Việc tạo cơ hộicho trẻ tham gia vào các hoạt động giáo dục phát triển thể chất là rất quantrọng giúp cho hệ thần kinh và các giác quan của trẻ nhanh nhạy hơn và có tácdụng tốt để nâng ca
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY VẬN ĐỘNG
CƠ BẢN CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI”.
I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Sinh thời Hồ Chủ Tịch đã nói:
“ Luyện tập thể dục, bồi dưỡng sức khỏe là bổn phận của mỗi người yêunước”
Hay khẩu hiệu:
“Khỏe để lao độngKhỏe để học tậpKhỏe để chiến đấuKhỏe để xây dựng và bảo vệ tổ quốc”
Vâng! Lời nói đó và khẩu hiệu đó luôn được đề cao và thực hiện trongcác giai đoạn phát triển của đất nước Trẻ khỏe mạnh và thông minh là niềmhạnh phúc của mỗi gia đình, là niềm mơ ước và hy vọng lớn khi hướng vàotương lai Chính vì thế muốn xây dựng một đất nước phồn vinh gia đình hạnhphúc không thể không nói đến việc xây dựng tính cách con người mới xã hộichủ nghĩa có đầy đủ phẩm chất tư cách đạo đức tố chất và đặc biệt có một sứckhỏe để phục vụ cho đất nước – xã hội
Giáo dục thể chất trong trường mầm non là bảo vệ và tăng cường sứckhỏe đồng thời cung cấp những kiến thức giáo dục nhằm phát triển một cơ thẻcân đối hài hòa và phát triển toàn diện về nhân cách cho trẻ Việc tạo cơ hộicho trẻ tham gia vào các hoạt động giáo dục phát triển thể chất là rất quantrọng giúp cho hệ thần kinh và các giác quan của trẻ nhanh nhạy hơn và có tácdụng tốt để nâng cao năng lực nhận thức của trẻ Nhưng thực tế hoạt động này
Trang 2thường khô khan cứng nhắc, trẻ dễ chán, khó thu hút trẻ.
Với trẻ mẫu giáo lớn tư duy trực quan hình tượng chiếm vị trí cũng kháquan trọng, cơ thể trẻ đang đà phát triển nếu không có biện pháp giáo dục,chọn nội dung phù hợp và tạo cơ hội cho trẻ tham gia rèn luyện, trẻ kém vậnđộng dẫn đến thể lực phát triển không đồng đều Giáo dục phát triển là nhiệm
vụ trọng tâm làm cơ sở cho trẻ phát triển toàn diện, đủ năng lực đức tài tríthành những con người mới trong cuộc xây dựng đất giàu mạnh Qua thực tế
áp dụng dạy trẻ, tôi mạnh dạn chọn nội dung đề tài: “ Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy vận động cơ bản cho trẻ 5- 6 tuổi”
2 Mục đích nghiên cứu
- Tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài nhằm tìm ra một số biện pháp nâng caochất lượng dạy vận động cơ bản cho trẻ 5- 6 tuổi
- Hướng dẫn trẻ kỹ năng vận động cơ bản thông qua phát triển thể chất
- Giúp trẻ hứng thú, mạnh dạn tích cực tham gia hoạt động thể dục
- Trẻ có kĩ năng vận động tốt hơn
3 Thời gian địa điểm
Nghiên cứu trong năm học : 2015 – 2016 Cụ thể:
- Tháng 9 / 2015: Thảo luận , tìm kiếm vấn đề nghiên cứu và nghiêncứu lí thuyết
- Tháng 10 / 2015: Xây dựng đề cương sáng kiến kinh nghiệm và hoànchỉnh các biểu mẫu điều tra
- Tháng 11 / 2015 : Tiến hành điều tra học sinh và sử lí số liệu Viết đềtài nghiên cứu và cho vận dụng vào thực tế giảng dạy tại lớp mẫu giáo TânThanh, Trường Mầm non Quảng Tân
- Tháng 12 / 2015 đến cuối năm học: Điều tra và kiểm nghiệm tính hiệuquả của đề tài Điều chỉnh lại và viết chính thức các nội dung của sáng kiếnkinh nghiệm, in ấn đóng quyển và nộp
- Địa điểm: Lớp mẫu giáo ghép 4- 5 tuổi Tân Thanh - Trường mầm non
Trang 3Quảng Tân – Huyện Đầm Hà
4 Đóng góp mới về mặt thực tiễn
Giáo dục thể chất bao gồm nhiều nội dung như: Đội hình đội ngũ, bàitập phát triển chung, vận động cơ bản, trò chơi vận động Những nội dung nàyrất đa dạng đòi hỏi người giáo viên phải có những biện pháp phù hợp nhằmđạt hiệu quả cao nhất trong các tiết dạy
Tuy nhiên trong phạm vi đề tài này tôi chỉ đề cập đến vấn đề “ Nângcao chất lượng dạy vận động cơ bản cho trẻ 5- 6 tuổi” nhằm giúp cho giáoviên có những biện pháp phù hợp, chủ động, linh hoạt giúp cho trẻ hứng thukhi dạy vận động cơ bản cho trẻ từ đó giúp trẻ có kỹ năng kỹ xảo vận độngđồng thời phát triển tố chất thể lực cho trẻ Đây là mục tiêu đầu tiên khi dạyvận động cơ bản cho trẻ
Trên thực tế những biện pháp dạy vận động cơ bản cho trẻ 5- 6 tuổi củagiáo viên đó được quan tâm một cách thích đáng nhưng do một số giáo viênchưa giành thời gian hợp lý cho giờ dạy Chưa đi sâu nghiên cứu đề ra nhữngbiện pháp phù hợp mà chỉ dạy đúng phương pháp bộ môn và chưa nhận thứcđược hết tầm quan trọng của việc dạy vận động cơ bản cho trẻ 5- 6 tuổi,… nên hiệu quả chưa cao
Là một giáo viên tôi nhận thức đầy đủ và sâu sắc tầm quan trọng củaviệc đề ra những biện pháp phù hợp khi dạy vận động cơ bản cho trẻ đạt hiệuquả cao nên tôi đã tìm hiểu thực trạng vấn đề này ở trẻ lớp Mẫu giáo TânThanh và qua các buổi dự giờ một số lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi trong trườngmầm non Quảng Tân
Từ thực trạng tôi điều tra được, hy vọng sẽ đóng góp một phần nhỏ békinh nghiệm của bản thân trong việc hạn chế được những tồn tại khi dạy vậnđộng cơ bản cho trẻ đồng thời giúp cho giáo viên trong trường nắm được một
số biện pháp dạy vận động cơ bản cho trẻ 5- 6 tuổi mà tôi đã áp dụng đạt hiệu
quả trong quá trình điều tra
Trang 4II PHẦN NỘI DUNG
1 Chương 1: Tổng quan
1.1 Cơ sở lý luận.
Giáo dục mầm non là một bậc học trong hệ thống giáo dục quốc dânViệt Nam Trong giai đoạn lịch sử hiện nay, đất nước ta đang trên đà pháttriển công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước để hòa nhập với khu vực và thếgiới buộc chúng ta phải xác định những mục tiêu giáo dục nói chung, giáodục mầm non nói riêng để đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội nhằm đảmbảo cho trẻ phát triển toàn diện đồng thời góp phần hình thành ở trẻ cơ sở đầutiên của nhân cách con người Việt Nam trong giai đoạn lịch sử này
Để thực hiện tốt các mục tiêu của ngành, chúng ta phải tiến hành cácnhiệm vụ như giáo dục thể lực(giáo dục thể chất), trí tuệ, đạo đức, lao động,thẩm mỹ
100% trẻ ăn bán trú tại trường
Trước thực trạng dạy trẻ vận động cơ bản tại lớp tôi nhận thấy nhữngthuận lợi và khó khăn
Trang 5Ban giám hiệu tạo điều kiện cho giáo viên được đi kiến tập, học hỏi thêmkinh nghiệm của các trường bạn.
Bản thân tôi là giáo viên trẻ, có trình độ trên chuẩn luôn có tinh thầntrách nhiệm, yêu nghề mến trẻ, luôn quan sát, nắm bắt được đặc điểm tâmsinh lý, thói quen của từng trẻ trong lớp
70% trẻ được đi học từ lớp mẫu giáo bé, Mẫu giáo nhỡ nên đa số trẻ có
nề nếp tốt, có kiến thức của các lứa tuổi đã học
Số trẻ nam nữ trong lớp tương đối cân bằng
Trẻ khỏe mạnh, tăng cân đều, tỉ lệ trẻ suy dinh dưỡng và trẻ thấp còikhông nhiều
* Khó khăn:
Là lớp ở điểm trường lẻ chưa có phòng học thể chất, cơ sở vật chất cũngnhư dụng cụ thể dục phục vụ cho trẻ thực hiện các bài tập vận động cơ bảncòn thiếu, chưa hợp lý, chưa đồng bộ
Giáo viên và phụ huynh chưa có sự phối hợp chặt chẽ trong quá trìnhdạy trẻ Một số phụ huynh chưa qua tâm đến hoạt động giáo dục thể chất ởtrường
Giáo viên còn phụ thuộc nhiều vào tài liệu hướng dẫn, chưa giành nhiềuthời gian trong việc lựa chọn vận động, chưa chú ý đến việc tạo môi trườnglớp học cho phù hợp chủ điểm
Nhận thức của trẻ không đồng đều khó khăn trong việc hướng dẫn trẻtập vận động cơ bản
2 Chương 2: Nội dung vấn đề nghiên cứu
2.1 Thực trạng
* Khảo sát đầu năm.
Tôi đã tiến hành khảo sát trên 28 trẻ trong lớp đạt kết quả như sau:
Trang 6sẽ khuyến khích trẻ tích cực hoạt động- việc xây dựng môi trường học tập phùhợp và hấp dẫn trẻ là vô cùng cần thiết.
Đối với lớp học ngay từ đầu năm tôi trang trí lớp đẹp theo các chủ đề
để gây hứng thú cho trẻ khi tới trường, với mỗi chủ điểm tôi luôn có sự thayđổi phù hợp, gợi mở ý tưởng sáng tạo của trẻ trong hoạt động góc tạo ra các sản phẩm của trẻ để trang trí lớp học
Từ việc cô cho trẻ tham gia các hoạt động tạo ra sản phẩm trẻ đượcphát triển vận động tinh như: Cắt dán, cầm nắm, vẽ, tô màu, …qua đó trẻ thấythích thú tham gia các hoạt động dưới sự động viên khuyến khích của cô
Trang 7Môi trường ngoài lớp học các cô giáo trong trường cùng phối hợp bố tríthời gian để thay đổi tạo quang cảnh sư phạm mới mẻ hấp dẫn Đồ chơi ngoàitrời trường bố trí sắp xếp tạo khoảng trống của sân trường cho trẻ tập thể dụcsáng, trẻ có địa điểm để tham gia các hoạt động phát triển thể chất Bên cạnh
đó là việc trồng cây, chăm sóc cây cũng được tổ chức cho trẻ tham gia hoạtđộng lao động ngoài trời từ đó trẻ hứng thú tham gia các hoạt động này nhưchăm sóc cây, tưới cây,… Từ đó giúp trẻ phát triển và nắm được các kiến thức
kỹ năng theo yêu cầu của chương trình
Ví dụ: Tổ chức hoạt động giáo dục thể chất củng cố rèn luyện kỹ năngcho nội dung chính của hoạt động, tôi tổ chức cho trẻ leo trèo lên các thiết bịngoài trời hoặc cho trẻ leo lên bước xuống qua các bậc thang của trường…hay chơi các trò chơi vận động, trò chơi dân gian ở ngoài sân trường
Môi trường đa dạng phong phú hấp dẫn sẽ gây hứng thú cho trẻ tạo rakết quả hoạt động cao nhất Từ đó góp phần hình thành và nâng cao mối quan
hệ thân thiện giữa cô và trẻ, giữa trẻ với giáo viên Qua việc vận dụng khithục hiện trong môi trường học tập, tôi nhận thấy trẻ tham gia sôi nổi hơn vớicác hoạt động đặc biệt là hoạt động giáo dục thể chất
* Dụng cụ, đồ dùng luyện tập:
- Thông qua các hoạt động trong trường mầm non đặc biệt là hoạt độnggiáo dục thể chất thì đồ dùng học tập cho trẻ cũng không kém phần quantrọng Sử dụng đồ dùng trực quan là một biện pháp vô cùng quan trọng trongcác hoạt động giáo dục thể chất đối với trẻ đó gúp phần không nhỏ vào việcnâng cao kết quả của trẻ Có đồ dùng trực quan đẹp hấp dẫn, đa dạng, phongphú làm cho hoạt động thêm sinh động hấp dẫn khiến trẻ húng thú hơn nênđạt kết quả cao Hiểu được điều này thì việc tạo ra các đồ dùng đồ chơi đểgiúp trẻ có điều kiện hoạt động đúng mục đích là việc làm hết sức cần thiếtđối với các lớp học mầm non nhưng bên cạnh đó việc lựa chọn đồ dùng, dụng
cụ tập luyện cho trẻ rất quan trọng đây là việc làm thường xuyên của người
Trang 8giáo viên phải quan tâm.
Ví dụ: Khi tổ chức cho trẻ tập thể dục sáng tôi thường xuyên thay đổi
đồ dùng cho trẻ theo tuần: Khi thỡ sử dụng vòng thể dục, khi thì gậy thể dục,
nơ, cờ,… sử dụng các đồ dùng này phù hợp với nội dung bài học và chủ điểmđang thực hiện
Hay khi chuẩn bị đồ dùng cho trẻ vận động cơ bản tôi có thể trang trícác đồ dùng học tập như cổng thể dục, tạo ra các đường hẹp bằng dây hoa,thanh nhựa,….có màu sắc hấp dẫn kích thích thu hút trẻ vào giờ hoạt động thểchất để đạt kết quả cao.các loại đồ dùng phục vụ học tập của trẻ được cô tạo
ra luôn tuân thủ nguyên tắc: Bền chắc, không sắc nhọn, không có nguy cơ gâytai nạn cho trẻ, đảm bảo an toàn cho trẻ
Với các trò chơi vận động tôi nghiên cứu và làm đồ dùng đồ chơihướng dẫn sử dụng chơi có hứng thú và đạt kết quả cao
Trong trường Mầm non việc đảm bảo an toàn cho trẻ được đặt lên hàngđầu, người giáo viên luôn lấy nhiệm vụ an toàn cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi làtrọng tâm kế hoạch đề ra Trẻ cần được đảm bảo an toàn trong mọi hoạt động
có sự giám sát của giáo viên đó là với các đồ dùng đồ chơi, dụng cụ luyện tập,địa điểm cho trẻ hoạt động Tôi luôn quan tâm làm tốt công tác chuẩn bị: Sântập, kiểm tra dụng cụ trước khi cho trẻ luyện tập Đối với các đồ dùng như:Ghế thể dục, thang leo,… tôi kiểm tra độ chắc chắn trước khi cho trẻ sử dụngnếu thấy chưa chắc chắn có biện pháp sử chữa ngay Có kế hoạch kiểm trathường xuyên đồ dùng, đồ chơi trong lớp để đảm bảo tính an toàn cho trẻ khitham gia các hoạt động
2.2.2 Biện pháp 2: Lồng ghép tích hợp các hoạt động khác vào hoạt động thể chất:
* Sử dụng âm nhạc trong hoạt động giáo dục thể chất
- Nói đến giáo dục thể chất mọi người thường nghĩ đến sự khô khan và
Trang 9cứng nhắc Thật như vậy nếu không có biện pháp làm mềm hóa hoạt độnghọc, hoạt động giáo dục thể chất khi có âm nhạc sẽ thấy hứng thú và phấnkhởi hơn, giờ hoạt động của trẻ đạt kết quả cao hơn.
Bản thân tôi sau khi được tham khảo một số bài hát vui nhộn của HànQuốc, tôi thấy các bài hát Hàn giai điệu dễ nhớ, vui nhộn và phù hợp vớichương trình giáo dục thể chất của trẻ em Việt Nam Từ thực tế tại lớp mìnhtôi nhận thấy đối với mỗi chủ điểm nên sử dụng các bài hát phù hợp với nộidung của từng bài dạy, tôi đã vận dụng một số bài hát khi thực hiện cho trẻkhởi động:
Ví dụ : Khi dạy trẻ chủ điểm “ Thế giới động vật” tụi chọn nhạc bài:
“ Nhện nhện đang chăng tơ ta cùng leo lên nàyTrời khi mưa to Ôi nhà đâu mất rồi
Còn đâu nữa ông mặt trời lên kìaNhện lại đi chăng tơ ta cùng leo xuống nào”
Hoặc có thể từ các bài hát vui nhôn, nhí nhảnh với nhịp 2/4 như bài hát
“ Đàn gà con”, “ Đàn gà trong sân” cô cho trẻ hát kết hợp khởi động được
Hay bài hát: “ Con rựa chậm chạp” Kết hợp trò chơi vận động
“ Chầm chậm từng bước mà rùa vẫn cố bước đi
Và còn thi đua cùng thỏ con đang đi rất nhanhChớ có nghĩ, chớ có coi thường
Tưởng rùa là loài vật chậm nhất Đôi chân, đôi chân vẫn bước đi cho đến cùng”
Với 2 lời tôi có thể thay thế bằng rùa chạy thi cùng với cáo, cùng vớichim hay một số con vật khác Phần hồi tĩnh, tôi cho trẻ đi nhẹ nhàng theo nhạc bài: “ Chim bay”
Trang 10“ Con chim bay chim bay.
Con cò bay cò bay
Vịt có bay không nào?
Không bay, không bayVịt thích lội dưới aoCạp!cạp!cạp
Hay bài: Đất nước của những giấc mơ
Như đàn chim vỗ cánh vào trời caoBay xa khắp trốn, ta cùng bay lên nào
Trên trời xanh thắm, trên đồng nương xanh
Cho trẻ thơ cất lên ngàn bao ước mơ
Trẻ làm động tác theo nội dung của bài hát đi nhẹ nhàng 1- 2 phút.Với mỗi chủ điểm tôi luôn lựa chọn các bài hát có nội dung phù hợpvới chủ điểm để đưa vào dạy trẻ Tôi thường chọn lựa các bài hát vui nhộngây hứng thú với trẻ Tôi luôn hiểu một điều là âm nhạc và vận động liên kếtvới nhau từ lúc trẻ chào đời và kéo dài suốt thời thơ ấu
* Tổ chức các hội thi trong hoạt động giáo dục thể chất:
- Trong hoạt động giáo dục thể chất trẻ tham gia hoạt động tích cực thì người giáo viên phải lôi cuốn thu hút trẻ vào các hoạt động một cách thoảimái không gò bó, gây hứng thú cho trẻ Dựa vào mục đích của chương trìnhgiáo dục mầm non: “Làm sao để tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm sáng tạo,thể hiện mình và trẻ có nhu cầu bộc lộ mình qua vận động” Từ đó tôi có suynghĩ và áp dụng liên kết xây dụng các hội thi vào các hoạt động giáo dục thể chất để mợi trẻ đều được tham gia tích cực vào các hội thi đó
Trang 11Khi dạy trẻ chủ điểm Tết và mùa xuân, tôi tổ chức cho trẻ tham gia hội
thi: Ngày hội mùa xuân
Ví dụ: Với hoạt động giáo dục thể chất là: Lăn bóng bằng 2 tay và di chuyển theo bóng, trò chơi – Nhảy lò cò
+ Khởi đông: Cho trẻ lên tàu đi tới tham dự hội thi
+ Bài tập phát triển chung: Phần thi đồng diễn ( Trẻ tập các động tácthể dục theo hiệu lệnh của cô hoặc theo lời bài hát về chủ điểm này)
+ Vận động cơ bản: Phần thi ai khéo hơn ai ( Trẻ lăn bóng bằng 2 tay
và di chuyển theo bóng)
+ Trò chơi: Phần thi nhảy đẹp ( Trẻ nhảy lò cò)
+ Hồi tĩnh: Cho trẻ thể hiện niềm mơ ước của mình
Với các nội dung xuyên suốt trong hội thi của ngày hội như vậy trẻ thểhiện và hứng thú tích cực tham gia hoạt động Bên cạnh đó cô lựa chọn cácnội dung giáo dục cho trẻ biết về truyền thống, phong tục tập quán của địaphương quê hương của đất nước con người Việt Nam
* Sử dụng thơ, truyện, đồng dao, ca dao trong các hoạt động giáo dục thể chất:
Thực tế hiện nay khi tổ chức hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ mầmnon đặc biệt là trẻ mẫu giáo lớn không chỉ phát triển vận động mà còn giúp trẻđang trên đà phát triển về lĩnh vực ngôn ngữ, văn học, nghệ thuật Với mỗi đề tài, tôi luôn tìm hiểu nghiên cứu kỹ trước khi dạy để xây dựng bài theo chủ đềmột câu chuyện để kích thích trẻ sự tò mò hấp dẫn trẻ hoạt động được tốt hơn
Ví dụ: Hoạt động giáo dục thể chất với nội dung thực hiện “ Bật qua 5ô- trèo lên xuống ghế”- chủ điểm gia đình
Tôi sử dụng câu truyện: “ Tích chu”, Cô dẫn dắt cho trẻ biết giúp bạn