Luật ngân hàng và chứng khoán

Trang 1

1 Tổng quan về Luật NHNN và Luật các TCTD

2 Hoạt động huy động vốn của NHTM

3 Hoạt động tín dụng của NHTM

4 Hoạt động thanh toán quốc tế của NHTM

5 Hoạt động thanh toán giữa các NHTM

6 Giới thiệu Luật CK, UBCKNN, SGD.TPHCM&HN

Nội dung Luật ngân hàng

Giới thiệu Ngân hàng Nhà nước VN

Trang 2

Pháp luật ngân hàng: Các văn bản quy phạm pháp luật của

NHNN và của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội, các Bộ,

ngànhvề ngân hàng.

Bao gồm:

Các Luật về Ngân hàng(Luật số 46/2010/QH12; Quyết định,

Chỉ thị, Thông tư của NHNN;

11:18 AM GV Nguyen Ngoc Han

1951-1954

Thành lập NH Quốc gia VN

Phát hành giấy bạc ngân hàng, quản lý KBNN,thống nhất

quản lý thu chi ngân sách;Phát triển tín dụng ngân hàng phục

vụ SX, lưu thông HH, tăng cường lực lượng kinh tế quốc

doanh và đấu tranh tiền tệ với địch

1945

Ngân hàng Đông Dương

Vừa là NHTW, vừa là NHTM

1955-1975

Kháng chiến chống Mỹ, m.Bắc xây dựng chiến đấu, chi viện

cho CMGP m.Nam Ngân hàng Quốc gia thực hiện nhiệm vụ:

Củng cố thị trường tiền tệ, phát triển công tác tín dụng góp

phần thực hiện nhiệm vụ: xd nền KT XHCN m.Bắc và giải

phóng m.Nam 21/1/1960: đổi tên thành NH Nhà Nước VN.

Trang 3

Ngân hàng Quốc gia VN của chính quyền Việt Nam cộng

hoà (ở miền Nam) sáp nhập vào hệ thống NHNN VN, cùng

thực hiện nhiệm vụ thống nhất tiền tệ cả nước, phát hành

các loại tiền mới của nước CHXHCN VN, thu hồi các loại

tiền cũ ở cả hai miền Nam - Bắc vào năm 1978

1986-1990

2 pháp lệnh NH ra đời chính thức chuyển cơ chế hoạt động

của hệ thống NH VN từ 1 cấp sang 2 cấp

NHTW - là NH duy nhất được phát hành tiền; Là NH của các

NH và là NH của Nhà nước; điều hành hệ thống các NH cấp 2.

Các NH cấp 2 gồm NHTM quốc doanh, cổ phần, NH liên

doanh, chi nhánh hoặc văn phòng đại diện của NH nước ngoài,

HTX tín dụng, QTDND, công ty tài chính… 4 NHTM quốc doanh

lớn đã được thành lập gồm: 1) NH Nông nghiệp VN; 2) NH

ĐT&PT VN; 3) NH Công thương VN; 4) NH ngoại thương VN

1993: Bình thường hoá các mối quan hệ với các tổ chức tài chính tiền

tệ quốc tế (IMF, WB, ADB) 1995: QH thông qua nghị quyết bỏ thuế

doanh thu đối với hoạt động ngân hàng; thành lập ngân hàng phục vụ

người nghèo.

1997: Ban hành Luật NHNN VN và Luật các TCTD (ngày 2/12/1997) và

có hiệu lực thi hành từ 1/10/1998; Thành lập NH phát triển Nhà Đồng

bằng Sông cửu long 9/11/1999: Thành lập BH tiền gửi VN.

2000: Cơ cấu lại tài chính & hoạt động của các NHTMNN và NHTMCP.

2002: Tự do hoá LS cho vay VND của các TCTD - Bước cuối cùng tự

do hoá hoàn toàn LS thị trường tín dụng ở cả đầu vào và đầu ra.

Hiện nay, NHNN thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn quy định tại NĐ số

86/2002/NĐ – CP và NĐ 52/NĐ-CP ngày 19/5/2003 của Chính phủ NHNN

đặt trụ sở chính tại thủ đô Hà Nội, các Chi nhánh NH tại các tỉnh, thành

phố và các chi điếm NH cơ sở tại các huyện, quận trên phạm vi cả nước.

LOGO

Giới thiệu tổng quát về Luật ngân hàng

1

Trang 4

Là cơ quan của Chính phủ,

Là ngân hàng Trung ương của nước

Vụ cục NHTW Vp đại diện NHNN tại

TPHCM

Các tổ chức

sự nghiệp

63 chi nhánh NHNN tỉnh, TP

Vụ thi đua

- khen thưởng

Viện chiến lược NH Thời báo NH Tạp chí NH T.Tâm t.tin tín dụng Trường bồi dưỡng cán bộ NH Ban quản lý các dự án tín dụng quốc tế

LOGO

Hoạt động của Ngân hàng Nhà nước:

Thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia.

Phát hành tiền giấy và tiền kim loại.

Hoạt động cho vay, bảo lãnh, tạm ứng cho Ngân

sách

Hoạt động thanh toán và ngân quỹ.

Quản lý ngoại hối và hoạt động ngoại hối.

Hoạt động thông tin, báo cáo.

Trang 5

Thực hiện cs tiền tệ

phương tiện thanh toán cho các TCTD.

Cho vay có bảo đảm bằng cầm cố GTCG.

Lãi suất: NHNN công bố LS cơ bản, LS tái cấp

vốn và các loại lãi suất khác để điều hành chính

sách tiền tệ, chống cho vay nặng lãi.

Tỷ giá hối đoái: được hình thành trên cơ sở

cung cầu ngoại tệ trên thị trường có sự điều tiết

của Nhà nước NHNN công bố TGHĐ, quyết định

chế độ TGHĐ, cơ chế điều hành tỷ giá.

Trang 6

04/2011/TT-NHNN

10/03/2011 Quy định tổ chức tín dụng được áp dụng mức lãi suất

tiền gửi không kz hạn thấp nhất trong trường hợp tổ chức, cá nhân rút tiền gửi trước hạn.

02/2011/TT-NHNN

03/03/2011 Quy định mức lãi suất huy động vốn tối đa bằng đồng

Việt Nam là 14%/năm, kể cả các khoảng khuyến mại dưới mọi hình thức.

12/2010/TT-NHNN

14/04/2010 Hướng dẫn tổ chức tín dụng cho vay bằng đồng Việt

Nam đối với khách hàng theo lãi suất thoả thuận.

07/2010/TT-NHNN

26/02/2010 Quy định về cho vay bằng đồng Việt Nam theo lãi suất

thoả thuận của tổ chức tín dụng đối với khách hàng.

02/2009/TT-NHNN

03/02/2009 Quy định chi tiết thi hành việc hỗ trợ lãi suất 4% cho

các tổ chức và cá nhân vay vốn ngân hàng để sản xuất

- kinh doanh.

16/2008/QĐ

-NHNN

16/5/2008 Quyết định về cơ chế điều hành lãi suất cơ bản bằng

đồng Việt Nam: lãi suất kinh doanh của các ngân hàng không được vượt quá 150% lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước công bố hằng tháng.

LOGO

1.Thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia bằng

công cụ tỷ giá hối đoái

Năm 2009, NHNN 2 lần thay đổi biên độ tỷ giá

TCTD và từng loại tiền gửi tại TCTD để thực hiện

chính sách tiền tệ quốc gia.

NHNN trả lãi đối với tiền gửi DTBB và tiền gửi

vượt DTBB.

Trang 7

Tham khảo các văn bản sau về dự trữ bắt buộc:

Quyết định 581/2003/QĐ-NHNN Về việc ban

hành quy chế dự trữ bắt buộc đối với các tổ chức

tín dụng.

Thông tư 27/2011/TT-NHNN về việc sửa đổi, bổ

sung Quyết định 581/2003/QĐ-NHNN.

DỰ TRỮ BẮT BUỘC QUY ĐỊNH ĐỐI

Từ 12 tháng trở lên

Các NHTM Nhà nước (không bao

gồm NHNo & PTNT), NHTMCP đô

thị, chi nhánh NH nước ngoài, NH

liên doanh, cty tài chính, cty cho

TCTD có số dư tiền gửi phải tính dự

trữ bắt buộc dưới 500 triệu đồng,

Nghiệp vụ thị trường mở: NHNN thực hiện

thông qua việc mua, bán GTCG đối với TCTD.

Trang 8

2.Phát hành tiền giấy và tiền kim loại:

Đơn vị tiền tệ: đồng

Ký hiệu quốc gia: đ

Ký hiệu quốc tế: VND

NHNN là cơ quan duy nhất phát hành tiền giấy

và tiền kim loại.

NHNN thiết kế mệnh giá, kích thước, trọng

lượng, hình vẽ, hoa văn và các đặc điểm khác của

tiền giấy, tiền kim loại.

NHNN in, đúc, bảo quản, vận chuyển, phát

hành, tiêu huỷ tiền.

LOGO

3.Hoạt cho vay, bảo lãnh, tạm ứng cho ngân sách:

Cho các TCTD là ngân hàng vay ngắn hạn dưới

TCTD lâm vào tình trạng mất khả năng chi trả,

đe dọa sự ổn định của hệ thống các TCTD.

TCTD có nguy cơ mất khả năng chi trả do sự

cố nghiêm trọng khác.

LOGO

3.Hoạt cho vay, bảo lãnh, tạm ứng cho ngân sách:

NHNN không bảo lãnh cho tổ chức, cá nhân vay

vốn, trừ trường hợp bảo lãnh cho TCTD vay vốn

nước ngoài theo quyết định của Chính Phủ.

NHNN tạm ứng cho ngân sách trung ương để

xứ lý thiếu hụt tạm thời quỹ ngân sách NN.

Trang 9

4 Hoạt động thanh toán và ngân quỹ:

NHNN được mở TK và thực hiện giao dịch tại NH

nước ngoài, tổ chức tiền tệ, NH quốc tế.

NHNN mở TK và thực hiện giao dịch cho TCTD.

NHNN cung ứng dịch vụ ngân quỹ thông qua việc

thu, chi tiền cho chủ tài khoản, vận chuyển, kiểm

đếm, phân loại và xử lý tiền trong lưu thông.

NHNN làm đại lý cho KBNN trong việc tổ chức

đấu thầu, phát hành, lưu ký và thanh toán tín phiếu

kho bạc, trái phiếu kho bạc.

LOGO

5.Quản lý ngoại hối và hoạt động ngoại hối:

Dự trữ ngoại hối nhà nước gồm

Ngoại tệ tiền mặt, tiền gửi bằng ngoại tệ ở

Cácloại ngoại hối khác của nhà nước.

LOGO

6.Hoạt động thông tin:

Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm cung cấp

thông tin cho NHNN để xây dựng bảng cân đối

tiền tệ, xây dựng cán cân thanh toán của VN.

TCTD có trách nhiệm cung cấp thông tin, số

liệu thống kê để NHNN thanh tra, giám sát.

NHNN đánh giá, dự báo xu hướng phát triển

của thị trường tiền tệ.

Trang 10

Để đảm bảo an toàn, NH phải duy trì các tỷ lệ an

toàn theo quy định bao gồm:

Khả năng chi trả: xác định bằng tỷ lệ giữa TS Có có

thể thanh toán ngay so với các loại TS Nợ phải thanh

toán tại 1 thời điểm nhất định.

Khả năng

chi trả

Giá trị TS Có có thể thanh toán ngay

Giá trị TS Nợ phải thanh toán tại 1 thời điểm

Trang 11

Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu: xác định bằng tỷ lệ giữa

vốn tự có so với tổng tài sản "Có" rủi ro.

Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu Vốn tự có

Tỷ lệ tối đa của nguồn vốn ngắn hạn tổ chức

tín dụng được sử dụng để cho vay trung hạn

Trang 12

Về mặt pháp lý: Luật các TCTD (Luật số

47/2010/QH12) là văn bản pháp lý cao nhất có tác

động đến toàn bộ hoạt động của NHTM.

Dưới Luật có nghị định của Chính phủ, quyết định và

thông tư của NHNN,…

Môi trường pháp lý cho NHTM hoạt động luôn thay

đổi theo yêu cầu phát triển của nền kinh tế và hoạt

động ngân hàng.

Vay vốn của Ngân hàng Nhà nước

Trang 13

Mở cho đối tượng KH là cá nhân hoặc tổ chức có nhu

cầu thực hiện thanh toán qua NH LS rất thấp.

Để mở TKTGTT, KH cần làm các thủ tục sau:

Đối với KH cá nhân: điền vào mẫu giấy đề nghị mở

TK, đăng ký chữ ký mẫu, nộp bản sao CMND.

Đối với KH tổ chức: điền vào mẫu giấy đề nghị mở

TK, đăng ký chữ ký mẫu và mẫu con dấu của người đại

diện, nộp bản sao các giấy tờ CM tư cách pháp nhân

của tổ chức và giấy tờ CM tư cách đại diện hợp pháp

của chủ TK.

LOGO

Tiết kiệm không kỳ hạn:

Dành cho KH có tiền tạm thời nhàn rỗi muốn gửi

NH vì mục tiêu an toàn, sinh lợi nhưng không lập

được kế hoạch sử dụng trong tương lai.

Thủ tục mở sổ: điền vào mẫu giấy gửi tiết kiệm kèm

CMND và chữ ký mẫu.

Lãi suất rất thấp Cách tính lãi giống với TGTT.

Có thể gửi và rút tiền bất cứ lúc nào.

Không thực hiện được các giao dịch thanh toán.

LOGO

Tiết kiệm có kỳ hạn:

Dành cho KH gửi tiền vì mục tiêu an toàn, sinh lợi

và lập được kế hoạch sử dụng trong tương lai.

Thủ tục mở sổ: điền vào mẫu giấy gửi tiết kiệm kèm

CMND và chữ ký mẫu.

Lãi suất cao Có thể nhận lãi đầu kỳ, cuối kỳ hoặc

định kỳ Tính lãi = Số tiền gửi * LS * kỳ hạn gửi

Rút tiền khi đáo hạn.

Không thực hiện được các giao dịch thanh toán.

Trang 14

Giấy tờ có giá là chứng nhận của TCTD phát hành

để huy động vốn, trong đó xác nhận nghĩa vụ trả nợ 1

khoản tiền trong 1 thời hạn nhất định, điều kiện trả lãi

và các điều khoản cam kết khác giữa TCTD và người

mua.

Tham khảo quyết định về quy chế phát hành GTCG

của TCTD số 07/2008/QĐ-NHNN và thông tư

16/2009/TT-NHNN về việc sửa đổi , bổ sung 1 số điều

của Quyết định 07/2008/QĐ-NHNN.

LOGO

Mệnh giá: là số tiền gốc được in sẵn trên giấy tờ có

giá phát hành theo hình thức chứng chỉ hoặc ghi trên

giấy chứng nhận quyền sở hữu đối với giấy tờ có giá

phát hành theo hình thức ghi sổ.

Thời hạn GTCG: là khoảng thời gian khoảng thời

gian từ ngày phát hành đến ngày đến hạn thanh toán.

Lãi suất được hưởng: là lãi suất áp dụng để tính lãi

cho người mua GTCG được hưởng.

LOGO

Phân loại GTCG:

GTCG ngắn hạn : là GTCG có thời hạn dưới một 1

năm bao gồm kỳ phiếu, chứng chỉ tiền gửi ngắn hạn,

tín phiếu và các giấy tờ có giá ngắn hạn khác.

GTCG dài hạn : là GTCG có thời hạn từ một năm trở

lên, bao gồm trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi dài hạn và

các giấy tờ có giá dài hạn khác.

GTCG ghi danh : là GTCG phát hành theo hình thức

chứng chỉ hoặc ghi sổ có ghi tên người sở hữu.

GTCG vô danh : là GTCG phát hành theo hình thức

chứng chỉ không ghi tên người sở hữu Giấy tờ có

giá vô danh thuộc quyền sở hữu của người nắm giữ

giấy tờ có giá.

Trang 15

Cách tính lãi đối với GTCG:

Có 3 phương thức trả lãi:

Trả lãi sau: NH xác định và trả lãi 1 lần vào thời

điểm đáo hạn hay thời điểm thanh toán GTCG.

Trả lãi trước: NH xác định và trả lãi tại thời điểm

phát hành GTCG

Trả lãi định kỳ: NH xác định và trả lãi theo định kỳ

cho người sở hữu GTCG.

LOGO

Hoạt động tín dụng:

Cấp tín dụng

Bảo đảm tiền vay

Chiết khấu, tái chiết khấu, cầm cố thương phiếu

và các giấy tờ có giá ngắn hạn khác

Bảo lãnh ngân hàng

Cho thuê tài chính

Trang 16

Khái niệm:

nhượng quyền sử dụng vốn từ ngân

nhất định với 1 khoản chi phí nhất

định.

LOGO

Phân loại cho vay:

Dựa vào mục đích cho vay:

Cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh công

thương nghiệp

Cho vay tiêu dùng cá nhân

Cho vay mua bán bất động sản

Cho vay sản xuất nông nghiệp

Cho vay kinh doanh xuất nhập khẩu

LOGO

Dựa vào thời hạn cho vay:

Cho vay ngắn hạn: dưới 1 năm, thường tài trợ

đầu tư vào TS lưu động.

Cho vay trung hạn: thời hạn từ 1 đến 5 năm,

thường tài trợ đầu tư vào TSCĐ.

 Cho vay dài hạn: thời hạn trên 5 năm, thường

tài trợ đầu tư vào các dự án đầu tư.

Trang 17

Dựa vào mức độ tín nhiệm của KH:

Cho vay không có bảo đảm: không có TS thế

chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của bên thứ 3 mà chỉ

dựa vào uy tín của khách hàng.

Cho vay có bảo đảm: có TS thế chấp, cầm cố

hoặc bảo lãnh của bên thứ 3.

LOGO

Dựa vào phương thức cho vay :

Cho vay theo món: áp dụng đv KH không vay thường

xuyên, hoặc vay thường xuyên nhưng chưa được NH

tín nhiệm cho áp dụng hạn mức tín dụng Thường áp

dụng cho các khoản vay dài hạn hoặc cho vay các dự

án Thường yêu cầu KH phải có đảm bảo.

Cho vay theo hạn mức tín dụng: là KH chỉ cần lập 1 bộ

hồ sơ cho vay vào đầu kỳ kế hoạch và có thể sử dụng

cho nhiều món vay Hạn mức tín dụng là mức dư nợ

vay tối đa được duy trì trong 1 thời hạn nhất định.

Cho vay theo hạn mức thấu chi: cho KH chi vượt số

tiền trên tài khoản thanh toán của KH.

LOGO

Phân loại:

Dựa vào phương thức hoàn trả nợ vay:

Cho vay chỉ có 1 kỳ hạn trả nợ (cho vay trả nợ 1

lần khi đáo hạn).

Cho vay có nhiều kỳ hạn trả nợ (cho vay trả

góp).

Cho vay trả nợ nhiều lần nhưng không có kỳ

hạn cụ thể mà tuỳ khả năng tài chính của người

đi vay có thể trả nợ bất cứ lúc nào.

Trang 18

Quy trình tín dụng căn bản:

B1: Lập hồ sơ đề nghị cấp tín dụng.

B2: Phân tích tín dụng: PT khả năng hiện tại và tiềm

tàng của KH về sử dụng vốn vay, khả năng hoàn trả

và thu hồi vốn gốc và lãi.

B3: Quyết định và ký hợp đồng tín dụng: có 2 loại sai

lầm cơ bản thường xảy ra ở bước này:

Quyết định cho vay đv 1 KH không tốt

Từ chối cho vay đv 1 KH tốt

ngừa RR, tạo cơ sở kinh tế và pháp lý để thu hồi các

khoản nợ đã cho KH vay.

Giá trị TSĐB phải lớn hơn nghĩa vụ được bảo đảm.

TS dùng làm bảo đảm nợ vay phải tạo ra được ngân

lưu.

Có đầy đủ cơ sở pháp lý để bên cho vay có quyền

xử lý TS dùng làm bảo đảm tiền vay.

Trang 19

Các hình thức bảo đảm tín dụng:

Bảo đảm tín dụng bằng TS thế chấp: bất động sản.

Bảo đảm tín dụng bằng TS cầm cố:

TSHH như xe cộ, máy móc, hàng hoá, vàng bạc, tàu

biển, máy bay,…

Tiền trên TK tiền gửi hoặc ngoại tệ

GTCG như cổ phiếu, trái phiếu, tín phiếu, thương

phiếu

Quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp,…

LOGO

Bảo đảm bằng TS hình thành từ vốn vay:

Là việc KH vay dùng TS hình thành từ vốn vay để

đảm bảo thực hiện nghĩa vụ trả nợ cho chính khoản

vay đó đv NH.

TS hình thành từ vốn vay là TS của KH vay mà giá

trị TS được tạo ra bởi 1 phần hoặc toàn bộ khoản vay

cho vay của NH.

LOGO

Bảo đảm bằng hình thức bảo lãnh: là việc

bên thứ 3 cam kết với bên cho vay (bên nhận

bảo lãnh) sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên

đi vay (bên được bảo lãnh) nếu khi đến hạn

mà bên được bảo lãnh không thực hiện đúng

nghĩa vụ trả nợ.

Trang 20

Tham khảo:

Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN về việc ban

hành Quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối

với khách hàng.

Quyết định số 127/2005/QĐ-NHNN về việc sửa

đổi, bổ sung quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN.

LOGO

Cho thuê tài chính:

Đây là 1 hình thức vay vốn Người đi thuê

thương lượng với bên cho thuê tài sản, sau đó

bên cho thuê sẽ mua TS và chuyển cho bên đi

thuê Người đi thuê sẽ trả tiền thuê và lãi cho bên

cho thuê.

Thời gian thuê tài chính dài, thường theo suốt

thời gian hữu dụng của TS.

LOGO

Cho thuê tài chính:

Cho thuê tài chính cũng được xem là nghiệp vụ cấp

tín dụng của NH Các NH sẽ lập ra công ty cho thuê

tài chính trực thuộc NH chuyên cung cấp dịch vụ cho

thuê tài chính nhằm đáp ứng yêu cầu của KH.

Công ty cho thuê tài chính trực thuộc có tư cách

pháp nhân, hạch toán độc lập, do 1 TCTD thành lập

bằng vốn tự có của mình.

Trang 21

Tham khảo:

Nghị định số 16/2001/NĐ-CP về việc tổ chức

và hoạt động của công ty cho thuê tài chính.

Nghị định số 95/2008/NĐ-CP về việc sửa đổi,

khoản phải thu phát sinh từ việc mua, bán

HH.

LOGO

Phân loại bao thanh toán:

Bao thanh toán truy đòi: nếu người mua không trả

được nợ hoặc không thực hiện nghĩa vụ trả nợ thì

người bán có trách nhiệm hoàn trả lại khoản tiền đã

được ứng trước cho NH bao thanh toán.

Bao thanh toán miễn truy đòi: NH bao thanh toán

phải chịu mọi RR về tín dụng và không được đòi lại

khoản tiền đã ứng trước cho người bán hàng nếu

người mua không thực hiện nghĩa vụ trả nợ.

Trang 22

Phân loại bao thanh toán:

Bao thanh toán từng lần: NH bao thanh toán và bên

bán ký HĐ bao thanh toán đối với từng khoản phải

thu của bên bán hàng.

Bao thanh toán theo hạn mức: NH bao thanh toán

và bên bán thoả thuận và xác định 1 hạn mức bao

thanh toán duy trì trong 1 khoảng thời gian nhất định.

Đồng bao thanh toán: 2 hay nhiều đơn vị bao thanh

toán cùng thực hiện hoạt động bao thanh toán, trong

đó 1 đơn vị làm đầu mối thực hiện việc tổ chức đồng

bao thanh toán.

NH bao thanh toán

(6) (3) (2) (4) (5)

(1)

B1: Bên bán giao HH cho bên mua

B2: Bên bán ký HĐ bao thanh toán với ngân hàng.

B3: NH ứng trước tiền cho bên bán.

B4: NH tiến hành thủ tục thu nợ từ bên mua khi đến hạn.

B5: Bên mua thanh toán tiền hàng cho NH bao thanh

toán.

B6: NH tất toán tiền ứng trước và thanh toán phần còn

lại cho bên bán.11:18 AM GV Nguyen Ngoc Han

đổi, bổ sung quyết định số

1096/2004/QĐ-NHNN.

Trang 23

Chiết khấu giấy tờ có giá:

Là hình thức cấp tín dụng theo đó các

bằng mệnh giá trừ đi phần lợi nhuận và chi

LOGO

Chiết khấu giấy tờ có giá:

Đặc điểm của chiết khấu:

Không cần TS thế chấp mà sử dụng chứng

từ nhận chiết khấu làm đảm bảo tín dụng.

NH thu lãi trước khi phát tiền vay bằng cách

khấu trừ vào mệnh giá.

Quy trình xem xét cấp tín dụng đơn giản và

nhanh chóng hơn so với cho vay.

LOGO

Chiết khấu thương phiếu:

Khi chiết khấu thương phiếu, NH xác định số

tiền phát ra cho KH như sau:

Hoa hồng phí

-Hoa hồng phí = Mệnh giá thương phiếu x Tỷ lệ hoa hồng

Lãi chiết khấu Mệnh giá

thương phiếu

Lãi chiết khấu(%/năm)

Số ngày nhận chiết khấu

Trang 24

Bảo lãnh ngân hàng:

Là cam kết bằng VB của TCTD (bên bảo

lãnh với bên nhận bảo lãnh về việc thực

hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên được

bảo lãnh khi bên được bảo lãnh không thực

hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ

đã cam kết với bên nhận bảo lãnh.

LOGO

Các loại bảo lãnh:

Bảo lãnhvay vốn : TCTD phát hành cho bên

nhận bảo lãnh về việc cam kết trả nợ thay

cho bên được bảo lãnh khi bên được bảo

lãnh không thực hiện nghĩa vụ trả nợ.

Bảo lãnh thanh toán : TCTD phát hành cho

bên nhận bảo lãnh về việc cam kết trả nợ

thay cho bên được bảo lãnh khi bên được

bảo lãnh không thực hiện nghĩa vụ khi đến

hạn.

LOGO

Các loại bảo lãnh:

Bảo lãnh thực hiện hợp đồng: là cam kết của TCTD

với bên nhận bảo lãnh, bảo đảm việc thực hiện đúng và

đầy đủ các nghĩa vụ của KH theo HĐ đã ký kết với bên

nhận bảo lãnh Trường hợp KH vi phạm HĐ và phải bồi

thường cho bên nhận bảo lãnh mà không thực hiện hoặc

thực hiện không đầy đủ thì tổ chức tín dụng sẽ thực hiện

thay.

Bảo lãnh bảo đảm chất lượng sản phẩm: là cam kết

của của TCTD với bên nhận bảo lãnh, bảo đảm việc KH

thực hiện đúng các thoả thuận về chất lượng của SP theo

HĐ đã ký kết với bên nhận bảo lãnh Trường hợp KH vi

phạm chất lượng SP và phải bồi thường cho bên nhận

bảo lãnh mà không thực hiện hoặc thực hiện không đầy11:18 AM GV Nguyen Ngoc Han

Trang 25

Tham khảo Quyết định số 26/2006/QĐ-NHNN

của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ngày 26/

6/2006 Về việc ban hành Quy chế bảo lãnh

LOGO

Giới thiệu thị trường ngoại hối VN:

Thị trường ngoại hối VN đã trải qua 16 năm hình

thành và phát triển Quy mô hoạt động và các loại

nghiệp vụ giao dịch trên thị trường ngày càng thu hút

nhiều sự tham gia của các DN và NHTM trong và

ngoài nước.

NHTM đóng vai trò nòng cốt trên TT ngoại hối Vừa

là trung gian trong các giao dịch kinh doanh ngoại tệ,

vừa thực hiện mua bán ngoại tệ trên thị trường liên

ngân hàng và quốc tế.

Trang 26

Quy ước tên đơn vị tiền tệ:

Để thống nhất và tiện lợi trong các giao dịch

ngoại hối, International Standard Organization

(ISO) quy ước tên đơn vị tiền tệ của 1 quốc gia

được viết bằng 3 ký tự:

2 ký tự đầu là tên quốc gia.

Ký tự cuối là tên đồng tiền.

LOGO

Các loại tỷ giá:

Tỷ giá bình quân liên NH: là tỷ giá do NHNN

xác định và công bố hằng ngày Tỷ giá này dùng

làm tỷ giá tham khảo cho các NHTM.

Tỷ giá của NHTM: NHTM phân biệt giữa KH

mua và bán ngoại tệ bằng tỷ giá bán và tỷ giá

mua.

Tham khảo Quyết định số 230/QĐ-NHNN về

việc ban hành 1 số quy định về giao dịch ngoại

tệ của các TCTD được giao dịch ngoại hối.

Thông tư 03/2008/TT-NHNN hướng dẫn về hoạt

động cung ứng dịch vụ ngoại hối của TCTD.

Trang 27

Hối phiếu:

Là tờ mệnh lệnh vô điều kiện do 1 người ký

phát để đòi tiền người khác bằng việc yêu cầu

người này khi nhìn thấy hối phiếu hoặc đến 1

ngày nhất định, hoặc đến 1 ngày có thể xác định

trong tương lai phải trả 1 số tiền nhất định cho

người thụ hưởng quy định trên hối phiếu, hoặc

theo lệnh của người này trả cho người khác hoặc

trả cho người cầm phiếu.

Có thể lập thành 2 hay nhiều bản Mỗi bản được

đánh số thứ tự và có giá trị ngang nhau Như vậy

người trả tiền có thể chọn bất kỳ 1 bản để thanh

toán và đã thanh toán bản này thì không phải thanh

toán các bản còn lại Không có bản chính, bản phụ.

Đọc hối phiếu sau và cho biết:

Người ký phát hối phiếu

Ngân hàng thu tiền

Trang 28

Là mệnh lệnh vô điều kiện do chủ tài khoản ký

phát yêu cầu NH trích tiền từ tài khoản của mình

để trả cho người cầm séc, hoặc trả theo lệnh của

Séc trả tiền vào tài khoản: Người ký phát séc

hoặc người chuyển nhượng séc có thể không cho

phép thanh toán séc bằng tiền mặt bằng cách ghi

trên séc cụm từ ''trả vào tài khoản'' Trong trường

hợp này, người bị ký phát chỉ được chuyển số tiền

ghi trên séc đó vào tài khoản của người thụ hưởng

mà không được phép trả bằng tiền mặt.

Séc trả tiền mặt: Trường hợp séc không ghi cụm

từ ''trả vào tài khoản'' thì người bị ký phát thanh

toán séc cho người thụ hưởng bằng tiền mặt.

LOGO

Phân loại séc :

Séc gạch chéo không ghi tên: Người ký phát hoặc

người chuyển nhượng séc có thể quy định séc chỉ được

thanh toán cho một NH hoặc cho người thụ hưởng có tài

khoản tại NH bị ký phát bằng cách vạch lên trên séc hai

gạch chéo song song.

Séc gạch chéo có ghi tên: Người ký phát hoặc người

chuyển nhượng séc có thể quy định séc chỉ được thanh

toán cho một NH cụ thể hoặc cho người thụ hưởng có tài

khoản tại NH đó bằng cách vạch lên trên séc hai gạch

chéo song song và ghi tên của NH đó giữa hai gạch chéo

này Séc có tên hai NH giữa hai gạch chéo sẽ không có giá

trị thanh toán, trừ trường hợp 1 trong 2 NHcó tên giữa hai

gạch chéo là NH thu hộ.

Trang 29

Thẻ thanh toán:

Thẻ rút tiền (ATM – Automatic Teller Machine Card):

giúp chủ thẻ rút tiền có giới hạn tại các máy rút tiền tự

động của NH phát hành thẻ và thực hiện 1 số giao dịch

khách với NH.

Thẻ thanh toán (Payment Card):

Thẻ ghi nợ (Debit Card): khi chủ thẻ thanh toán thì số

tiền sẽ được ghi nợ ngay vào tài khoản của chủ thẻ.

Thẻ tín dụng (Credit Card): NH chỉ ghi nợ vào tài

khoản chủ thẻ sau 1 thời hạn nhất định Cuối mỗi tháng

NH sẻ gửi chủ thẻ 1 bảng kê hóa đơn để yêu cầu thanh

toán.

Thẻ quốc tế: Visa Card, Master Card, …

LOGO

Phương thức chuyển tiền:

Là phương thức trong đó 1 KH của NH (gọi là

người chuyển tiền) yêu cầu NH chuyển 1 số tiền nhất

định cho người thụ hưởng ở 1 địa điểm nhất định.

Các bên liên quan đến phương thức này gồm:

Người chuyển tiền

Ngân hàng chuyển tiền

Ngân hàng đại lý (NH bên thụ hưởng): là NH phục

vụ cho người thụ hưởng và có quan hệ đại lý với NH

chuyển tiền

Người thụ hưởng

NH chuyển tiền

Nhà nhập khẩu

NH đại lý

Nhà xuất khẩu (1)

(2) (5)

(3)

(4)

B1: Nhà XK giao hàng và bộ chứng từ HH cho nhà NK.

B2: Nhà NK lập lệnh chuyển tiền yêu cầu NH phục vụ mình

chuyển tiền cho bên thụ hưởng.

B3: NH của nhà NK chuyển tiền cho nhà XK thông qua NH

đại lý.

B4: NH đại lý báo Có cho nhà XK

B5: NH chuyển tiền báo Nợ cho nhà NK.

Trang 30

NH chuyển tiền

Nhà nhập khẩu

NH đại lý

Nhà xuất khẩu (4)

(1) (5)

(2)

(3)

B1:Nhà NK lập lệnh chuyển tiền yêu cầu NH phục vụ mình

chuyển tiền cho bên thụ hưởng.

B2:NH của nhà NK chuyển tiền cho nhà XK thông qua NH

Phương thức chuyển tiền:

Trong bước 3 của chuyển tiền trả sau và bước 2

của chuyển tiền trả trước, tuỳ yêu cầu của KH, NH có

thể sử dụng các hình thức chuyển tiền sau:

Chuyển tiền bằng thư (Mail Transfer, gọi tắt là M/T)

Chuyển tiền bằng điện (Telegraphic Transfer, gọi tắt

là T/T)

Worldwide Interbank Financial Telecommunications)

Ngày nay hầu hết các lệnh chuyển tiền đều thực

hiện qua mạng SWIFT.

LOGO

Phương thức nhờ thu:

Là phương thức thanh toán trong đó nhà xuất khẩu

sau khi hoàn thành nghĩa vụ giao hàng hoặc cung

ứng dịch vụ tiến hành uỷ thác cho NH phục vụ mình

thu hộ tiền từ nhà nhập khẩu dựa trên cơ sở hối

phiếu và chứng từ do nhà xuất khẩu lập ra.

Các bên liên quan đến phương thức nhờ thu:

Bên ủy nhiệm thu (Principal): chính là nhà XK

NH thu hộ (Collecting Bank): NH phục vụ nhà XK

NH xuất trình (Presenting Bank): là NH xuất trình

chứng từ cho nhà NK, thường là NH đại lý của NH thu

hộ.

Bên trả tiền

Trang 31

Phương thức nhờ thu trơn (Clean collection):

Là phương thức nhờ thu trong đó nhà XK uỷ thác

cho NH thu hộ tiền của nhà NK căn cứ vào hối phiếu

do mình lập ra còn chứng từ HH thì gửi thẳng cho

nhà NK, không gửi cho NH.

Liên quan đến 2 loại chứng từ: chứng từ thương

mại (hoá đơn, vận tải đơn, các loại giấy chứng nhận

liên quan đến HH) và chứng từ tài chính (hối phiếu).

Trong nhờ thu trơn: chứng từ thương mại tách rời

B2: nhà XK gửi hối phiếu cho NH nhờ thu hộ tiền nhà NK.

B3: NH thu hộ chuyển chỉ thị nhờ thu và hối phiếu cho NH

đại lý.

B4: NH đại lý chuyển hối phiếu cho nhà NK để yêu cầu chấp

nhận hoặc thanh toán hối phiếu.

B5: nhà NK trả tiền hoặc thông báo chấp nhận hối phiếu.

B6: NH đại lý ghi Nợ nhà NK và chuyển tiền cho NH thu hộ.

B7: NH thu hộ ghi Có cho nhà XK.

Collecting bank

Exporter

Presenting bank

Importer (1)

(2) (7)

(3)

(4) (5) (6)

LOGO

Phương thức nhờ thu kèm chứng từ (Documentary

collection):

Là phương thức nhờ thu trong đó nhà XK sau khi

đã hoàn thành việc giao hàng tiến hành uỷ thác cho

NH thu hộ tiền của nhà NK căn cứ vào hối phiếu và

bộ chứng từ HH Nếu nhà NK thanh toán hoặc chấp

nhận trả tiền thì NH mới trao bộ chứng từ cho nhà NK

nhận HH.

Trong nhờ thu kèm chứng từ: chứng từ thương mại

và chứng từ tài chính không tách rời nhau.

Trang 32

B1: nhà XK giao HH cho nhà NK nhưng không giao bộ chứng từ HH

B2: nhà XK gửi hối phiếu và bộ chứng từ HH cho NH nhờ thu hộ tiền

nhà NK.

B3: NH thu hộ chuyển chỉ thị nhờ thu, hối phiếu và bộ chứng từ cho

NHđại lý.

B4: NH đại lý chuyển hối phiếu cho nhà NK để yêu cầu chấp nhận

hoặc thanh toán hối phiếu.

B5: nhà NK trả tiền hoặc thông báo chấp nhận hối phiếu.

B6: NH đại lý trao bộ chứng từ cho nhà NK.

B7: NH đại lý ghi Nợ nhà NK và chuyển tiền cho NH thu hộ.

B8: NH thu hộ ghi Có cho nhà XK.

Collecting bank

Exporter

Presenting bank

Importer (1)

(2) (8)

(3)

(4) (5) (6)

LOGO

Phương thức tín dụng chứng từ:

Là phương thức thanh toán trong đó 1 NH theo

yêu cầu của KH cam kết sẽ trả 1 số tiền nhất định

cho người thụ hưởng hoặc chấp nhận hối phiếu

do người này ký phát trong phạm vi số tiền đó

nếu người này xuất trình được bộ chứng từ

thanh toán phù hợp với những quy định nêu ra

Người xin mở L/C (Applicant)

Người hưởng lợi (Beneficiary)

NH phát hành L/C (The issuing bank)

NH thông báo L/C (The advising bank): là NH phục

vụ nhà xuất khẩu, thông báo cho nhà XK biết thư tín

dụng (Letter of Credit) đã mở.

Ngoài ra còn có các NH khác tham gia như: NH xác

nhận (The Confirming bank), NH thanh toán (The

paying bank), NH thương lượng (The negotiating

bank),

Trang 33

Trong phương thức tín dụng chứng từ, thư tín

dụng là văn bản quan trọng nhất Thư tín dụng

(Letter of Credit = L/C) là văn bản pháp lý trong đó

1 NH theo yêu cầu của KH đứng ra cam kết sẽ trả

cho người thụ hưởng 1 số tiền nhất định nếu

người này xuất trình bộ chứng từ phù hợp những

quy định đã nêu trong thư.

LOGO

Nội dung phương thức tín dụng chứng từ được

thực hiện theo bản “Quy tắc và thực hành thống nhất

về tín dụng chứng từ” (Uniform customs and practice

for Documentary credits) do Phòng thương mại quốc

tế (ICC) ban hành.

Bộ quy tắc đầu tiên là UCP 400 ra đời năm 1933,

sau đó được sửa đổi bổ sung qua các năm 1951,

1962, 1974, 1983 UCP 500 ra đời năm 1993, tiếp theo

là UCP 600 ra đời năm 2007.

UCP là văn bản pháp lý quốc tế không mang tính

chất bắt buộc thực hiện nên nếu áp dụng UCP thì

phải dẫn chiếu rõ trong Thư tín dụng.

B1: Nhà NK và XK ký HĐ thương mại.

B2: Nhà NK đến NH mở L/C

B3: NH mở L/C chuyển L/C cho NH thông báo.

B4: NH thông báo L/C thông báo cho nhà XK.

B5: Nhà XK giao hàng cho nhà NK theo nội dung của L/C.

B6: Nhà XK gửi bộ chứng từ HH vào NH thông báo để được thanh toán.

B7: NH thông báo chuyển bộ chứng từ cho NH mở L/C.

B8: NH mở L/C kiểm tra bộ chứng từ, nếu phù hợp với L/C thì sẽ trả tiền

cho NH thông báo.

B9: NH thông báo ghi Có cho nhà XK.

(7)

(6) (5)

(3)

Trang 34

LOGO

Thanh toán giữa các NHTM gồm:

1 Thanh toán qua NHNN

các NH

LOGO

1 Thanh toán qua Ngân hàng Nhà nước:

Là việc thực hiện thanh toán giữa các NHTM

thông qua tài khoản của các NHTM ở Ngân hàng

Nhà nước.

Thanh toán qua Ngân hàng Nhà nước có thể

thực hiện tuỳ theo 1 trong các trường hợp sau:

Trường hợp giao dịch bằng giấy

Trường hợp giao dịch bằng chứng từ điện tử

Trang 35

Quy định về mã NH dùng trong hoạt động NH:

Mã ngân hàng là một dãy ký tự, được qui định

theo một nguyên tắc thống nhất và xác định duy

nhất cho mỗi đối tượng được cấp mã.

Các tổ chức tín dụng tự nguyện lựa chọn sử

dụng mã ngân hàng trong các hoạt động nghiệp

vụ nội bộ hoặc nghiệp vụ liên ngân hàng giữa các

tổ chức tín dụng.

LOGO

Quy định về mã NH dùng trong hoạt động NH:

Mã NH được sử dụng trong các hoạt động nghiệp vụ của

NHNNgồm:

Hoạt động nội bộ NHNN: là những hoạt động trong phạm vi 1

đơn vị hoặc giữa các đơn vị của NHNN.

Hoạt động, nghiệp vụ qua NHNN của các TCTD, Kho bạc Nhà

nước và các tổ chức khác có hoạt động ngân hàng, bao gồm:

oHoạt động thanh toán qua tài khoản tiền gửi, thanh toán bù

trừ, thanh toán liên ngân hàng;

oNghiệp vụ đấu thầu tín phiếu, trái phiếu và nghiệp vụ thị

trường mở;

oHoạt động báo cáo thống kê;

oHoạt động thông tin tín dụng;

oHoạt động thông tin phòng chống rửa tiền;

oCác hoạt động, nghiệp vụ khác theo quy định của NHNN

LOGO

Cấu trúc mã NH:

Gồm 8 ký tự và chia thành 3 nhóm nhóm sau:

Nhóm 1: gồm 2 ký tự đầu bên trái, là kí hiệu mã

tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

Nhóm 2: gồm 3 ký tự kế tiếp nhóm 1, là kí hiệu

mã hệ thống ngân hàng.

Nhóm 3: gồm 3 ký tự cuối, là số thứ tự đơn vị

của từng hệ thống ngân hàng trên mỗi địa bàn

tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Trang 36

Tham khảo:

14/09/2007 về việc Thông báo mã ngân hàng

2 Thanh toán bù trừ giữa các NH:

Thanh toán bù trừ giữa các NH do NHNN chủ

trì Được thực hiện theo các văn bản quy định

hiện hành của NHNN.

Thanh toán bù trừ giữa các NH trên 1 địa bàn

huyện, thị xã không có chi nhánh NHNN do các

NH trên địa bàn chọn 1 NH làm chủ trì và các NH

thành viên phải mở tài khoản tiền gửi tại NH chủ

trì để thực hiện thanh toán bù trừ

LOGO

Thanh toán bù trừ giữa các NH:

Là thực hiện việc chuyển khoản và thanh toán

qua mạng máy tính giữa các tài khoản được mở

tại các ngân hàng khác hệ thống hoặc ở các chi

nhánh của cùng một ngân hàng trên phạm vi một

địa bàn nhất định Bằng kỹ thuật xử lý bù trừ điện

tử, các Ngân hàng chuyển cho nhau qua mạng

máy tính các chứng từ thanh toán, bù trừ cho

nhau phần nợ qua lại và trả cho nhau số chênh

lệch.

Trang 37

Tham khảo:

Quyết định 457/2003/QĐ-NHNN về việc ban

hành quy trình kỹ thuật nghiệp vụ thanh toán bù

trừ điện tử liên Ngân hàng.

Quyết định 1557/2001/QĐ-NHNN về việc ban

hành Quy chế thanh toán bù trừ điện tử liên Ngân

Thanh toán thu hộ, chi hộ giữa các NH:

Được thực hiện bằng 1 trong 2 cách:

1 Mở tài khoản tiền gửi ở 1 NH khác để giao

dịch thanh toán:

 Việc thanh toán qua TK tiền gửi ở 1 NH

khác được thực hiện như trường hợp các

NH mở TK tiền gửi thanh toán ở NHNN.

LOGO

Thanh toán thu hộ, chi hộ giữa các NH:

Được thực hiện bằng 1 trong 2 cách:

2 Uỷ nhiệm thu hộ, chi hộ giữa các NH có quan

hệ thanh toán với nhau theo hợp đồng uỷ

thác:

 Khi phát sinh các khoản thu hộ, chi hộ, NH nơi

phát sinh gửi các chứng từ thanh toán cho NH

có liên quan để hạch toán sổ sách.

 Kết thúc từng định kỳ thanh toán, các NH phải

đối chiếu số liệu với nhau, quyết toán số tiền

đã thu hộ, chi hộ, và thanh toán với nhau số

chênh lệch phải thu, phải trả.

Tiêu đề	Luật ngân hàng
Tác giả	Nguyễn Ngọc Hân
Trường học	Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
Chuyên ngành	Luật ngân hàng và chứng khoán
Thể loại	Bài luận
Năm xuất bản	2011
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	74
Dung lượng	7,21 MB

Luật ngân hàng và chứng khoán

Thanh toán qua Ngân hàng Nhà nước:

Hợp đồng góp vốn đầu tư