Qua bài thơ này, chúng ta thấy cái tôi trữ tình của Xuân Diệu được thể hiện một cách khá rõ nét và rất độc đáo, hấp dẫn.. Cái tôi của Xuân Diệu được bộc lộ trong bài thơ này là một cái t
Trang 1Đề: Xuân Diệu - Anh (chị) hãy nhận xét ngắn gọn về cái tôi trữ tình trong bài thơ "Vội vàng" của
Xuân Diệu
ĐÁP ÁN - HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
"Vội vàng" (1938) là một trong những bài thơ tiêu biểu nhất của hồn thơ Xuân Diệu (1916 - 1985)
trước cách mạng Qua bài thơ này, chúng ta thấy cái tôi trữ tình của Xuân Diệu được thể hiện một cách khá
rõ nét và rất độc đáo, hấp dẫn
1 Trước hết đó là một cái tôi có ý thức cá nhân mạnh mẽ: ham sống, yêu đời, khát khao giao cảm với đời
mãnh liệt Điều đó được thể hiện rõ nhất ở đoạn thơ sau đây:
"Ta muốn ôm
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn;
Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!"
2 Đó là một cái tôi tràn đầy cảm xúc lãng mạn
3 Cái tôi của Xuân Diệu được bộc lộ trong bài thơ này là một cái tôi rất mới mẻ trong quan niệm thẩm mỹ,
thời gian, tuổi trẻ, hạnh phúc, nhân sinh
(Với Xuân Diệu, con người, nhất là con người giữa tuổi trẻ và tình yêu là chuẩn mực cho cái đẹp nơi trần thế này Xuân Diệu đã lấy tuổi trẻ để làm thước đo của thời gian và thời gian một đi không trở lại Do đó cảm nhận về thời gian của Xuân Diệu một cảm nhận đầy mất mát Theo ông, thời gian quý giá nhất của đời
người là tuổi trẻ, mà hạnh phúc lớn nhất của tuổi trẻ là được sống, được yêu Qua cặp mắt "xanh non" của
Xuân Diệu, thiên đường không ở đâu xa mà ở ngay trên mặt đất này, trong tầm tay với của mỗi chúng ta Vậy còn chờ gì nữa mà hãy biết hưởng thụ chính đáng những gì mà cuộc sống trần thế này ban tặng cho mình, hãy sống mãnh liệt, sống hết mình với cuộc sống, nhất là cuộc sống giữa tuổi trẻ và tình yêu Đó là một quan niệm mới mẻ, tích cực về nhân sinh thấm đậm tinh thần nhân văn)
4 Đây còn là một cái tôi rất độc đáo thể hiện qua hình thức nghệ thuật: thể thơ, giọng điệu, hình ảnh, từ
ngữ (hình ảnh thơ mới mẻ, đầy cảm giác, dùng nhiều từ ngữ táo bạo, nhiều điệp từ, điệp ngữ, điệp cú pháp tạo nên một giọng điệu dồn dập, sôi nổi, hối hả, cuồng nhiệt)
VỘI VÀNG (PHẦN 2)
- XUÂN DIỆU - TÀI LIỆU BÀI GIẢNG
Đây là tài liệu tóm lược các kiến thức đi kèm với bài giảng Vội vàng (Phần 2) thuộc khóa học Luyện thi Đại học KIT-1: Môn Ngữ văn (Thầy Nguyễn Quang Ninh) tại website Hocmai.vn Để có thể nắm vững kiến thức về bài thơ Vội vàng, Bạn cần kết hợp xem tài liệu cùng với bài giảng này
Trang 2Đề: Những nét chính về phòng cách thơ Xuân Diệu
Xuân Diệu (1916-1985) là nhà thơ tiêu biểu nhất của phong trào thơ mới và là một trong những cây bút lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại Thơ Xuân Diệu có phong cách độc đáo và hấp dẫn Dưới đây là những nét chủ yếu của phong cách thơ ông
1 Có thể nói Xuân Diệu là một trái tim lớn,một nguồn tình cảm yêu đời, yêu cuộc sống trần thế; một
cách mãnh liệt đến say mê cuồng nhiệt ( trước khi mất, Xuân Diệu để lại cho đời những vần thơ cảm động: Hãy để cho tôi được giã từ
Vẫy chào cõi thực để vào hư
Trong hơi thở chót dâng trời đất
Cũng vẫn si tình đến ngất ngư.)
(Không đề )
Đây là một cá tính tự nhiên của Xuân Diệu.Nhưng cá tính cũng có liên quan đến hoàn cảnh gia đình
và môi trường thiên nhiên và xã hội, nơi ông sinh ra và lớn lên Xuân Diệu chịu ảnh hưởng rất nhiều của người bố Đó là một ông đồ xứ Nghệ, cần cù chịu khó, ham học mẹ Xuân Diệu người Quy Nhơn, Xuân Diệu
lớn lên ở đây, nơi có “ gió nồm thổi lên tươi mát” Sau này ra Hà Nội rồi vào Huế học Cảnh lộng lẫy của đất Thăng Long cùng với vẻ đẹp đầy mộng mơ của Huế, “ gió nồm Nam biển dạt dào Quy Nhơn” đã khơi dậy ở
tâm hồn Xuân Diệu một tình yêu đời say đắm
2 Xuân Diệu là nhà thơ tiêu biểu nhất của phong trào thơ mới, nghĩa là có ý thức sâu sắc, khẳng định
cái tôi cá nhân của mình bằng nghệ thuật thơ ca Nhưng khác với nhiều nhà thơ cùng thời trong phong trào
thơ mới, Xuân Diệu không đem cái tôi của mình đối lập với đời và tìm cách thoát ly với cuộc sống này; trái
lại, ông muốn khẳng định nó trong quan hệ gắn bó với đời; “ đời” hiểu theo nghĩa hiện thực nhất Đời: là con
người, là trời đất, hoa lá, cỏ cây ở quanh ta đây Ông quan niệm được sống mãi với đời là niềm hạnh phúc tuyệt vời nhất Mà trên đời này có gì đáng yêu hơn làmùa xuân tuổi trẻ và tình yêu Đó là nguồn thơ phong phú của ông, là đề tài chủ yếu của Xuân Diệu
3 Với niềm khát khao giao cảm hết mình với cuộc đời trần thế này, 1 cách tự nhiên Xuân Diệu là nhà
thơ tình yêu Vì tình yêu là niềm giao cảm mãnh liệt nhất và trần thế nhất Đây là loại tình cảm bao giờ cũng đòi hỏi cao độ… người ta đã tặng cho Xuân Diệu danh hiệu “Nhà thơ tình số một”, là “ông Hoàng của thơ tình yêu”
4 Tha thiết với mùa xuân, tuổi trẻ và tình yêu, Xuân Diệu đã đi đến một cách tân đáng kể về thi pháp
Nếu thơ văn xưa, coi tự nhiên là chuẩn mực của cái đẹp thì giờ Xuân Diệu đảo ngược lại: đối với ông, không
gì hoàn mĩ bằng con người, nhất là phụ nữ giữa tuổi xuân Một quan điểm thẩm mĩ như vậy đã tạo nên trong
thế giới nghệ thuật của Xuân Diệu những hình tượng giàu sức sống và đầy “xuân tình xuân sắc” Tuy nhiên
trong xã hội cũ, Xuân Diệu cảm thấy tình yêu say đắm, nồng nàn của mình không được đáp lại xứng đáng,
tựa như “nước đổ lá khoai” Với Xuân Diệu, thơ mới là đào sâu vào tâm hồn của cái tôi cá nhân, cá thể Và
càng đi sâu càng lạnh Cho nên con người yêu đời là vậy mà lắm lúc cảm thấy cô đơn, thậm chí muốn trốn
Trang 3đời và trốn cả bản thân mình Vì vậy trong thế giới nghệ thuật của Xuân Diệu mùa xuân và bình minh đi liền với những chiều thu tàn và những đêm trăng lạnh
5 Xuân Diệu chịu ảnh hưởng của nền văn chương Đông Tây, cổ điển và hiện đại Xuân Diệu đặc
biệt chịu ảnh hưởng của trường phái thơ tượng trưng của Pháp, như Bôđơle, Rimbo, Veclen Thơ tượng trưng hết sức đề cao quan hệ tương giao giữa các giác quan cùng tính nhạc của thơ và mài sắc các giác quan để cảm nhận và diễn tả được những biến thái tinh vi nhất của tạo vật và lòng người Hai nguồn văn hoá Đông Tây được kết tinh ở một tâm hồn nghệ sĩ đã giúp cho Xuân Diệu sáng tạo nên những vần thơ súc tích như kết đọng biết bao tinh hoa
KẾT LUẬN:
Là nhà thơ của niềm khát khao giao cảm với đời, Xuân Diệu đã dễ dàng gắn bó với con người, với nhân dân Từ một nhà thơ tiêu biểu của phong trào Thơ mới lãng mạn, Xuân Diệu đã trở thành nhà thơ lớn của văn học Cách mạng Là một nghệ sĩ đa tài, sau Cách mạng, Xuân Diệu càng phát huy năng khiếu của mình trên nhiều thể loại: bút ký, tuỳ bút, dịch thuật, đặc biệt là nghiên cứu và phê bình văn học Ở lĩnh vực nào, ông cũng có những đóng góp rất có giá trị
Đề 6: Phân tích hình ảnh thiên nhiên và cái tôi trữ tình trong đoạn thơ sau:
"Tôi muốn tắt nắng đi Cho màu đừng nhạt mất;
Tôi muốn buộc gió lại Cho hương đừng bay đi
Của ong bướm này đây tuần tháng mật;
Này đây hoa của của đồng nội xanh rì;
Này đây lá của cành tơ phơ phất;
Của yến anh này đây khúc tình si;
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi, Mỗi buổi sớm, thần Vui hằng gõ cửa;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;
Tôi sung sướng nhưng vội vàng một nửa;
Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân"
(Vội vàng - Xuân Diệu, Ngữ văn 11, tập hai,
NXB Giáo dục, 2008, tr.22)
Trang 4ĐÁP ÁN - HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
1 Vài nét về tác giả và tác phẩm
- Xuân Diệu là nhà thơ "mới nhất trong các nhà thơ mới", đã đem đến cho thơ ca đương thời một
nguồn cảm xúc mới, thể hiện quan niệm sống mới mẻ cùng với những cách tân nghệ thuật độc đáo
- "Vội vàng” là một trong những bài thơ tiêu biểu của Xuân Diệu trước năm 1945 Bài thơ thể hiện tập
trung sở trường của Xuân Diệu trong việc bộc lộ cái tôi và cách cảm nhận thiên nhiên, sự sống
2 Phân tích:
a) Hình ảnh thiên nhiên
- Vẻ đẹp của thiên nhiên:
+ Gần gũi, thân quen (nắng gió, hoa lá, ánh sáng, thanh âm )
+ Tươi đẹp, tràn đầy sức sống, niềm vui (đồng nội xanh rì, cành tơ phơ phất, thần Vui gõ cửa )
+ Tình tứ, quyến rũ (ong bướm, tuần trăng mật, ngon như cặp môi gần )
- Thiên nhiên được diễn tả bằng những hình ảnh mới lạ; ngôn từ gợi cảm, tinh tế với nhiều biện pháp tu từ đặc sắc (nhân hoá, so sánh ) cú pháp tân kì
b) Cái tôi trữ tình
- Cái tôi trữ tình của Xuân Diệu là cái tôi có ý thức cá nhân mạnh mẽ, đầy lòng ham sống:
+ Cách nhìn đời trẻ trung qua lăng kính tình yêu Vẻ đẹp của con người được nhà thơ làm chuẩn mực cho cái đẹp tự nhiên
+ Tình cảm vừa thiết tha, rạo rực, đắm say (bộc lộ ham muốn khác thường; cách giới thiệu say xưa, vồ vập; cảm nhận thế giới xung quanh bằng mọi giác quan) vừa vội vàng, quyến luyến do cảm nhận được bước đi nhanh chóng của thời gian
- Cái tôi trữ tình được thể hiện bằng giọng điệu say mê; nhịp điệu gấp gáp; chuyển đổi thể thơ linh hoạt; từ ngữ táo bạo
3 Đánh giá chung
- Thiên nhiên tràn đầy sức sống và xuân tình; lối thể hiện rất hiện đại
- "Cái tôi" thiết tha gắn bó với trần thế và khát khao thụ hưởng những hương sắc trần gian; biểu hiện của một
quan niệm sống tích cực
Giáo viên: Nguyễn Quang Ninh Nguồn: Hocmai.vn