BTHK luật môi trường

Giải quyết tình huống...2 a Xác định nghĩa vụ đánh giá môi trường đối với dự án X và quy trình thực hiện...2 b Giả sử sau khi đi vào hoạt động được 1 năm, vì muốn mở rộng quy mô sản xuất

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 1

I Tình huống 1

II Giải quyết tình huống 2

a) Xác định nghĩa vụ đánh giá môi trường đối với dự án X và quy trình thực hiện 2

b) Giả sử sau khi đi vào hoạt động được 1 năm, vì muốn mở rộng quy mô sản xuất cụ thể là dự định xây dựng thêm một phân xưởng sản xuất sợi, một xưởng dệt có nhuộm công suất 500.000 m2 vải/năm và tăng công suất của nhà máy (sản xuất sợi bông với công suất 2000 tấn sản phẩm/năm và sản xuất sợi nhân tạo với công xuất 2500 tấn sản phẩm/năm), chủ sự án X tiến hành giải trình với UBND tỉnh N Giải trình của chủ dự án X có được phê duyệt không? 7

KẾT LUẬN 9

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 10

MỞ ĐẦU

Đánh giá tác động môi trường là một công tác mang tính chất kỹ thuật, pháp lý có ý nghĩa rất quan trọng đối với bảo vệ môi trường, là một trong những công cụ để giải quyết hài hòa giữa phát triển kinh tế - xã hội với bảo vệ môi trường Cho đến nay, các quy định pháp luật về Đánh giá tác động môi trường trở thành một công cụ hiệu quả để Nhà nước, doanh nghiệp và toàn xã hội chung tay bảo vệ môi trường

NỘI DUNG

I Tình huống

Dự án X là dự án xây dựng nhà máy sản xuất sợi bông và sợi nhân tạo trong đó sản xuất sợi bông với công suất 1500 tấn sản phẩm/năm và sản xuất sợi nhân tạo với công xuất 2000 tấn sản phẩm/năm Dự án được đặt tại

xã M tỉnh N

Nhà máy sử dụng xơ bông, xơ sợi, xơ PES, hóa chất tẩy trắng, phụ gia thuốc nhuộm và thuốc nhuộm để sản xuất sợi bông và sợi nhân tạo Sản phẩm đầu ra là sợi nồi cọc, sợi CVC chải thô, sợi cotton, sợi poly/cotton

Chủ dự án dự định nhập khẩu thiết bị dây truyền kéo sợi MARRZOLI của Italia và dây truyền xé, làm sạch LASHKMI Nhà máy dự định xây dựng bao gồm: các phân xưởng công nghệ (Phân xưởng trùng ngưng, phân xưởng sản xuất xơ ngắn, phân xưởng kéo sợi), khu phụ trợ và thành phẩm, trạm xử lý nước thải

a) Xác định nghĩa vụ đánh giá môi trường đối với dự án X và quy trình thực hiện

b) Giả sử sau khi đi vào hoạt động được 1 năm, vì muốn mở rộng quy mô sản xuất cụ thể là dự định xây dựng thêm một phân xưởng sản xuất sợi, một xưởng dệt có nhuộm công suất 500.000 m2 vải/năm và tăng công suất của

nhà máy (sản xuất sợi bông với công suất 2000 tấn sản phẩm/năm và sản xuất sợi nhân tạo với công xuất 2500 tấn sản phẩm/năm), chủ sự án X tiến hành giải trình với UBND tỉnh N Giải trình của chủ dự án X có được phê duyệt không?

II Giải quyết tình huống

a) Xác định nghĩa vụ đánh giá môi trường đối với dự án X và quy trình thực hiện.

 Chủ dự án X phải thực hiện ĐTM trong quá trình thực hiện dự án

Dự án X là dự án xây dựng nhà máy sản xuất sợi bông và sợi nhân tạo Dự án này không thuộc Danh mục các đối tượng không phải đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường được liệt kê tại Phụ lục IV Nghị định

18/2015/NĐ-CP

Căn cứ vào Điểm c Khoản 1 Điều 18 và phụ lục số II Nghị định 18/2015/NĐ-CP, tất cả các dự án sản xuất sợi tơ tằm, sợi bông, sợi nhân tạo

có công suất từ 1000 tấn sản phẩm/năm trở lên phải thực hiện đánh giá tác động môi trường Bởi vì những dự án này có nguy cơ tác động xấu đến môi trường nên dự án X là dự án xây dựng nhà máy sản xuất sợi bông và sợi nhân tạo trong đó sản xuất sợi bông với công suất 1500 tấn sản phẩm/năm

và sản xuất sợi nhân tạo với công xuất 2000 tấn sản phẩm/năm là đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường

Về chủ thể phải thực hiện đánh giá tác động môi trường, căn cứ vào

Khoản 1 Điều 19 Luật Bảo vệ môi trường năm 2014: “Chủ dự án thuộc đối tượng quy định tại Khoản 1 Điều 18 của Luật này tự mình hoặc thuê tổ chức

tư vấn thực hiện đánh giá tác động môi trường và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả thực hiện đánh giá tác động môi trường” Theo đó, chủ

dự án X có thể tự thực hiện ĐTM hoặc thuê tổ chức tư vấn thực hiện ĐTM đồng thời phải chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện ĐTM

Về thời điểm thực hiện đánh giá tác động môi trường, theo Khoản 2

Điều 19: “Việc đánh giá giá tác động môi trường phải thực hiện trong giai đoạn chuẩn bị dự án” thì ngay trong giai đoạn chuẩn bị dự án xây dựng xây

dựng nhà máy sản xuất sợi bông và sợi nhân tạo tại xã M tỉnh N, chủ dự án

X phải thực hiện đánh giá tác động môi trường

 Quá trình thực hiện ĐTM

Thứ nhất, chủ dự án phải thực hiện, lập báo cáo ĐTM Để có thể

lập được báo cáo ĐTM, chủ dự án xây dựng xây dựng nhà máy sản xuất sợi bông và sợi nhân tạo phải:

+) Căn cứ vào Khoản 2 Điều 22 Luật Bảo vệ môi trường 2014, nội

dung trong báo cáo ĐTM phải có: “Đánh giá việc lựa chọn công nghệ, hạng mục công trình và các hoạt động của dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường” Vì chủ dự án X dự định nhập khẩu thiết bị dây truyền kéo sợi

MARRZOLI của Italia và dây truyền xé, làm sạch LASHKMI từ Nhật nên theo chủ dự án phải đảm bảo thiết bị máy móc dự định nhập khẩu đáp ứng được điều kiện quy định tại Khoản 1 Điều 75 Luật Bảo vệ môi trường năm

2014: “Máy móc, thiết bị, phương tiện, nguyên liệu, nhiên liệu, hóa chất, hàng hóa nhập khẩu, quá cảnh phải đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường” và không thuộc các trường hợp bị cấm nhập khẩu quy định tại

Khoản 2 Điều 75 Luật Bảo vệ môi trường năm 2014

+) Theo khoản Điều 22 Luật Bảo vệ môi trường 2014 thì báo cáo

ĐTM phải có : “Đánh giá hiện trạng môi trường tự nhiên, kinh tế - xã hội nơi thực hiện dự án, vùng lân cận và thuyết minh sự phù hợp của địa điểm lựa chọn thực hiện dự án.” Do đó, chủ dự án phải thực hiện đánh giá hiện

trạng môi trường tự nhiên, kinh tế- xã hội tại xã M tỉnh N Cụ thể, căn cứ vào chương 2 Phụ lục 2.3 Thông tư số 27/2015/TT-BTNMT của Bộ trưởng

Bộ Tài nguyên và Môi trường về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường

Đối với hiện trạng môi trường tự nhiên, Chủ dự án cần phải tìm hiểu

về điều kiện môi trường tự nhiên (về địa lý, địa chất; khí hậu, khí tượng thủy văn/hải văn, tài nguyên sinh vật) tại xã M đồng thời làm rõ chất lượng của các thành phần môi trường có khả năng chịu tác động trực tiếp bởi dự án như môi trường không khí tiếp nhận trực tiếp nguồn khí thải của dự án (lưu

ý hơn đến các vùng bị ảnh hưởng ở cuối các hướng gió chủ đạo), nguồn nước tiếp nhận nước thải của dự án, chất lượng đất khu vực dự kiến thực hiện dự án, v.v

Cùng với việc đưa ra đánh giá, nhận xét về chất lượng môi trường so sánh với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật môi trường, nhận định về nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm; thực hiện đánh giá sơ bộ về sức chịu tải của môi trường khu vực dự án trong trường hợp có đủ cơ sở dữ liệu về môi trường trên cơ

sở kết quả lấy mẫu, phân tích các thành phần môi trường

Đối với hiện trạng kinh tế - xã hội, phải đánh giá sự phù hợp của địa điểm lựa chọn thực hiện dự án với đặc điểm kinh tế - xã hội khu vực dự án1

+) Dự báo các nguồn thải và tác động của dự án X đến môi trường và sức khỏe cộng đồng Việc đánh giá, dự báo tác động của dự án đến môi trường tự nhiên, kinh tế xã hội và cộng đồng dân cư tại xã X được thực hiện theo các giai đoạn chuẩn bị, xây dựng, vận hành và giai đoạn khác (tháo dỡ, đóng cửa, cải tạo phục hồi môi trường và các hoạt động khác có khả năng gây tác động đến môi trường) của dự án (nếu có) và bao gồm các tác động tích cực và các tác động tiêu cực tới tác động đến các thành phần môi trường

tự nhiên; đa dạng sinh học; sức khỏe cộng đồng và biến đổi khí hậu

1

Thông tư số 27/2015/TT-BTNMT của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường

+) Đề xuất các biện pháp phòng ngừa, giảm thiểu các tác động tiêu cực của dự án và biện pháp quản lý, phòng ngừa và ứng phó rủi ro, sự cố của dự án Biện pháp phòng ngừa, giảm thiểu phải tương ứng với tác động tiêu cực đã được đánh giá dự báo

+) Tham vấn cộng đồng Dự án X không thuộc các trường hợp không phải thực hiện tham vấn dduyowcj quy định tại Khoản 3 Điều 21 Luật Bảo

vệ môi trường 2014 nên căn cứ vào Khoản 1,2 Điều 21 Luật bảo vệ môi trường:

“1 Tham vấn trong quá trình thực hiện đánh giá tác động môi trường nhằm hoàn thiện báo cáo đánh giá tác động môi trường, hạn chế thấp nhất các tác động xấu đến môi trường và con người, bảo đảm sự phát triển bền vững của dự án.

2 Chủ dự án phải tổ chức tham vấn cơ quan, tổ chức, cộng đồng chịu tác động trực tiếp bởi dự án.” Thì chủ dự án X phải tham vấn ý kiến của UBND

xã M và các tổ chức, cộng đồng dân cư xã M chịu tác động trực tiếp từ dự án

Sau khi thực hiện những hoạt động trên, Chủ dự án X lập báo cáo đánh giá tác động môi trường Căn cứ vào Điều 22 Luật bảo vệ môi trường 2014 thì báo cáo ĐTM của dự án X bao gồm:

1) Xuất xứ của dự án, chủ dự án, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt dự án; phương pháp đánh giá tác động môi trường

2) Đánh giá việc lựa chọn công nghệ, hạng mục công trình và các hoạt động của dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường

3) Đánh giá hiện trạng môi trường tự nhiên, kinh tế - xã hội nơi thực hiện dự án, vùng lân cận và thuyết minh sự phù hợp của địa điểm lựa chọn thực hiện dự án

4) Đánh giá, dự báo các nguồn thải và tác động của dự án đến môi trường và sức khỏe cộng đồng

5) Đánh giá, dự báo, xác định biện pháp quản lý rủi ro của dự án đến môi trường và sức khỏe cộng đồng

6) Biện pháp xử lý chất thải

7) Các biện pháp giảm thiểu tác động đến môi trường và sức khỏe cộng đồng

8) Kết quả tham vấn

9) Chương trình quản lý và giám sát môi trường

10) Dự toán kinh phí xây dựng công trình bảo vệ môi trường và thực hiện các biện pháp giảm thiểu tác động môi trường

11) Phương án tổ chức thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường

Thứ hai, sau khi lập xong báo cáo ĐTM, chủ dự án X nộp hồ sơ đề nghị thẩm định

Về thẩm quyền thẩm định áo cáo ĐTM, căn cứ vào khoản 4 Điều 23

Luật Bảo vệ môi trường 2014: “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với dự án đầu tư trên địa bàn không thuộc đối tượng quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều này.” Thì

UBND tỉn N có thẩm quyền thẩm định báo cáo ĐTM của dự án X

Về hồ sơ thẩm định, bao gồm

(1) Một văn bản đề nghị thẩm định (theo mẫu tại Phụ lục 1.1 Thông tư số 27/2015/TT-BTNMT của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường)

(2) 7 bản báo cáo đánh giá tác động môi trường

(3) 1 Bản báo cáo nghiên cứu tính khả thi của dự án

Thứ ba, sau khi nộp hồ sơ đề nghị thẩm định, báo cáo đánh giá tác

động môi trường có thể được phê duyệt hoặc không phê duyệt Nếu được phê duyệt, căn cứ vào khoản 1 Điều 26 Luật bảo vệ môi trường, chủ dự án

phải thực hiện các yêu cầu của quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường

b) Giả sử sau khi đi vào hoạt động được 1 năm, vì muốn mở rộng quy mô sản xuất cụ thể là dự định xây dựng thêm một phân xưởng sản xuất sợi, một xưởng dệt có nhuộm công suất 500.000 m2 vải/năm và tăng công suất của nhà máy (sản xuất sợi bông với công suất 2000 tấn sản phẩm/năm và sản xuất sợi nhân tạo với công xuất 2500 tấn sản phẩm/năm), chủ sự án

X tiến hành giải trình với UBND tỉnh N Giải trình của chủ dự án X có được phê duyệt không?

Căn cứ vào khoản 2 Điều 26 Luật Bảo vệ môi trường: “Trường hợp thay đổi quy mô, công suất, công nghệ làm tăng tác động xấu đến môi trường so với phương án trong báo cáo đánh giá tác động môi trường đã được phê duyệt nhưng chưa đến mức phải lập lại báo cáo đánh giá tác động môi trường được quy định tại điểm c khoản 1 Điều 20 của Luật này, chủ đầu tư dự án phải giải trình với cơ quan phê duyệt và chỉ được thực hiện sau khi có văn bản chấp thuận của cơ quan phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường” thì nếu có thay đổi về quy mô, công suất, công nghệ, chủ

dự án chỉ cần giải trình với cơ quan phê duyệt khi sự thay đổi này làm tăng tác động xấu đến môi trường nhưng chưa đến mức phải lập lại báo cáo Trong trường hợp này, quy mô, công suất của nhà máy có sự thay đổi rất lớn, cụ thể là xây dựng thêm một phân xưởng sản xuất sợi, một xưởng dệt

có nhuộm công suất 500.000 m2 vải/năm và tăng công suất của nhà máy (sản xuất sợi bông với công suất 2000 tấn sản phẩm/năm và sản xuất sợi nhân tạo với công xuất 2500 tấn sản phẩm/năm) Mà căn cứ vào Khoản 1 Điều 15 Nghị định 18/2015/NĐ-CP:

“Dự án đã được phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường nhưng trong quá trình triển khai thực hiện có một trong những thay đổi dưới đây phải lập lại báo cáo đánh giá tác động môi trường:

a) Có những thay đổi quy định tại các Điểm a, b Khoản 1 Điều 20 Luật Bảo

vệ môi trường;

b) Bổ sung những hạng mục đầu tư có quy mô, công suất tương đương với đối tượng thuộc danh mục Phụ lục II Nghị định này;

c) Có thay đổi về quy mô, công suất, công nghệ hoặc những thay đổi khác dẫn đến các công trình bảo vệ môi trường không có khả năng giải quyết được các vấn đề môi trường gia tăng;

d) Theo đề nghị của chủ dự án”

Theo đó, giải trình của chủ dự án X sẽ không được UBND tỉnh N phê duyện Căn cứ vào Điểm c Khoản 1 Điều 18 và phụ lục số II Nghị định 18/2015/NĐ-CP, tất cả các dự án xây dựng cơ sở nhuộm, dệt có nhuộm đều phải thực hiện đánh giá tác động môi trường Bởi vì những dự án này có nguy cơ tác động xấu đến môi trường nên dự án xây dựng một xưởng dệt có nhuộm công suất 500.000 m2 vải/năm là đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường Do vậy, khi muốn xây thêm một xưởng dệt nhuộm, chủ dự án X phải tiến hành lập lại báo cáo đánh giá tác động môi trường Hơn nữa, sự thay đổi của dự án X có khả năng dẫn đến các công trình bảo

vệ môi trường không có khả năng giải quyết được các vấn đề môi trường gia tăng

Vì vậy, muốn thực hiện được những thay đổi dự định, chủ dự án X phải lập lại báo cáo đánh giá tác động môi trường và phải được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt lại báo cáo đánh giá tác động môi trường Về thẩm quyền, căn cứ vào phụ lục III Nghị định 18/2015/NĐ-CP thì dự án xây dựng

cơ sở dệt nhuộm có công suất từ 100.000.000 m2 vải/năm mới thuộc trách nhiệm thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường của Bộ Tài nguyên và môi trường nên UBND cấp tỉnh sẽ là cơ quan có thẩm quyền phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường được chủ dự án X lập lại

KẾT LUẬN

Đánh giá tác động môi trường là một công cụ được sử dụng cùng với các công cụ khác để phòng ngừa và giảm thiểu những tác động tiêu cực, phát huy các tác động tích cực trong quá trình triển khaicacs chương trình phát triển kinh tế - xã hội góp phần vào sự phát triển bền vững

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Luật BVMT 2014

2 Nghị định số 19/2015/NĐ-CP ngày 14 tháng 02 năm 2015 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường

3 Nghị định số 18/2015/NĐ-CP ngày 14 tháng 02 năm 2015 của Chính phủ quy định về quy hoạch bảo vệ môi trường, đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường

4 Thông tư số 27/2015/TT-BTNMT ngày 29 tháng 5 năm 2015 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường và kế hoạch bảo vệ môi trường

5 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật môi trường, Nxb Công

an nhân dân, Hà Nội, 2015