Trạng thái tự nhiên và tính chất vật lí - H2CO3 là axit yếu, dung dịch H2CO3 làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ nhạt... Tr¹ng th¸i tù nhiªn vµ tÝnh chÊt vËt lÝ II... Tr¹ng th¸i tù nhiªn vµ t
Trang 1Tiết 38: Axit cacbonic và muối cacbonat
I Axit cacbonic (H 2 CO 3 )
- CO2 tan được trong nước tạo thành dung dịch H2CO3
- Tỷ lệ VCO2: VH2O = 9:100
2 Tính chất hoá học
1 Trạng thái tự nhiên và tính chất vật lí
- H2CO3 là axit yếu, dung dịch H2CO3 làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ nhạt.
- H2CO3 là một axit không bền, trong phản ứng bị phân huỷ:
H2CO3 CO2+ H2O
Trang 2TiÕt 38: Axit cacbonic vµ muèi
cacbonat
I Axit cacbonic
2 TÝnh chÊt ho¸ häc
1 Tr¹ng th¸i tù nhiªn vµ tÝnh chÊt vËt lÝ
II Muèi cacbonat
(H 2 CO 3 )
Cã hai lo¹i muèi cacbonat:
+ Muèi cacbonat trung hoµ ®îc gäi lµ muèi cacbonat: + Muèi cacbonat axit ®îc gäi lµ muèi hi®rocacbonat:
1 Ph©n lo¹i
VÝ Dô:
VÝ Dô:
CaCO CO 3 3 ; Na 2 CO CO 3 3 ; K 2 CO CO 3 ;… 3 NaHCO HCO 3 3 ; KHCO HCO 3 3 ; Ca(HCO HCO 3 ) 3 2 ….
Trang 3TiÕt 38: Axit cacbonic vµ muèi cacbonat
I Axit cacbonic
2 TÝnh chÊt ho¸ häc
1 Tr¹ng th¸i tù nhiªn vµ tÝnh chÊt vËt lÝ
II Muèi cacbonat
(H 2 CO 3 )
1 Ph©n lo¹i
2 TÝnh chÊt
a) TÝnh tan
Trang 4Tiết 38: Axit cacbonic và muối cacbonat
I Axit cacbonic
2 Tính chất hoá học
1 Trạng thái tự nhiên và tính chất vật lí
II Muối cacbonat
(H 2 CO 3 )
1 Phân loại
2 Tính chất
a) Tính tan
- Đa số muối cacbonat không tan trong nước, trừ một số muối cacbonat của kim loại kiềm như: NaCO3; K2CO3…
- Hầu hết muối hidrocacbonat tan trong nước như:
Mg(HCO3)2 ; Ca(HCO3)2…
Trang 5TiÕt 38: Axit cacbonic vµ muèi cacbonat
I Axit cacbonic
2 TÝnh chÊt ho¸ häc
1 Tr¹ng th¸i tù nhiªn vµ tÝnh chÊt vËt lÝ
II Muèi cacbonat
(H 2 CO 3 )
1 Ph©n lo¹i
2 TÝnh chÊt
a) TÝnh tan
b) TÝnh chÊt ho¸ häc
Trang 6- Cách tiến hành: Nhỏ vài giọt dd HCl vào hai ống nghiệm có chứa 2 ml Na2CO3
và 2 ml NaHCO3
- Quan sát, nêu hiện tượng và viết phương trình phản ứng?
* Thí nghiệm 2: dd K2CO3 tác dụng với dd Ca(OH)2
-Chuẩn bị: Một ống nghiệm chứa khoảng 2ml dd K2CO3 và lọ đựng dd Ca(OH)2
- Kẹp gỗ, ống hút, giá thí nghiệm.
Cách tiến hành: Nhỏ vài giọt dd Ca(OH) 2 vào ống nghiệm có chứa 2 ml K 2 CO 3
Quan sát, nêu hiện tượng và viết phương trình phản ứng?
* Thí nghiệm 3: dd Na2CO3 tác dụng với dd CaCl2
Chuẩn bị: Một ống nghiệm chứa khoảng 2ml dd Na2CO3 và lọ đựng dd CaCl2
- Kẹp gỗ, ống hút, giá thí nghiệm.
Cách tiến hành: Nhỏ vài giọt dd CaCl 2 vào ống nghiệm có chứa 2 ml dd Na 2 CO 3
Quan sát, nêu hiện tượngvà viết phương trình phản ứng ?
* Thí nghiệm 1: dd NaHCO3 và dd Na2CO3 lần lượt tác dụng với dd HCl
* Chuẩn bị : Hai ống nghiệm, mỗi ống nghiệm chứa khoảng 2ml dd NaHCO3 và Na2CO3 riêng biệt, lọ đựng dd HCl.
- Kẹp gỗ, ống hút, giá thí nghiệm
Trang 7Tiết 38: Axit cacbonic và muối cacbonat
I Axit cacbonic
2 Tính chất hoá học
1 Trạng thái tự nhiên vàtính chất vật lí
II Muối cacbonat
(H 2 CO 3 )
1 Phân loại
2 Tính chất
a) Tính tan b) Tính chất hoá học
Đáp án
Hiện tượng: Có bọt khí thoát ra ở
cả 2 ống nghiệm
NaHCO3+HCl NaCl+H2O+CO2
Na2CO3+2HCl 2NaCl+H2O+CO2
Thí nghiệm 1:
Thí nghiệm 2:
TQ: muối cacbonat+axit mạnh
Hiện tượng: Có kết tủa trắng
K2CO3+Ca(OH)2 CaCO3 + 2KOH
TQ: dd muối cacbonat+dd Bazơ
Muối cacbonat không tan+bazơ mới
Chú ý: SGK/89
NaHCO3+NaOH Na2CO3+H2O
Thí nghiệm 3:
Hiện tượng: có kết tủa trắng
Na2CO3+CaCl2 CaCO3 + 2NaCl
TQ: dd muối cacbonat+một số dd
muối khác
b 4: Muối cacbonat bị nhiệt phân huỷ
NaHCO3 Na2CO3+ H2O + CO2
2
CaCO3 CaO + CO2
t0
t0
b.1: Tác dụng với axit
Muối mới+ CO2 + H2O
b.2: Tác dụng với dd bazơ
b.3: Tác dụng với dung dịch muối
2 muối mới
Trang 8TiÕt 38: Axit cacbonic vµ muèi cacbonat
I Axit cacbonic
2 TÝnh chÊt ho¸ häc
1 Tr¹ng th¸i tù nhiªn vµtÝnh chÊt vËt lÝ
II Muèi cacbonat
(H 2 CO 3 )
1 Ph©n lo¹i
2 TÝnh chÊt
a) TÝnh tan b) TÝnh chÊt ho¸ häc
NaHCO3+HCl NaCl+H2O+CO2
Na2CO3+2HCl 2NaCl+H2O+CO2
TQ: muèi cacbonat+axit m¹nh
K2CO3+Ca(OH)2 CaCO3 + 2KOH
TQ: dd muèi cacbonat+dd Baz¬
Muèi cacbonat kh«ng tan+baz¬ míi
Chó ý: SGK/89
NaHCO3+NaOH Na2CO3+H2O
Na2CO3+CaCl2 CaCO3 + 2NaCl
TQ: dd muèi cacbonat+mét sè dd
muèi kh¸c
b 4: Muèi cacbonat bÞ nhiÖt ph©n huû
NaHCO3 Na2CO3+ H2O + CO2
2
CaCO3 CaO + CO2
t0
t0
b.1: T¸c dông víi axit
Muèi míi+ CO2 + H2O
b.2: T¸c dông víi dd baz¬
b.3: T¸c dông víi dung dÞch muèi
2 muèi míi
Bµi tËp:
H·y cho biÕt c¸c cÆp chÊt sau ®©y, cÆp chÊt nµo t¸c dông víi nhau.
a) H2SO4 vµ KHCO3 b) K2CO3 vµ NaCl c) MgCO3 vµ HCl d) CaCl2 vµ Na2CO3 e) Ba(OH)2 vµ K2CO3
Gi¶i thÝch vµ viÕt PTHH
Trang 9TiÕt 38: Axit cacbonic vµ muèi cacbonat
I Axit cacbonic
2 TÝnh chÊt ho¸ häc
1 Tr¹ng th¸i tù nhiªn vµtÝnh chÊt vËt lÝ
II Muèi cacbonat
(H 2 CO 3 )
1 Ph©n lo¹i
2 TÝnh chÊt
a) TÝnh tan b) TÝnh chÊt ho¸ häc
NaHCO3+HCl NaCl+H2O+CO2
Na2CO3+2HCl 2NaCl+H2O+CO2
TQ: muèi cacbonat+axit m¹nh
K2CO3+Ca(OH)2 CaCO3 + 2KOH
TQ: dd muèi cacbonat+dd Baz¬
Muèi cacbonat kh«ng tan+baz¬ míi
Chó ý: SGK/89
NaHCO3+NaOH Na2CO3+H2O
Na2CO3+CaCl2 CaCO3 + 2NaCl
TQ: dd muèi cacbonat+mét sè dd
muèi kh¸c
b 4: Muèi cacbonat bÞ nhiÖt ph©n huû
NaHCO3 Na2CO3+ H2O + CO2
2
CaCO3 CaO + CO2
t0
t0
b.1: T¸c dông víi axit
Muèi míi+ CO2 + H2O
b.2: T¸c dông víi dd baz¬
b.3: T¸c dông víi dung dÞch muèi
2 muèi míi
III: Chu tr×nh cacbon trong tù nhiªn
SGK trang 90
Trang 10H×nh 3.17-SGK
Trang 11TiÕt 38: Axit cacbonic vµ muèi cacbonat
I Axit cacbonic
2 TÝnh chÊt ho¸ häc
1 Tr¹ng th¸i tù nhiªn vµtÝnh chÊt vËt lÝ
II Muèi cacbonat
(H 2 CO 3 )
1 Ph©n lo¹i
2 TÝnh chÊt
a) TÝnh tan b) TÝnh chÊt ho¸ häc
NaHCO3+HCl NaCl+H2O+CO2
Na2CO3+2HCl 2NaCl+H2O+CO2
TQ: muèi cacbonat+axit m¹nh
K2CO3+Ca(OH)2 CaCO3 + 2KOH
TQ: dd muèi cacbonat+dd Baz¬
Muèi cacbonat kh«ng tan+baz¬ míi
Chó ý: SGK/89
NaHCO3+NaOH Na2CO3+H2O
Na2CO3+CaCl2 CaCO3 + 2NaCl
TQ: dd muèi cacbonat+mét sè dd
muèi kh¸c
b 4: Muèi cacbonat bÞ nhiÖt ph©n huû
NaHCO3 Na2CO3+ H2O + CO2
2
CaCO3 CaO + CO2
t0
t0
b.1: T¸c dông víi axit
Muèi míi+ CO2 + H2O
b.2: T¸c dông víi dd baz¬
b.3: T¸c dông víi dung dÞch muèi
2 muèi míi
III: Chu tr×nh cacbon trong tù nhiªn
SGK trang 90
Trang 12thạch nhũ trong các hang động
Trang 13TiÕt 38: Axit cacbonic vµ muèi cacbonat
I Axit cacbonic
2 TÝnh chÊt ho¸ häc
1 Tr¹ng th¸i tù nhiªn vµtÝnh chÊt vËt lÝ
II Muèi cacbonat
(H 2 CO 3 )
1 Ph©n lo¹i
2 TÝnh chÊt
a) TÝnh tan b) TÝnh chÊt ho¸ häc
NaHCO3+HCl NaCl+H2O+CO2
Na2CO3+2HCl 2NaCl+H2O+CO2
TQ: muèi cacbonat+axit m¹nh
K2CO3+Ca(OH)2 CaCO3 + 2KOH
TQ: dd muèi cacbonat+dd Baz¬
Muèi cacbonat kh«ng tan+baz¬ míi
Chó ý: SGK/89
NaHCO3+NaOH Na2CO3+H2O
Na2CO3+CaCl2 CaCO3 + 2NaCl
TQ: dd muèi cacbonat+mét sè dd
muèi kh¸c
b 4: Muèi cacbonat bÞ nhiÖt ph©n huû
NaHCO3 Na2CO3+ H2O + CO2
2
CaCO3 CaO + CO2
t0
t0
b.1: T¸c dông víi axit
Muèi míi+ CO2 + H2O
b.2: T¸c dông víi dd baz¬
b.3: T¸c dông víi dung dÞch muèi
2 muèi míi
III: Chu tr×nh cacbon trong tù nhiªn
SGK trang 90