+ Cách đơn giản là đào xung quanh vườn các hố sâu khoảng 50 cm, rộng hẹp tuỳ ý, thường dài khoảng 1,0 - 1,2 m, rộng khoảng 0,4 - 0,5 m; cách nhau khoảng 1,5- 2,0 m có người cần thận thì
Trang 14 BQ NONG NGHIEP VA PHAT TRIEN NONG THON
Y TO CHUC NONG LUONG LIEN HOP QUOC
Trang 2Phần thứ nhất
Chăn nuôi gà Mục đích
Giúp cho nông dân:
-Biết cách làm chuồng nuôi gà khoa học, hợp lý
- Biệt cách chọn và mua giông gà phù hợp với hoàn cảnh và trình độ chăn nuôi
- Biết cách chế biến thức ăn, cho ăn hợp lý
-Biết cách chăm sóc khoa học để gà chóng lớn, có tỷ lệ sống cao, khoẻ, chóng lớn đề xuất chuồng nhanh
Chudng nuôi
Vị trí: càng xa nhà ở càng tối
Cách ly: xa dân, đường đi, chợ, trường hoc
Chỉ nuôi một loại gia cầm, không nuôi bất cứ con vật nào khác: chó, mèo, vịt, lợn, bồ câu
Quản lý được nhiệt độ, không đê gà bị rét hay nóng quá Thông thoáng là quan trọng nhất
Không xây tường, chỉ che lưới và bạt dé dé nâng lên, hạ xuống
Có đệm lót bằng trâu hay dăm bào, dày 15-17 cm
Yêu cầu khô, sạch, khử trùng trước khi sử đụng; Sau khi bán gà mới thay đệm chuồng
Không được để nền âm ướt, chống bệnh cầu trùng (đi ngoài ra máu) Chống nóng khó hơn chống rét: hướng bắc nam, mái kép (4 mái), có hệ thống phun mưa ), trồng nhiều cây tán rộng
Tốt nhất là chăn thả dưới tán cây- gà thả đồi
Đâu tư thâp Khó mua giỗng
Dễ nuôi, kỹ thuật thâp Khó nuôi quy mô lớn
Dân tự nhân giông được Không nuôi công nghiệp lớn được Chan tha rat tot
Trang 3Không chịu được khổ, khó nuôi, dễ
ôm, đòi hỏi kỹ thuật cao
Đẻ nhiêu, dễ mua giông Không chịu được đói, thức ăn chất
Có 2 loại gà thịt công nghiệp:
-Gà siêu thịt: gà trắng: AA, BE, Rot 308, cob
-Gà thả vườn, lông màu giống gà thả vườn chính:
Gà ngoại: Lương phượng; Tam Hoàng, Sac - sô; Ka bia
- ngoai
Tuỳ điều kiện kinh tế, kỹ thuật của gia đình mà chọn giống gà cho thích hợp Nếu có chuyên môn, kinh tế khá giả thì nuôi gà ngoại hay gà lai, nếu bình thường thì nuôi gà nội
Chú ý: gà ngoại hay gà lai dân không tự sản xuất được
và rất 4ã cho nên phải mua con giông từ các cơ sở có uy tín và trách nhiệm ca
Chọn sài
Có nguồn gốc rõ ràng, biết rõ bố, mẹ: giống, tuổi, chế độ nuôi
Thuần chủng: đều, to, cùng một màu lông, đặc trưng Lông tơi, xốp
Mới nở (khong quá 24 g— l ngày tuổi) Khoẻ mạnh, mắt sang, chân to, bóng, ấm, hồng hào, mỏ và chân thắng Bụng thon, rốn kín, hậu môn khô, sạch
Chuẩn bị thức ăn cho gà thịt
Ý nghĩa của thức ăn:
-Quyết định lỗ, lãi vì chiếm 70 % giá thành chăn nuôi Quyết định tốc độ lớn, do đó, quyết định thời gian nuôi dài, ngắn
Quyết định sức khoẻ của đàn gà Quyết định chất lượng thịt
Gà nào thì ăn cám đó (thức ăn phù hợp với tuổi gà, hướng trứng, thịt, giai
-B6 sung đạm: bột cá, đỗ tương, khô dầu
-B6 sung vitamin: rau xanh
va gà lai nội
2
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Trang 4-Bồ sung khoáng (trong thực tế hay sử dụng premix đề bổ sung vitamin và khoáng) Cách phôi trộn thức ăn cho gà
Chỉ tiêu Giai đoạn
0-6 tuần 7-8 tuần 9 tuần- xuất
c/ Phối hợp các nguyên liệu: Theo nguyên tắc hình ô vuông
- _ Ví dụ: Xây dựng công thức thức ăn hôn hợp cho gà thịt có 18 % đạm Nguyên liệu gôm có: Ngô, đậu tương rang, Premix
Trang 5Loại giàu năng lượng Ộ
Ngô 8 % đạm Phân ngô
(39-18=21phân) Cộng: 10 +21 = 31 phần Nghĩa là: cứ đem 10 phần đậu tương rang, trộn với 21 phần ngô, sẽ có
thức ăn cho gà thịt có 18% đạm
10 Tính % từng loại: Đậu tương là -———-— x 100 =32,3 %
31 Ngô là 100 — 32,3 = 67,7%
Sau đó, trộn thêm 0,5% premix
Trộn thật đều: loại nhiều dé trước, rải loại ít lên sau, Riêng premix, phải trộn tăng dần với thức ăn
Xác định giá của 1 kg thức ăn để hạch toán lỗ lãi
Một số chú ý:
- Khi mua nguyên liệu, phải mua nguyên liệu thô ;
- Khi trộn thức ăn, phải trộn thật đêu và không được đê quá 5 ngày
4
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Trang 6Một số cách chế biến thức ăn cho gà
- Kinh nghiệm nhiều hộ chăn nuôi gà ta tự chế biến thức ăn cho gà ăn thêm như sau: (bình quân cho 1 gà dò):
0,1 kg (1 lang) tinh bột (nửa ngô, nửa cám hoặc sẵn)
0,02 kg (1/5 lạng) bột cá hoặc giun tép
0,050 kg (1/2 lạng) rau xanh băm nhỏ
Trộn đều cho gà ăn vào buỗi sáng và buôi chiều (trước khi gà vào chuồng) Nếu được ăn như vậy, gà lớn nhanh
Một số cách tạo thức ăn đạm cho gà
- Tự tạo thức ăn protein động vật bằng cách nuôi giun, có 3 cách nuôi giun + Cách đơn giản là đào xung quanh vườn các hố sâu khoảng 50 cm, rộng hẹp tuỳ ý, thường dài khoảng 1,0 - 1,2 m, rộng khoảng 0,4 - 0,5 m; cách nhau khoảng 1,5- 2,0 m (có người cần thận thì xây các hố này băngd ximăng, xung quanh đục nhiều lễ thủng cho giun giống chui vào để sinh sản); đỗổ vào
hỗ 3 phần phân hoai (đó là phân trâu, bò, lợn hay phân gà đã ủ yếm khí cho hoai mục), một phần đất vụn, sau đó thả vào hồ một số giun đất (loại giun hồng hay giun quế) thỉnh thoảng tưới nước đủ âm, trên mặt hố phủ lớp rơm, lá chuỗi hay thân chuối, sao cho không có ánh sáng chiếu vào hố Cần lưu ý là phải luôn đủ độ âm và không có ánh sáng, không có kiến vào ăn giun và trứng giun Khoảng 30 ngày nuôi, giun đã sinh sản và phát triển nhiều, bắt giun lớn cho gà vịt ăn (hoặc đưa gà, vịt, ngan đến, xới đất lên cho chúng ăn giun trực tiếp (những giun to), sau đó cho thêm phân và tưới nước để cho giun con và trứng giun nở phát triển cho đợt giun kế tiếp Cho ăn luân phiên từng hố một, cứ ăn xong hồ này, vài ba ngày lại cho gà bới hồ tiếp theo
Trang 7+ Nếu chăn nuôi nhiều gà vịt thì nuôi theo phương pháp thâm canh - chọn giống giun đẻ nhiều, lớn nhanh (giun kế có bán giỗng tại trung tâm chuyển giao kỹ thuật của trường ĐHNN Hà Nội) Nuôi giun trong thùng gỗ
hoặc xây gạch kích thước dài 50, rộng 35, sâu 30 cm, đáy thùng dùi một số lỗ
nhỏ để thoát nước và thông khí, đỗ phân mục và đất (như cách trên) vào thùng rồi tưới nước âm Sau đó ghả giun vào, mỗi thùng 350 - 400 con có thê đùng nước gạo tưới cho giun rất tốt Sau 30 ngày nuôi ta thu hoạch giun bằng cách
đỗ giun trong thùng lên mặt sàng dưới ánh nắng hoặc ánh điện, giun sợ ánh sáng mạnh chui qua mắt sàng hoặc lưới mắt nhỏ rơi xuống đưới Đất, phân còn lẫn trứng giun và giun nhỏ trên sàng ta lại đồ vào thùng và trộn với phân
bổ sung, đồng thời nhặt khoảng 200 - 250 giun ta thả vào thùng làm giống Nuôi trong thùng tiết kiệm được diện tích, thuận tiện cho việc tưới nước Nuôi giun ở nơi tối mát, âm nhưng phải thoáng khí thì giun mới phát triển tốt
Chú ý: Các loại phân gà, phân lợn, phân trâu phải ủ 25 - 30 ngày, sau
đó tãi ra cho bay hết mùi hôi mới đùng nuôi giun Không được tưới đẫm, không được tưới nước xà phòng, nước bân
Tự chế biến bột cá từ cá tươi có sẵn ở địa phương: mua cá tươi, rửa sạch, cho vào chảo ngoáy đều trên ngọn lửa, khi đã cạn nước thì cho nhỏ lửa đi, đảo đều cho đến khi thành bột cá nhạt, để nguội hoàn toàn, đóng vào túi ni lông, dùng dần
Quy trình nuôi gà thịt Gồm 2 giai đoạn: gà con và gà dò Nuôi gà con: 1-4 tuần tuổi
a- Đặc điễm
- Gà bé, yếu, sợ rét, dễ ốm
- Lớn nhanh, tốn ít thức ăn cho 1 kg thịt hơi
- Đồi hỏi thức ăn tốt, đủ chất, ăn tự do theo nhu cầu
b-Phương thức nuôi gà cun
Úm gà (tách mẹ ngay sau khi nở hoặc nuôi gà con mua từ trạm ấp) Công tác trước khi nhận gà con
Trước khi nuôi gà tập trung, cần xác định thời điểm bán gà có lợi nhất trong năm (sau 3 - 3,5 tháng thì bán)
Nuôi vào mùa thu dễ nhất: không nóng, không rét, không âm quá
- Chuẩn bị chuồng trại :
Trước khi đưa gà về chuồng:
+ Vệ sinh tây uế chuồng trại: tháo gỡ máng ăn, lau bụi, bẩn, phân, rửa sạch, khử trùng formon 2% hoặc thuốc tím, tráng qua nước lã, đem phơi nắng Tiến hành tương tự với chụp sưởi và các vật dùng trong chuồng, hót hết lớp lót chuồng cũ, quét sàn nhà, lưới, tường, trần nhà rửa bằng vòi nước áp suất, khử trùng sàn nhà bằng: NaOH 10% 1m ?2,51 Hoặc quét vôi đặc, formon, crefin 3%, phun dipterex xung quanh chuồng khử: chuột, vi trùng
6
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Trang 8Khô sàn nhà thì rải lớp đệm lót mới vào: phoi bào, trầu, rơm chặt nhỏ bảo đảm: khô, hút âm tốt, sạch, được khử trùng trước khi đưa vào Trải dày 15 - 17 cm Đưa máng ăn, uống vào chuồng
+ Chuẩn bị chụp sưởi:
- Bóng điện: bóng 60 W —› 100W/chụp
- Có thể dùng bếp dầu, than củi (chú ý thông khí độc)
Chụp sưởi có thể điều chỉnh độ cao, trước khi sử dụng phải sát trùng Trước
khi đưa gà về phải bật thử trước vài giờ
+ Bồ trí rèm che ở hai bên sườn chuồng gà: bạt, bao tải, cót
+ Chuẩn bị sẵn quây gà: lưới thép, tôn, phên cứng, cót đường kính bằng
2,5m, h = 60 - 70 cm có thể mở Tộng được
+ Chuẩn bị thức ăn, nước uống
Có thê nuôi trên lồng, sàn
- Ưu điểm: vệ sinh, ít khí độc, gà hạn chế tiếp xúc với mầm bệnh, do
không nằm trên phân
- Không phụ thuộc vào chất độn chuồng, giảm chỉ phí chất độn
- Chất lượng sản phẩm thịt tốt, độ đồng đều ở gà cao
- Giảm khấu hao chuông trại, tăng quay vòng chuồng nuôi đo thời gian trống chuồng ngắn
Nhược điểm: đầu tư vốn xây dựng lớn, gấp 2 lần so với xây dựng chuồng thông thường Tuy vậy khấu hao không cao và kéo đài so với chuồng nuôi nên
- Chuéng lồng hoặc sàn: ở gia đình có thể nuôi gà trên lồng bằng tre Kiểu chuồng lều: kiêu chuồng này nhỏ, nguyên liệu sơ sài bằng tranh, tre, nứa, lá, có sàn hoặc sào đậu, có chỗ đặt thức ăn, nước uống trong chuồng Chuông làm trong vườn, hoặc ngoài đồng cỏ với diện tích 10 - 50m, tuỳ theo khả năng đất vườn
Kiểu này chỉ dùng cho gà ban ngày ra ngoài vườn, đồng cỏ; ban đêm vào chuồng Máng ăn uống có thể đặt ngoài vườn, có thể đề trong lều
Ưu điểm: Phù hợp với chăn nuôi gia đình Vệ sinh môi trường tốt Đỡ tốn
Mật độ máng ăn
Trang 9
ở 0 - 3 tuần đầu máng đựng thức ăn làm bằng tôn hoặc nhựa ở gia đình
có thể dùng mẹt Tốt nhất trong 3 ngày đầu rải thức ăn trên giấy để gà dễ š an
và kích thích gà khách ăn, nhờ nghe tiếng kêu "bộp "bộp" của con khác mỗ thức ăn Thức ăn ở khay không dày quá 2cm Hàng ngày phải sàng thức ăn để
loại phân lẫn trong thức ăn, đảm bảo vệ sinh
Thực hiện quy trình nuôi gà:
Gà con phải mua ở cơ sở có uy tín và trách nhiệm
- Chọn xong, gà được đựng trong hộp, xung quanh và trên nóc hộp có khoan nhiều lỗ để thông khí và để gà vào nơi ấm và thoáng khí
- Vận chuyên gà con: cần có khung vững để đặt các hộp gà trên xe sao cho có độ thông khí Mùa đông vận chuyền lúc trời ấm và che phía hút gió Mùa hè tốt nhất vận chuyên vào lúc rời mát, che phía hút gió
Trong khi vận chuyền, không được đừng xe giải lao trên đường Truge khi gà vê, ở nhà đã bật điện, sưởi ấm chuồng
Khi về chuồng, nhanh chóng thả gà trong quây dưới chụp sưởi, tránh gà
bị lạnh dễ bị nhiễm bệnh đường hô hấp
Cho gà uống nước sạch, trong có pha thuốc vitamin C, B và đường glucoz (0,5%) Cho gà uống nước hết lượt mới cho gà ăn, nếu không dễ bị bội thực Cho gà ăn ngô nghiên trong 1 - 2 ngày đầu, đề sạch ruột Vì 1 - 2 ngày đầu
gà còn dự trữ nhiều chất đinh dưỡng ở lòng đỏ còn lại trong bụng
Cho gà ăn đủ chất, đủ lượng
Để giảm bớt lượng thức ăn giàu đạm, đắt tiền (như bột cá) người ta đã hỗn hợp nhiều loại phụ phẩm của công nghiệp é ép dầu (các loại khô dầu cây họ đậu),
Đê chăn nuôi gà thả vườn có hiệu quả, chúng ta phải cho gà ăn như sau:
- Ăn tự đo, cả ngày lẫn đêm đến 4 tuần tuôi
- Còn sau 4 tuần tuôi chỉ ăn ban ngày, ban đêm tắt điện và không cho ăn Đối với gà thả ở vườn, đồi, gà tự kiếm ăn thêm, thì chi phí thức ăn giảm, phẩm chất thịt khá hơn Nên áp dụng phương pháp chăn thả hoàn toàn, bán chăn thả tự nhiên với điều kiện vườn, đôi, ruộng rộng; áp dụng kỹ thuật chan nuôi và phòng bệnh tốt thì chăn nuôi sẽ có hiệu quả cao
Chế độ nhiệt trong chuồng Chụp sưởi để cách mặt nền 45cm Điều chỉnh độ cao chụp sưởi phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường và tuổi của gà Kinh nghiệm cho thấy: nếu gà tụm lại dưới chụp sưởi là gà bị lạnh, cần phải hạ chụp hoặc tăng công suât điện Nếu gà tan mạn xa chụp sưởi là gà bị nóng, can nang chụp sưởi hoặc giảm công suất điện sưởi, Nếu gà nằm quanh rìa chụp sưởi là gà đủ nhiệt (am), khong can diéu chinh chụp SƯỞI
Chú ý che chắn chuồng nuôi, không để gió lùa vào đàn gà, hung chú ý phải để lưu thông không khí, nếu không gà bị ướt lông và kém ăn (do tích tụ hơi nước trong quây, trong chuông)
8
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Trang 10Chế độ nhiệt
Tuầntuổi |T°C dưới chụp sưởi (nuôi | T°C trong chuồng (nhà kín, tự
thông thoáng có quây gà) động điều hoà tiểu khí hậu)
Ché độ chiếu sáng
Đối với gà thịt, không chiếu sáng bằng bóng đèn công suất cao hơn 45W
Lý do gà nuôi lấy thịt, tăng trọng nhanh, nếu ánh sáng mạnh gà bị kích thích, chạy nhảy, mồ nhau nhiều, ăn ít, chậm lớn Chỉ đủ ánh sáng để gà nhận thức ăn, nước uống là đủ Sau 2 tuần tuổi dùng đèn chiếu sáng công suất 25 - 30W
Gà thịt ăn tự do cả ngày đêm, cần có ánh sáng
Tuần đầu: 24 giờ/ngày/đêm Tuần thứ 4: 23 giờ/ngày/đêm
Tuần thứ 3 trở đi: 23 - 22 giờ/ngày/đêm
Công suất chiếu sáng:
1 - 3 tuần: 3,5 - 4 W/m” nền chuồng
4 - 5 tuần tuổi 2 W/m”
Sau 5 tuan 0,2 - 0,5 W/m?
Độ thông thoáng khí
Như ta đã biết gà thịt có cường độ trao đổi chất nhanh, thải ra một số
lượng khí độc lớn, cho nên phải có thiết bị làm thông khí: đây khí độc, bắn ra ngoài đồng thời hút khí trong lành vào chuồng
Nuôi gà đò (4 tuần tuỗi đến xuất bán)
Chỉ cho ăn ban ngày
Ban đêm nhốt trong chuóng Mật độ lúc đầu 10-12 con/m2; sau gà lớn thì giảm xuống 8 con/m2
Cho gà ăn thức ăn gà thịt (có 15-16 % đạm), ăn theo nhu cầu (ăn tự do) Ban ngày có thể chăn thả ngoài vườn dưới tán cây Chăn trên đồi là tốt nhất vì
khô, sạch, thoát nước
Không để gà bị mưa, ướt
Trời rét không nên nhốt sớm, thả muộn Nhất là tránh sương muối
Cho gà ăn xong, nhớ thu dọn thức ăn rơi vãi thật sạch (lót tam ni lông
to để hứng thức ăn rơi vãi), tránh đề chuột, chim hoang đến ăn thức ăn thừa,
lây bệnh cho gà
Chú ý chống nóng cho gà như sau:
Chăm sóc sức khoẻ gia cầm trong điều kiện trời quá nóng
Gà có lông che phủ, thân nhiệt cao, không có tuyến mồ hôi nên rất sợ nóng
Trang 11Trước hết, vị chí của trại, hướng và sự thông thoáng của chuồng phải đạt yêu cầuNgoài việc cải thiện tiểu môi trường, người ta có thé giảm hơn nữa ảnh hưởng bắt lợi của khí hậu bằng các cách sau đây:
Cung cấp nhiều nước uống sạch mát, tốt hơn là dùng máng uống có núm Cho gà ăn trước bình minh, khi trời còn tối và tương đôi mát
Thức ăn phải được tươi và giàu vitamin, chất khoáng
Cung cấp 1,5 - 3,0 gam vitanim C vào 1 lít nước uống
Lặp lại nhiều lần việc gà hậu bị tiếp xúc với nóng ở mức nhất đinh để
gà làm quen với khí hậu nóng Trước và trong thời gian dự đoán có thể xảy ra đợt nóng, cần cung cấp cho gà các chất vitamin qua nước uống
Đủ số lượng máng ăn, máng uống và diện tích cho gà đi lại và hoạt động Với tất cả những biện pháp đề phòng nói trên có thể giảm được stress do nóng và
âm đối với gà, kết quả là đễ duy trì sức tốt cho đàn gà trong những khu vực nóng âm
Két qua mong dgi:
Nếu nuôi 3 tháng tuổi, gà có khối lượng 2,5 -3 kg đối với gà ngoại,
gà lai hoặc 1,5 1,8 kg doi voi ga ri, ty lé nudi sông 95 -97 % là đạt yêu cau
Il - Ky thuat nudi ga dé
1- Muc tiéu Đảm bảo tỷ lệ nuôi sống cao Đàn gà có sức khoẻ tốt, không gầy quá và nhất là không béo quá
Phương châm chính: nuôi hạn chế để gà có thân hình thanh mảnh, sẽ
đẻ vào 24 - 25 tuân tuôi (6 tháng) là tốt nhất
Nuôi riêng trống mái (nếu là gà ngoại), tỷ lệ 1trống/10 mái
Nếu muôi hạn chế tốt, gà sẽ đẻ khoẻ về sau 2-Các giai đoạn nuôi gà đẻ
3 giai đoạn: gà con: 1-3 tuần tuổi, nuôi như gà thịt từ 1-3 tuần tuổi
Giai đoạn hậu bị: 4-20 tuần tuổi
Giai đoạn gà đẻ: từ khi đẻ trở đi
Nuôi gà hậu bị
Đặc điểm gà hậu bị
- Sau khi gà con nuôi được 2 tháng tuổi, đã phân biệt được trống mái, con trống sinh trưởng nhanh hơn con mái rõ rệt, tiến hành chọn lọc giữ lại những con mái và trống phát triển tốt với tỷ lệ 8 - 10 mái/rống đề xây dựng đàn gà hậu bị đến
10
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Trang 125 tháng tuổi Nuôi tác riêng trống mái để có chế độ cho ăn hợp lý Những con trồng khác không được giữ lại làm giống chuyển sang để nuôi thịt
- Gà hậu bị nếu quá béo hoặc quá gầy sau này đều đẻ kém, do đó trong giai đoạn hậu bị cần duy trì khối lượng cơ thể gà vừa phải
- Gà hậu bị dễ nhiễm bệnh ký sinh trùng Nếu đàn gà lúc này hoàn toàn
được chăn thả ngoài vườn lại càng dễ nhiễm bệnh Cần phòng bệnh định kỳ bằng các loại thuốc tây giun sán như piperazin
- Chuéng nuôi cần thiết cho gà ngủ ban đêm và ăn uống khi trời mưa,
thời tiết xấu và cho ăn thêm vào buổi chiều Các khâu chuẩn bị, sát trùng, vệ
sinh chuồng trại tiến hành giống như đối với gà con, nhưng không cần cót
quây Chất độn chuồng khô ráo (trấu, phoi bào) rải dầy 15 - 20cm Mật độ 8 -
10 con/1 m” chuồng Chuồng nuôi thoáng mát và sáng sua
3-Kỹ thuật nuôi dưỡng chăm sóc Nếu thể trạng đàn gà trong giai đoạn này (rung bình 5 tháng tuổi) béo quá hoặc gầy quá đều ảnh hưởng không tốt đến khả năng sinh sản của chúng
ở giai đoạn sau
Nuôi tách riêng trống và mái
Một số yếu tô kỹ thuật cần chú ý:
* Chuông nuôi: có chuồng nuôi riêng, hoặc nhà có nhiều gian có ngăn riêng (tuỳ điều kiện riêng của mỗi gia đình) cho nuôi gà hậu bị Nền chuồng
có chất độn chuồng và giàn cho gà đậu ban đêm, ngoài chuồng có mái hiên và
sân chơi riêng biệt để cho gà ăn thêm thức ăn vào buổi sáng và buôi chiều
- Vườn chăn thả: có rào hoặc lưới vây xung quanh để đàn gà không lẫn với đàn khác, diện tích chăn thả tối thiểu 5 - 10 m”/1 con Trong vườn thả
có thảm có va cây bóng mắt Máng uống nước treo rải rác dưới các gốc cây cho gà uống tự do, nhằm hạn chế gà xuống uống nước bần ở các mương, ô nước đọng trong vườn
Để tạo thêm nguồn thức ăn tự nhiên nên thiết kế trong vườn các hồ ủ rơm rác nuôi giun, dễ tăng nguồn thức ăn đạm cho gà
* Thức ăn và nuôi dưỡng: chắn nuôi gà gia đình từ giai đoạn gà đò trở
đi chủ yếu là chăn thả ngoài vườn để tận dụng mọi nguồn thức ăn trong thiên nhiên, do vậy diện tích vườn chăn thả càng rộng, gà càng tìm kiếm được nhiều thức ăn tự nhiên, góp phần hạ giá thành sản phẩm Thời gian nuôi gà hậu bị là 3 tháng (từ 61 đến 140 - 150 ngày tuổi)
Trong giai đoạn này, cần phải khống chế thức ăn để thể trạng gà không quá béo hoặc quá gầy Có 2 cách đề khống chế thức ăn:
+ Cách thứ nhất: cho gà ăn hàng ngày Lượng thức ăn hàng ngày giảm xuống còn 1⁄2 so với nhu cầu của gà Đề đảm bảo đàn già được ăn đều và không
xô đây nhau, yêu cầu số lượng máng ăn phải đầy đủ và rải đều thức ăn vào các máng cùng lúc bằng cách treo máng lên trước khi cho thức ăn vào máng + Cách thứ hai: cho gà ăn theo chế độ 2 ngày ăn, 1 ngày nghỉ, lượng thức
ăn của ngày nhịn được chia đều cho 2 ngày ăn Ngày nhịn, dùng ít thóc, ngô hạt rải đều trên nền chuồng cho gà nhặt, nhằm tránh hiện tượng mô cắn nhau
Trang 13Đề có đàn gà đồng đều về khối lượng cơ thê (là yêu cầu rất quan trọng đối với gà hậu bị), cứ 2 tuần cân kiểm tra khoảng 10% sô gà trong ô, so sánh khối lượng bình quân thu được đối với khối lượng chuẩn của gà ở tuần tuổi tương ứng (do hãng cung cấp giống quy định) Nếu khối lượng gà bình quân nhỏ hoặc lớn hơn 10% khối lượng chuẩn thi lượng thức ăn dùng cho đàn gà vần theo bảng hướng dân Nêu khôi lượng gà thầp hơn hoặc vượt quá 10% thì phải chia đàn gà ra thành 3 nhóm: nhỏ, trung bình và to, vẫn cho các nhóm này ăn đúng tiêu chuẩn quy định, sau một thời gian, chúng sẽ có khối lượng đồng đều hơn và xấp xỉ khối lượng chuẩn
- Đối với gà ta, do phương thức nuôi thả là chủ yếu, nên thực chất đã làm cho ăn hạn chế Tuy nhiên, vẫn phải chú ý theo đối tình trạng sức khoẻ của gà và cho gà ăn thêm thức ăn khi cần thiết Thức ăn thêm có thể là thóc (49 - 51%), ngô (34 - 36%), khô dầu đậu tương (14 - 16%) đảm bảo được
2800 - 2900 Kcal ; 13 - 14% đạm thô Trong trường hợp này tỷ lệ thóc 82 - 84% và khô dầu đậu tương 16 -18% Cần tăng cường cho gà ăn thêm rau xanh thái nhỏ
Đối với các giống gà như gà Tam Hoang, ga Sasso, thức ăn cho gà ăn thêm cần được quan tâm, vì những giống gà này trong chăn thả không xông xáo như gà nhà - thả vườn
Tiêu chuẩn ăn đảm bảo chất lượng cao hơn, và cơ cấu thành phần thức
ăn cũng phong phú hơn
Nếu dùng thức ăn hỗn hợp do các hàng sản xuất như CP313, Proconco thì có thể phối hợp thêm ngô xay, thóc theo tỷ lệ sau đây:
+ Rải thức ăn vào các máng ăn nhanh, các máng ăn có thể nâng lên, hạ xuống cùng một lúc qua hệ thống ròng rọc
+ Hạn chế số lượng hoặc thức ăn từ 4 tuần tuổi (đã nói ở phần thức ăn
gà đẻ)
+ Tăng số lượng máng ăn để đảm bảo 100% số gà có chỗ đứng ăn
+ Phân loại gà theo khối lượng lúc 10 tuần tuổi và 20 tuần tuổi để đạt
độ đồng đều 80 + 10% Độ đồng đều cao, gà đẻ cao và đúng lịch
Trường hợp gà được chăn thả ngoài vườn và gà tự tìm kiếm thức ăn, thì lượng thức ăn cho ăn hàng ngày có thê giám 20 - 30% hoặc nhiều hơn, hoặc ít
hơn tuỳ theo trạng thái sinh trưởng của gà Tốt hơn hết là nên định kỳ (1 tuần
1 lần) cân kiểm tra khối lượng, nếu khối lượng của gà cao hơn khối lượng chuẩn phải giảm bớt lượng thức ăn cho ăn thêm, ngược lại, nếu khối lượng của gà thấp hơn khối lượng quy định, phải tăng lượng thức ăn cho ăn thêm Cần cho gà ăn thêm rau xanh thái nhỏ
12
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Trang 14Lưi ng thøc "n vụ khèi lưi ng cathÓ(KL CT) cña gụ con hẾu bP/@¬n vPg)
Nếu đàn gà hậi bị được nuôi thả vườn hàng ngày hoặc nuôi nhốt hoàn
toàn trong chuồng thông thoáng tự nhiên thì không cần phải bổ sung ánh sáng nhân tạo
Kết thúc 19 - 20 tuần tuổi (tuỳ theo giống) tiến hành chọn lọc gà trồng
gà mái trước lúc ghép đàn Cần loại thải những cá thê không đạt tiêu chuẩn chuẩn giống như đã giới thiệu ở phần kỹ thuật chọn giống
Kết quả mong đợi:
Nếu gà nội có khối lượng gà mái 1,4 - 1,5 kg; ga trong 1,7 - 1,9 kg;
gà ngoại mái I,7 - I,9 kg, trắng 2,1 - 2,3 kg là tốt, gà đẻ lúc 6 đến 6,5 tháng tuổi là ta đã nuôi hợp lý Nếu đẻ sớm thì phải ham lại (nhất và cho ăn ít
nữa đi), nếu đẻ muộn hơn thì phải thúc dé: cho an tự do và tăng cường chiếu sáng
4- Chăn nuôi gà đẻ, từ 24 - 66 tuần tuôi
- Biết cách cho ăn, chăm sóc gà khoa học, hợp lý
Chuẩn bị điều kiện để chăn nuôi
Yêu cầu cơ bản về chuông trại
- Chuông trại phù hợp đặc điểm sinh lý gia cầm: sợ nóng, cần thông thoáng
- Chuồng phải thuận lợi cho công việc hàng ngày: dễ chăm sóc, thu nhặt trứng, ghép Ô, tiêm phòng
- áp dụng hiệu quả nhất quy trình vệ sinh phòng bệnh: dễ lấy phân để ủ
- Đảm bảo kinh tế, không quá tốn kém
Yêu cầu về thức ăn: năm vững phần đã học
Thực hiện quy trình chăn nuôi gà đẻ
5-Nuôi gà nội:
Nên nuôi tối thiểu 6 -8 gà trở lên để dễ ghép đàn, ghép ô ấp
C, cgiéng qgunhEp néi (VN)* GuAA (Mo) GulSA dingli nch@ (Ph, p)
Tu) Tréng Mi Tréng Mi Tréng Mi tuae} KLC | TA/con/ | KLC | TA/oon/ | KLC | TA/œn KLCT TA/@œ | KLC | TA/œ | KLC | TA/con/
T | my | T | ngy | T | ngy nngy| 1 |nngy| T | ngy |
Trang 15Tỷ lệ trống mái: 1/10 - 12 nếu là nuôi gà ri Gà Đông Tảo, Hồ, Mía : 1/ 6- 8
Ban ngày: chăn thả hoàn toàn Ban đêm nhốt, không cần chiếu sáng thêm Mức ăn: khi đẻ: 1 kg cho 10 gà/ ngày;
6 ap nén xa 6 dé, tốt nhất là ở khu vực khác để gà đẻ và gà ấp không tranh nhau ô, làm vỡ trứng Số lượng 6 dé 1 ỗ/ 3 mái
Chú ý : chống mò, mạt cho ỗ trứng
Thu trứng ngày 2 lần sáng, chiều
Để trứng vào khay phẳng, có đệm trâu hoặc rơm, chèn chặt, ngày đảo 2 lần bằng cách nhiêng khay trứng khác vị trí ban đầu
Loại bỏ những trứng xấu: quá nhỏ, di hình, vỏ móng, quá bần
Bảo quản trứng không nên quá 7 ngày tại nơi thoáng, mát, tiện chăm sóc, đảo trứng (tránh để nơi tối , khó quan sát, hay quên đảo)
Mỗi gà nên cho ấp 15 - 20 trứng
Soi trứng vào các ngày: 6, 11, 18 để loại những trứng hỏng, không làm ảnh hưởng đến trứng tối
Với những gà mái đòi ấp mà không cho ấp: cho ăn đủ, nhốt nơi thoáng, nhiều ánh sáng, gần lối đi để gà không thê ngủ yên, nhốt chung với gà trống
có tính hăng làm như vậy, gà mái chóng quên ấp, mau đẻ lại
Với gà nuôi con:
Nên ghép đàn, tối thiểu 15 gà con/ mẹ Khi ghép đàn nên thực hiện vào buổi tối, nếu gà mẹ dữ quá thì che tối cả ngày hôm sau để tránh hiện tượng gà
me mé ga ghép Chọn gà khéo nuôi con để nuôi gà con
- Tuần đầu : nhốt chung cả mẹ và con trong lồng tre; có đệm rơm
- Tuần 2: nhốt mẹ, nghiêng lồng cho gà con tập đi choi
- Tuần 3: thả đần cả mẹ và con đi kiếm ăn Chú ý khi thời tiết xấu thì
nhốt gà lại, tránh hao hụt do gà chết rét
Thức ăn: cho gà mẹ ăn thức ăn bình thường: cám, thóc, ngô còn gà
con cho ăn thức ăn đặc biệt , cao đạm, (có cả bột cá, khô dầu, rau thái nhỏ, để
ở ngoài lồng), cho ăn tự do theo nhu cầu
- Sau 4 - 5 tuần (tuỳ thời tiết, tách con để gà mẹ đẻ sớm, tăng năng xuất của gà mái
Từ đây, cho gà con tự do kiếm mồi; ngày cho ăn 3 bữa:
Sáng: ăn nhẹ để gà đói, ham kiếm môi
Trưa: cho ăn tương đối no
Tối: ăn thật no để tiêu hoá cả đêm Các giống gà ta gà Ri, gà Mía chỉ cần cho ăn thêm 30% TAHH so với
tổng lượng thức ăn mà gà yêu cầu, và hàm lượng NLTĐ: 2800 - 2900
Keal/kg, ham lượng đạm 14 - 15% ở giai đoạn gà trưởng thành và gà đẻ, nếu nuôi chăn thả tự nhiên ở vườn bãi rộng
Tuy nhiên ở nông thôn, vùng đồng bằng nhà chật, vườn hẹp, gọi là
"vườn" nhưng thực chất chỉ là sân chơi, không kiếm ăn được thì phải nuôi theo phương thức nuôi bán công nghiệp hoặc công nghiệp và phải cung cấp số lượng thức ăn vào khoảng 1 lạng/ gà/ ngày với chất lượng thức tốt
14
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Trang 16Đối với gà ta, kế cả gà thả vườn nhập nội (Tam Hoàng) phải áp dụng phương pháp chăn thả hoàn toàn, bán chăn thả tự nhiên với điều kiện vườn, đôi, ruộng rộng áp dụng kỹ thuật chăn nuôi và phòng bệnh tốt thì chăn nuôi sẽ có hiệu quả cao
- ở những vùng sâu vùng xa không có bán TAHH (thức ăn chế sẵn) mọi
gia đình có thể tự tạo thức ăn cho gà trên cơ sở có đủ một số nguyên liệu cơ bản sẵn có ở địa phương như: ngô, sắn, cám gạo, lạc, đậu tương, bột cá,
premix, vitamin, khoáng
- Kinh nghiệm nhiều hộ chăn nuôi gà ta tự chế biến thức ăn cho gà ăn thêm như sau: (bình quân cho 1 gà dò, gà đẻ)
0,1 kg (1 lang) tinh bột (nửa ngô, nửa cám hoặc sắn)
0,02 kg (1/5 lạng) bột cá hoặc giun tếp
0,050 kg (1/2 lạng) rau xanh băm nhỏ
Trộn đều cho gà ăn vào buổi trưa và buổi chiều (trước khi gà vào chuồng) Nếu được ăn như vậy, gà lớn nhanh, đẻ nhiều trứng to, ấp nở tối 6-Nuôi gà ngoại
Thường nuôi hàng trăm con trở lên Chú ý: trong giai đoạn nuôi gà hậu bị, gà phải được nuôi đúng quy trình:
- Khi chọn gà con lên gây đàn gà đẻ, phải cho ăn hạn chế, chọn gà đồng đều, hoặc phân loại theo khối lượng co thé
+ Cắt mỏ gà lúc 7 - 10 ngày tudi, có thé cắt lúc 1 ngày tuổi để mỏ gà không mọc lại và đỡ sợ Cắt mỏ bằng dao sắc, nung đỏ hoặc bằng máy cắt, mục đích là để gà không mồ cắn nhau gây chết khi cho gà ăn, không nên cắt
bỏ mỏ gà trống
+ 2 tuần (tốt nhất là 1 tuần) cân khối lượng cơ thể 1 lần để kiểm tra xem có đạt khối lượng cơ thể chuẩn không - không đạt phải cho ăn tăng, quá tiêu chuẩn phải giảm thức ăn Tách những gà khối lượng cơ thể quá thấp so
với tiêu chuân để nuôi chế độ riêng Gà đạt tiêu chuẩn sẽ đẻ tốt Đây là việc
làm quan trọng quyết định tăng năng suất đẻ trứng của gà
+ Chỉ dùng vaccin phòng bệnh lúc đàn gà khoẻ mạnh Sau khi dùng vaccin cho gà uống nước pha vitamin C
+ Nếu nhiệt độ trong chuồng lạnh dưới 16°C với gà dò 6 - 7 tuần tuổi vẫn phải bật đèn sưởi
+ Cho uống nước hạn chế theo thức ăn Mùa đông xuân lượng nước uống gấp 2 lần thức ăn, còn mùa hè gấp 3 - 4 lần (1 lít nước nặng bằng 1 kg thức ăn) Mục đích của hạn chế gà uống nước là để tăng sức khoẻ và tiêu hoá cho chúng, chống ia loãng và ướt nền nhà
Chú ý: không để gà uống nước ao tù, nuéc ban
- Bảo đảm mật độ máng ăn, máng uống, mật độ nuôi, ỗ đẻ, theo chỉ
dẫn ở hai bảng đưới, để tránh sốc và chen lắn nhau
- Chuân bị chuồng, ỗ đẻ, hệ thống chiếu sáng, các điều kiện chăn nuôi (máng ăn, uống, thức ăn, nước uống ) cho đủ quy mô đàn gà định nuôi
Trang 17Thực hiện quy trình
- Chuyển gà dò sau khi chọn lọc đạt ngoại hình và khối lượng sang chuồng gà đẻ lúc 20 - 21 tuần tuổi giúp cho gà quen với môi trường mới trước khi đẻ bói
- Tốt nhất khi gà đạt 24 tuần tuổi hãy thả gà trống lẫn mái (ghép trống mái) có thể ghép trống mái lúc 20 - 21 tuần tuổi
- Khi cân gà và chuyên chuồng gà bị sốc, giảm cân, nên khi chuyển sang chuồng gà đẻ cần cho gà ăn tự do 2 - 3 ngày để phục hồi sức khoẻ, sau
đó cho gà ăn tăng từ từ (đã nói từ phần thức ăn cho gà đẻ)
- Thu trứng 2h / lần, phân loại và bảo quản trứng như gà nội
ấp trứng: cho gà nội ấp hộ hoặc thuê trạm áp gần nhất Vận chuyển trứng nên vào lúc trời mát
Chương trình chiếu sáng:
Ban ngày chăn thả hoàn toàn
Ban đêm chiếu sáng thêm từ 2 -4 giờ, với công xuất 3 w/ 1 mét vuông
- Đệm lót ở 6 đẻ phải thay thường xuyên 1 lần/tuần, để tránh làm bân
trứng giống
* Giai đoạn đẻ 23 - 40 TT (pha D
Đặc điểm: tỷ lệ đẻ tăng nhanh từ 5 % lên 80 % lúc 35 -40 tuần tuổi, gà
không ấp nên năng xuất trứng cao
Số lượng thức ăn phải tăng dần từ 120 - 165g/ngày đúc đẻ cao nhất)
Gà trống ăn tách riêng với số lượng thức ăn và đạm thấp hơn so với gà mái bằng hệ thống máng ăn treo cao, còn máng ăn của gà mái có chụp chắn đề gà trống không chui đầu vào ăn được
Nên bố trí máng khoáng: bột xương, bột vỏ trứng, bột sò, bột đá để gà
tự bố xung khoáng
* Giai đoạn đẻ fa II: 41 - 66 TT
- Đặc điểm của gà giai đoạn này là tích luỹ mỡ, đặc biệt là mỡ bụng rất nhanh, tăng cân là do tăng mỡ, hơn nữa gà đẻ giảm dần từ trên đưới 80% xuống còn 45 - 50% cho nên giảm dần số lượng thức ăn từ 165g cdn 145 -
149 gở những TT 56 - 64
- Hàng tuần loại thải những gà không đẻ (căn cứ vào ngoại hình, thường gà không đẻ thì béo và có ngoại hình bóng mượt)
Chú ý: Vì gà đẻ trứng liên tục nên không được đề đứt bữa và thiếu nước uống
Ti?u chuEn thøc " n, sfln lưi ng trang vu gu con cha gu
Tam Hoụng nu«i nhèt (Trí li Trung Quéc 1977)
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
TUỆ Tuc TOO} Sétreng | Sétrengchan T0lÖ& Segucon} TA/1
Nn | nG@ @ | @/igum,i | gèngcéng nẽ (%) céng dan | gu/nguy
25 1 7 0,49 0,00 0,00 0,00 120
16
Trang 18
Tum | Tuc] 1 | ©/194 | chan giang | Taide | Š9n[ 2 mi s/o cóng dán | gunguy TẠN
tuze | n@ | @ (qutuœ céngdan | né(%) (con) Q)
Trang 19
7- Nhiing diéu kign thực hiện khi nuôt gà trồng giống
- Nuôi tách riêng trống mái từ 1 ngày tuôi đến kết thúc 140 ngày tuổi
- Gà trống cùng tuổi với gà mái
- Mật độ nuôi gà không quá 4con/m” nén khi ga duge 4 - 5 tuần tuổi Cho ăn hạn chế tử sau 4 tuần tuổi, hàng tuần cân để điều chỉnh mức ăn
- làm sao đạt trọng lượng chuẩn đề ra Không được đề gà trống béo
- Gà trống ăn tách riêng gà mái với số lượng và chất lượng thức ăn thấp với số lượng thức ăn 110 - 130g/ngày/con Trong đó năng lượng trao đổi là
2800 - 2850 Kcal/kg, đạm thô 12 - 13%,
- Gà trống được bổ sung vitamin C và B1, gà ngoài 6 tuần tuổi cho ăn hạt ngũ thóc mầm 5 - 10 g/con/ngày, tốt nhất rải ra nền chuồng, để gà dãi bới làm chân gà cứng và khoẻ, sau đạp mới tốt
- Gà trồng sau 16 tuần, mào dựng đó mới là gà trồng khoẻ và thành thục tốt
- Gà trống được 14 - 15 tuần tuổi được cắt móng ngón nhân thứ 3 về phía lườn gà để tránh khi đạp làm rách lưng gà mái
Lúc 30 tuần tuổi, loại những gà trống không có khả năng đạp mái
- Gà trống rất quý vì một trông ghép 8 - 10 mái, nếu trống chết, hoặc bị loại không đảm bảo tỷ lệ trống/mái nêu trên, sẽ làm giảm tỷ lệ có phôi của trứng giống Đề phòng ngừa, cần phải nuôi trống dự trữ để bổ sung khi trống
bị chết, bị loại
- Khi trồng đạp mái, phải thường xuyên cho uống nước, hoặc trộn vào thức ăn thóc mâm, giá đỗ
Công tác theo dõi sản xuất và sức khoẻ gà
Mỗi chuồng nuôi có sách ghi chép các chỉ tiêu sản xuất, diễn biến hàng ngày của đàn gà đẻ như: gà chết, loại, thức ăn cung cấp, số trứng đẻ các loại,
theo mẫu sau đây:
Nga |S6 |Hao hụt|Số | Số trứng đẻ (quả) Thức
y con |(chét, loại) | con ăn than |đầu |(con) cuối (kg)
18
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Trang 20
- Mô khám gà chết, gà bị bệnh để xác định nguyên nhân Kết quả khám
nghiệm được ghi vào số theo dõi thú y riêng và có biện pháp can thiệp đàn gà
bị bệnh
dùng đúng lịch, đúng thuốc, đúng đủ liều lượng
- Cân dùng các loại vaccin, thuôc kháng sinh, thuôc bô dưỡng, phải
Yêu cầu chế độ không khí và thông thoáng: như trong chuồng nuôi gà
con, gà đò
Gia cầm nói chung và gà sinh sản nói riêng có cường độ trao đổi chất
nhanh, đồng thời thải ra một lượng khí độc lớn cho nên phải có thiết bị làm
thông khí: đây khí độc , bân ra ngoài, hút khi trong lành vào chuồng
Kết quả mong đợi: Ga nội đẻ I năm 100 - 120 trứng; gà ngoại đẻ 150 -170 trứng, tỷ lệ ấp nở, nuôi sống đạt 80 % so với số trứng đẻ ra là đạt yêu câu
I Lịch tiêm phòng cho đàn gà sỉnh sản
Ngày tuổi | thuốc và vacxin cách dùng
Trạm ấp Marec-HVT-FC ching 126 tiém co
1-3 Phòng bệnh hô hấp:Farmasin 1g/11 H”0+vitamin bố xung | uống
7 vacxin đậu C chủng cánh
lasota lần 1 nhỏ mắt, mũi, miệng
7-10 Phòng bệnh thoá: Nitrofurazolidon 125 g/ltân hay | trộn vào TẢ, nước uông
Tetracilin 200g Trộn vào thức ăn
Nitrofurazonlidon 150g/1 tan thức ăn
Vitamin bé sung Kiém tra HI Kiém tra bach ly - CRD
50 Tiém Newcastle hé I Tiêm dưới da
Kiểm tra hàm lượng kháng thê HI
80 - 81 Farmasin 1g/llít nước Pha trong nước
Trang 21
Piperazin 4500 gam Bromosalfibamid 900g/tắn
- Nhắc lại phương thức tây này
Nếu kiểm tra thấy KST - cứ sau 25 ngày
- Kiểm tra bạch ly - CRD
- Tiém Newcastle hé I
II- Đề phòng các nguy cơ lây lan dịch bệnh
Phương hướng chỉ đạo:
“nghỉ ngờ tất cả”
Nên: phả??đề phòng tat ca”
Thiết kế chuồng trại: xa đân cư, nhất là các trại khác sTránh xa các loài động vật khác: chim hoang dã, động vật gây hại,
chó, mèo, chim bồ câu
Mua đàn gia cầm mới
Từ cơ sở giống có danh tiếng
Có hợp đông mua bán có xác nhận nhận Đàn gia cầm mua được tiêm phòng đầy đủ các loại vắc-xin phòng các
bệnh phổ biến nhất
-Dụng cụ chuyên trở bị nhiễm trùng, xe đi 1 chiều
eThiét bị, vật dụng không được đưa các dụng cụ, vật dụng và thiết bị từ
bên ngoài vào trại Cách ly tốt:
sNhân lực: công nhân đi chợ, thăm người nhà
Không tiếp xúc với bên ngoài Không tiếp khách và công nhân của trại khác Chỉ cho vào trại khi cần thiết, khách không được có mặt tại trại khác trong vòng 24h
«Nguồn nước, thức ăn chăn nuôi, không khí
«Cùng loại hình chắn nuôi SÁp dụng cùng lứa, cùng vào — cùng ra cho từng đấy chuồng sQuản lý về chất độn chuồng
«Chất thải và phân
Sau mỗi lần xuất chuồng, vệ sinh và tây trùng Thời gian trống chuồng
> 7 ngay Giám sát về thú y
*Kiém tra tại chuồng: 2 lần/ngày, nhất là vào ban đêm
Cần chú ý khi thấy : tỷ lệ chết >1% mỗi ngày, giảm đột ngột lượng thức
ăn >20% là gà đã có biêu hiện bất thường, cần khám ngay để đối phó kịp thời
sNơi có nguy cơ cao phải có mái che vào ban đêm
20
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Trang 22*Cho an va cho uống trong chuông, tránh để chim hoang, chuột ăn thức ăn thừa, truyền bệnh
Đánh giá Chi phí/Lợi ích Nghiên cứu ở Ý cho biếtcác trại gà giò giống hướng thịt có tỷ lệ chỉ phữlợi ích: 1⁄49
Phòng bệnh là biện pháp ít tốn kém hơn điều trị vật nuôi bị bệnh
Phần thứ hai
ẤP TRỨNG NHÂN TẠO A- Áp trứng gà
I- Một số khái niệm chung về ÂTNT
ấp nhân tạo là phương pháp mà con người dùng các phương tiện, tạo ra một môi trường tương tự như của gia cầm khi âp, làm nở ra từ trứng các gia cầm con mà không cần sự tham gia của gia cầm bố mẹ
Ưu điểm của ấp trứng nhân tạo
1- Thay thế gia cầm ap | nhằm tăng khả năng sản xuất của gia cầm
2- Tạo ra một số lượng lớn con giống trong một thời gian tương đối ngắn
ngan 35 ngày, bồ câu 18 ngày, chim cút 17, đà điều 42-44 ngày
- Thời kỳ ấp và thời kỳ nở: (giai đoạn) phân chia dựa trên cơ sở sự
chênh lệch về nhu cầu của phôi thai đôi với các điều kiện ấp, đặc biệt là nhiệt
độ, âm độ
Giai đoạn ấp kéo đài từ ngày đầu —> trước khi nở 2 ngày
Giai đoạn nở: 2 ngày cuôi cùng còn lại
Thông thường, giai đoạn âp nhu cầu về nhiệt độ của phôi thai cao hơn giai đoạn nở khoảng 1 °C Nhu cầu âm độ thì ngược lại Xu hướng chung là
nhiệt độ giảm, âm độ tăng qua hai thời kỳ
Vị trí của trạm ấp nhân tạo Trạm ấp phải xây dựng nơi cao ráo, thoáng mát, sạch sẽ, tương đối xa
khu đân cư ít nhất 200 m để tránh ô nhiễm, dịch bệnh Một trạm ấp lớn và
hiện đại cần phải có đủ điện, nước
Máy ấp trứng
Trang 23Tuy có khác nhau về hình thức, về công suất cũng như về thiết kế kỹ
thuật, tất cả các loại máy ấp đều phải tuân theo một nguyên lý chung, vì vậy phải có các phần sau: Vỏ máy, bảng điều khiển, giá đỡ khay và khay đựng trứng, hệ thống đảo, hệ thống nhiệt, hệ thống âm, hệ thống thông thoáng và hệ thống bảo vệ
Vỏ máy
Vỏ máy ấp phải được làm bằng vật liệu cách nhiệt tốt và có độ cứng
nhất định
Bang điều khiến, tín hiệu:
Là bảng tập trung các nút điều khiển các hoạt động của máy Bảng này thường được lắp phía mặt trước máy
Giá đỡ khay và khay đựng trứng:
Giá đỡ khay Giá đỡ khay là một giàn các khung đỡ các khay đựng trứng Các giá đỡ khay có kích thước sao cho các khay đựng trứng nằm vừa khít ở bên trong lòng của nó
Khay đựng trứng
Khay đựng trứng ở máy ấp gọi là khay ấp còn ở máy nở gọi là khay nở Khay ấp đựng các trứng đưa vào ấp và phải giữ cho tất cả trứng ở trong khay nằm theo một tư thế nhất định: đầu nhọn xuống đưới, đầu có buồng khí lên trên Các khay đựng trưng cũng rất đa dạng
Khay â ấp có thê làm bằng gỗ, bằng kim loại hoặc bằng nhựa
Hệ thống đảo
Đề các phôi khỏi bị dính vào vỏ và phát triển tốt hơn trong quá trình ấp người ta phải đảo trứng ở các máy ấp công nghiệp việc đảo trứng được thực hiện bằng hai cách: đùng môtơ đề đây cần đảo hoặc dùng hơi nén
Đề đề phòng môtơ bị hỏng trong khi ấp, ở một số loại máy công suất nhỏ còn được trang bị thêm cần đảo tay
Hệ thống thông thoáng
Thông thoáng luôn luông là một vấn đề hết sức quan trọng ở máy ấp công nghiệp Thông thoáng ảnh hưởng trực tiếp tới cân bằng nhiệt, tới độ âm và nông
độ Oz, CO; ở trong máy Hệ thống thông thoáng được chia thành ba phân: lỗ hút
khí, lỗ thoát khí và quạt gió
Các máy ấp thường chỉ có một lỗ hút khí không khí cũng qua lỗ này theo đường ông vào phía sau quạt gió Quạt quay tạo nên lực hút trong ống và đây không khí mới vào đi khắp trong máy
Khác hẳn với lỗ hút khí, lỗ thoát khí có thể là một hoặc nhiều lỗ và thường nằm ở nóc máy hoặc gin nóc máy Sở dĩ như vậy vì khí nóng (không khí cũ) bốc lên trên sẽ được đây ra ngoài dễ dàng không bị ứ đọng gây nhiệt
độ cao cục bộ
Tuỳ theo thiết kế của từng loại máy mà người ta lắp cửa điều chỉnh
lượng khí ra vào máy ở lỗ hút hoặc thoát khí ở cả hai
22
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Trang 24Quạt gió trong máy ấp có nhiệm vụ đảo đều không khí trong máy, đảm bảo cho nhiệt độ và độ ẩm ở các vùng khác nhau đều xấp xi như nhau
Hệ thống bảo vệ
ở máy ấp hệ thống bảo vệ bao gồm các thiết bị được lắp nhằm ngăn chặn hoặc thông báo trước các sự có có thể xảy ra làm hỏng máy ấp hoặc trứng ấp Tín hiệu dễ nhận thấy nhất của hệ thống này khi hoạt động là chuông báo động kêu vang và đèn đỏ bật sáng
II- Trứng ấp Cấu tạo của trứng ấp
Hinh 1: 1 — V6 can xi; 2 — Mang vỏ ngoài; 3 — Buồng khí; 4 - Màng vỏ trong (màng đệm hoặc màng thanh) 5 - Lòng trắng loãng lớp ngoài; 6 - Lòng trắng đặc; 7 - Lòng trắng loãng lớp trong: 8 — Mang lòng đỏ (màng noãn
hoàng); 9 - Dây chẳng: 10 Đĩa phôi
Lớp ngoài cùng che chở bảo vệ cho trứng tránh các tác động cơ học và các vi khuẩn xâm nhập là lớp vỏ cứng của trứng Vỏ trứng được hình thành chủ yếu
từ can xi
Khi đưa lên kính phóng đại có thể thấy vỏ trứng không phải là một mặt phẳng Bề mặt vỏ trứng hơi gồ lên như những mắt na Xen vào các rãnh là những lỗ nhỏ li ti, xuyên từ mặt ngoài vào mặt trong vỏ trứng Các lỗ nhỏ này
cho phép nước từ từng bay hơi đi cũng nhu ô xy từ bên ngoài thâm thấu vào
bên trong trứng và khí CO; từ trong thoát ra ngoài
23
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Trang 25Hình 2: Vỏ can xi vỏ trứng và các lỗ của vỏ trứng
Dưới màng vỏ trong lòng trắng trứng Lòng trắng được chia thành ba lớp: một lớp đặc nằm ở giữa và hai lớp loãng nằm ở trong và ở ngoài lớp này Lòng đỏ có được hình tròn là do màng lòng đỏ Màng lòng đỏ mặt ngoài tiếp xúc với lớp lòng trắng loãng, mặt trong bao phủ lòng đỏ Trên bề mặt của lòng đỏ, chỗ hơi gồ lên một tí là đĩa phôi Đĩa phôi là nơi có màu nhạt hơn,
hình thành một hình tròn có chấm ở giữa, chính là điểm tinh trùng đi vào thụ tinh cho trứng và là nơi sẽ bắt đầu quá trình phân chia tế bào đề tạo thành phôi
Một số nguyên nhân chính ảnh hướng trực tiếp tới chất lượng trứng ấp
- Thức ăn cho đàn gà sinh sản
Trong nhiều yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng trứng ấp có thê nói thức ăn là yếu tố quan trọng nhất, ảnh hưởng nhanh và đáng kể nhất Trong điều kiện nhiệt đới nóng, âm các loại nguyên liệu thức ăn như ngô, khô
dầu, bột cá rất đễ bị ảm, mốc làm giảm giá trị dinh dưỡng đồng thời tạo ra
các độc tố trong thức ăn Các loại vitamin, axít amin, các loại khoáng vi lượng
và đa lượng có mặt trong prê mix khi gặp độ âm cao và nhiệt độ cao dễ đàng
bị phân huỷ, bị ô xy hoá thành các hợp chất khác mà cơ thể gia cầm không cần thiết hoặc không hấp thu được vì vậy đưa đến tình trạng thiếu chất Thức
ăn được sản xuất từ các loại nguyên liệu kém phẩm chất sẽ là thức ăn tôi, mất cân đối Trong chăn thả tự nhiên một khi gặp thức ăn mat can đối, gia cầm sẽ
đi tìm thêm nguồn ở ngoài (rau, cỏ xanh, đá, sỏi, vôi, cua, ốc, giun .) dé ty cân đối Trong chăn nuôi công nghiệp, khả năng sản xuất và chất lượng sản pham phy thuộc hoàn toàn vào sô lượng và chất lượng thức ăn mà ta cung cấp cho đàn gia cầm Vì vậy có thể gặp các trường hợp sau:
- Thiếu thức ăn: gà giảm đẻ rõ rệt, trứng nhỏ đi Khi thức ăn kém phẩm chất, gà bỏ ăn và cũng xảy ra tình trạng tương tự
- Thiếu vitamin E: cơ quan sinh dục của gà trống sẽ hoạt động kém, khả năng thụ tinh cho trứng giảm hắn vì vậy tỷ lệ trứng không phôi cao
- Thiếu các vitamin thuộc nhóm B sẽ làm phôi chết nhiều trong quá
trình â ấp Đặc biệt nếu thiếu vitamin B; (Riboflavin) sẽ làm ảnh hưởng tới việc
hấp thu đạm, can xi và phốt pho từ thức ăn gây nên trứng có chất lượng kém
và làm tăng tỷ lệ chết phôi
24
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Trang 26- Thiếu vitamin A: Trứng ấp bị chết phôi nhiều, gà con da khô, mắt
dính hoặc đục nhân mắt chiếm tỷ lệ cao
- Thiếu can xi và phốt pho: vỏ trứng sẽ mỏng, dễ bị dập vỡ gây chết phôi, gà con yếu, thiếu máu
- Thiếu man gan làm phôi phát triển không bình thường gà con nở ra nhiều con chân bị khoèo không đứng được
Tỷ lệ trống mái trong đàn gà sỉnh sản
Tuy tỷ lệ trồng mái không ảnh hưởng tới chất lượng bên trong của trứng nhưng lại là yêu tố quyết định tỷ lệ thụ tỉnh nên đối với chất lượng trứng ấp đây là một yếu tố cần được coi trọng
Thường thường tỷ lệ này ở gà thịt là 1/8 và ở gà trứng là 1/10 — 12 Quá nhiều gà mái cho một trống sẽ làm gà trống mỏi một, chất lượng tinh dịch kém dẫn đến nhiều trứng không phôi Ngược lại quá nhiều gà trống trong đàn sẽ gây lãng phí thức ăn, không kinh tế
Tuổi và sức khoẻ của đàn gà sinh sản
Gà tuổi còn non bộ máy sinh dục chưa phát triển đầy đủ và hoạt động chưa thành thục Gà trống non chất lượng tinh dịch kém, sức sống của tỉnh trùng không cao Gà mái non nhiều con còn chưa chịu trống Vì vậy tỷ lệ trứng được thụ tinh thấp, khi ấp phôi phát triển yếu Phần lớn trứng nhỏ nên
gà con nở ra nhỏ, khó nuôi
Gà già ít đạp mái, tính dịch loãng, khả năng thụ tính kém Gà mái già
đẻ trứng to nhưng chất lượng trứng thường không đảm bảo do các chất dự trữ
trong cơ thể đã bị cạn kiệt sau một thời gian dài sản xuất liên tục Điển hình
nhất là vỏ trứng mỏng đo thiếu Ca
Do đó chỉ nên thu trứng ấp trong độ tuôi:
ấp thương phẩm: gà trứng: bố mẹ từ 26 — 78 tuần tuổi
Gà thị: bé me tir 28 — 78 tuần tuổi
ấp thay thế gà bố mẹ: trứng: gà ông bà từ 32 — 74 tuần tuổi
thịt: gà ông bà từ 32 - 64 tuần tuôi
Sức khoẻ của đàn gà sinh sản mang ý nghĩa quyết định đối với chất lượng trứng ấp Đàn gà gầy yếu đẻ ít, trứng to nhỏ không đều, chất lượng kém
do đó tỷ lệ nở thấp Đàn gà bị bệnh cho năng suất thấp, trứng đẻ ra chất lượng
rất xấu Nhiều trứng bị mỏng vỏ, sằn sùi, đị hình Đặc biệt một số bệnh còn có
thể truyền qua trứng như Niu cát sơn (qua vỏ trứng) Bạch ly (truyền vào trứng gây chết phôi trong quá trình ấp)
Vì vậy muốn có kết quả ấp tốt chỉ nên thu trứng ấp từ đàn gà bố mẹ
khoẻ mạnh, sạch bệnh có năng suất cao
Số lượng và chất lượng ỗ đẻ
ỗ đẻ thiếu sẽ làm gà mái đẻ xuống nền, trứng dễ bị bẩn và ô nhiễm
Ngoài ra thiếu ỗ đẻ còn làm bên trong ô luôn có nhiều trứng do gà liên tục vào
đẻ, gà vào sau giẫm đạp lên trứng có thể làm bần hoặc giập trứng
ỗ đẻ thiếu đệm lót (trâu, vỏ bào) hoặc đệm lót lâu không thay cũng gây
nên một tỷ lệ đáng kể số trứng bản, giập hoặc bị nhiễm khuẩn
Trang 27IHII - Chuẩn bị trứng ấp
Thu nhặt trứng và bảo quản tạm thời
Trứng đẻ ra được thu nhặt ngay sẽ đảm bảo một tỷ lệ ấp nở cao hơn vì:
- Ít có khả năng bị nhiễm khuẩn do thời gian tiếp xúc với đệm lót 6 dé
(có phân) ngắn, hơn nữa trong vòng 2 tiếng đầu sau khi đẻ, trứng có khả năng ngăn sự xâm nhập của vi khuân vào bên trong trứng
- Trong mùa hè trứng không bị nóng lên đo gà khác vào nằm đẻ Nếu
có nhiều gà vào đẻ, trứng sẽ nóng lên làm phôi phát triển và sẽ bị chết trong thời gian bảo quản
Sau khi thu nhặt chứng cần được về kho của chuồng nuôi và phân loại
sơ bộ Tách riêng các trứng bẩn, trứng giập, vỡ, trứng dị hình, trứng quá to quá nhỏ để một nơi Các trứng đủ tiêu chuẩn đưa vào ấp cần được xếp vào giờ, khay sạch và để vào một nơi tránh bụi, tránh nắng Cần chú ý không xếp quá nhiều trứng lên nhau hoặc xếp khay quá nhiều tầng dễ làm các trứng ở phía dưới bị giập
- Dụng cụ đựng trứng phải chắc chắn không bị biến dạng khi nhắc lên
- Dụng cụ đựng trứng và phương tiện vận chuyền phải sạch sẽ, được vệ sinh thường xuyên và sát trùng bằng formol 2% hoặc Desmfectol 4cc/I
- Nếu cùng một lúc vận chuyên trứng của nhiều đàn gà khác nhau cần
đảm bảo điều kiện ngăn cách tránh để lẫn lộn
Khi bốc đỡ trứng phải làm cần thận, nhẹ nhành không nên nhắc mạnh đột
ngột đễ gây va chạm làm giập trứng Nếu trứng được xếp vào khay nhựa thì không xếp quá 6 khay chồng lên nhau
Nếu dùng xe cơ giới vận chuyên thì khi chạy nên tránh phanh đột ngột, tránh ô gà, tránh dừng xe lâu ở chỗ có nắng Trong mùa hè khi nhiệt độ môi trường cao, nếu phải vận chuyển trứng một quãng đường dài thì nên tránh đi vào những giờ có năng để trứng khỏi bị nóng gây chết phôi sớm
Nhận, chọn, xếp và bảo quản trứng ấp
Nhận trứng và xông sát trùng
Nhận trứng Khi trứng tới trạm ấp, tại khu vực giao nhận cần kiểm tra lại toàn bộ các khay trứng, tách riêng các trứng bắn còn sót, các trứng bị giap, vo trong qua trinh van chuyển Kiém tra kỹ số lượng trứng của từng, loại Nêu có trứng của nhiều giống, nhiều dòng hoặc nhiều đàn cần đánh dấu và xếp riêng ra
từng khu vực tránh nhằm lẫn
26
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Trang 28Sau khi nhận cần ghi vào số nhập trứng các số liệu sau: ngày, tháng, giờ nhập trứng, nguồn gốc (xuất xứ) giông dòng gà, số lượng, thời gian thu nhặt Nếu có thê nên cân mẫu một vài phần trăm và ghi vào số khối lượng bình quân của trứng
Xông sát trùng trứng
Sau khi giao nhận và loại sơ bộ trứng không đảm bảo yêu cầu vệ sinh xong, trứng giống sẽ được đưa vào tủ xông sát trùng Tủ xông trứng là một tủ kín hoàn toàn giá đỡ để xếp trứng lên mà không chồng lên nhau quả nhiều tầng Kích thước của tủ tuỳ thuộc vào số lượng trứng mà trạm ấp thường nhận mỗi lần Trứng giống xếp vào các khay nhựa hoặc sợi nhỏ và đặt vào các giá
đỡ bên trong tủ
Ngăn (thấp nhất) dưới cùng của tủ đặt chậu men hoặc chậu sành đề đựng hoá chất xông Tuỳ theo thê tích của tủ xông mà tính số lượng hoá chất cần thiết theo tỷ lệ 9g thuốc tím và 18cc fommol cho 1 mỶ thể tích Để xông sát trùng, trước tiên đồ lượng formol đã tính vào chậu, sau đó đỗ lượng thuốc tím vào formol và đóng cửa tủ Sau 30 phút thì mở cửa tủ cho hơi xông thoát hết ra Chú ý khi đô thuốc tím vào formol phải làm nhanh nhưng nhẹ nhành tránh bắn lên tay hoặc lên mặt vi ca hai chat này đều có thể gây cháy đa
Trứng giống đưa vào trạm áp phải được xông ngay sau khi nhập trước khi đưa vào kho bảo quản
Nếu khu chăn nuôi ở xa không có điều kiện chuyển trứng về trạm ấp nhiều lần trong ngày thì phải có kho trứng ở khu chăn nuôi ở kho này cần có
tủ xông sát trùng trứng ngay sau mỗi lần nhập trứng về
Chọn trứng ấp Trước khi xếp vào khay ấp, trứng giống phải được chọn lại lần cuối, loại bỏ những quả không đủ tiêu chuẩn ra ngoài Nên tổng hợp số liệu về số lượng trứng bị thải loại theo từng nguyên nhân Ví dụ tỷ lệ hoặc số lượng trứng bị loại đo: dị hình, mỏng vỏ, quá nhỏ, trứng bân Khi chọn trứng cần dựa vào các tiêu chuẩn sau
Dựa vào các chỉ tiêu bên ngoài
a/ Khối lượng trứng: tiêu chuần khối lượng của trứng giống thay đối tuỳ theo giống dòng, mục đích sử dụng cũng như tuổi của đàn gà Tuy nhiên
sẽ nằm trong khoảng sau:
khối lượng trứng bình quan của đàn vào thời điểm đó Cần loại bỏ các trứng có
khối lượng nhỏ hơn mức tối thiểu
Trang 29b/ Hình dáng: trững chọn đưa vào ấp phải có hình ô van (hình trứng) thật rõ nét và đều màu Loại bỏ các trứng dị hình, quá dài, quá ngắn, méo lệch, thắt lưng
c/ Chất lượng vỏ: chỉ chọn những trứng có chất lượng vỏ tốt, dày, cứng, nhẫn
và đều màu Loại bỏ các trứng vỏ quá mỏng, vỏ rạn nứt hoặc sân sùi, vỏ mắc môn vì các loại vỏ này sẽ dân đến bay hơi nước nhiều trong khi ấp làm chết phôi hoặc cho kết quả kém
đ/ Vệ sinh vỏ trứng: chỉ nên chọn đưa vào ấp những trứng sạch, loại bỏ các trứng bản, có dính phân, dính máu hoặc dính trứng vỡ trên một diện tích rộng Cần loại bỏ các loại trứng này vì đây là môi trường tốt cho chăm sóc, vi
khuẩn mầm bệnh phát triển Hơn nữa do một phần lớn bề mặt của vỏ trứng bị
các chất bản bao phủ quá trình trao đổi chất của phôi sẽ bị ảnh hưởng và cho kết quả xấu
Soi trứng kiểm tra chất lượng bên trong
Nếu có điều kiện trước khi đưa vào ấp nên soi toàn bộ số trứng dé loại các trứng có chất lượng kém Khi soi dựa vào các đặc điểm sau để loại:
- Trứng có buồng khí lớn (trứng cũ)
- Trứng có buồng khí di động hoặc quá lệch
- Trứng có lòng đỏ màu quá đậm (trứng cũ hoặc đã có phôi phát triển sớm) hoặc lòng đỏ đi động quá xa tâm trứng (lòng trắng đã loãng) hoặc rơi xuống đầu nhọn của trứng (đứt đây chẳng)
- Trứng có lòng đỏ méo đi (trứng đã có phôi phát triên sớm)
- Trứng bên trong có màu không đồng đều, vân đục (trứng bị vỡ lòng
đỏ nên lòng trắng và lòng đỏ đã trộn lẫn với nhau)
- Trứng bên trong có màu đen (bắt đầu thối) hoặc dấu vết của hệ thống mạch máu (phôi phát triển sớm)
Kỹ thuật xếp trứng vào khay ấp
Phương tiện cần thiết
Đề tiến hành xếp trứng vào khay ấp cần có các phương tiện sau:
- Dụng cụ vệ sinh (giẻ lau, xô nước .) khi có trứng vỡ rơi ra bàn hoặc sàn nhà
- Biểu mẫu theo đõi sử dụng trứng tại trạm âp
- Thẻ cài vào đầu các khay trứng ấp
Kỹ thuật xếp trứng
- Nếu là loại khay đáy trơn thì hàng đứng đầu tiên nên dùng mảnh gỗ
định vị Sau khi xếp được ba bốn hàng mới rút ra
28
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com
Trang 30- Dù là loại khay nào khi xếp trứng cũng nên đặt nghiêng và phải đảm bảo sao cho trứng đứng thang vuông góc với mặt đáy khay, đầu có buồng khí hướng lên trên và đầu nhọn xuống dưới
- Trứng xếp vào trong khay phải nằm chặt không bị lúc lắc Muốn vậy thì trừ khay có lỗ còn đối với các loại khay còn lại trứng phải được chèn bằng giấy mềm, sạch ở đầu các rãnh hoặc xung quanh
- Sau khi xếp xong mỗi khay phải ghi vào thẻ và cài đầu khay các số liệu: + Số trứng trong khay
+ Dòng, giong ga + Dot ap sd (hoặc lô ấp số ở máy đa kỳ) + Ngày vào ấp
+ Số máy ấp + VỊ trí khay + Ngày nở
- Đặt các khay trứng đã xếp xong vào xe chở khay ấp Chú ý xếp các khay lần lượt theo đúng sô thứ tự vị trí của khay vì khi đưa trứng vào máy các khay sẽ được rút ra lần lượt theo thứ tự này để vào các vị trí liên tục
Ghi biểu mẫu
Sau mỗi ngày làm việc phải tổng hợp và ghi vào số trứng đã chọn, số trứng bị loại (trong đó chia ra các loại từng nguyên nhân) và số trứng đã được chọn đưa vào ấp Tất cả các số liệu này phải được tính ra phần trăm để qua đó
đánh giá một phần chất lượng trứng
Ngoài ra trong biểu theo dõi chỉ tiết kết quả ấp trứng phải ghi cụ thể trong từng khay để sau này có thể tính tỷ lệ nở của từng khay một Qua đó mới có thể phát hiện chính xác các vùng cho kết quả ấp nở thấp trong máy để khắc phục
Hàng ngày sau khi kết thúc công việc phải cọ rửa sạch sẽ các dụng cụ,
bàn ghé va lau lai bang dung dịch formol 2% hoặc desinfectol 4cc/1 Khu vực
chọn và xếp trứng phải cọ rửa, lau sạch các vết bân do trứng vỡ gây ra, quét hết rác rưởi và lau sát trùng lại bằng crêzin 3% hoặc formol 2% hoặc desinfectol 4cc/1
Bảo quản trứng trước khi ấp
Trứng giống đã được xông sát trùng nếu chưa đưa vào ấp ngay, phải đưa vào phòng lạnh bảo quản
Phòng lạnh bảo quản trứng cần đảm bảo các điều kiện sau:
- Có máy điều hoà hoặc máy lạnh hoạt động tốt, duy trì được nhiệt độ xấp xi
- Có bộ phận tạo âm đê duy trì độ âm tương đôi 75 -80% nhiệt độ và
âm độ trong phòng
- Có nhiệt kết bắc khô và bắc âm để theo dõi
- Được vệ sinh sạch sẽ hàng ngày và lau sát trùng băng crezin 3% và formol 2%
Trang 31- Có trang bị các giá đỡ để xếp các khay trứng lên trên, không đặt trực tiếp xuống sàn
Trứng đã được xếp vào khay ấp nhưng chưa đưa vào ấp thì xếp vào xe chở khay âp và đây cả xe vào phòng bảo quản
Trần, tường của phòng lạnh nên làm bằng vật liệu cách nhiệt tốt hoặc xây hai lớp có cách nhiệt ở giữa Cửa phòng nên làm hai lớp và có gioăng cao
su đệm kín Các góc phòng nên làm tròn dé dễ quét, dọn
Nhưng dù các điều kiện bảo quản có tốt đến đâu chăng nữa cũng không nên bảo quản trứng ấp quá một tuần (trừ điều kiện bắt buộc) vì từ 10 ngày trở
đi tỷ lệ ấp nở sẽ giảm đi rất nhiều sau mỗi ngày bảo quản
IV- Quá trình âp và vận chuyển gà con
Đưa trứng vào máy ấp
Đây là một quá trình bao gồm các bước: chuẩn bị máy ấp, chuẩn bị trứng ap va dua vao máy ấp Nhiều nơi quen gợi là “vào trứng”
Chuẩn bị máy ấp
Trước khi cho trứng vào ấp, máy ấp cần được kiểm tra cần thận từng bộ phận để tránh bị hỏng hóc khi đang chạy Nếu máy đã lâu không chạy (từ 6 tháng trở lên) thì phải vệ sinh cọ rửa trước một tuần Sau đó xông sát trùng máy cứ cách hai ngày một lần với liều lượng 17,5g thuốc tím và 35cc formol cho 1nÏ thể tích máy Khi xông đóng kín toàn bộ các cửa thông khí của máy
và để càng lâu càng tốt Nếu máy vẫn dùng thường xuyên thì sau khi cọ rửa
vệ sinh máy xong, cho máy chạy tới khi đạt đủ nhiệt độ và âm độ cần thiết mới tiến hành xông như trên Nói chung dù máy đang dùng thường xuyên hay máy đã lâu không chạy trước khi vào trứng đều nên cho chạy trước tối thiểu
là nửa ngày để cho nóng các phần của máy đồng thời có thể kiểm tra lần cuối mọi người hoạt động của máy trước khi vào trứng
Chuẩn bị trứng ấp
Trứng đưa vào ấp phải được lấy ra khỏi phòng lạnh bảo quản trước 8 tiếng để trứng nóng dần lên bằng nhiệt độ môi trường và khô dần Vì vậy phải kéo các xe chở khay trứng ấp ra và đặt trước cửa các máy sẽ vào trứng Trước khi vào trứng phải kiểm tra lại các khay trứng ấp Khay nào có trứng giập, vỡ phải lấy ra ngay và thay quả khác vào Đồng thời phải xem lại các thẻ gài ở đầu khay có còn đủ không, các khay có theo đúng thứ tự hay không Đôi khi do một sơ xuất nhỏ trong khâu chuẩn bị mà gà con bị nở trong máy ấp vì một khay trứng nào đó không được chuyên qua máy nở
Kỹ thuật đưa trứng vào máy ấp
- Cho bộ phận tạo âm của máy ngừng hoạt động
- Bật công tắc đáo dé tat cả các giá đỡ khay trở về vị trí nằm ngang
- Nếu là máy đa kỳ cần kéo các rèm bạt che hai bên lối đi về một phía
để có thể xác định vị các khay dễ dàng
- Lần lượt rút các khay theo thứ tự đã ghi ở xe chở khay và chuyển vào trong máy Đặt các khay trứng ấp vào giá đỡ theo thứ tự ở từng cột từ trên xuống dưới và các cột từ ngoài vào trong
30
PDF created with pdfFactory Pro trial version www.pdffactory.com