lý thuyết Kế toán ngân hàng (2002), Nguyễn Đức Long, chủ biên – Học viện ngân hàng, lưu hành nội bộ
Các văn bản của Ngân hàng Nhà nước về Kế toán ngân hàng áp dụng tại các tổ chức tín dụng
Sách Kế toán Ngân hàng của các tác giả khác
11 Đề cương môn học:
Chương 1: Những vấn đề cơ bản về kế toán ngân hàng
Mục tiêu của chương:
Giới thiệu những kiến thức căn bản về kế toán ngân hàng bao gồm các khái niệm, hệ thống tài khoản, hệ thống các loại bảng, các loại chứng từ và hình thức kế toán được sử dụng
Đối tượng kế toán ngân hàng:
Trình bày về đối tượng nghiên cứu nền tảng của kế toán ngân hàng là nguồn vốn và việc
sử dụng vốn
Đặc điểm của kế toán ngân hàng
Nêu lên những đặc điểm riêng nổi bật của kế toán ngân hàng so với các loại kế toán khác Chứng từ kế toán ngân hàng
Giới thiệu về các loại chứng từ được dùng trong kế toán ngân hàng Đây là các bằng chứng để chứng minh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh hoàn thành tại ngân hàng và là cơ
sở để hạch toán vào tài khoản kế toán
Hệ thống tài khoản, bảng cân đối tài khoản, bảng cân đối kế toán
Giới thiệu về các loại tài khoản, các loại bảng được sử dụng và hình thức kế toán ngân hàng
Chương 2: Kế toán nghiệp vụ huy động vốn
Mục tiêu của chương:
Trình bày về cách hạch toán các nghiệp vụ huy động vốn phát sinh tại ngân hàng
Ý nghĩa công tác huy động vốn:
Trang 4Cho thấy tầm quan trọng của công tác huy động vốn đối với ngân hàng vì nguồn vốn huy động là nguốn vốn chiếm tỷ trọng chủ yếu trong ngân hàng Làm tốt công tác huy động vốn không những mở rộng công tác cho vay, tăng cường vốn cho nền kinh tế mà còn mang đến cho ngân hàng nhiều lợi nhuận
Nguồn vốn huy động:
Giới thiệu về các loại nguồn vốn huy động được của ngân hàng và các tài khoản sử dụng tương ứng
Phương pháp hạch toán huy động vốn bằng đồng VN:
Cách hạch toán các tường hợp huy động vốn: nhận Tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi thanh toán, phát hành giấy tờ có giá…
Phương pháp hạch toán huy động vốn bằng vàng:
Các tài khoản sử dụng và cách hạch toán trong nghiệp vụ huy động vốn bằng vàng Phương pháp hạch toán huy động vốn bằng VND đảm bảo theo giá vàng
Các tài khoản sử dụng và cách hạch toán trong nghiệp vụ huy động vốn bằng đồng VN đảm bảo theo giá vàng
Chương 3: Kế toán nghiệp vụ cho vay, đầu tư và kinh doanh chứng khoán
Mục tiêu của chương:
Trình bày về cách hạch toán các nghiệp vụ cho vay, đầu tư và kinh doanh chứng khoán phát sinh tại ngân hàng
Ý nghĩa, nhiệm vụ kế toán cho vay:
Cho thấy tầm quan trọng của nghiệp vụ tín dụng Nghiệp vụ tín dụng chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ tài sản có của ngân hàng Đây là nguồn vốn hình thành từ huy động trong khách hàng, do vậy ngân hàng phải sử dụng có hiệu quả
Tổ chức kế toán cho vay:
Giới thiệu về các loại chứng từ cho vay và phương thức cho vay
Kế toán cho vay ngắn hạn theo món (cho vay thông thường)
Các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong nghiệp vụ cho vay ngắn hạn theo món
Chiết khấu thương phiếu và giấy tờ có giá
Trang 5Các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong nghiệp vụ chiết khấu thương phiếu và giấy tờ có giá
Cho vay trả góp:
Các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong nghiệp vụ cho vay trả góp
Cho thuê tài chính
Các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong nghiệp vụ cho thuê tài chính Cho vay trung, dài hạn theo dự án:
Các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong nghiệp vụ cho vay trung, dài hạn theo dự án
Cho vay uỷ thác:
Các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong nghiệp vụ cho vay uỷ thác Nghiệp vụ cho vay đồng tài trợ:
Các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong nghiệp vụ cho vay đồng tài trợ Cho vay bằng vàng:
Các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong nghiệp vụ cho vay bằng vàng Cho vay bằng đồng VN đảm bảo theo giá vàng:
Các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong nghiệp vụ cho vay bằng đồng VN đảm bảo theo giá vàng
Kế toán nghiệp vụ đầu tư và kinh doanh chứng khoán:
Các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong nghiệp vụ đầu tư và kinh doanh chứng khoán
Chương 4: Kế toán nghiệp vụ thanh toán qua ngân hàng
Mục tiêu của chương:
Giới thiệu cách hạch toán các nghiệp vụ thanh toán qua ngân hàng như: uỷ nhiệm chi, uỷ nhiệm thu, séc, thư tín dụng và thẻ thanh toán
Ý nghĩa, nguyên tắc thanh toán qua ngân hàng
Nêu lên vai trò làm trung gian thanh toán của ngân hàng Nhờ đó giúp khách hàng giải quyết nhanh vòng quay vốn, tiết liệm chi phí lưu thông tiền mặt và tăng lợi nhuận cho ngân hàng
Tài khoản sử dụng
Trang 6Giới thiệu các loại tài khoản sử dụng trong nghiệp vụ thanh toán qua ngân hàng
Thanh toán bằng uỷ nhiệm chi
Giới thiệu cách hạch toán của phương thức thanh toán bằng uỷ nhiệm chi
Thanh toán bằng uỷ nhiệm thu
Giới thiệu cách hạch toán của phương thức thanh toán bằng uỷ nhiệm thu
Thanh toán bằng séc
Giới thiệu cách hạch toán của phương thức thanh toán bằng séc
Thanh toán bằng thư tín dụng
Giới thiệu cách hạch toán của phương thức thanh toán bằng thư tín dụng
Thanh toán bằng thẻ thanh toán
Giới thiệu cách hạch toán của phương thức thanh toán bằng thẻ thanh toán
Chương 5: Kế toán các nghiệp vụ thanh toán vốn giữa các ngân hàng
Mục tiêu của chương:
Trình bày về nghiệp vụ thanh toán vốn giữa các ngân hàng vốn là một nhu cầu không thể thiếu được trong hoạt động của ngân hàng Hoạt động này diễn ra hằng ngày giữa các ngân hàng theo nhu cầu của khách hàng
Thanh toán liên hàng
Giới thiệu cách hạch toán cho nghiệp vụ thanh toán liên hàng, một hình thức chuyển vốn giữa các ngân hàng trong cùng hệ thống
Thanh toán bù trừ
Giới thiệu cách hạch toán cho nghiệp vụ thanh toán bù trừ, một hình thức chuyển vốn giữa các ngân hàng thành viên thông qua sự chủ trì của Ngân hàng Nhà nước
Thanh toán qua Ngân hàng Nhà nước
Giới thiệu cách hạch toán cho nghiệp vụ thanh toán qua Ngân hàng Nhà nước, một hình thức thanh toán từng lần qua tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nước
Chương 6: Kế toán tài sản cố định, công cụ dụng cụ trong ngân hàng
Mục tiêu của chương:
Trình bày về cách hạch toán các nghiệp vụ liên quan đến tài sản cố định và công cụ dụng
cụ trong ngân hàng
Trang 7Kế toán tài sản cố định
Giới thiệu các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong các nghiệp vụ liên quan đến tài sản cố định
Kế toán công cụ dụng cụ
Giới thiệu các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong các nghiệp vụ liên quan đến công cụ dụng cụ
Kế toán xây dựng cơ bản
Giới thiệu các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong các nghiệp vụ liên quan đến hoạt động xây dựng cơ bản
Chương 7: Kế toán nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ - vàng và thanh toán quốc tế
Mục tiêu của chương:
Trình bày về cách hạch toán các nghiệp vụ liên quan đến kinh doanh ngoại tệ, vàng và thanh toán quốc tế của ngân hàng
Tổng quát về kế toán ngoại tệ và tài khoản sử dụng
Giới thiệu về kế toán ngoại tệ và các loại tài khoản sử dụng tương ứng Về nội dung hạch toán, các tài khoản tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, cho vay, tiết kiệm bằng ngoại tệ hoàn toàn giống như hạch toán bằng tiền đồng Việt Nam, chỉ thay đổi số hiệu tài khoản
Phương pháp hạch toán nghiệp vụ Kinh doanh ngoại tệ và dịch vụ khác
Giới thiệu cách hạch toán nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ và các dịch vụ chuyển tiền phi mậu dịch
Kế toán nghiệp vụ kinh doanh vàng
Giới thiệu các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong nghiệp vụ kinh doanh vàng
Kế toán nghiệp vụ thanh toán quốc tế
Giới thiệu các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong nghiệp vụ thanh toán quốc tế
Kế toán nghiệp vụ công cụ tài chính phái sinh
Giới thiệu các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong nghiệp vụ công cụ tài chính phái sinh
Trang 8Chương 8: Kế toán thu nhập, chi phí và kết quả kinh doanh của ngân hàng
Mục tiêu của chương:
Trình bày về cách hạch toán các khoản thu nhập và chi phí của ngân hàng để từ đó xác
định được kết quả kinh doanh của ngân hàng
Nội dung các khoản thu nhập và chi phí của ngân hàng
Liệt kê các khoản thu nhập và chi phí của ngân hàng
Kế toán thu nhập
Giới thiệu các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong kế toán thu nhập
Kế toán chi phí
Giới thiệu các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán trong kế toán chi phí
Kế toán thuế giá trị gia tăng
Giới thiệu các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán thuế giá trị gia tăng trong
hoạt động kinh doanh của ngân hàng
Kế toán kết quả kinh doanh và phân phối lợi nhuận
Giới thiệu các tài khoản sử dụng và phương pháp hạch toán kết quả kinh doanh và phân
phối lợi nhuận trong ngân hàng
12 Lịch học
Ngày
(Số tiết)
NỘI DUNG GIẢNG DẠY
(Tên chương, phần , phương pháp
giảng dạy)
Tài liệu đọc Chuẩn bị của
sinh viên
Ghi chú
Buổi 1
(5 tiết)
Chương 1: Những vấn đề cơ bản
về kế toán ngân hàng
Đối tượng kế toán ngân hàng
Đặc điểm của kế toán ngân hàng
Chứng từ kế toán ngân hàng
Hệ thống tài khoản, bảng cân đối
tài khoản, bảng cân đối kế toán
1) Lý thuyết – bài tập&bài giải Kế toán ngân hàng (2008), TS
Trương Thị Hồng, Nhà
1) Nắm vững kiến thức về nghiệp vụ ngân hàng và tiền tệ ngân hàng
1) Giao bài tập ứng dụng chương 1 và chương 2 2) Yêu cầu sinh viên coi
Trang 9Chương 2: Kế toán nghiệp vụ huy
động vốn
Nguồn vốn huy động
Phương pháp hạch toán huy động
vốn bằng vàng
Phương pháp hạch toán huy động
vốn bằng VND
Sử dụng phương pháp nghe giảng
xuất bản Lao Động
2) 234 Sơ đồ
Kế toán ngân hàng (2008),
TS Trương Thị Hồng, Nhà xuất bản Lao Động
trước chương
3 cho buổi học tiếp theo
Buổi 2
(5 tiết)
Chương 3: Kế toán nghiệp vụ cho
vay, đầu tư và kinh doanh chứng
khoán
Kế toán cho vay ngắn hạn theo
món (cho vay thông thường)
Chiết khấu thương phiếu và giấy tờ
có giá
Cho vay trả góp:
Cho thuê tài chính
Cho vay trung, dài hạn theo dự án
Cho vay uỷ thác
Nghiệp vụ cho vay đồng tài trợ
Cho vay bằng vàng
Kế toán nghiệp vụ đầu tư và kinh
doanh chứng khoán
Sử dụng phương pháp nghe giảng
1) Lý thuyết – bài tập&bài giải Kế toán ngân hàng (2008), TS
Trương Thị Hồng, Nhà xuất bản Lao Động
2) 234 Sơ đồ
Kế toán ngân hàng (2008),
TS Trương Thị Hồng, Nhà xuất bản Lao Động
1) Nắm lý thuyết chương 1 và chương 2
2) Đọc trước chương 3
1) Sửa 1 số nghiệp vụ tiêu biểu ở chương 1 và chương 2
2) Yêu cầu sinh viên coi trước chương
4 cho buổi học tiếp theo
Buổi 3
(5 tiết)
Chương 4: Kế toán nghiệp vụ
thanh toán qua ngân hàng
Thanh toán bằng uỷ nhiệm chi
Thanh toán bằng uỷ nhiệm thu
1) Lý thuyết – bài tập&bài giải Kế toán ngân hàng
1) Nắm lý thuyết các chương trước
1) Sửa 1 số nghiệp vụ tiêu biểu ở chương 3
Trang 10Thanh toán bằng séc
Thanh toán bằng thư tín dụng
Thanh toán bằng thẻ thanh toán
Sử dụng phương pháp nghe giảng
(2008), TS
Trương Thị Hồng, Nhà xuất bản Lao Động
2) 234 Sơ đồ
Kế toán ngân hàng (2008),
TS Trương Thị Hồng, Nhà xuất bản Lao Động
2) Đọc trước chương 4
2) Yêu cầu sinh viên coi trước chương
5 cho buổi học tiếp theo
Buổi 4
(5 tiết)
Chương 5: Kế toán các nghiệp vụ
thanh toán vốn giữa các ngân hàng
Thanh toán liên hàng
Thanh toán bù trừ
Thanh toán qua ngân hàng nhà
nước
Sử dụng phương pháp nghe giảng
1) Lý thuyết – bài tập&bài giải Kế toán ngân hàng (2008), TS
Trương Thị Hồng, Nhà xuất bản Lao Động
2) 234 Sơ đồ
Kế toán ngân hàng (2008),
TS Trương Thị Hồng, Nhà xuất bản Lao Động
1) Nắm lý thuyết các chương trước
2) Đọc trước chương 5
1) Sửa 1 số nghiệp vụ tiêu biểu ở chương 4
2) Yêu cầu sinh viên coi trước chương
6 cho buổi học tiếp theo
Trang 11Buổi 5
(5 tiết)
Chương 6: Kế toán tài sản cố định,
công cụ dụng cụ trong ngân hàng
Kế toán tài sản cố định
Kế toán công cụ dụng cụ
Kế toán xây dựng cơ bản
Sử dụng phương pháp nghe giảng
1) Lý thuyết – bài tập&bài giải Kế toán ngân hàng (2008), TS
Trương Thị Hồng, Nhà xuất bản Lao Động
2) 234 Sơ đồ
Kế toán ngân hàng (2008),
TS Trương Thị Hồng, Nhà xuất bản Lao Động
1) Nắm lý thuyết các chương trước
2).Đọc trước chương 6
1) Sửa 1 số nghiệp vụ tiêu biểu ở chương 5
2) Yêu cầu sinh viên coi trước chương
7 cho buổi học tiếp theo
3) Yêu cầu sinh viên làm tiểu luận theo nhóm để nộp vào buổi học cuối cùng Buổi 6
(5 tiết)
Chương 7: Kế toán nghiệp vụ kinh
doanh ngoại tệ- vàng và thanh toán
quốc tế
Phương pháp hạch toán nghiệp vụ
Kinh doanh ngoại tệ và dịch vụ
khác
Kế toán nghiệp vụ kinh doanh
vàng
Kế toán nghiệp vụ thanh toán quốc
tế
Kế toán nghiệp vụ công cụ tài
chính phái sinh
Sử dụng phương pháp nghe giảng
1) Lý thuyết – bài tập&bài giải Kế toán ngân hàng (2008), TS
Trương Thị Hồng, Nhà xuất bản Lao Động
2) 234 Sơ đồ
Kế toán ngân hàng (2008),
TS Trương
1) Nắm lý thuyết các chương trước
2) Đọc trước chương 7
1) Sửa 1 số nghiệp vụ tiêu biểu ở chương 6
2) Yêu cầu sinh viên coi trước chương
8 cho buổi học tiếp theo