Theo lý thuyết này thì điện là dòng chuyển động của các electron hay các phân tích điện khác.. Chính vì vậy khi ta mắc Vơn kế và ampe kế luơn cĩ sự khác biệt: + Ampe kế mắc nối tiếp vớ
Trang 1Never let it rest
1
Người ta cho rằng điện được cấu tạo từ những phần nhỏ tích điện
Theo lý thuyết này thì điện là dòng chuyển động của các electron hay các phân tích điện khác.
* Từ điện trong tiếng Anh (electricity) bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp "electron"
Bạn có biết từ này có nghĩa là gì không?
- Nó có nghĩa là hổ phách Từ năm 600 trước công nguyên những người Hy Lạp cổ đã biết rằng nếu cọ xát hổ phách thì nó có thể hút được những mẩu giấy
- Cho đến trước năm 1672 cũng chưa có một tiến bộ nào trong việc nghiên cứu về điện
- Vào năm 1672 ông Otto Fon Gerryk khi để tay bên cạnh quả cầu bằng lưu huỳnh đang quay đã nhận được sự tích điện lớn hơn
- Vào năm 1729 ông Stefan Grey đã tìm ra rằng có 1 số chất, trong đó có kim loại, có thể dẫn điện Nhưng chất như vậy gọi là những chất dẫn điện
- Ông ta cũng phát hiện ra rằng những chất khác như thuỷ tinh, lưu huỳnh, hổ phách và sáp không dẫn điện Những chất đó được
gọi là những chất cách điện.
Bước tiến tiếp theo trong việc nghiên cứu về dòng điện là vào năm 1733 khi một người Pháp có tên là Duy Phey tìm ra vật tích điện dương và vật tích điện âm, mặc dù ông cho rằng đó là 2 loại điện khác nhau
- Bedzamin Franklin là người đầu tiên thử giải thích thế nào là dòng điện
- Theo ông tất cả các chất trong tự nhiên đều có chứa "chất lỏng điện"
- Khi 2 chất va chạm vào nhau thì một số "chất lỏng" của chất này sẽ bị lấy sang chất khác
- Ngày nay chúng ta nói "chất lỏng" được cấu tạo từ những điện tử mang điện tích âm
- Bộ môn khoa học nghiên cứu về điện phát triển rầm rộ từ năm 1880 khi mà Alexandro Volta đã sáng chế ra pin
- Phát minh này đã mang đến cho loài người nguồn năng lượng thường xuyên và kéo theo nó tất cả những phát minh quan trọng nhất trong lĩnh vực này
利利利利利利利利利利利利
Lo1,Ap cho,Thi Tran Ben Luc.Tel: (072)3872213-110-111 Huyen Ben Luc,Tinh Long An Fax:(072)3872350-3891652
Trang 2Never let it rest
2
Phát minh bình điện !
Nhà Vật Lý học người Ý
Alessandro Volta
Thử nghiệm – Lớp bình điện
của Volta
Trang 3Never let it rest
3
Phát minh bình điện !
Volta và L-Galvani là 2 người bạn, sự thành công trong phát hiện
này đã góp phần hoàn chỉnh hơn luận điểm Hiệu điện thế vật chất
mang tính khoa học Sau đó đã phát minh ra bình điện sử dụng tấm Kẽm
và Đồng với Acid loãng.
(+)Cu H2SO4 Zn(-) Cực (+) 2H+2e- H2 Cực (-) Zn ->Zn2+2e- Sức điện động 1.1V/cell
Đây chính là acqui mà chúng ta thường gọi vào năm 1801, Volta
được Napoleon triệu kiến và công khai phát minh của mình cho thế giới,
đồng thời được Huân chương Vàng về thành tựu này, ngoài ra sau đó
ông còn phát minh ra rất nhiều thiết bị liên quan đến điệän, đơn vị
tính của điện áp là “V” cũng nhằm tưởng nhớ đến ông.
Z
n
Dung dịch Acid
C u
Trang 4Never let it rest
4
Điên áp là gì?
Điện áp hay hiệu điện thế là tỉ số chênh lệch giữa nơi cĩ điện thế cao và điện
thế thấp Ví dụ ở bảng điện nhà bạn cĩ điện thế là 220v và dưới đất cĩ điện thế
là 0v ta đo từ bảng điện xuống đất sẽ được 220v Hay ở bảng điện A cĩ điện
thế là 220v, bảng điện B cĩ điện thế là 180v ta đo từ bảng a xuống bảng B sẽ
được điện áp là 40v
Dịng điện là gì?
- Dịng điện hay cường độ dịng điện là sự dịch chuyển cĩ hướng của các hạt
mang điện tích Dịng điện chỉ sinh ra khi và chỉ khi cĩ đủ 3 yếu tố:
+ Nguồn điện (Hiệu điện thế)
+ Dây dẫn
+ Phụ tải (Vật tiêu thụ điện)
Phát minh bình điện !
Trang 5Never let it rest
5
Dịng điện ta đo được bằng ampe kế cĩ đơn vị là A trong mạch điện là dịng điện
sinh ra do phụ tải, và dịng điện max của phụ tải khơng được phép vượt quá dịng
điện của nguồn điện Chính vì vậy khi ta mắc Vơn kế và ampe kế luơn cĩ sự khác biệt:
+ Ampe kế mắc nối tiếp với phụ tải
+ Vơn kế mắc song song với nguồn điện
Nếu trong mạch điện chỉ cĩ 2 yếu tố là dây dẫn và nguồn điện mà ta vẫn mắc thêm
ampe kế vào thành 1 mạch kín thì chỉ trong vài dây các thiết bị của bạn sẽ tự đưa
nhau về thời kỳ đồ đá
Ví dụ
Tại sao tơi thấy dây điện to đùng mà lại ghi 10A mà trong khi đĩ cái dây cầu chì bé tí
cũng ghi 10A?
- Dịng điện ghi trên dây điện là dịng điện dây dẫn cĩ thể chịu đựng tối đã và vẫn cĩ
thể duy trì lâu dài được
- Cịn dịng điện ghi trên cầu chì là dịng điện tối đa để duy trì, nếu vượt quá dây trì sẽ dứt.
Phát minh bình điện !
Trang 6Never let it rest
6
UNG DUNG TRONG ACQUI CHI
Cấu tạo của Acqui Chì Khô :
Để phù hợp với yêu cầu về phản ứng điện hóa của acqui,
bình điện phải đảm bảo đủ các điều kiện căn bản sau :
A Hoạt chất ở cực Dương = PbO2 B Hoạt chất ở cực Âm = Pb
C Chất điện dịch = HA.Phương trình phản ứng :Qui trình phản ứng Sả điện :2SO4
PbO PbO 2 + Pb + 2H 2 SO 4 ⇒ 2PbSO 4 + 2H 2 O
B Qui trình phản ứng Sạc điện :
2PbSO 2PbSO 4 + 2H 2 O ⇒ PbO 2 + Pb + 2H 2 SO 4
C Qui trình phản ứng điện hóa 2 chiều khi
sả sạc điện :
PbO PbO 2 + Pb + 2H 2 SO 4 ⇔ 2PbSO 4 + 2H 2 O
Cực  m
Cực Dươn g
H2SO4
Giấy cách
H2SO4
I Nguyên Lý hoạt động Acqui Chì Khô :
Acqui chì khô hoạt động thông qua hiện tượng phản ứng trao đổi điện tích
khi diễn ra phản ứng giữa cấu tạo hoạt chất của các bản cực và dung dịch
điện phân, phóng thích các điện tích e tự do chuyển đổi giữa 2 cực qua mạch
ngoài
Sự thay đổi cấu tạo hoạt chất diễn ra trong thành phần bản cực và tỉ
trọng dung dịch khi acqui hoạt động sẽ ảnh hưởng đến thế điện thế điện của các
cực và hiệu điện thế hiệu điện thế chung của acqui
Trang 7Never let it rest
7
II Thế Điện – Điện Áp – Sức Điện Động :
Khi cho kim loại nhúng vào trong dung dịch, trong dung dịch các phân tử
và iôn đều có xu thế muốn chiếm lấy thể tích rộng hơn, do đó hình thành
một áp lực gọi là áp lực thẩm thấu vào vật chất Dưới tác dụng của
áp lực thẩm thấu, iôn dương trong dung dịch muốn di chuyển vào điện cực
Mặt khác khi nhúng vật chất vào dung dịch, vật chất sẽ có xu hướng
hòa tan trong dung dịch, tức là các iôn của điện cực có áp lực hòa tan
Vì vậy, khi áp lực hòa tan của điện cực cao hơn áp lực thẩm thấu thì
iôn Dương của điện cực sẽ hòa tan vào trong dung dịch và hạt điện âm
trong điện cực sẽ còn lại, khiến cho điện cực mang tích điện âm
Ngược lại, nếu áp lực hòa tan thấp hơn áp lực thẩm thấu sẽ sinh ra tác
dụng tích điện ngược lại, tức iôn của dung dịch thẩm thấu vào điện cực
khiến điện cực mang điện tích dương và dung dịch tích điện âm.
-+ + + + +
+ + + + +
+ + + + + + + + + +
-Ph > Pt Ph < Pt
Điện Cực
Dung Dịch
Điện Cực
Dung Dịch
UNG DUNG TRONG ACQUI CHI
Trang 8Never let it rest
8
II Thế Điện – Điện áp – Sức Điện Động :
hòa tan iôn vào trong dung dịch sẽ khác nhau
- Hiện tượng xu thế vật chất mất đi iôn và chuyển thành tích điện chính
là thế điện hình thành của vật chất ta thường dùng 2 điện cực khác nhau
nhúng vào trong cùng dung dịch để hình thành 2 thế điện khác nhau, sự
chênh lệch về thế điện của 2 điện cực ta gọi là hiệu số điện thế hay
Hiệu điện thế ( Điện áp )
Hiệu điện thế ( Điện áp ). Nếu nối hai cực với mạch ngoài ta sẽ có
dòng chuyển dời của các điện tích và hình thành dòng điện
- Nếu lấy giá trị thế điện của Hydrô = 0 để làm căn cứ so sánh, ta
sẽ có được trị số thế điện của các vật chất khác nhau
- Do đó thế điện của vật chất phụ thuộc vào bản chất của vật chất
và nồng độ của dung dịch quyết định
Khi thế điện của vật chất của bản cực đã cố định thì điện thế của acqui
sẽ phụ thuộc chủ yếu vào tỉ trọng của dung dịch quyết định :
- Trong thực tế sức điện động ( điện thế ) của acqui sẽ được tính bằng
công thức ;
E = 0.845 + d E = 0.845 + d ( d : tỉ trọng dung dịch )
UNG DUNG TRONG ACQUI CHI
Trang 9Never let it rest
9
II Thế Điện – Điện áp – Sức Điện Động :
Sức điện động : Sức điện động : Là chỉ phần công của lực di chuyển các hạt điện
tích tạo nên dòng điện trong vật dẫn
còn có nghĩa sức điện động là bao gồm điện áp của mạch ngoài tiêu
thụ và điện áp của nguồn
Sức điện động ký hiệu là E, điện thế ký hiệu là U :
mối quan hệ : E = U+rI ( r : điện trở nguồn )
Nếu trong tình trạng không nối mạch ngoài I = 0 thì E = U
Đối với acqui chì trạng thái ổn định, sức điện động E = 2.175V
Tương tự điện thế của acqui sẽ được tính bằng công thức ;
E = 0.845 + d E = 0.845 + d ( d : tỉ trọng dung dịch )
V = 0.845 + d ( d : tỉ trọng dung dịch )
VD : Nếu sử dụng acid có tỉ trọng 1.330 = 0.845+1.330 = 2.175V/Cell
UNG DUNG TRONG ACQUI CHI
Trang 10Never let it rest
10
- Mọi người đều biết nếu con người đứng trên mặt đất, tiếp xúc với đường dây cao áp có mang điện sẽ bị giật, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng
- Điều kì lạ là chúng ta thường nhìn thấy những chú chim đậu trên đường dây cao áp trần mà vẫn an toàn (hình 1)
- Vậy vì sao chim lại không bị điện giật?
Hình 1: Hình ảnh đàn chim đậu trên dây điện
• Sự việc xảy ra đối với loài chim không phải là loài chim có khả năng gì đặc biệt
• Như chúng ta đã biết, chúng ta hay các loài động vật khác bị điện giật là do có dòng điện nguy hiểm chạy qua cơ thể chúng ta khi có sự chênh lệch về điện thế đủ lớn trên cơ thể
• Với những con chim đậu trên dây điện trần các bạn quan sát để ý kỹ sẽ thấy rằng chúng đều đậu hai chân trên
cùng một dây điện
• Lúc này cơ thể của chúng chỉ tiếp xúc với một dây, hay nói cách khác là điện thế giữa hai chân của chúng bằng nhau, không có sự chênh áp, do đó không có dòng điện truyền qua cơ thể chúng nên chúng không bị điện giật.
LAY VI DU TRONG CUOC SONG
Trang 11Never let it rest
11
+ Nếu chúng ta đứng dưới đất còn cơ thể tiếp xúc với dây điện dương (pha nóng) của
nguồn điện.
- Khi đó cơ thể sẽ cấu thành mạch điện kín từ nguồn điện lưới xuống đất, hình thành dòng điện truyền từ nguồn điện dương qua cơ thể ta xuống đất và nếu dòng điện đủ lớn, chúng
ta sẽ bị điện giật
-Nếu chúng ta đi giầy dép đế cao su có tính cách điện tốt hay đứng trên ghế gỗ cách điện
thì dù ta sờ tay vào dây điện dương cũng sẽ không bị điện giật
-Trạng thái của bạn lúc đó cũng tương tự như con chim đậu trên dây điện.
- Một số thợ điện nắm chắc nguyên lí này có thể tiến hành thao tác này khi đấu nối dây
điện cho dù trên dây có thể vẫn có điện
LAY VI DU TRONG CUOC SONG
Trang 12Never let it rest
12
• Không có dòng điện thì các thiết bị trong nhà của chúng ta chỉ là mớ đồ nhựa và
kim loại vô dụng
• Nhưng dòng điện thật sự là gì?
• Chúng sai khiến các vật hoạt động như thế nào?
LAY VI DU TRONG CUOC SONG
Trang 13Never let it rest
13
- Cái gì đang diễn ra trong các dây dẫn làm cho các bộ nhiệt trong nhà của chúng
ta nóng lên và quạt máy thì quay? (Ảnh: iStockphoto)
- Chúng ta sử dụng nó mỗi ngày, nhưng đa số chúng ta không có một manh mối nào xem dòng điện làm cho các vật hoạt động như thế nào Cái gì đang diễn ra trong các dây dẫn làm cho các động cơ chạy, và các bộ nhiệt thì nóng lên?
- Cho dù là một lò nướng bánh hay một chiếc xe điện, mọi thứ mà dòng điện
điều khiển có chung một đặc điểm: cái xảy ra khi bạn ‘chỉ dạy’ các electron
khiêu vũ theo hàng theo ngũ.
-Khi các electron bị buộc chuyển động đồng bộ, chúng có thể tạo ra nhiệt và –
ấn tượng hơn – chúng biến dây dẫn mà chúng đang chuyển động trong đó
thành một nam châm
* Nhiệt có thể làm sôi nước và làm cho bóng đèn tỏa sáng, và các nam châm có thể làm cho các vật chuyển động Và đó là hai đặc điểm ‘thần kì’ ẩn sau mỗi
thiết bị điện
LAY VI DU TRONG CUOC SONG
Trang 14Never let it rest
14
** Đưa các electron vào tổ chức
- Các electron mang lại sức sống cho các thiết bị của chúng ta nằm trong các dây dẫn tạo thành các mạch điện
-Các dây dẫn làm bằng kim loại, và kim loại luôn luôn có các electron tự do chạy vù vù bên trong chúng
+ Nhưng nếu bạn có thể làm cho các electron đó chuyển động theo một kiểu có tổ chức, thì bạn có được một dòng
điện chạy
+ Tất cả dòng điện là như vậy – các electron chuyển động theo một kiểu có tổ chức
- Năng lượng để cho các electron chuyển động theo một kiểu có tổ chức lấy từ pin hoặc máy phát
- Khi một chiếc pin tổ chức các electron, tất cả chúng chuyển động theo cùng một chiều tại cùng một lúc – pin bơm các electron qua dây dẫn từ điện cực âm đến điện cực dương Vì chúng đều chuyển động theo cùng một chiều, nên
nó được gọi là dòng điện một chiều (DC)
-Các máy phát đặt tại các nhà máy điện tổ chức các electron theo một cách hơi khác
+ Chúng bơm các electron, nhưng chúng thay đổi hướng bơm chúng 100 lần trong mỗi giây
+ Thay vì chuyển động theo một chiều giống như trong một mạch điện DC, các electron ‘ngoe nguẩy’ tại chỗ và liên tục dịch tới dịch lui
+ Nếu bạn có thể nhìn vào bên trong dây nguồn khi một thiết bị đang bật nguồn, bạn sẽ nghĩ các electron đúng là đã học cách khiêu vũ theo hàng ngũ
+ Ttất cả chúng liên tục bước một bước về phía trước, một bước về phía sau một cách đồng bộ
+ Sự thay đổi hướng liên tục là cái ẩn sau tên gọi của nó, dòng điện xoay chiều (AC)
LAY VI DU TRONG CUOC SONG
Trang 15Never let it rest
15
** Vậy thì một dòng điện chỉ là các electron đang
dịch chuyển theo một cách có tổ chức bên trong một
mạch điện Nhưng làm thế nào các electron đang
chuyển động sinh ra nhiệt để cho lò nướng bánh và
máy sấy hoạt động?
Nếu bạn có thể nhìn thấy cái đang diễn ra ở cấp độ nguyên tử bên trong một dây dẫn, thì nó trông như thế này Giống như mọi kim loại, dây dẫn cấu tạo từ một giàn khung rắn chắc của các nguyên tử với một đám electron tự do vù vù xung quanh chúng Mắc một dây dẫn với một chiếc pin (DC) thì các electron đều chuyển động đồng bộ về phía trước Cắm dây vào một nguồn cấp trên tường, thì các electron trong dây ‘ngúc ngoắc’ tới lui tại chỗ, đổi hướng 100 lần mỗi giây (AC).
LAY VI DU TRONG CUOC SONG
Trang 16Never let it rest
16
Làm mọi thứ nóng lên
Mọi dây dẫn đều nóng lên một chút khi có dòng điện chạy qua chúng, vì khi các electron chuyển động trong
dây chúng chạm trúng các nguyên tử kim loại Và hễ khi nào chúng lao trúng một nguyên tử, thì năng lượng
từ các electron đang chuyển động được giải phóng dưới dạng nhiệt.
Chúng ta sử dụng đồng làm dây dẫn điện vì dây đồng dễ dàng cho các electron chuyển động bên trong, cho
nên không có quá nhiều năng lượng bị hao phí dưới dạng nhiệt
chuyển động đó.
Các bộ phận nóng lên như trong lò nướng bánh hoặc máy sấy tóc là những đoạn dây dẫn chế tạo bằng hợp
kim nickel/chromium gọi là nichrome
liên tục dội trúng các nguyên tử nickel và chromium và làm phát sinh nhiệt ở khắp nơi
Nhưng đun nóng chỉ là một trong những thứ mà các thiết bị điện có thể làm
LAY VI DU TRONG CUOC SONG
Trang 17Never let it rest
17
Làm cho các động cơ quay tròn
Mọi thiết bị có những bộ phận chuyển động phức tạp hơn một lò nướng bánh cánh xòe đều có
một động cơ điện bên trong nó
• Và trong khi chúng cho chạy hàng nghìn bộ phận khác nhau, nhưng các động cơ điện thật sự chỉ
làm có mỗi một việc – chúng quay tròn hễ khi nào bạn bật nguồn.
• Và mọi thứ gắn liền với chúng – như các cánh quạt, bánh xe hoặc chậu giặt quần áo – cũng quay
tròn theo.
Sự quay tròn chỉ xảy ra khi dòng điện đang chạy – khi các electron trong dây dẫn được tổ chức
thành một dòng điện.
Vậy làm thế nào các electron đang chuyển động làm cho một động cơ quay tròn?
• Chúng không làm việc đó đâu
• Chúng làm cái gì đó có vẻ phô trương hơn
• chúng biến dây dẫn thành nam châm
• Và như mọi đứa trẻ lên năm đều biết, nam châm là trợ thủ số một làm cho các vật chuyển động.
Tất cả chúng ta đều quen thuộc các nam châm, nhưng rất nhiều người trong chúng ta không
nhận ra các nam châm đó có các tính chất của chúng từ cái tương tự như dòng điện đã làm: các electron có tổ chức.
LAY VI DU TRONG CUOC SONG