Sáng kiến kinh nghiệm sinh 6

A.Lí do chọn đề tàiPhơng pháp dạy học là một trong những vấn đề rất quan trọng trong việc giúp học sinh lĩnh hội kiến thức cơ bản.. đối với bản thân tôi là một giáo viên trực tiếp giảng

A.Lí do chọn đề tài

Phơng pháp dạy học là một trong những vấn đề rất quan trọng trong việc giúp học sinh lĩnh hội kiến thức cơ bản Vì vậy trong nhiều thập kỷ qua các nhà

lý luận dạy học trên thế giới và ở Việt Nam đã và đang tìm ra những xu h ớng và phơng pháp dạy học mới và không nngừng cải tiến những phơng pháp củ cổ truyền làm phong phú thêm những hê thống phơng pháp giáo dục ở nhà trờng Tuy nhiên khi áp dụng giảng dạy thì mỗi phơng pháp phù hợp với một kiểu bài cụ thể hoặc có thể kết hợp đợc nhiều phơng pháp trong một bài dạy

Riêng đối với bộ môn sinh học là một trong những bộ môn có kiến thức đa dạng và phong phú Tuy nhiên rất gần gủi vơí đời sống hàng ngày với học sinh vùng nông thôn, nhng vận dụng kiến thức đã học vào thực tiển để học, học sinh nắm đợc kiến thức là một diều còn nhiều khó khăn

Để làm cho học sinh ngày một tiếp cận với bộ môn này có hiệu quả đối với bản thân tôi là một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Sinh học Trong thời gian dạỵ tôi thấy rằng phơng pháp dạy là phần quan trọng góp phần thành công trong một tiết dạy nên tôi mạnh dạn chọn đề tài: “ Sử dụng phơng pháp thực hành vào bộ môn sinh học”

Do thời gian còn hạn chế, điều kiện thực hiện còn nhiều khó khăn nên không tránh khỏi những sai sót rất mong sự đóng góp của đồng nghiệp

I cơ sở lý luận

1 Lý luận chung:

Các phơng pháp dạy học truyền thống và hiện đại đều sử dụng nhiều phơng pháp, việc rút ra kiến thức từ phơng pháp phân tích, tổng hợp, so sánh một cách thụ động nên quá trình học học sinh hiểu theo cách “Học vẹt” Khi ra phân tích hoặc nhận biết ở thực tiển thì học sinh còn gặp nhiều khó khăn Vì vậy việc áp dụng phơng pháp thực hành sẽ giúp cho học sinh nắm vững kiến thức về lý thuyết cũng nh ứng dụng Mặc dù phơng pháp này vận dụng có nhiều phức tạpnhng cũng có thể áp dụng tốt ở môn sinh học

2 Cơ sở thực tiển:

Qua nhiều năm giảng dạy Sinh học tôi thấy rằng việc áp dụng phơng pháp thực hành vào giảng dạy bôn môn có rất nhiều thuận lợi và đem lại kết quả cao, bởi tính đặc trng của bộ môn với chơng trình sinh học và với học sinh ở vìng nông thôn mẫu vật đa dạng dể kiếm, học sinh có thể tìm và phân tích khắp nơi nên phơng pháp thực hành đối với bộ môn sinh học 6 có thể áp dụng rộng rải đối với các khối lớp khác

3 Mục đích nghiên cứu:

Đề tài này thực hiện nhằm mục đích:

- Phát huy tính tích cực tự giác của học sinh Kích thích các em học tập sáng tạo dành hiệu quả học tập tối u

- Giáo dục cho các em trở thành những chủ thể tích cực sáng tạo có khả năng thích ứng cao với các hoạt động

- Giúp học sinh gần gủi với thiên nhiên, vận dụng kiến thức đã học vào thực tiển, chăm sóc bảo vệ cây trồng và thiên nhiên

- Ph©n tÝch, tưng hîp: Mĩt sỉ tµi liÖu ph¬ng ph¸p d¹y hgôc, t©m lý hôc.

- So s¸nh, ®iÒu tra: Dùa vµo thùc tÕ chÍt lîng hôc tỊp cña hôc sinh

B.Nĩi dung nghiªn cøu

I s¬ l îc vµi nÐt vÒ ph ¬ng ph¸p d¹y hôc thùc hµnh

- Ph¬ng ph¸p thùc hnµh thùc hiÖn tỉt víi sù chuỈn bÞ ®Ìy ®ñ mĨu vỊt vµ

ph-¬ng tiÖn cña gi¸o viªn vµ hôc sinh

- Hôc sinh tù khai th¸c x©y dùng vµ tưng hîp kiÕn thøc qua viÖc quan s¸t, ph©n tÝch mĨu vỊt trao ®ưi cïng nhau trong nhêm víi sù dĨn d¾t cña gi¸o viªn

- Trßng ph¬ng ph¸p nµy hôc sinh võa hôc ®îc kiÕn thøc võa thÓ hiÖn ®îc

kû n¨ng: Quan s¸t, ph©n tÝch, tưng hîp, so s¸nh vµ nhỊn biÕt

II C¸ch thùc hiÖn mĩt bµi d¹y

Bài 13 CẤU TẠO NGOÀI CỦA THÂN

A Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Học sinh nắm được các bộ phận cấu tạo ngoài của thân cây gồm: Thân chính, cành, chồi ngọn, chồi nách

- Phân biệt được hai loại chồi nách, chồi lá, chồi hoa

- Nhận biết, phân biệt các loại thân: Thân đứng, thân leo, thân bò

2 Kỹ năng:

Rèn luyện kỹ năng quan sát tranh mẫu, so sánh

3 Thái độ:

Giáo dục lòng yêu thiên nhên, bảo vệ thiên nhiên

B Phương pháp:

- Trực quan, hợp tác nhóm nhỏ, cá nhân

C Chuẩn bị của giáo viên - học sinh:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Tranh phóng to tranh hình 13.1, 13.2, 13.3

- Ngọn bí đỏ, ngồng cải

- Bảng phân loại thân cây

2 Chuẩn bị của học sinh:

- Cành cây hoa hồng, râm bụt, rau má, cỏ mần trầu, tranh

1 số lọai cây: Cây dừa, cây đa

D Tiến trình lên lớp:

I Ổn định :

II Kiểm tra bài củ: Không

III Bài mới:

1 Đặt vấn đề:

Thân là 1 cơ quan sinh dưỡng của cây, có chức năng vận chuyển các chất trong cây và nâng đỡ tán lá Vậy thân gồm những bộ phận nào? Có thể chia thân làm mấy loại? Để hiểu rỏ vấn đề đó cô cùng các em tìm hiểu bài “Cấu tạo ngoài của thân”

2 Triển khai bài:

a Hoạt động 1: Cấu tạo ngoài của thân

Hoạt động của

giáo viên

a Xác định các bộ

phận ngoài của thân, vị

trí chồi ngọn, chồi

nách.

- Giáo viên yêu cầu học

sinh đặt cây, cành lên bàn

quan sát đối chiếu hình

13.1 và trả lời lệnh 

- Hoạt động cá nhân

- Giáo viên gọi học sinh

trình bày

- Giáo viên gọi 1 - 2 học

sinh bổ sung

Giáo viên gợi ý học sinh

đặt 1 cành gồm 1 cây nhỏ

để tìm điểm giống nhau

- Giáo viên dùng tranh hinh

13.1 nhắc lại các bộ

phận vật mẫu để học

sinh ghi nhớ

b Quan sát cấu tạo

chồi hoa và chồi lá

- Giáo viên: Chồi nách gồm

2 loại: chồi hoa, chồi lá

Giáo viên treo hình 13.2

- Hoạt động nhóm: Giáo

viên cho học sinh quan sát

Hoạt động của học sinh

- Cá nhân hoạt động quan sát mẫu vật và quan sát hinh 13.1 trả lời lệnh 

- Học sinh mang cành cây chùa mình đã quan sát chỉ các bộ phận của thân

- Học sinh tiếp tục trả lời

- Chồi ngọn  Đầu thân Chồi nách  Nách lá

- Học sinh quan sát hình 13.2

- Học sinh hoạt động nhóm

- Giống: Mầm lá

hình chồi lá ( bí ngô)

Chồi hoa ( hoa hồng)

- Giáo viên hướng dẫn học

sinh quan sát tranh, vật

mẫu

+ Tìm sự giống nhau, khác

nhau về cấu tạo chồi hoa,

chồi lá?

- Giáo viên gọi một số

học sinh bổ sung, nhận

xét

+ Chồi hoa, chồi lá sẻ

phát triển thành bộ phận

nào của cây?

- Giáo viên gọi học sinh trả

lời

- Giáo viên yêu cầu học

sinh tự rút ra kết luận

- Khác: Mô phân

- Sinh ngọn - Mầm hoa

- Đại diênû nhóm trả lời, các nhóm khác bổ sung

* Kết luận:

1 Cấu tạo ngoài của thân:

- Đỉnh(ngọn) thân, cành có chồi ngọn.

- Dọc thân, cành có chồi nách.

- Chồi -> Chồi hoa.

-> Chồi lá.

b Hoạt động 2: Phân biệt các loại thân

Hoạt động theo nhóm

- Giáo viên treo tranh h13.3

- Giáo viên yêu cầu các

nhóm đặt vật mẫu lên

bàn, đối chiếu hình 13.3

và dựa vào thông tin ()

hãy phân loại

- Giáo viên gọi các nhóm

trình bày, các nhóm khác

bổ sung

+ Có mấy loại thân?

+ Đặc điểm của mỗi loại

thân ? Ví dụ?

- Giáo viên hướng dẩn học

sinh làm phần bài tập ()

- Giáo viên yêu cầu học

sinh tự rút ra kết luận

- Học sinh đặt vật mẫu lên bàn, đối chiếu vật mẫu + thông tin ()  phân loại

- Các nhóm trình bày

- Học sinh làm bài tập ()

* Kết luận:

- Có 3 loại thân:

+ Thân đứng: - Thân gỗ.

- Thân cột.

- Thân cỏ.

+ Thân leo.

+ Thân bò.

IV Củng cố:

- Giáo viên photo săîn bài tập 1, 2 ở SGK

- Phát cho học sinh làm và chữa  Cho điểm 3 học sinh làm đúng

- Làm bài tập ở SGK (45)

V Dặn dò:

- Học bài

- Hoàn thành tiếp bài tập

- Các nhóm đọc trước bài và báo cáo kết quả thí

nghiệm đã làm

III kÕt luỊn:

- Qua viÖc sö dông ph¬ng ph¸p d¹y hôc thùc hµnh t«i thÍy kÕt qu¶ nh sau:

* Sö dông ph¬ng ph¸p kh¸c:

- Sỉ hôc sinh n¾m ®îc kiÕn thøc: 20 em

- Sỉ hôc sinh tiÕp thu ®îc 1/2 kiÕn thøc : 19 em

- Sỉ hôc sinh kh«ng n¾m ®îc bµi: 37 em

* Sö dông ph¬ng ph¸p thùc hµnh:

- Sỉ hôc sinh n¾m ®îc kiÕn thøc: 35 em

- Sỉ hôc sinh tiÕp thu ®îc 1/2 kiÕn thøc : 10 em

- Sỉ hôc sinh kh«ng n¾m ®îc bµi: 1 em

KÕt luỊn chung Ph¬ng ph¸p d¹y hôc rÍt ®a d¹ng, mìi ph¬ng ph¸p ®Òu cê nh÷ng ®Ưc trng riªng v× vỊy viÖc chôn ph¬ng ph¸p nµo ®Ó phï hîp víi nĩi dung bµi d¹y lµ ®iÒu quan trông ®ßi hâi mìi mĩt gi¸o viªn ph¶i cê suy nghØ, lùa chôn cô thÓ ®Ó phï hîp víi nhỊn thøc hôc sinh vµ ®Ưc trng cña tõng bĩ m«n.T«i thÍy viÖc sö dông ph¬ng ph¸p thùc hµnh ®ỉi víi bĩ m«n sinh lµ thÝch hîp Qua thùc hiÖn ph¬ng ph¸p nµy t¹o cho hôc sinh c¶m gi¸c høng thó ph¸t huy ®îc tÝnh tÝch cùc cña hôc sinh, ®Ưc biÖt hôc sinh tiÕp thu bµi nhanh vµ vỊn dông tỉt vµo thùc tiÓn chÍt lîng hôc tỊp cña hôc sinh ®îc n©ng cao râ rÖt

ViÖc t×m hiÓu nh÷ng ph¬ng ph¸p d¹y hôc lµ viÖc lµm thiÕt thùc ®ỉi víi mìi mĩt gi¸o viªn Tuy nhiªn kh¶ n¨ng b¶n th©n cßn h¹n chÕ thíi gian c«ng t¸c cha nhiÒu v× vỊy cha ®óc rót ®îc nhiÒu kinh nghiÖm nªn t«i chØ ®a ra viÖc ¸p dông

ph-¬ng ph¸p thùc hµnh víi hôc sinh líp 6

KiÕn nghÞ

- Sỉ lîng hôc sinh mìi líp qu¸ ®«ng nªn viÖc thùc hiÖn nhêm cßn nhiÒu khê kh¨n

- Ph¬ng tiÖn d¹y hôc cha ®Ìy ®ñ ®Ó phï hîp víi ph¬ng ph¸p míi