Cho tới nay, không ai rõ những chiếc chum đá cổ trên Cánh đồngChum được làm ra như thế nào, nằm ở đó từ bao giờ và được dùng vào việc gì.. Nhưng chính những bí mật chưa bao giờ được hé m
Trang 1bí ẩn Cánh đồng Chum
Những bí ẩn chưa giải đáp khiến Cánh đồng Chum trên cao nguyên Xiêng Khoảng trở thành địa danh nổi tiếng thế giới.
Cho tới nay, không ai rõ những chiếc chum đá cổ trên Cánh đồngChum được làm ra như thế nào, nằm ở đó từ bao giờ và được dùng vào việc gì Nhưng chính những bí mật chưa bao giờ được hé mở khiến Cánh đồngChum
trên cao nguyên Xiêng Khoảng được ghi nhận như một trong những di sản văn hóanổi tiếng nhất của Lào
Bí ẩn lịch sử
Trải dài mấy trăm mét, men theo triền đồi, gần 400 cái chum đá cổ to, nhỏ đủ cỡ nằm rải rác trên cánh đồng Chum Cái lớn nhất có đường kính 2,5m và cao tới 2,57m, nặng đến hàng tấn Cái nhỏ nhất chỉ cỡ một người ôm
Đa phần những chiếc chum không có nắp với đủ dạng vuông tròn, không cái nào giống cái nào Chúng nằm lẫn lộn không theo quy luậtsắp xếp nào Cái trồi hẳn trên mặt đất, cái chìm một phần thân dưới đất Rải rác có những chiếc chum đã vỡ, thủng đáy, thủng sườn hoặc sứt mẻ gợi lại dấu ấn không thể xóa nhòa của thời gian
Hình dạng của chúng cũng không nhất định Cái thắt núm, cái miệng thẳng, cái vuông vức, cái lại như quả dưa Chạm tay vào những khối đá sần sùi, lên “mốc” xanh thời gian đang nằm yên lặng trên nền đất, người ta có thể cảm giác được những bí ẩn lịch sử to lớn mà nó chứa đựng
Trang 2Giải mã ẩn số
Người địa phương kể rằng những chiếc chum đá là bình ủ rượu mà vị vua cổ đại Khun Cheung đã dùng để khao quân sau khúc khải hoàn Tuy thế, Soulivan Vincent, người Pháp, chủ khách sạn ở Phonesavanh, người đã sống
ở Xiêng Khoảng nhiều năm lại cho rằng, khu vực Cánh đồngChum trước đây có thể là nơi trung chuyển hàng hóa từ các nơi đổ về Các chum to nhỏ có thể dùng để chứa thóc gạo, muối hoặc hàng hóa khác Vincent lập luận: “Xiêng Khoảng nằm đúng ngã ba miền Trung Lào, muốn tới Luông Prabang hay Viêng chăn đều phải dừng chân nghỉ ở đây”
Tuy nhiên, các nhà khảo cổ học nghiêng về giả thuyết cho rằng Cánh đồngChum là một nghĩa trang khổng lồ, mỗi một chiếc chum là một chiếc quách dùng để an táng Nhưng từ đâu và bằng cách nào mà những chiếc chum
khổng lồ này lại tồn tại với chỉ ở một nơi duy nhất trên thế giới là Xiêng Khoảng
Đây vẫn còn là điều bí ẩn chưa có lời giải đáp Năm 1930, nhà khoa học Pháp Madeleine Colani đã có mặt tại
Cánh đồngChum và trong công trình nghiên cứu Mégalithes du Haut-Laos, Colani viết: “Tuổi của 334 cái chum
Trang 3này vào khoảng 2.500-3.000 năm Đây không phải là những chum ủ rượu vì không thấy dấu vết nào có thể chứng minh”
Đến khi phát hiện những nồi đất đựng sọ và xương người có nắp đậy cẩn thận được chôn xung quanh những
chum này, Colani khẳng định: “Chum là vật đựng tất cả những di vật (quần áo, đồ dùng, rìu, nỏ, cung, kiếm) của người Puôn (một trong 3 bộ tộc Lào cổ) sau khi chết đúng theo phong tục của bộ tộc này” Madeleine Colani còn suy đoán, với nhiều bằng chứng kèm theo, rằng các cánh đồngchum có liên hệ với một con đường bộ hành từ Bắc Ấn Độ
Một số khác lại tin rằng các chum này có niên đại 1.500 đến 2.000 năm, được những người thuộc nhóm Môn-Khmer làm ra Phần lớn các hiện vật khai quật có niên đại 500 trước Công Nguyên - 800 sau Công Nguyên Nhóm này cũng đồng ý rằng, có thể các chum này đã được sử dụng để đựng di cốt hoặc chứa thực phẩm Các câu chuyện huyền thoại của người Lào cho rằng có những người khổng lồ đã từng định cư ở khu vực này Chất liệu làm ra các chum này cũng đang còn gây tranh cãi Một số cho rằng, chúng được làm từ đá vôi, đá ong và đá cẩm thạch trộn lẫn với những nguyên liệu đặc biệt nào đó thời cổ đại, nay đã thất truyền
Dù giả thuyết như thế nào và có thể không lời giải thích nào đủ thỏa mãn nhưng cánh đồngChum vẫn là địa chỉ đặc biệt với những ai ham thích khám phá
Nguồn: Tuấn Anh
