ÁP DỤNG QUY TRÌNH kỹ THUẬT và QUẢN lý AN TOÀN SINH học TRONG CHĂN NUÔI gà THỊT CÔNG NGHIỆP tại NÔNG hộ TỈNH hậu GIANG

Do ó nên chi usáng cho gà 24h trong ngày.. Vào ban ngày thì dùng ánh sáng t nhiên, ban êmthì chi u sáng nh cho chúng kho ng 1,5 W/m2... Gumboro Infections Bural Disease-IBD + Nguyên nhân

Lu n v n t t nghi p Ngành: CH N NUÔI THÚ Y

n Th , 05-2012

TR NG I H C C N THKHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG

B MÔN CH N NUÔI -o0o -

LU N V N T T NGHI PNGÀNH CH N NUÔI THÚ Y

TÀI

TR NG I H C C N THKHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG

B MÔN CH N NUÔI -o0o -

TÀI

I CAM OAN

Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u c a b n thân Các s li u, k t qutrình bày trong lu n v n là trung th c và ch a t ng c ai công b trong cáccông trình lu n v n nào tr c ây

Tác gi

Nguy n Thanh Chi n

I C M N

Tr i qua nh ng n m h c t p và rèn luy n d i mái tr ng i h c C n Th , naytôi ã th c hi n c c m là hoàn thành lu n v n t t nghi p và s p tr thành

m t K s Ch n Nuôi Thú Y Trong quá trình h c t p và rèn luy n tôi ã c

s giúp c a quý th y cô và r t nhi u ng i, tôi chân thành bi t n n nh ng

ng i ã giúp tôi nh ng n m tháng qua

Tôi xin ghi nh công n c a cha, m tôi là nh ng ng i sinh thành, nuôi d ng,

ng viên và t tr n ni m tin vào tôi

Xin t lòng bi t n sâu s c n th y Bùi Xuân M n ã h t lòng th ng yêu, ch

d y, ng viên, h ng d n nhi t tình và giúp tôi trong su t quá trình th c hi n tài lu n v n t t nghi p

Xin chân thành bi t n n cô c v n Nguy n Th Tuy t Nhung ã lo l ng, d y

d l p ch n nuôi thú y khóa 34 trong nh ng n m qua

Xin chân thành bi t n n quý th y cô trong B môn Ch n Nuôi và B môn Thú

Y ã t n tình d y d , truy n t ki n th c và kinh nghi m quý báu cho tôi

Xin chân thành bi t n các nhân viên k thu t bên Công Ty C Ph n Ch n NuôiC.P Vi t Nam, các h ch n nuôi gia công gà th t cho Công Ty C Ph n Ch nNuôi C.P Vi t Nam ã h t lòng t n tình giúp và t o u ki n thu n l i nh tcho tôi trong su t th i gian th c t p hoàn thành t t này

Xin chân thành c m n!

C L C

L I CAM OAN i

L I C M N ii

M C L C iii

DANH M C BI U B NG v

DANH M C HÌNH NH VÀ BI U vi

TÓM L C vi

M C L C Trang Ch ng 1: T V N 1

Ch ng 2: C S LÝ LU N 2

2.1 T ng quan v a bàn 2

2.1.1 V trí a lý 2

2.1.2 Khí h u 2

2.1.3 c m a hình 2

2.1.4 Dân s 3

2.1.5 i u ki n kinh t xã h i 3

2.2 Gi i thi u v gi ng gà Cobb 500 3

2.3 Quy trình ch n nuôi an toàn sinh h c 5

2.3.1 Khái ni m chung 5

2.3.2 Các m c tiêu 5

2.3.3 Các nguyên t c c b n th c hành ch n nuôi an toàn sinh h c 5

2.3.4 Các yêu c u k thu t 6

2.3.4.1 Thi t k chu ng nuôi 6

2.3.4.2 nh h ng c a u ki n khí h u 7

2.3.4.3 K thu t nuôi 9

2.3.4.4 V sinh phòng b nh 15

2.3.5 Khái quát v an toàn sinh h c 19

2.3.6 Các bi n pháp th c hành an toàn sinh h c 19

2.3.6.1 Th c hi n ch nuôi khép kín 19

2.3.6.2 Ch n nuôi và ki m soát d ch b nh theo khu v c 20

2.3.6.3 S d ng con gi ng an toàn d ch b nh 20

2.3.6.4 Quy trình phòng b nh b ng vaccine 20

2.3.6.5 Xét nghi m nh k giám sát s t n t i c a m m b nh 20

2.3.6.6 V sinh, tiêu c, kh trùng trong th i gian ch n nuôi và sau khi k t thúc t nuôi 22

2.3.7 Các nhân t nh h ng n giá thành s n xu t 22

2.3.7.1 Gi ng 22

2.3.7.2 Th c n 22

2.3.7.3 Thu c thú y 22

2.3.7.4 Cách và th i gian ch m sóc 22

2.3.8 M t s ch tiêu liên quan n quá trình phân tích 22

2.3.8.1 Chi phí 22

2.3.8.2 Doanh thu 23

2.3.8.3 L i nhu n 23

Ch ng 3: PH NG TI N VÀ PH NG PHÁP THÍ NGHI M 24

3.1 Ph ng ti n thí nghi m 24

3.1.1 Th i gian và a m 24

3.1.2 i t ng thí nghi m 24

3.1.3 Chu ng tr i 24

3.1.4 D ng c ch n nuôi 25

3.1.5 Th c n, n c u ng, thu c thú y 29

3.2 Ph ng pháp thí nghi m 29

3.3 Các ch tiêu theo dõi 33

3.4 X lý s li u 34

Ch ng 4: K T QU VÀ TH O LU N 35

4.1 Ch tiêu v u ki n khí h u 35

4.2 Các ch tiêu v k thu t 36

4.3 Hi u qu kinh t 41

4.4 Tình hình d ch b nh trong th i gian theo dõi và i u tra 42

4.5 Nh ng khó kh n khi th c hi n an toàn sinh h c trong ch n nuôi 42

4.6 L ch s ch n nuôi gia công gà th t cho Công Ty 43

Ch ng 5: K T LU N VÀ KI N NGH 44

5.1 K t lu n 44

5.2 Ki n ngh 44

TÀI LI U THAM KH O ………45

DANH M C BI U B NG

Tên

Trang

B ng 1 Nhu c u dinh d ng gà th t Cobb 500 nuôi ba giai n và

chung tr ng mái 5

B ng 2: ng quan gi a nhi t môi tr ng và thân nhi t gà 7

B ng 3 T c không khí t i a dành cho gà theo l a tu i 9

B ng 4 B ng nhi t thích h p cho gà con giai o n úm 12

B ng 5 S th i gian chi u sáng th ng áp d ng 13

B ng 6 S l ng gà cho m t d ng c 26

B ng 7 Quy trình úm và n i r ng gà con (t 1 ngày tu i n 14 ngày tu i) 30

B ng 8 S l n cho gà n trên ngày và mã s th c n theo tu i 31

B ng 9 Ch ng trình thu c và vaccine 32

B ng 10 Nhi t chu ng nuôi trong th i gian thí nghi m 35

B ng 11 Tr ng l ng bình quân c a gà th t Cobb 500 giai n 0-7 tu n tu i 36

B ng 12 ng tr ng tuy t i c a gà th t Cobb 500 giai n 0-7 tu n tu i 37

B ng 13 Tiêu t n th c n c a gà th t Cobb 500 giai n 0-7 tu n tu i 38

B ng 14 H s chuy n hóa th c n c a gà th t Cobb 500 giai n 0-7 tu n tu i 39

B ng 15 T l hao h t c a gà th t Cobb 500 giai n 0-7 tu n tu i 40

B ng 16 Thu nh p trên m t con gà trong 3 l a nuôi gia công g n ây 41

DANH M C HÌNH NH VÀ BI U

Tên

Trang

Hình 2.1 B n T nh H u Giang 2

Hình 2.2 Gà Cobb 500 4

Hình 3.1 Máng n gà con 26

Hình 3.2 Máng u ng gà con 26

Hình 3.3 Núm u ng t ng 26

Hình 3.4 Máng n gà l n 26

Hình 3.5 Máy s i úm gà con 27

Hình 3.6 H th ng làm l nh không khí u chu ng 28

Hình 3.7 H th ng qu t hút sau chu ng 28

Bi u 1 Nhi t chu ng nuôi trong th i gian thí nghi m 35

Bi u 2 Tr ng l ng bình quân gà th t Cobb 500 giai o n 0-7 tu n tu i .36

Bi u 3 ng tr ng tuy t i gà th t Cobb 500 giai n 0-7 tu n tu i 37

Bi u 4 Tiêu t n th c n gà th t Cobb 500 giai n 0-7 tu n tu i 38

Bi u 5 H s chuy n hóa th c n gà Cobb 500 giai o n 0-7 tuân tu i 39

Bi u 6 T l hao h t gà Cobb 500 giai o n 0-7 tu n tu i 40

Bi u 7 Thu nh p trung bình trên m i gà th t trên l a nuôi gia công 41

Ph n Ch n Nuôi C.P Vi t Nam v i m c ích làm rõ cho ng i c n nuôi hi u

bi t quy trình ch n nuôi tiên ti n và áp d ng nh ng bi n pháp an toàn sinh h c trong ch n nuôi giúp ng i s n xu t ch ng qu n lý các ti n b k thu t ch n nuôi gia c m hi n i.

K t qu theo dõi thí nghi m ch cho th y ch n nuôi gà th t công nghi p thu c

hi u qu kinh t cao và trong th i gian ng n nh t V i cách nuôi này c áp

d ng quy trình k thu t ch n nuôi an toàn sinh h c Gà c ch m sóc t t, c cung c p th c n, n c u ng, thu c phòng b nh và các i u ki n khác ngay t i

tr i nuôi, tránh c g n h t các tác h i c a t nhiên, và nh h ng d ch b nh

t ngoài môi tr ng, h n ch n m c th p nh t c a vi c tiêu phí n ng l ng và

nh ng ho t ng không c n thi t nh i l i, v n ng quá nhi nên gà l n nhanh và phát tri n t t.

Tuy nhiên nuôi gà công nghi p c n ph i có v n u t ban u cao, ng i ch n nuôi ph i có ki n th c ch n nuôi và qu n lý t t, c bi t là ph i có s h tr tích

c c và hi u qu t công ty c ph n ch n nuôi.

T khóa: Gà th t công nghi p, an toàn sinh h c, n ng su t, hi u qu

Ch ng 1: T V N

Ngành ch n nuôi gia c m Vi t Nam ã có t lâu i Ngày nay ch n nuôi gia

c m v n c duy trì và phát tri n nhi u a ph ng ng b ng sông C uLong Ch n nuôi gia c m ã có vai trò l n trong s n xu t nông nghi p, góp ph nphát tri n kinh t nông h và t ng thu nh p cho ng i ch n nuôi

n ph m ch y u a nghành ch n nuôi gia c m là th t và tr ng, ó là ngu ncung c p ph n l n th c ph m cho nhu c u tiêu dùng và xu t kh u T ó, trên th

gi i ã l y nhu c u tiêu th s n ph m ch n nuôi gia c m làm th c o m c s ng

ng i dân

Tr c ây, ch n nuôi gia c m Vi t Nam mang tính t c p, quy mô nh l , m c

u t tài chính và k thu t còn n ch , giá thành n ph m và giá bán luôn bi n

ng nên hi u qu ch n nuôi th p Ngoài ra, nhi u lo i ch b nh th ng x y ranên ng i ch n nuôi v n g p r t nhi u i ro duy trì và phát tri n s n xu t.Ngày nay, m c s ng a ng i dân ngày càng t ng cao, nhu c u tiêu th s n

ph m gia c m ng t ng lên m t cách rõ r t, bên nh ó, t khi n c ta gia nh pWTO thì v n c nh tranh giá bán và ch t l ng n ph m ang là v n cnhi u nhà ch n nuôi quan tâm T ó, mô hình n xu t theo ki u truy n th ngmang tính t cung t c p theo ki u nh l không còn phù h p n a Tr c tìnhhình ó, Nhà N c ã có chính sách khuy n khích nông dân làm giàu b ng môhình c n nuôi t p trung theo quy mô công nghi p

Tr c tình hình trên, và v i c tiêu giúp ng i ch n nuôi phát tri n ch n nuôitheo quy mô t p trung an toàn sinh h c b n v ng và em l i hi u qu cao, tôi

th c hi n tài: “Áp ng quy trình thu t và qu n lý an toàn sinh c trong ch n nuôi gà th t công nghi p i nông h nh H u Giang”

xu t nh h ng và các gi i pháp nh m phát tri n ch n nuôi gà theo h ng antoàn sinh c trong th i gian t i

Ch ng 2: S LÝ LU N 2.1 T ng quan v a bàn

2.1.1 trí a lý

H u Giang là t nh trung tâm ng b ng sông C u Long, t nh l là thành ph VThanh Phía b c giáp thành ph C n Th , phía nam giáp t nh Sóc Tr ng, phíaông giáp sông H u và t nh V nh Long, phía tây giáp t nh Kiên Giang và t nh

a hình khá b ng ph ng là c tr ng chung c a các t nh thu c ng b ng sông

C u Long Trên a bàn t nh H u Giang có 2 tr c giao thông huy t m ch qu cgia là qu c l 1A, qu c l 61; 2 tr c giao thông th y qu c gia kênh Xà No, kênh

Qu n l -Ph ng Hi p a hình có cao d n t B c xu ng Nam và t ông sangTây

V i c i m là n n kinh t nông nghi p, t nh H u Giang ã phát huy t t th

m nh c a mình trong quá trình th c hi n k ho ch t n m 2009 n nay, t c

ng tr ng kinh t t cao (12,58%)

Nhìn chung tình hình s n xu t nông nghi p t n m 2009 di n ra r t thu n l i,

th i ti t t ng i n nh, nông dân s n xu t trúng mùa, c giá, n ng su t lúa,mía, cây n trái t hi u qu cao, và c bi t àn gia súc, gia c m v n duy trì nnh; công tác phòng ch ng d ch trên ng th c v t t hi u qu ; c c u s n xu tnông nghi p t ng b c chuy n d ch theo h ng t p trung chuyên canh, luân canhphù h p v i t ng a bàn, hi u qu s n xu t ngày càng cao, nông dân yên tâm

s n xu t, n nh i s ng

T c t ng tr ng kinh t 13,54% tính t n m 2009 n nay Giá tr s n xu t

ng 17,35% trong ó nông-lâm-ng nghi p t ng 5,13% Thu nh p bình quân u

th và khu trung tâm c thu gom là 75% Công tác tuy n ch n g i công dân

nh p ng t 100% S l ng t i ph m và tai n n giao thông trên a bàn t nh

c ki m ch và gi m so v i n m 2009

2.2 Gi i thi u v gi ng gà Cobb 500

Gà Cobb 500 là gi ng gà siêu th t có ngu n g c t M , lông tr ng, thân hình b u

d p Cho t ng tr ng nhanh và tiêu t n th c n ít r t thích h p cho vi c nuôi côngnghi p Tr ng l ng ngày th 49 con mái 2867g, h s chuy n hóa th c n(FCR) 1988g/kg t ng tr ng, con tr ng 3486g, FCR 1817g/kg t ng tr ng

Hình 2.2 Gà Cobb 500

ng 1: Nhu c u dinh d ng gà th t Cobb 500 nuôi ba giai n và chung tr ng mái

Các ch tiêu dinh d ng n v Kh i ng T ng tr ng K t thúc

tính 1-21 ngày 23-27 ngày sau 37 ngày

%

% mg/kg mg/kg

23 3100 135 5-7 1 18 120 +

20 3200 156 5-7 1 26-33 120 +

18,5 3200 173 5-7 1 26-37 120 +

0,85-1 0,41-0,50 0,30-0,50 0,18-0,25 0,7-0,9 0,06 0,15-0,25

0,80-0,95 0,38-0,45 0,30-0,50 0,18-0,25 0,7-0,9 0,06 0,15-0,25

Các axit amin t i thi u

1,22 1,02 0,45 0,83 0,20 0,75

0,96 0,77 0,38 0,68 0,18 0,65

8.800 3.000 30 1,65 1,10 6,60 11 66 4,4 1 550 0,022 0,20

8.800 3.000 30 1,65 1,10 6,60 11 66 4,4 1 550 0,022 0,20

8.800 3.000 30 1,65 1,10 5,50 11 66 3 1 440 0,011 0,11 Khoáng vi l ng

Mangan

m

mg/kg mg/kg

100 75

100 75

100 75

100 8 0,45 0,30

100 8 0,45 0,30

100 8 0,45 0,30

2.3 Quy trình ch n nuôi gia c m an toàn sinh c

Không gia c m trong tr i phát b nh

Ng n n s lây lan m m b nh trong tr i ra ngoài ( n u có)

2.3.3 Các nguyên t c c n th c hành ch n nuôi gia c m an toàn sinh c

àn gia c m ph i c nuôi trong môi tr ng ch

àn gia c m ph i c nuôi d ng t t

T t m i di chuy n ra vào tr i và khu v c tr i ph i c ki m soát

2.3.4 Các yêu c u thu t

2.3.4.1 Thi t k chu ng nuôi

Khi ch n ki u chu ng gà th t phù h p nh t và các thi t b liên quan, có r t nhi u

y u t c n xem xét M c dù y u t kinh t luôn c quan tâm tr c tiên, các y u

t khác nh thi t b s n có và tu i th c a các thi t b s n có c ng r t quan tr ng.Chu ng tr i c n ph i có hi u qu kinh t , b n và ki m soát c i u ki n môi

tr ng

Khi xây d ng và lên k ho ch xây d ng chu ng gà th t, tr c tiên c n ch n n ithoát n c t t và l u chuy n không khí t nhi n t t Chu ng nên theo h ng tr công tây gi m l ng ánh sáng m t tr i chi u tr c ti p vào t ng trong kho ng

th i gian nóng nh t trong ngày M c ích chính là gi m dao ng nhi t trong

24 ti ng 1 ngày càng nhi u càng t t, c bi t là vào bu i t i Ki m soát nhi t

t t làm thúc y t ng tr ng và chuy n hóa th c n

Vai trò c a chu ng tr i trong ch n nuôi

ng n ng su t v t nuôi: Trong i u ki n ch n nuôi hi n i, v t nuôi b giam

gi hoàn toàn nên k thu t chu ng tr i óng vai trò r t quan tr ng trong vi c t ng

ng su t v t nuôi Do ó ta ph i t o i u ki n ti u khí h u và v sinh môi tr ngchung quanh v t nuôi d thích nghi, phát tri n và cho n ng su t t i a

ng n ng su t lao ng: i t ng qu n lý và ti p xúc v i v t nuôi là con

ng i Do ó, mang l i hi u qu kinh t cao trong ch n nuôi thì ph i thi t kchu ng nuôi sao cho thõa mãn các i u ki n s ng c a v t nuôi, ngoài ra còn thõamãn các i u ki n làm vi c có th t ng n ng su t lao ng

Kh u hao xây d ng th p: ây c ng là m t vai trò r t quan tr ng c a chu ng nuôi

là cho kh u hao xây d ng trên m t n v s n ph m th p Nh v y chu ng nuôi

ph i có th i gian s d ng dài và chi phí xây d ng th p

Không gây ô nhi m môi tr ng: Khi thi t k xây d ng chu ng nuôi ph i chú ý

n khâu x lý ch t th i t chu ng nuôi nh m h n ch nh ng m m b nh có thlây lan cho gia c m và không gây ô nhi m môi tr ng xung quanh

trí xây d ng chu ng nuôi

Tr c khi xây d ng chu ng tr i ng i ch n nuôi c n quan tâm n v trí c

ch n xây d ng chu ng tr i nh sau: chu ng tr i ph i cao ráo, thoáng mát,không ng n c, s ch s , v sinh Trong quá trình úm gà con r t c n l ngVitamin D do v y trong quá trình xây d ng chu ng tr i nên chú ý t n d ng cngu n Vitamin này b ng cách b trí chu ng tr i sao cho t n d ng c ngu nánh sáng m t tr i Tuy nhiên, ánh sáng sau 10h s không có tác d ng i v i gàcon (Nguy n c Hi n, 1999)

H ng chu ng

ng chu ng th ng c các nhà ch n nuôi quan tâm c bi t tránh cácnhân t b t l i nh gió lùa, m a t t, ánh sáng gay g t chi u th ng vào chu ng

Ng i ta th ng l y tr c i x ng d c c a dãy chu ng ch n h ng thích h pcho vi c xây d ng chu ng tr i Thông th ng tr c d c dãy chu ng ch y theo

ng ông B c-Tây Nam ho c theo h ng ông Tây là có th tránh c gió

l nh ông B c th i vào chu ng, tránh c m a và gió Tây Nam, tránh c

n ng ông bu i sáng n ng Tây bu i chi u chi u th ng vào chu ng (Võ MinhNinh, 2003)

Tuy nhiên không ph i b t c a i m nào, ta c ng có th ch n l y h ng nh ý.Cho nên trên th c t tùy theo th t, ta có th xây chu ng gà theo h ng ôngNam ho c Tây Nam, và kh c ph c khó kh n b ng cách tr ng cây ch n gió (BùiQuang Toàn, 1980)

2.3.4.2 nh h ng a i u ki n khí h u

Nhi t

Nhi t môi tr ng nh h ng tr c ti p n c th s ng c a c th sinh v t Gàkhông có tuy n m hôi và l p lông r t d y c n tr s thoát nhi t b ng b c x vàthoát h i trên da Vì v y gà ch y u thoát nhi t qua ng hô h p Gà con m i

n hoàn toàn không có kh n ng i u nhi t, nên thân nhi t c a chúng tùy thu cnhi t môi tr ng

ng 2: T ng quan gi a nhi t môi tr ng và thân nhi t c a gà ( 0 C)

Trong không khí luôn có n c, t n t i d i d ng trông th y c ho c không

th y c D ng trông th y c là s ng mù và mây D ng này xu t hi n khicác phân t n c liên k t nhau t o thành các h t nh D ng không trông th y

c bi u hi n thông qua m t khái ni m là m

m không khí không tác ng tr c ti p áng k n ho t ng sinh lý c a c

th ng v t, tuy nhiên trong nh ng i u ki n nhi t b t l i thì m cao hay

th p s là y u t ng tác ng làm tr m tr ng thêm tác h i c a nhi t môi

tr ng n ho t ng sinh lý c a ng v t

m cao làm t ng kh n ng truy n nhi t c a không khí Khi k t h p v i nhi t môi tr ng cao v t nuôi s b nóng, khó gi i nhiêt do n c trong h i th ít và

ng m hôi b c h i ít ng th i m và nhi t môi tr ng th p, v t nuôi

b l nh và làm t ng s m t nhi t c a c th

Khi m môi tr ng th p s làm t ng nhanh s b c h i trong h i th và trên dalàm da và niêm m c khô, n t n và gia c m d nhi m b nh, c bi t là các b nh

ng hô h p

m t i h o cho các loài là 60-80% Trung bình là 70% D i 60% là th p

i 50% gây b nh ng hô h p Trên 80% là cao Trên 90% khó kh n trong

gi i nhi t và d b nóng

T c gió

Thông th ng t c gió hay s chuy n ng c a không khí có hai tác ng lên

th ng v t S chuy n ng v a ph i c a không khí s làm t ng kh n ngtrao i khí oxy và các ch t khí khác trong môi tr ng giúp s tu n hoàn c a

ng v t c hoàn h o Tuy nhiên, s chuy n ng c a không khí trong khi

nh ng y u t môi tr ng khác nh nhi t , m b t l i s làm tr m tr ngthêm hay h n ch s b t l i này

Khi nhi t môi tr ng cao, s chuy n ng c a không khí s làm t ng l ng

c b c h i trên c th và làm cho con v t gi i nhi t t t h n Tuy nhiên, khinhi t môi tr ng quá nóng (trên 400C) s chuy n ng c a không khí quá cao

s làm t ng ti p xúc c a không khí nóng vào da làm con v t b nóng h n Ng c

l i, khi môi tr ng th p (tr i l nh) t c gió cao s làm t ng s truy n nhi t vàlàm cho con v t b m t nhi t nhi u h n

ng 3: T c không khí t i a dành cho gà theo tu i

0.875 1.75-2.5

Ánh sáng

Tác d ng c a b c x tia t ngo i (UV) trên s hình thành Vitamin D bi nErgosterol thành Vitamin D2 và 7-dehydrocholestetol thành D3.

Di t khu n: UV v i dài sóng kìm hãm ho t ng c a các enzym, gây m t

c và làm vi khu n ch t

Trao i ch t: ánh sáng kích thích trao i ch t, làm t ng v n ng và kích thíchtính thèm n

Ho t ng n i ti t: ánh sáng n võng m c m t kích thích th n kinh truy n vvùng d i i th giác (hypothalamus), lên võ não r i n các c quan nh

ng gián ti p n tuy n giáp tr ng, tuy n sinh d c t ó nh h ng n sinh

tr ng và sinh s n (Võ V n S n, 2002)

2.3.4.3 K thu t nuôi

Giai o n nuôi úm gà con

Ch n gà con

Tr c khi mua gà v c n tìm hi u ngu n g c, tình tr ng s c kh e c a chúng n m

rõ qui trình ch ng ng a c a gà b m và vi c ch ng ng a àn gà con 1 ngày

V n chuy n gà con trên xe chuyên dùng (kín có i u hòa ti u khí h u t ng),

ho c xe th ng nh ng ph i kín gió và thông thoáng , tránh gà b ng t th Mùa

l nh v n chuy n gà kho ng 9-16h Mùa hè vào lúc mát tr i, tránh n ng g t (H i

ch n nuôi Vi t Nam, 2002)

M t nuôi

Gà t 1-2 tu n tu i: 80-100 con/m2

Gà t 3-4 tu n tu i: 50-70 con/m2

Tr c khi em gà v nuôi, c n ph i v sinh, sát trùng chu ng tr i.

Hàng ngày quan sát ho t ng c a àn gà xem có thích nghi v i i u ki n nuôi

x lý và c i thi n k p th i, n u có nh ng con bi u hi n b nh lý thì ph i cáchly

T c t ng tr ng ph thu c vào kh u ph n th c n c ng nh l ng th c n cho

n trong ngày Ngày u tiên khi em gà con v không c n cho n nh ng ph i

m b o l ng n c u ng y Ngày th hai, ba t p n cho gà b ng b t b p,

m N u thi u m gà con phát tri n không ng u, còi c c, ho t ng m t

m i, c n m l n nhau Nh ng n u trong kh u ph n d m s gây ra tình tr ng

r i lo n tiêu hóa gà con d n n tiêu ch y, m t n c, s ng gan

Khoáng

Gia c m c n các lo i khoáng Ca, P, Mg, K, Na, I, Fe, Cu, Zn…Trong ó Ca, P lànhu c u c n thi t nh t, do ó ph i tr n vào kh u ph n b t sò, x ng Hàm l ngkhoáng trong kh u ph n òi h i có s cân b ng gi a t l Ca/P=1,6/1

Kháng sinh

Trong ch n nuôi gia c m, kháng sinh c s d ng t ng i r ng rãi nh t là gia

c m ch n nuôi l y th t Kháng sinh s d ng v i m t li u nh t nh thì làm cho gà

Mu n cho gà n nhi u chóng l n không ngh a là ta c cám vào trong máng n

mà hãy tuân th m t nguyên t c i v i gà là cho n t ng ít m t, chia làm nhi u

l n vì kích thích tính them n c a gà Dù gà n no t i c nh ng khi ta cho cám

m i dù cám không ngon gà v n ti p t c n Hãy cho máng n s ch th c n c

r i ta m i th c n m i vào ây là cách nh i ép gà n c nhi u chóng l n.Tuy t i không thay i th c n cho gà m t cách t ng t, n u có thay i thì

ph i thay i t t M i ngày ch thay i ¼ th c n m i Trong 4 ngày th c n

m i c thay i hoàn toàn

Ph ng pháp cho u ng

Luôn m b o n c u ng s ch và y 24/24h L ng n c u ng trung bìnhcho gà tính theo các tu n tu i nh sau:

u tiên trong kho ng 5-7 ngày cho n khi t t c gà con ã quen v i máng u ng

th hai (Nguy n c Hi n, 1999)

Nh ng yêu c u c a gà con i v i i u ki n môi tr ng

Yêu c u v nhi t

Gà con có m t c i m khác v i nh ng gia súc khác: thân nhi t 41-41,50C (so

v i heo 380C, bò 38,50C) gà không có tuy n m hôi, gà con r t d nh y c m v i

s thay i th i ti t, khi gà con m i n c th gà con ch a th t hoàn ch nh, kh

ng i u ti t nhi t trong nh ng ngày u ch a có, t 10 ngày tu i tr i kh

ng này m i có Vì th cho nên trong th i k u, kho ng hai tu n tu i u n u

gà con không c s ng trong i u ki n nhi t thích h p thì s có h i r t nhi u.(Lã Th Thu Minh, 2000)

Gà r t nh y c m v i s thay i c a nhi t môi tr ng bên ngoài, do ó c n

gi m t ng tr ng nh ng t ng hi u qu s d ng th c n

ng 5: S th i gian chi u sáng th ng áp d ng

Yêu c u v oxy và m t ng i c a không khí

Thông th ng yêu c u v oxy c a gà l n g p 2-3 l n so v i ng v t có vú (tínhtheo 1 kg tr ng l ng c th ) Vì v y n u thông thoáng không y s nh

ng n s phát tri n c a c th gà Trong chu ng nuôi gà con không khí ph itrong s ch không c ô nhi m C n ph i b trí h th ng thông khí làm sao

m b o l ng không khí c n thi t cho gà và m b o cho không khí trong toàn

b chu ng nuôi cân b ng v i nhau Yêu c u v trao i không khí tùy thu c vào

l a tu i và m t nuôi, vùng x l nh v mùa ông trao i không khí 3m3/kg th tr ng/h, mùa hè 4-6m3/kg th tr ng/h n c ta m t s xí nghi pnuôi gà th ng áp d ng kho ng 6m3/kg th tr ng/h M t s lo i không khí c

2-ph i c a ra ngoài Không khí c trong chu ng nuôi không c v t quá

gi i h n cao nh t m trong chu ng nuôi thích h p nh t là 60-70%

Gà càng ít v n ng càng mau m p Ban êm nên th p èn cho gà n t do gà

ng tr ng nhanh Trong giai o n này gà c n c nuôi thúc v i th c n giàu

b t ng, ch t m (Nguy n c Hi n, 1999)

Nhu c u m

Th c n b sung m ph i d tiêu nh b t cá l t, bánh d u u nành, b t uxanh…M c nhu c u m c ng tùy thu c t ng gi ng.

t t và thông thoáng (Nguy n c Hi n, 1999)

m b o gi nhi t trong chu ng nuôi luôn luôn t 18-200C và m t ng i

là 65-70% (Lã Th Thu Minh, 2000)

Chi u sáng

Vì th i gian nuôi gà th t ng n nên ng i ta không quan tâm n v n chi usáng cho gà th t Nh ng th i gian chi u sáng nh h ng tr c ti p n kh n ngtiêu th th c n c a gà, nh h ng n t ng tr ng c a chúng Do ó nên chi usáng cho gà 24h trong ngày Vào ban ngày thì dùng ánh sáng t nhiên, ban êmthì chi u sáng nh cho chúng kho ng 1,5 W/m2 (Nguy n c Hi n, 1999)

Nh ng h th ng thông khí ho t ng nên m b o nh ng yêu c u sau ây:

B trí sao cho gà không b gió lùa th i ngã

Tùy theo l a tu i mà gà yêu c u trao i không khí 1-3m3/kg/h, do ó m i gikhông khí ph i c thay t 8-10 l n T c gió trong chu ng nuôi 0,2-0,3m/s,

g n l hút và y không khí cao l m c ng ch c 1m/s (Lã Th Thu Minh,2000)

2.3.4.4 V sinh phòng b nh

V sinh chu ng nuôi, d ng c , th c n, n c u ng

Sau khi xu t m i l a ph i thu d n phân, làm v sinh t ng t y u trong chu ngnuôi và m b o m i chu ng nuôi có th i gian tr c khi vào nuôi l a m i là 15ngày cho nuôi gà th t th ng ph m, 30 ngày cho nuôi gà gi ng sinh s n

V sinh t y u chu ng: quét d n, r a s ch, quét vôi c trên n n chu ng, bmáng u ng, t t nh t là sát trùng b ng xút un nóng, dung d ch crezyl, formol, có

+ Tri u ch ng i n hình: gà r , b n, u ng n c nhi u, di u ch ng khôngtiêu, khó th , a phân tr ng ngà, loãng l n xanh Mào, tích tai tím b m Nhi t

th cao Vài ngày sau gà ch t t l r t cao 50-90%, có khi lên n 100%.+ Phòng b nh: dùng vaccine nh c c Lasota và Newcastle h I theo l ch phòng

b nh

+ Tr b nh: b nh Newcastle không ph ng pháp c u ch a Phòng b nh là chính:

v sinh chu ng tr i s ch s , vành ai xung quanh an toàn d ch, tri t th c hi n

l ch tiêm phòng, có th lo i tr c b nh này

Gumboro (Infections Bural Disease-IBD)

+ Nguyên nhân: do virus Biruaviridal gây ra B nh làm suy gi m h mi n d ch

c a gà Gà con 3-6 tu n tu i hay m c b nh nh t T l ch t t i 25-30%, n u b nhghép t l ch t t i 50-60%

+ Tri u ch ng: gà n u ng gi m, xù lông, r , khi m i phát hi n gà c n mnhau i n hình là viêm túi Fabricius, lúc u s ng to, sau teo l i, tiêu ch y phânloãng màu vàng nh t

+ Phòng b nh: v sinh t y u chu ng tr i, d ng c ch n nuôi th ng xuyên

Ch m sóc nuôi d ng t t t ng s c kháng Không nh p gà con tr ng gi ng

t àn b m b b nh Cách ly àn gà b b nh Dùng vacine Gumboro úng li u,úng l ch

+ Tr b nh: không có thu c ch a tr c hi u b nh Gumboro Khi gà b b nh thìtách riêng ra kh i àn ch m sóc cho n u ng t t, môi tr ng s ch s h n t ng

s c kháng, gà có c may c c u ch a

B nh viêm ph qu n truy n nhi m (Infections Bronchites-IB)

+ Nguyên nhân: b nh do virus nhóm Corona gây ra Gà con m c b nh t l ch tcao Gà l n, gà b khó th , s n l ng tr ng gi m

+ Tri u ch ng: gà r , kém n, ch y n c m i, h t h i Gà ch t do ng t th

m c 20-25%

+ Phòng b nh: chu ng tr i, d ng c ch n nuôi v sinh, t y u th ng xuyên Sáttrùng xe c , v t t , ng i tr c khi vào tr i Lo i gà b b nh chuy n i ch a tr

ho c thiêu h y và tiêm phòng s gà còn l i Tiêm phòng IB úng l ch, úng li u

B nh viêm ng hô h p mãn tính-CRD (Chronic respiratory disease) ho c Mycoplasmosis

+ Nguyên nhân: do vi khu n truy n nhi m Mycoplasma Gallisepticum và m t sloài khác B nh CRD còn g i là b nh “hen gà” chúng lây lan nhanh qua ng

hô h p, khi không khí b nhi m vi khu n này

+ Tri u ch ng: ngày u m c b nh, gà v y m liên t c, ch y n c m t, n c

m i, gi m n, khó th Ti p theo xoang m i ch a y d ch nh y, m t gà s ng Gàcon ch t t l th p 4-5% n u c u ch a k p th i Gà gi m , p n kém

+ Phòng b nh: cho gà n u ng m b o s l ng ch t l ng và v sinh t t, cho

u ng b sung vitamin nhóm B nh k 2 l n/tu n Chu ng tr i s ch s , khôthoáng, m áp thoáng khí mùa ông, tránh gió lùa c bi t v i gà d i 5 tu n

tu i Ki m tra hàng ngày phát hi n gà b b nh có bi n pháp x lý k p th i.+ Tr b nh

Lo i gà b b nh ra kh i àn ch m sóc và ch a tr

Dùng m t trong s thu c sau i u tr :

Tiamulin 1g/4 lít n c cho u ng 3-5 ngày

Tylosin 0,5g/4 lít n c cho u ng 3-5 ngày

Suanovil 0,5g/4 lít n c cho u ng 3-5 ngày

B nh phó th ng hàn gà (Typhus avium)

+ Nguyên nhân: do vi khu n Salmolella gallinarum gây ra

+ Tri u ch ng

gà con g i là b nh b ch l V i tri u ch ng gà con khó th , v a n ra b ng ã

tr , kêu xáo xác, c m thành t ng nhóm, lông xù, cánh sã i n hình là a phânloãng tr ng làm b t ít T l ch t cao t gi a tu n tu i u

gà l n g i là b nh Phó th ng hàn Gà gi m, v tr ng d d ng, xù xì, a

ch y tri n miên

+ Phòng b nh: v sinh t y u s ch s chu ng tr i, d ng c ch n nuôi th ngxuyên

+ Tr b nh: có th dùng các lo i thu c c tr sau ây

Neotesol 150mg/kg th tr ng, pha v i n c u ng li n 3-5 ngày

Furazolidon 40g/t th c n s d ng 7 ngày liên t c

B nh c u trùng (Coccidiosis)

+ Nguyên nhân: do các bào t trùng thu c nhóm Eimeria gây ra Có lo i ký sinh

ru t non (c u trùng ru t non), có lo i ký sinh ru t già Gà nhi m b nh này là

do chúng n ph i noãn nang c u trùng có trong ch t n chu ng, n c u ng + Tri u ch ng: có 3 bi u hi n

C u trùng c a gà d i 2 tháng tu i Gà m c b nh trông r , lông xù, b n, u ng

c nhi u Manh tràng s ng to ch a y máu, phân l n máu t i

C u trùng ru t non g p m i lo i gà Gà m c b nh trông r , lông xù, cánh sã,phân nhày l n máu màu socola

C u trùng ru t già th ng nh , gà r , gi m n, a ch y, gi m Gà kh i b nh

th ng c mi n d ch

+ Phòng b nh: nuôi cách ly gà con v i gà l n Phòng b ng thu c c tr c u trùng

là Furazolidon 200g/t n th c n cho n 3 ngày liên t c Dùng vaccine phòng

b nh c u trùng, n c ta ch a s n xu t c, s p t i s nh p lo i vaccine này.+ Tr b nh: dùng m t trong hai lo i thu c sau

Rigecoccin tr n 250-500g/t n th c n s d ng 5 ngày liên t c

ESB3 1-2g/lít n c u ng (gà con), 2-3g/lít (gà l n) s d ng 3 ngày liên t c

B nh t huy t trùng gà

+ Nguyên nhân: do vi trùng Pasteurella multocida gây ra Lây truy n chính là do

th c n, n c u ng, m t ph n do chu t, b mang m m b nh n

+ Tri u tr ng: gà ch t r t nhanh, li t chân, sã cánh, phân tr ng, phân xanh ho c

có l n máu t i B nh kéo dài gà th khó, ch y n c m i, s ng m t T l ch t90-100%

+ Phòng b nh

Tiêm vaccine t huy t trùng c a xí nghi p thu c thú y trung ng

Dùng các thu c Tetrafura, Genta-costrin, Ampi-Septol phòng b nh v i li u b ng

½ li u tr

V sinh sát trùng, ng n chim, chu t vào khu công nghi p, ch m sóc nuôi d ng

t t

+ Tr b nh: dùng m t s thu c sau ây

Streptomucin l 1g pha n c tiêm 5-10kg th tr ng

Ampi-Septol tiêm 1ml/5kg th tr ng.

Chlotetradexa tiêm 1ml/5kg th tr ng

Genta-Tylo tiêm 1ml/5kg th tr ng

B nh ng c do nhi m c t aflatoxin c a n m m c trong th c n

+ Nguyên nhân: gia c m n ph i th c n m c ch a c t aflatoxin do n m thu cnhóm Aspergillus flavus sinh ra và b ng c Có 4 lo i aflatoxin B1, B2, G1,G2 nh ng lo i aflatoxin B1 có c l c m nh nh t

+ Tri u ch ng: n ng nh ph thu c vào l ng c t có trong th c n và th igian n N u n th c n nhi m nhi u c t s b ch t t l cao, tr c khi ch t b

co gi t N u n th c n ph i ng aflatoxin B1 th p dài ngày, thì gà con ch m

l n, lông xù, kém n, phân loãng l n xanh và s ng (không tiêu th c n)

+ Phòng b nh

Các nguyên li u th c n cho gia c m ph i c s y khô, phun thu c ch ng m c

nh mycofixplus 1-1,5 kg/t n th c n, quixalud 0,1g/kg th c n ki m tra th c

n tr c khi cho gà n N u m c thì ph i lo i b

+ Tr b nh: không có thu c i u tr c hi u Tuy v y có th c u vãn c b ngcách thay th c n m i, cho u ng vitamin C+glucose và ch t i n gi i t ng l c

và gi i c (H i ch n nuôi Vi t Nam, 2002)

2.3.5 Khái quát v an toàn sinh h c

An toàn sinh h c là vi c th c hi n nhi u bi n pháp gi m nguy c nhi m vàphát tán m m b nh Nó òi h i s ch p nh n m t lo t các thái và hành vi c acon ng i gi m b t r i ro trong t t c ho t ng liên quan n gia c m, chimhoang ngo i lai và ánh b y c c ng nh nh ng s n ph m c a chúng (theo tài

li u An toàn sinh h c cho cúm gia c m th c l c cao, v n và gi i áp-bài

…Quan tr ng h n, ch nuôi khép kín s làm gi m thi u nguy c lây chéo

gi a àn gia c m gi ng này v i àn gia c m gi ng khác, hay gi a àn l a tu inày v i l a tu i khác (tailieu.vn)

2.3.6.2 Ch n nuôi và ki m soát ch b nh theo khu v c

T i m i khu v c ch n nuôi có th có m t ho c m t s dãy chu ng c dùng nuôi m t àn gia c m nào ó khác v i khu v c khác trong tr i T t c ng i và

ph ng ti n khi vào khu v c tr i ph i i qua h sát trùng l i vào khu v c tr i

T t c ng i và ph ng ti n khi i vào t ng dãy chu ng ph i i qua h sát trùng

u chu ng (tailieu.vn)

R a ng và bánh xe ngay khi ra kh i dãy chu ng và sau ó i qua h sát trùng

u dãy D ng c ch n nuôi và v sinh ch dùng riêng cho t ng dãy chu ng C

nh công nhân theo dãy chu ng ho c khu v c ch n nuôi (tailieu.vn)

2.3.6.3 S d ng con gi ng an toàn d ch b nh

Nh p gi ng gia c m t các c s an toàn v cúm và các b nh truy n nhi m quan

tr ng nh Newcastle, Gumboro, IB…

2.3.6.4 Quy trình phòng b nh b ng vaccine

Tùy theo gi ng th c hi n ch ng trình vaccine khác nhau:

i v i các gi ng gà n i, tiêm vaccine phòng b nh cúm gia c m, newcastle, thuy t trùng (tailieu.vn)

i v i gà lông màu và gà công nghi p, tiêm vaccine phòng b nh cúm gia c m,newcastle, t huy t trùng, gumboro, marke, viêm ph qu n truy n nhi m, viêmthanh khí qu n truy n nhi m, h i ch ng gi m (tailieu.vn)

2.3.6.5 Xét nghi m nh giám sát s t n i a m m b nh

i v i gia c m gi ng

Các c s gia c m ph i có h th ng giám sát d ch b nh ho t ng theo s qu n lý

c a c quan thú y c phân công và c ki m tra huy t thanh xác nh gia

c m có b nhi m m m b nh c a các b nh truy n nhi m quan tr ng hay không

S m u i u tra huy t thanh h c c l y ng u nhiên theo t ng dãy chu ng phát hi n b nh c tính toán v i t l m c b nh d oán là 10%

N u k t qu âm tính, kho ng th i gian gi a các l n xét nghi m nh sau: 2

tháng-6 tháng-tháng-6 tháng