ON TAP TIENG MONG

Nội dung ôn tập tiếng H'Mông để thi

1, Tiếng Môngz có 58 phụ âm và tổ hợp phụ âm đầu được sắp xếp theo trật tự cả bảng chữ cái như sau:

B, BL, C, Ch, CX, Đ, ĐH, F, FL, G, GR, H, HK, HL, HM, HN, HMN, HNH, J, K, KH, KR,

L, M, MF, MN, MFL, N, ND, NG, NH, NJ, NQ, NR, NX, NT, NTH, NY, NZ, P, PH, PL, Q,

R, S, SH, T, TH, TS, TR, TX, V, W, X, Y, Z

2, Trong đó 15 phụ âm giống tiếng Việt hoàn toàn

C, Đ, H, L, M, N, NG, KH, P, PH, S, T, TH, TR, V

3, Có 11 Nguyên âm giống tiếng Việt

A, Ă, Â, E, Ê, I, O, Ô, Ơ, U, Ư

4, Trong Tiếng Môngz có 26 vần

Ai, ang, ao, ăng, âu, ei, eng, eo, êi, ênh, êu, iê, iêng, inh, oa, oai, oang, ôi, ông, ơư, uê, ưi, ưng, uê, uênh, uô

5, Có 7 chữ dùng để biểu thị dấu thanh

R (r) Sươr Sớ Trêr = Trờ-ê-trê-sớ-trế

K (k) Kuôk Quồ Zaok = Dờ-ao-dao-Quồ-dào

6, Các từ thường dùng trong giao tiếp

7, Các dấu chấm câu.

8, Sự biến âm trong tiếng Môngz

Nhìn chung nếu âm điệu của tiết âm trước là “Z” hoặc “X”, thanh điệu của âm tiết sau là “X” hoặc (o,l,r,v) thì âm tiết sau có thể biến âm như sau:

Z (hoặc x) + X = Z (hoặc x) + S Ví dụ: Têz blêx = têz blês (lúa nương)

Z (hoặc x) + R = Z (hoặc x) + S Trôngx ntux = Trôngx ntus (cổng trời)

Z (hoặc x) + L = Z (hoặc x) + S Iz tul = tuôz tus (một con)

Z (hoặc x) + S = Z (hoặc x) + K Paoz cưs = paoz cưk (bắp)

Z (hoặc x) + V = Z (hoặc x) + S Blêx blâuv = Blêx blâus

* Lưu ý một số vần khác tiếng Việt

Jăngx 1: Paor chuôz thênhx luz tsêr (Ngôi nhà của gia đình Páo)

* Lu lul njâu (Trả lời câu hỏi)

Paor tsêr nhaoz tưs? Nhà páo ở đâu Paor tsêr nhaoz ntơưv ntangr trôngz saz-Nhà

páo ở trên đỉnh núi cao

Sangz tsêr vur đăngz tsi? Sangz tsêr vur zangx thêv

* Jôngv têx tưs lul tik yênhs lu lul - dùng từ đặt câu

Caox tsêr nhaoz tơưv ntangr trôngz zaz nhà tôi ở trên núi cao

Cur sangz tsêr cur grênhz Mái nhà tôi lợp tranh

Jăngx 2:Pus nzir xơưk khâuz đuôs ( Bà khâu vá quần áo)

* Jôngv têx tưs lul tik yênhs lu lul - dùng từ đặt câu

Shông nor paor pus ziv châu shông Năm nay bà Páo 80 tuổi

Hnuz nor cur tsi môngl cơưv Hôm nay tôi không đi học

Cưr nav jur tsêr uô maor

ÔN TẬP CUÔI KHOÁ

Jăng 1 (bài 1) trang 46 quyển1:

PAOR CHUÔZ THÊNHV LUZ TSÊR

Ngôi nhà của gia đình páo.(đọc thuộc) Bài tập: * Jôngv têx tưs lul tik yênhs lu lul - dùng từ đặt câu

1 Ntangr trôngz: (Triền núi), sangz tsêr (mái nhà)

Cur tsêr nhaoz tơưv tangr trôngz saz Nhà tôi ở trên triền núi cao Cur sangz tsêr vuv zang thêv Mái nhà tôi lợp bằng tôn

2 Điền từ vào chỗ trống

Paor tsêr Nhaoz tơưv ntangr trôngr saz

Nđêr lênhl tsêr muôx ntâu zangv ntông naox txir

Jăng 2: (bài2) trang 47

PUS NZIR XƠƯK KLHÂUZ ĐUÔS

(Bà khâu quần áo)

1 * Jôngv têx tưs lul tik yênhs lu lul (dùng từ đặt câu)

Paor pus, tsi môngl, jur tsể(ở nhà), nziv xơưk (may vá)(thay số đếm

đừng giống nhau)

- Shông nor Paor pus ziv châuv shông Năm nay bà Páo 80 tuổi

- Hnuz nor cưr tsi môngl cơuv (shangv,

tsêr, tiv caz, uô têz)

Hôm nay em ko đi học ( chơi, nhà, chợ, đi làm)

- Cưr (caox, cur, txir) nav jur tsêr Mẹ tôi ở nhà nấu cơm

- Cur (caox, cur, txir) muôv nhaoz tsêr

txir xơưk

Chị tôi ở nhà may vá

2 Điền từ vào chỗ trống

Aoz pêz shông nor paor pus tưz lâul

lơưv ntâu tsơưs

Hai ba năm nay bà páo già đi khá nhiều

Pus tsi môngl uô têz (uô nax) Bà không đi làm nương

(ruộng)

Tsinhz sâu (chính tả)

Paor zơưv

(ông của páo-trang 51)

Paor zơưv hu uô Thaox Shaox Lênhx, shông nor paor zơưv tưz tâuz shangz trâuv shông Sik mak nênhs hax tsênhv mênhs pêv, muôs jux, kraor muôs tsênhv puv cêr jôngz Zơưv lênhx plâuz hâu đơưz, pâuz xưk changs kêx, changs đaol Zơưv Lênhx zaos txir kênhx, txir xeir, txir yôngz lâul

JĂNG 3: CHEIX UÔ LAX (mùa làm ruộng) trang 54 (đọc)

1 * Jôngv têx tưs lul tik yênhs lu lul (dùng từ đặt câu)

Taox saz(miền núi), yênhx shôngz (hàng năm), Pêz hli (tháng 3), nôngz blêx (thóc giống), kêz nteir

Tsêr cur nhaoz taox saz – Nhà tôi ở miền núi

Shuz cơưv yênhx shông cur lul tsêr uô nuv pangz nav tsir – hàng năm nghỉ học tôi về nhà giúp bố mẹ làm việc

Nhaoz taox saz pêz hli naoz thêv - ở vùng cao tháng 3 rét lắm

Shông nor nôngz blêx jông thêv – năm nay thóc giống tốt lắm

Cur tsêr muôx tâu lax kêz nteir – nhà tôi có nhiều ruộng bậc thang

2 Điền từ vào chỗ chấm

Câuv tsi xinhz, zuôr môngl, cơuv môngl, naox mông, zuôr tsi zuôr

Iz cir txir lưl kăngz jiz grê Câuv tsi xinhz

Greix kangz hưngr, caox Zuôr môngl

Txur tênhr lơưv, tuz Cơưv môngl

Maor tâu lơưv, tuz Naox môngl

Txir đuôs cangz thêv, nav Zuôr tsi zuôr