Kết luận: a Dựa vào công thức định nghĩa từ thông, ta thấy, khi một trong các đại lượng B, S hoặc thay đổi thì từ thông biến thiên b Từ các thí nghiệm, ta thấy: - Mỗi khi từ thông qua mạ
Trang 1CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ ĐẾN DỰ THAO GIẢNG CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ ĐẾN DỰ THAO GIẢNG
Trang 3Từ thông Cảm ứng điện từ
Trang 4Một đ ng cong phẳng, ườ
kín (C) , có diện tích S
đặt trong từ trường đều
có véctơ cảm ứng từ hợp
với pháp tuyến của vòng
dây một góc α
Đại lượng φ =B.S.cos α
gọi là từ thông qua diện tích S
Bài 23: TỪ THÔNG- CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
Trang 5Trị tuyệt đối của từ thông
qua một đơn vị diện tích S đặt vuông góc với đường cảm ứng từ bằng số đường
cảm ứng từ qua diện tích đó.
Nếu S =1 m2 ⇒ Φ = B
Khi α = 0 và SB α = π ⇒ Φ =B S
α
cos
.S
B
= Φ
Trang 6B = 1 T -> φ = 1 đơn vị từ thông , ký hiệu Wb ( Vebe )
Vebe(Wb)
1) Định nghĩa 2) Các trường hợp của từ
thông 3) Ý nghĩa của từ thông
KHÁI NIỆM TỪ THÔNG- Bài 23: TỪ THÔNG- HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
Trang 7Micheal Faraday
Trang 8I TỪ THÔNG
1 Định nghĩa:
B.S.cos
2 Đơn vị đo từ thông:
II HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
1 Thí nghiệm:
lµm thÕ nµo t¹o ra ®îc dßng ®iÖn
ch¹y trong d©y dÉn?
Trang 9Thí nghiệm 1
Đưa nam châm lại gần
vòng dây dẫn
Trang 11Đưa vòng dây lại gần
nam châm
Thí nghiệm 3
Trang 13I TỪ THÔNG
1 Định nghĩa:
B.S.cos
2 Đơn vị đo từ thông:
II HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
1 Thí nghiệm:
2 Kết luận:
a) Dựa vào công thức định nghĩa từ thông, ta thấy, khi một trong các đại lượng B, S hoặc thay đổi thì từ thông biến thiên
b) Từ các thí nghiệm, ta thấy:
- Mỗi khi từ thông qua mạch kín (C) biến thiên thì trong mạch (C) xuất hiện một dòng điện gọi là dòng điện cảm ứng Hiện tượng này gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ.
- Hiện tượng cảm ứng điện từ chỉ tồn tại trong khoảng thời gian từ thông qua mạch kín biến thiên.
Trang 14C2 Mô tả và giải thích thí nghiệm Faraday được
vẽ trên hình.
Trang 15Máy phát điện
MỘT VÀI ỨNG DỤNG ĐẶC TRƯNG
CỦA HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
Trang 16Tăng âm cho các đàn ghi ta điện
MỘT VÀI ỨNG DỤNG ĐẶC TRƯNG
CỦA HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
Trang 17Tăng âm qua micrô
MỘT VÀI ỨNG DỤNG ĐẶC TRƯNG
CỦA HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
Trang 18Đĩa kim loại trong công tơ điện
MỘT VÀI ỨNG DỤNG ĐẶC TRƯNG
CỦA HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
Trang 19Dựa vào công thức của từ thông và hiện tượng cảm ứng điện từ học sinh hãy chọn từ thích hợp điền vào ô trống
của bảng :
Thí nghiệm
Có dòng điện cảm ứng không?
Đại lượng nào của φ biến
Tịnh tiến ống dây cắt các
đường cảm ứng của từ
trường đều.
10 0123456789
11
Trang 20Một khung dây dẫn hình chữ nhật có tiết diện
qua khung dây dẫn đó?
Trang 23TRÂN TRỌNG KÍNH CHÀO
Trang 24I TỪ THễNG
1 Định nghĩa:
B.S.cos
2 Đơn vị đo từ thụng:
II HIỆN TƯỢNG CẢM
- Quy ước chiều dương trờn (C) phự hợp với chiều đường sức từ của nam chõm (hoặc ống dõy điện) qua (C) theo quy tắc nắm tay phải
- Thớ nghiệm 1, từ thụng qua (C) tăng: dũng điện cảm ứng I trong mạch kớn (C) cú chiều ngược với chiều dương trờn
- Thớ nghiệm 2, từ thụng qua (C) giảm: dũng điện cảm ứng I trong mạch kớn (C) cú chiều trựng với chiều dương trờn
2 Dũng điện cảm ứng xuất hiện sinh ra từ trường cảm ứng Từ trường của nam chõm hay nam chõm điện gọi là từ trường ban đầu
III ĐỊNH LUẬT LENZ
VỀ CHIỀU DềNG
ĐIỆN CẢM ỨNG
3 Định luật Lenz: Dũng điện cảm ứng xuất hiện trong mạch kớn cú chiều sao cho từ trường cảm ứng
cú tỏc dụng chống lại sự biến thiờn của từ thụng ban
Nếu xột cỏc đường sức từ đi qua mạch kớn, từ trường cảm ứng ngược chiều với từ trường ban đầu khi từ thụng qua mạch kớn tăng và cựng chiều với từ trường ban đầu khi từ thụng qua
Chiều của dòng điện cảm ứng
được xác định như thế nào?
Hãy phát biểu nội dung định luật Len xơ
về chiều dòng điện cảm ứng?
Trang 27I TỪ THÔNG
1 Định nghĩa:
B.S.cos
2 Đơn vị đo từ thông:
II HIỆN TƯỢNG CẢM
- Thí nghiệm 1, từ thông qua (C) tăng: dòng điện cảm ứng I trong mạch kín (C) có chiều ngược với chiều dương trên
- Thí nghiệm 2, từ thông qua (C) giảm: dòng điện cảm ứng I trong mạch kín (C) có chiều trùng với chiều dương trên
2 Dòng điện cảm ứng xuất hiện sinh ra từ trường cảm ứng Từ trường của nam châm hay nam châm điện gọi là từ trường ban đầu
III ĐỊNH LUẬT LENZ
Trang 28C3 Nam châm SN rơi thẳng đứng chiu qua mạch kín (C) cố định Hãy xác định chiều dòng điện cảm ứng xuất hiện trong (C).
Trang 29I TỪ THÔNG
1 Định nghĩa:
B.S.cos
2 Đơn vị đo từ thông:
II HIỆN TƯỢNG CẢM
dụng chống lại sự biến thiên của
từ thông ban đầu qua mạch kín.
Một bánh xe kim loại (đồng hoặc nhôm) có dạng một đĩa tròn quay xung quanh trục O của nó trước một nam châm điện Khi chưa cho dòng điện chạy vào nam châm, bánh xe quay bình thường Khi cho dòng điện chạy vào nam châm, bánh xe quay chậm và bị hãm dừng lại.
và bị hãm dừng lại.
3 Giải thích:
4 Tính chất và công dụng của dòng Foucault:
a) Do tác dụng của dòng Foucault, mọi khối kim loại chuyển động trong từ trường đều chịu tác dụng của những lực hãm điện Tính chất này được ứng dụng trong các bộ phận phanh điện từ của những ô tô phanh hạng nặng.
b) Dòng điện Foucault được ứng dụng trong lò nung nóng kim loại Trong nhiều trường hợp, dòng điện này gây
những tổn hao năng lượng vô ích Để giảm tác dụng của dòng Foucault, ta có thể tăng điện trở khối kim loại Dòng Foucault cũng đựơc ứng dụng trong một số lò tôi kim loại.
Trang 30- Từ thông qua một diện tích S đặt trong một từ trường đều:
Trang 311 Từ thông đi qua vòng dây trong từ trường đều không phụ thuộc vào:
A độ lớn của cảm ứng từ B diện tích của vòng dây
C Góc tạo bởi mặt vòng dây
và phương của vecto cảm
ứng từ
D hình dạng của vòng dây
2 Trong hệ đo lường quốc tế SI, đơn vị đo từ thông là:
A Wb(Webe) B T.m C T(Tesla) D T/m
Trang 323 Dùng định luật Lenz, xác định chiều dòng điện cảm ứng trong khung dây dẫn trong các trường hợp sau:
a) Thanh nam châm rơi đến gần khung dây, sau đó đi qua khung dây và rơi ra xa khung dây.
b) Đưa khung dây ra xa dòng điện.
c) Giảm cường độ dòng điện trong ống dây dài
I N
C D
Trang 33Hãy đóng, ngắt khoá K của mạch điện (hình vẽ) Hỏi hiện tượng gì sẽ xảy ra ? Giải thích?
Củng cố
K
Câu hỏi1:
Trang 34§¸p ¸n:
Ng¾t kho¸ K
K K
§ãng kho¸ K
Trang 35Câu hỏi 2: Thanh AB được gắn cố định trên trục O, ở
hai đầu có đặt hai vòng dây dẫn, một vòng kín và một vòng hở (bỏ qua ma sát) Lần lượt để hai vòng dây gần đầu một cuộn dây như hình vẽ Hiện tượng gì sẽ xảy ra nếu đóng khoá K
K
.
Trang 36§¸p ¸n:
K
.
Trang 37K
.
Trang 38K
.
Trang 39K
.
Trang 40Bài tập về nhà:
Trong thí nghiệm 1, nếu cho vòng dây
và nam châm chuyển động với cùng vận tốc thì kim điện kế có lệch không?
Giải thích?
Trang 41Máy phát điện
MỘT VÀI ỨNG DỤNG ĐẶC TRƯNG
CỦA HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
Trang 42Tăng âm cho các đàn ghi ta điện
MỘT VÀI ỨNG DỤNG ĐẶC TRƯNG
CỦA HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
Trang 43Tăng âm qua micrô
MỘT VÀI ỨNG DỤNG ĐẶC TRƯNG
CỦA HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
Trang 44Đĩa kim loại trong công tơ điện
MỘT VÀI ỨNG DỤNG ĐẶC TRƯNG
CỦA HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
Trang 45Dựa vào công thức của từ thông và hiện tượng cảm ứng điện từ học sinh hãy chọn từ thích hợp điền vào ô trống
của bảng :
Thí nghiệm
Có dòng điện cảm ứng không?
Đại lượng nào của φ biến
Tịnh tiến ống dây cắt các
đường cảm ứng của từ
trường đều.
10 0123456789
11
Trang 46Một khung dây dẫn hình chữ nhật có tiết diện
qua khung dây dẫn đó?
Trang 49TRÂN TRỌNG KÍNH CHÀO