VỊ TRÍ VÀ VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TRONG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ VIỆT NAM HIỆN NAY GVHD: Ths. Lê Quang ChungSVTH:MSSVTrần Nguyễn Phương Duy17144200 Trần Thiện Khiêm17144242Phan Văn Đạo17144206Lê Phúc Khang17144237Nguyễn Thành Luân17144254
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
MÔN HỌC: ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
TIỂU LUẬN
VỊ TRÍ VÀ VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH TRONG HỆ THỐNG
CHÍNH TRỊ VIỆT NAM HIỆN NAY
GVHD: Ths Lê Quang Chung SVTH: MSSV Trần Nguyễn Phương Duy 17144200 Trần Thiện Khiêm 17144242
Phan Văn Đạo 17144206
Lê Phúc Khang 17144237 Nguyễn Thành Luân 17144254 Lớp thứ 4 - Tiết 10,11,12
LLCT230214_19
Trang 2BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ
THỨ
TỰ NHIỆM VỤ THỰC HIỆN KẾT QUẢ KÝ TÊN
1 Phụ trách Chương 1 Trần Nguyễn Phương Duy Hoàn thành tốt
2 Phụ trách Chương 2 Phan Văn ĐạoTrần Thiện Khiêm
Lê Phúc Khang
Hoàn thành tốt
3 Phụ trách Chương 3 Nguyễn Thành Luân Hoàn thành tốt
Trang 3ĐIỂM SỐ
TIÊU CHÍ NỘI DUNG BỐ CỤC TRÌNH BÀY TỔNG ĐIỂM
NHẬN XÉT
Ký tên
Ths Lê Quang Chung
MỤC LỤC
Trang 5MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Được xây dựng, rèn luyện và trưởng thành qua các thời kỳ đấu tranh cách mạng, vì lẽ đó tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh luôn giữ vai trò quan trọng đối với thanh niên trong từng giai đoạn lịch sử
Từ khi ra đời đến nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng và tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, tuổi trẻ Việt Nam luôn giữ vai trò quan trọng, luôn thể hiện tinh thần xả thân trong các cuộc đấu tranh, kháng chiến giữ vững độc lập, tự do và toàn vẹn lãnh thổ, luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của Đảng, nhà nước và nhân dân giao phó Luôn phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc, nêu cao tinh thần xung phong, tình nguyện, xung kích, đi đầu trong các cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ; trong cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm; trong thời kỳ kiến thiết xây dựng đất nước sau chiến tranh; trong thời kỳ đổi mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế…
Trong giai đoạn hiện nay khi đất nước đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, có biết bao nhiêu thời cơ và đan xen không ít những khó khăn, thách thức, thanh niên vẫn là lực lượng xã hội to lớn, có tiềm năng hùng hậu Thế hệ thanh niên ngày nay được kế thừa tinh hoa truyền thống của dân tộc và những thành quả của cách mạng, mở rộng giao lưu quốc tế; họ có mặt mạnh cơ bản về trình
độ học vấn cao hơn trước, nhạy cảm với thời cuộc, giàu lòng yêu nước, có khát vọng đưa đất nước vượt qua nghèo nàn, lạc hậu, thực hiện thành công mục tiêu lý tưởng do Đảng đề ra là dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Tuy nhiên cũng cần thẳng thắn thừa nhận rằng, hoạt động của Đoàn Thanh niên và công tác thanh niên trong thời gian qua cũng còn không ít những hạn chế Tổ chức Đoàn vẫn chưa tạo được sự phát triển đồng đều ở các cấp, chưa phát huy được mạnh
mẽ tiềm năng, sức sáng tạo của thanh niên Công tác giáo dục của Đoàn tuy rộng nhưng chưa sâu, chất lượng của nhiều đoàn viên chưa cao; việc đoàn kết, tập hợp
Trang 6thanh niên trên một số lĩnh vực chưa hiệu quả Một bộ phận thanh thiếu niên còn có biểu hiện suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, phai nhạt lý tưởng, giảm sút niềm tin, ít quan tâm đến tình hình đất nước, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, sống thực dụng, xa rời truyền thống văn hóa dân tộc… Đây là những vấn đề rất đáng lo ngại, trong đó tổ chức Đoàn có phần trách nhiệm lớn
Để khắc phục những hạn chế hoạt động của Đoàn và công tác thanh niên thì phải xác định rõ vị trí và vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đối với Đảng, Nhà nước và các tổ chức khác trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, từ đó đưa ra
nhiều biện pháp có hiệu quả Do đó, tác giả đã chọn đề tài: “Vị trí và vai trò của
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong hệ thống chính trị Việt Nam hiện nay” làm tiểu luận kết thúc môn học Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt
Nam
2 Mục đích và nhiệm vụ của tiểu luận
Mục đích
- Tìm hiểu về sự ra đời và phát triển của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
- Nghiên cứu để xác định rõ vị trí và vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đối với Đảng, Nhà nước và các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- Từ cơ đó đưa ra những biện pháp để phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản
Hồ Chí Minh đối với Đảng, Nhà nước và các tổ chức khác trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Nhiệm vụ
Để đạt được những mục đích nêu trên, tiểu luận cần thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể như sau:
- Trình bày rõ ràng, súc tích về quá trình hình thành và phát triển của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
- Trình bày đúng và có cơ sở vị trí và vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đối với Đảng, Nhà nước và các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Trang 7- Đề xuất các biện pháp để phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đối với Đảng, Nhà nước và các tổ chức khác trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của tiểu luận
Đối tượng nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu về vị trí và vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đối với Đảng, Nhà nước và các tổ chức khác trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tiểu luận đi sâu nghiên cứu và đề xuất các biện pháp để phát huy vai trò này
Phạm vi nghiên cứu
Tiểu luận tập trung nghiên cứu trong phạm vi mối quan hệ giữa Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí minh với Đảng, Nhà nước và các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận
Tiểu luận được nghiên cứu dựa trên Điều lệ Đoàn và Luật Thanh niên
Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả sử dụng hai phương pháp nghiên cứu chủ yếu là phương pháp lịch sử và phương pháp logic Bên cạnh đó, tác giả còn sử dụng các phương pháp khác như phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp so sánh
5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của tiểu luận
Tiểu luận cung cấp cái nhìn khái quát về sự ra đời và phát triển của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và làm rõ vị trí, vai trò của Đoàn đối với Đảng, Nhà nước
và các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho các cơ quan, đơn vị và
cá nhân có nhu cầu tìm hiểu
Trang 8Tiểu luận còn đề xuất các biện pháp để phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đối với Đảng, Nhà nước và các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các tiểu luận, nghiên cứu khác về Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh
6 Kết cấu của tiểu luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, tiểu luận được chia làm 3 chương
Chương 1: Sự ra đời và phát triển của Đoàn Thanh niên Cộng Sản Hồ Chí Minh
Chương 2: Vị trí và vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng Sản Hồ Chí Minh đối với các
tổ chức trong hệ thống chính trị Việt Nam
Chương 3: Biện pháp phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đối với các tổ chức trong hệ thống chính trị Việt Nam
Trang 9Chương 1
SỰ RA ĐỜI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ
CHÍ MINH
Hệ thống chính trị ở Việt Nam hiện nay bao gồm: Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội là thanh viên của
nó (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam, v.v.) và các mối quan hệ giữa các thành tố trong hệ thống
Trong đó, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam, do Đảng Cộng sản việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh thành lập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu vì mục tiêu, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh được thành lập vào ngày 26 tháng 3 năm
1931 Kể từ ngày đó, để phù hợp với yêu cầu và nhiệm vụ của từng thời kỳ cách mạng, Đoàn đã đổi tên nhiều lần Tên gọi của Đoàn qua các thời kỳ như sau:
• Từ 26 tháng 3 năm 1931 đến năm 1936: Đoàn Thanh niên Cộng sản Đông Dương
• Từ năm 1937 đến năm 1939: Đoàn Thanh niên Dân chủ Đông Dương
• Từ tháng 11 năm 1939 đến năm 1941: Đoàn Thanh niên Phản đế Đông Dương
• Từ tháng 5 năm 1941 đến năm 1956: Đoàn Thanh niên Cứu quốc Việt Nam
• Từ 25 tháng 10 năm 1956 đến năm 1970: Đoàn Thanh niên Lao động Việt Nam
• Từ tháng 2 năm 1970 đến tháng 11 năm 1976: Đoàn Thanh niên Lao động Hồ Chí Minh
• Từ tháng 12 năm 1976 đến nay: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ Hệ thống tổ chức của Đoàn gồm 4 cấp: cấp Trung ương; cấp tỉnh; cấp huyện; cấp cơ sở (gồm Đoàn cơ sở và chi đoàn cơ sở)
Trang 10Chương 2
VỊ TRÍ VÀ VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH ĐỐI VỚI CÁC TỔ CHỨC TRONG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ VIỆT NAM
2.1 Vị trí và vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đối với Đảng Cộng sản Việt Nam
Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam đã chỉ rõ: “Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng, thường xuyên bổ sung lực lượng trẻ cho Đảng, kế tục sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh ” Tổ chức Đoàn đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện và tuyệt đối của Đảng
Mục tiêu, lý tưởng của Đoàn chính là phấn đấu thực hiện thắng lợi mục tiêu lý tưởng của Đảng, của Bác Hồ và nhân dân đã lựa chọn Đảng định hướng chính trị cho mọi hoạt động, nguyên tắc tổ chức của Đoàn và phong trào thanh, thiếu nhi Đoàn chăm lo bồi dưỡng nguồn cán bộ trẻ có phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị, có trình
độ chuyên môn, nghiệp vụ cho Đảng
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên, do thanh niên và vì thanh niên, do đó Đảng trực tiếp giao cho Đoàn giáo dục, giúp đỡ những thanh niên tiên tiến trở thành đoàn viên, những đoàn viên ưu tú trở thành đảng viên Vì vậy, Đoàn là tổ chức chính trị - xã hội gần Đảng nhất Đảng cho phép tổ chức Đoàn được thay mặt như một đảng viên chính thức khi giới thiệu đoàn viên ưu tú để Đảng xem xét kết nạp vào Đảng
Đoàn tham mưu đề xuất với Đảng những vấn đề liên quan đến thanh niên và công tác thanh, thiếu nhi Tham gia xây dựng Đảng và tuyên truyền bảo vệ đường lối, chính sách của Đảng, đóng góp ý kiến cho đảng viên và sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tham gia công tác xây dựng Đảng vừa là tất yếu khách quan, vừa là nhiệm vụ tự thân của Đoàn Phát huy vai trò của Đoàn trong công tác xây dựng Đảng hiện nay, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đã chủ động, sáng tạo trong công tác bồi dưỡng, rèn luyện đoàn viên, thanh niên ưu tú để tạo nguồn phát triển Đảng
Trang 11Đoàn luôn tuyên truyền giáo dục, giới thiệu để thanh niên ngày càng hiểu sâu về bản chất của Đảng, đóng góp ý kiến cho Đảng, phê bình cán bộ, tích cực tham gia cuộc vận động xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh và tích cực hưởng ứng, học tập, nghiên cứu, thực hiện tốt cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
2.2 Vị trí và vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đối với Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là thành viên của hệ thống chính trị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và Pháp luật của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, là chỗ dựa vững chắc của Nhà nước trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa
xã hội và bảo vệ Tổ quốc
Tổ chức Đoàn chịu sự quản lý chung của Nhà nước đối với toàn xã hội, mọi hoạt động của Đoàn nằm trong khuôn khổ hiến pháp và pháp luật Nhà nước ban hành cơ chế, chính sách liên quan đến thanh niên, tạo điều kiện cho thanh niên phát huy hết khả năng, năng lực của tuổi trẻ để cống hiến xây dựng đất nước Nhà nước đảm bảo nguồn kinh phí, phương tiện làm việc cho hoạt động Đoàn
Đoàn là chỗ dựa vững chắc, tham gia đóng góp, xây dựng và bảo vệ chính quyền nhân dân các cấp, tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện chính sách, pháp luật của Nhà nước Đoàn vận động đoàn viên thanh niên xung phong, tình nguyện đi đầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, trực tiếp tham gia vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đoàn tham gia quản lý Nhà nước, quản lý xã hội trên cơ sở chức năng nhiệm vụ của mình, thông qua hệ thống Đoàn các cấp từ cơ sở đến Trung ương đề cử những đại biểu ưu tú nhất đại diện quyền lợi và tiếng nói của tuổi trẻ vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp, vận động, tuyên truyền giáo dục đoàn viên thanh niên trở thành công dân tốt, thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân
Đối với các ban ngành, tổ chức Đoàn phối hợp, liên kết hoạt động trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ của mình, dựa trên đường lối quan điểm của Đảng về công tác thanh niên, tạo sức mạnh tổng hợp, đồng bộ trong công tác Đoàn và phong trào thanh niên, thiếu nhi
Trang 122.3 Vị trí và vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đối với các tổ chức khác trong Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
- Đối với các tổ chức thành viên của mặt trận Tổ quốc Việt Nam: Đoàn Thanh niên
Cộng sản Hồ Chí minh là nòng cốt chính trị của các tổ chức thành viên trong Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam Đoàn tích cực hỗ trợ cho hoạt động của các tổ chức này về nhân lực, vật lực Đồng thời, Đoàn chủ động liên kết, phối hợp với họ nhằm quy tụ sức mạnh của cả hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước
để xây dựng Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành một liên minh chính trị rộng lớn, tập hợp lực lượng đại đoàn kết các dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,
vì mục tiêu chung: dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
- Đối với Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh và thiếu niên, nhi đồng: Đảng giao
cho Đoàn trực tiếp làm người phụ trách, dìu dắt và giáo dục Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh Tại chương IX, Điều lệ Đoàn ghi rõ: “Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh, hướng dẫn thiếu nhi làm theo 5 điều Bác Hồ dạy, phấn đấu trở thành đoàn viên Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, người công dân tốt của đất nước…” Ban Chấp hành Đoàn các cấp
có trách nhiệm xây dựng tổ chức đội, lựa chọn, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác thiếu nhi, phối hợp với các cơ quan Nhà nước tạo điều kiện về cơ sở vật chất, tài chính cho hoạt động của Đội
Trang 13Chương 3 BIỆN PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐOÀN THANH NIÊN CỘNG SẢN HỒ CHÍ MINH ĐỐI VỚI CÁC TỔ CHỨC TRONG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ VIỆT
NAM
Dựa trên cơ sở phân tích về vị trí và vai trò của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí minh đối với các tổ chức trong hệ thống chính trị Việt Nam, tác giả đưa ra một số biện pháp để phát huy tối đa những vai trò này:
- Hăng hái thi đua học tập, lao động sáng tạo, chiếm lĩnh đỉnh cao tri thức, khoa học và công nghệ, vươn lên thoát nghèo, làm giàu chính đáng, xung kích, tình nguyện xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
- Luôn chứng tỏ bản lĩnh kiên cường, lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với dân tộc,
là lực lượng xung kích cách mạng, sẵn sàng đón nhận mọi nhiệm vụ khó khăn, gian khổ; thực sự là tổ chức hạt nhân chính trị của thanh niên Việt Nam; là đội dự bị tin cậy của Đảng, của nhân dân, là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên Việt Nam
- Tuyên truyền, phát huy, tô thắm truyền thống yêu nước, chí khí anh hùng của các thế
hệ cha anh trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước của dân tộc
- Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phải không ngừng tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động để tiếp tục phát huy vai trò của mình đối với thanh thiếu nhi, với đất nước
- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ
- Tuyên truyền, giáo dục thanh niên sống có lý tưởng cách mạng, có niềm tin và kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng, của dân tộc
- Đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh để tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động trong thanh thiếu nhi Đề cao trách nhiệm nêu gương, tự giác học trước, làm theo trước của cán bộ đoàn chủ chốt các cấp Tạo diễn đàn trao đổi, đối thoại với thanh thiếu niên về các vấn đề chính trị,
xã hội; thường xuyên nắm bắt, dự báo tình hình tư tưởng, định hướng dư luận trong