- Phân tích: chỉ ra trong một sự vật, hiện tượng có chi tiết gì, nét gì cần quan tâm “xé nhỏ” vấn đề.. Câu 2: Thế nào nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống?. Đáp án: - Nghị luận
Trang 1Câu hỏi nhận biết TLV 9 kì II
Câu 1: Khi nào người ta dùng phép phân tích và tổng hợp? Thế nào là phân tích? Thế nào là tổng hợp?
Đáp án:
- Khi muốn làm rõ ý nghĩa của một sự vật, hiện tượng nào đó thì người ta dùng phép phân tích và tổng hợp
- Phân tích: chỉ ra trong một sự vật, hiện tượng có chi tiết gì, nét gì cần quan tâm (“xé nhỏ” vấn đề)
- Tổng hợp: là phép lập luận rút ra cái chung từ những điều đã phân tích (có phân tích mới có thao tác tổng hợp)
Câu 2: Thế nào nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống? Cách làm bài nghị luận này?
Đáp án:
- Nghị luận về một sự việc, hiện tượng đời sống: là bàn bạc về một sự việc, hiện tượng đời sống đáng khen, đáng chê hoặc có những vấn đề đáng suy nghĩ
- Cách làm: Tìm hiểu đề và tìm ý, lập dàn bài, viết bài, đọc lại bài và sửa chữa Câu 3: Thế nào là một bài nghị luận về vấn đề tư tưởng đạo lý? Để làm tốt bài nghị luận này thì người viết cần có những kiến thức gì?
Đáp án:
- Là bàn về một vấn đề thuộc lĩnh vực tư tưởng, đạo đức, lối sống của con người
- Người viết cần phải có sự phân tích, chứng minh, so sánh, giải thích để chỉ ra chỗ đúng, chỗ sai của tư tưởng, từ đó khẳng định tư tưởng của người viết bài nghị luận
Câu 4: Thế nào là liên kết câu và liên kết đoạn văn? Chỉ ra các phép liên kết cơ bản Đáp án:
- Các câu trong đoạn văn và đoạn văn trong văn bản bao giờ cũng có sự liên kết chặt chẽ
về nội dung và hình thức:
+ Liên kết chủ đề: các câu (đoạn) phải hướng tới thể hiện chủ đề của văn bản
+ Liên kết lôgic: các câu (đoạn) phải được sắp xếp theo một trình tự hợp lý
- Các phép liên kết cơ bản: phép lặp từ ngữ, phép thế, phép nối, phép đồng nghĩa, trái nghĩa, liên tưởng
Câu 5 : Thế nào là nghị luận về đoạn thơ, bài thơ? Yêu cầu về bố cục của bài nghị luận này?
Đáp án:
- Là trình bày nhận xét, đánh giá của mình về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ ấy
- Yêu cầu: bố cục mạch lạc, rõ ràng, lời văn gợi cảm thể hiện sự rung động chân thành của người viết
Câu 6: Khái niệm về văn bản nhật dụng? Nêu tên các văn nhật dụng đã học ở lớp 6,
7, 8, 9?
Đáp án:
Trang 2- Văn bản nhật dụng có thể là thơ, văn xuôi, nghị luận Nội dung của văn bản này
đề cập những vấn đề gần gũi, bức thiết đối với đời sống (không có khái niệm chỉ kiểu văn bản hoặc thể loại)
- Các văn bản nhật dụng:
* Lớp 6: Động Phong Nha, Bức thư của thủ lĩnh da đỏ, Cầu Long Biên
* Lớp 7: Cổng trường mở ra, Mẹ tôi, Cuộc chia tay của những con búp bê, Ca Huế
* Lớp 8: Thông tin về ngày Trái Đất, Ôn dịch thuốc lá, Bài toán dân số
* Lớp 9: Phong cách Hồ Chí Minh, Đấu tranh cho một thế giới Hoà Bình
Câu 7: Thế nào gọi là biên bản? Có các loại biên bản nào?
Đáp án:
- Biên bản là văn bản ghi chép lại những sự việc vừa mới xảy ra hoặc đang xảy ra trong hoạt động của các cơ quan, tổ chức chính trị xã hội, doanh nghiệp
- Các loại biên bản: biên bản sinh hoạt, biên bản bàn giao trả lại, biên bản tường trình
Câu 8: Giữa tập làm văn với phần văn; tập làm văn với phần tiếng Việt có mối liên quan ra sao?
Đáp án:
- Phần văn với tập làm văn có mối quan hệ mật thiết: nắm vững những kiến thức,
kỹ năng phần TLV thì mới có khả năng đọc hiểu tốt và ngược lại
- Những nội dung của phần tiếng Việt có liên quan mật thiết với phần văn và TLV Cần nắm chắc những kiến thức và vận dụng được các kỹ năng về từ, ngữ, câu, đoạn
để khai thác nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ trong văn bản cũng như để viết và nói cho tốt
Câu 9: Các bước tiến hành một bài nghị luận về vấn đề tư tưởng đạo lý?
Đáp án:
- Tìm hiểu đề và tìm ý
- Lập dàn bài (mở bài, thân bài, kết bài)
- Viết bài
- Đọc lại bài và sửa chữa
Câu 10: Thế nào là nghị luận về tác phẩm truyện (đoạn trích)? Khái quát bố cục? Đáp án:
- Là trình bày nhận xét, đánh giá của mình về nhân vật, sự kiện, chủ đề và nghệ thuật trong tác phẩm (đoạn trích)
Bố cục:
- MB: giới thiệu khái quát về tác phẩm và vấn đề cần nghị luận
- TB: triển khai vấn đề nghị luận thành những luận điểm nhỏ, chứng minh bằng những luận cứ có trong tác phẩm, trình bày nhận định của mình
- KB: Đánh giá khái quát về ý nghĩa của vấn đề cần nghị luận
Câu 11: Dòng nào sau đây không phải là yêu cầu chính của bài nghị luận xã hội?
A Nêu rõ vấn đề nghị luận
B Đưa ra những lí lẽ, dẫn chứng xác đáng
Trang 3C Vận dụng các phép lập luận phù hợp
D Lời văn gợi cảm, trau chuốt
Đáp án: Chọn D
Câu 12: Sự khác biệt chủ yếu giữa bài văn nghị luận về một hiện tượng, sự việc đời sống và nghị luận về một vấn đề tư tưởng đạo lí là:
A Khác nhau về nội dung nghị luận
B Khác nhau về sự vận dụng thao tác
C Khác nhau về cấu trúc bài viết
D Khác nhau về ngôn ngữ diễn đạt
Đáp án: A