KỸ NĂNG LÃNH đạo

Theo Ken Blanchard 1961: “Lãnh đạo là quá trình tạo ảnh hưởng đối với những người cùng làm việc và thông qua họ đạt được các mục tiêu đã đặt ra trong một môi trường làm việc tốt.” Peter

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TPHCM

KHOA QUẢN TRỊ

Môn:Truyền Thông Trong Kinh Doanh BÀI THUYẾT TRÌNH VỀ KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO

GVHD: Nguyễn Phúc Quý Thạnh

Ông bà xưa có câu: “1 người tính bằng 9 người làm” Một đoàn tàu lửa sẽ không vận hành được nếu thiếu đầu tàu, một cỗ xe ngựa sẽ không chạy đúng hướng nếu thiếu người cầm cương, một con tàu có vượt sóng đại dương an toàn hay không tuỳ thuộc phần lớn vào người thuyền trưởng; một doanh nghiệp thành công hay thất bại là do người lãnh đạo Quả thật vậy, trong một tổ chức hay một tập thể không thể thiếu người lãnh đạo Vậy

ai sẽ là người lãnh đạo? Bạn có thể là người lãnh đạo được không?

1 THẾ NÀO LÀ LÃNH ĐẠO

1.1 Định nghĩa lãnh đạo

Có rất nhiều quan điểm và những cách định nghĩa khác nhau về lãnh đạo, tùy theo cách tiếp cận khác nhau về lãnh đạo và vai trò của một người lãnh đạo

Theo Ken Blanchard (1961): “Lãnh đạo là quá trình tạo ảnh hưởng đối với những người cùng làm việc và thông qua họ đạt được các mục tiêu đã đặt ra trong một môi trường làm việc tốt.”

Peter F.Drucker viết trong cuốn sách “Cách thức quản lý” năm 1955 là “Người lãnh đạo không chỉ là người đơn thuần có khả năng lôi cuốn người khác vì đôi khi đó chỉ

là sự mị dân Đó cũng không đơn giản là khả năng gây cảm tình và thuyết phục người khác vì nó dễ nhầm lẫn với kỹ năng thuyết phục của một người bán hàng Người Lãnh đạo là người có tầm nhìn ở mức cao hơn, và thường hướng việc thực hiện công việc tới một tiêu chuẩn cao hơn và phát triển tính cách con người vượt qua những giới hạn thông thuờng”

Còn quan điềm của các học giả phương Đông thì “Lãnh đạo là thu phục nhân tâm”

Dù có nhiều quan điểm, định nghĩa khác nhau về lãnh đạo thì đều khẳng định lãnh đạo là một mối liên hệ giữa người với người, một người tạo sự tác động, gây ảnh hưởng

và lôi cuốn đến những người khác để thực hiện một mục tiêu nào đó, đồng thời hướng tới

sự gắn kết chặt chẽ, mang tính tự nguyện không ép buộc Và hãy nhớ rằng “Lãnh đạo là nhiệm vụ chứ không phải chức vụ”

Với những quan điểm như vậy, người Lãnh đạo có thể một người rất kiệt xuất, có sức “thu hút và khơi dậy” lòng nhiệt huyết và sự cống hiến hết mình của người khác Chúng ta có thể kể ra đây rất nhiều tên các Nhà Lãnh đạo kiệt xuất trong lịch sử như Hồ Chí Minh - Người Anh hùng giải phóng dân tộc và là nhà văn hoá lớn của Việt Nam; Nelson Mandela - Vị tổng thống da mầu đầu tiên của đất nước Nam Phi; Bà Emmeline Pankhurst – Nhà lãnh đạo trong phong trào đấu tranh giành quyền tham gia bầu cử của phụ nữ Anh Mỗi nhà Lãnh đạo kể trên đều để lại những dấu ấn vẻ vang trong lịch sử

1.2 Phân biệt lãnh đạo và quàn lý

Khi nói Lãnh đạo là quá trình gây ảnh hưởng đến người khác nhằm đạt được mục đích đã đề ra thì Quản lý cũng là quá trình đạt được mục đích đề ra thông qua người khác

Như theo Paul Hersey và KenBlanc Heard trong cuốn “Quản lý nguồn nhân lực” thì: Quản lý là một quá trình cùng làm việc giữa nhà quản lý và người bị quản lý nhằm thông qua hoạt động của cá nhân, của nhóm, huy động các nguồn lực khác để đạt mục tiêu của tổ chức.

Trong cuốn Leadership, Elwood Chapman đã đưa ra sự so sánh

Người quản lý Người lãnh đạo

− Làm theo công việc

− Chấp nhận trách nhiệm

− Giảm thiểu rủi ro

− Chấp nhận những cơ hội giao tiếp

− Đề ra mục tiêu hợp lý

− Phê bình những nhân viên có vấn đề

− Phấn đấu môi trường làm việc dễ

chịu

− Sử dụng quyền lực thận trọng, ủy

quyền thận trọng

− Xem công nhân như ngưởi làm thuê

− Đi trước công việc

− Tìm kiếm trách nhiệm

− Chấp nhận rủi ro

− Tạo ra cơ hội giao tiếp

− Đề ra mục tiêu không hợp lý

− Thách thức nhân viên có vấn đề

− Môi trường làm việc nhộn nhịp

− Hạn chế sử dụng quyền lực

− Xem công nhân như người thừa kế tiềm năng

Lãnh đạo không phải là quản lý Quản lý là sự tập trung vào những vấn đề cụ thể:

“Làm cách nào tôi có thể hoàn thành công việc đó” Lãnh đạo là sự tập trung vào cái mốt

chốt quan trọng: “Điều tôi muốn đạt được là gì?” Theo lời Peter Drucker và Warren Bennis, “Quản lý là làm đúng các công việc, còn lãnh đạo là làm những việc đúng”

“Đừng quản lý, hãy lãnh đạo”- Jak Weich-Tổng giám đốc điều hành của GE, Hoa Kỳ

Nhà quản lý coi con người là tài sản hoàn toàn theo nghĩa đen, còn nhà lãnh đạo coi con người là tài sản quý giá nhất theo đúng nghĩa của nó Quản lý là hiệu năng của việc leo các nấc thang đến thành công, còn lãnh đạo là xác định xem cái thanh đó có được bắc đúng bức tường hay không

Sự thành đạt – thậm chí cả sự sinh tồn – không chỉ phụ thuộc đơn thuần vào nỗ lực của chúng ta Sự thay đồi muôn hình vạn trạng trong hầu hết các lĩnh vực đòi hỏi lãnh

đạo phải xem là yếu tố quan trọng hàng đầu và quản lý đứng thứ hai ”Quản lý công việc, lãnh đạo con người”

2 CÁC KỸ NĂNG CẦN CÓ CỦA LÃNH ĐẠO

2.1 Kỹ năng lãnh đạo

Kỹ năng lãnh đạo là nói về khả năng vận dụng những kiến thức về lãnh đạo vào hoạt động thực tế để đạt được hiệu quả lãnh đạo cao nhất Một nhà lãnh đạo tốt phải có được các kỹ năng nhận thức, kỹ năng quan hệ và kỹ năng công việc

Tất nhiên, không ai có thể hội tụ đủ tất cả các kỹ năng này, nhà lãnh đạo có thể có

kỹ năng này nhưng không có kỹ năng kia Vì vậy, họ cần phải có khả năng học tập liên tục và tự phát triển những kỹ năng mà mình còn khiếm khuyết, cũng như cần phải áp dụng một cách rất linh hoạt các kỹ năng trong công việc lãnh đạo của mình Có 10 kỹ năng cần thiết cho người lãnh đạo:

1 Kỹ năng nền tảng: Các kỹ năng nền tảng là điều kiện tiên quyết đối với các kỹ năng khác Việc thành tạo các kỹ năng nền tảng sẽ tạo ra chỗ đứng vững chắc, cần thiết, giúp bạn tạo nên những ảnh hưởng hơn, lãnh đạo hiểu quả hơn và đạt được những thành công

lớn hơn trong vai trò người lãnh đạo.Đối với các nhà lãnh đạo giỏi, nền tảng này chính là

sự nhận thức về bản thân, khả năng xây dựng các mối quan hệ và khả năng xác định rõ những kỳ vọng

2 Kỹ năng định hướng: Các nhà lãnh đạo xuất sắc “lập sơ đồ phạm vi hoạt động” để xác định nhu cầu lãnh đạo Họ vạch ra một phương hướng hành động để đáp ứng nhu cầu đó Không một nhà lãnh đạo nào có thể xác định được tất cả các nhu cầu và vạch ra được tất

cả các phương hướng hành động Vì thế, những người lãnh đạo, đặc biệt trong quy mô lớn toàn cầu, và những người chỉ huy, định hướng các nhóm và tổ chức lớn phải tự nhân rộng bản thân mình Họ sẽ phát triển những người khác trở thành lãnh đạo

3 Kỹ năng gây ảnh hưởng (truyền cảm hứng): Các nhà lãnh đạo xuất sắc thường tìm kiếm những cam kết tận tâm hơn là dựa vào mệnh lệnh và sự phục tùng Họ gây dựng lòng khát khao ủng hộ trong số những người đi theo họ hơn là ra lệnh cho cấp dưới tuân thủ các yêu cầu Họ khích lệ nhiều hơn là yêu cầu Ở bất kỳ cấp độ nào, những người đưa

ra một định hướng sẽ trở thành nhà lãnh đạo khi những người khác tự nguyện đi theo Họ gây ảnh hưởng lên người khác và lôi kéo họ đi theo một phương hướng hành động nhất định Họ tạo ra một môi trường mang tính động viên, khích lệ nhằm đầy mạnh và tăng cường các cam kết của người ủng hộ

4 Kỹ năng làm chủ tình thế: Khả năng tập trung và ưu tiên luôn luôn là yếu tố quan trọng

để thành công trong bất cứ lĩnh vực nào, nhưng ngày nay kiềm chế sự mất tập trung mà không đầu hàng những tiện lợi mà nó đem lại đang trở thành thách thức đáng kể đối với tất cả mọi người, kể cả những người kỷ luật nhất.Đừng mắc sai lầm Nếu bạn không thể tập trung, bạn không thể hoàn thành mọi việc Và nếu bạn không thể làm được thì người khác sẽ làm

5 Kỹ năng quản lý và lập kế hoạch: Đây là một kỹ năng không thể thiếu của nhà lãnh đạo Lãnh đạo là người xây dựng tầm nhìn chiến lược cho công ty, đồng thời cũng phải quản lý và lập kế hoạch cho các mục tiêu mà công ty cần đạt tới Có khả năng quản lý và

lập kế hoạch, thì nhà lãnh đạo mới có thể duy trì, phát triển và thay đổi được tầm nhìn chiến lược khi cần thiết

6 Kỹ năng giao quyền hiệu quả: Nhà lãnh đạo phải biết phát hiện nhân tài – người có khả năng bổ sung những khiếm khuyết của bạn thay vì biết cách khen ngợi mà hãy phân quyền và phân bổ công việc một cách hợp lý Bên cạnh đó, người lãnh đạo cần phải có chính sách đãi ngộ đặc biệt cho những con người giỏi, những người dám đặt những mục tiêu vô cùng thách thức và tìm cách để thực hiện nó Chỉ vậy mới khuyến khích nhân viên, giúp họ có động lực tốt hơn để phấn đấu, từ đó hiệu quả công việc chung cũng sẽ được nâng cao

7 Kỹ năng giao tiếp: Nhà lãnh đạo phải có một kỹ năng giao tiếp tốt bằng cả văn nói và văn viết, vì điều đó sẽ bộc lộ được khả năng nhiều mặt của bạn và có ảnh hưởng không nhỏ tới sự thành công của công ty Muốn thuyết phục được nhân viên tin mình, theo mình, nhà lãnh đạo phải biết cách truyền đạt thông tin Muốn thúc đẩy tinh thần làm việc của nhân viên, nhà lãnh đạo phải biết cách khuyến khích, động viên, hay muốn có các bản hợp đồng, nhà lãnh đạo cũng phải biết cách thương thuyết

8 Kỹ năng tương tác:

• Lắng nghe

Luôn quan tâm để lắng nghe ý kiến của người khác Tìm hiểu những vấn đề đang cản trở nhân viên của bạn làm việc hiệu quả và hăng hái Lắng nghe cẩn thận để hiểu hơn về cuộc sống, vấn đề cân bằng cuộc sống/công việc và khuyến khích các giải pháp của nhân viên

• Linh hoạt

Một nhà lãnh đạo giỏi không phải lúc nào cũng cần hoặc muốn mình phải đúng Hãy cởi

mở với những ý kiến khác, những ý tưởng và sáng tạo của người khác Nếu nhân viên của bạn cảm thấy thoải mái đưa ra những ý kiến và được tham gia vào việc phát triển và

áp dụng chúng, họ sẽ chủ động, tích cực tìm kiếm những cơ hội để đóng góp cho công ty

• Thông cảm

Chỉ ra sự đồng cảm và kiên nhẫn Luôn đối xử với đồng nghiệp và nhân viên lịch thiệp và tôn trọng, quan tâm tới từng cá nhân Nhớ, cách bạn tương tác với mọi người ảnh hưởng tới cách bạn nhận thức về một nhà lãnh đạo

9 Kỹ năng tạo động lực:

Khuyến khích mọi người

Một nhà lãnh đạo giỏi có khả năng truyền cảm hứng, động viên và tiếp thêm năng lượng cho nhân viên Là một người cố vấn Tập trung vào việc mang lại những điều tốt nhất cho mọi người, phát triển tài năng của họ và khuyến khích họ đưa ra sáng kiến và đánh giá

• Khen ngợi thành công

Nhanh chóng biểu dương Chúc mừng và cảm ơn một nhân viên về những đóng góp vào công việc sẽ giúp bạn giữ được lòng trung thành của họ Khi điều gì đó xảy ra, đừng bao giờ chỉ trích một nhân viên trước mọi người Hãy làm nó kín đáo và có tính xây dựng, trừ phi bạn đang có ý định sa thải họ

• Đứng phía sau nhân viên của bạn

Là một nhà lãnh đạo không có nghĩa mọi người sẽ theo bạn Bạn cần phải cho thấy rằng bạn đang đứng sau họ Hiểu được nhu cầu của nhân viên Cho dù đó là đào tạo nâng cao

kỹ năng, công nghệ mới hay sự thay đổi nhiệm vụ, sẵn sàng cung cấp cho họ Bạn sẽ có thể thành công, nhưng điều quan trọng là bạn hành động theo cách ủng hộ họ

Chỉ ra rằng bạn hiểu thử thách của họ, thậm chí cả khi bạn không có kinh nghiệm về công việc của họ Bạn sẽ có thể hiểu rõ mong muốn và làm những điều có ý nghĩa nếu bạn cập nhật và tiếp cận công việc và trách nhiệm của họ

10 Kỹ năng giải quyết vấn đề: Là người lãnh đạo giỏi bạn cũng cần phải có kỹ năng giải quyết vấn đề nhanh và chính xác Để làm được này, người lãnh đạo cần phải là người thật

sự công bằng và nhanh nhạy nắm bắt thời cơ thuận lợi để vấn đề được giải quyết tốt nhất Không chậm chạp nhưng cũng đừng quá vội vàng, nếu không chính bạn sẽ đẩy sự việc thêm phức tập và có thể khiến nhân viên hiểu nhầm bạn là người thiếu năng lực, không xứng đáng với vị trí lãnh đạo mà mọi người tin tưởng giao cho

2.2 Lãnh đạo lấy lòng người khác

Tại sao có nhiều người làm chuyên môn rất giỏi nhưng lại không thành công vị trí làm lãnh đạo Bởi vì họ không biết kỹ năng làm việc với con người, không biết thu hút nhân tâm.Ngạn ngữ Trung Quốc có câu “Chinh phục dược nhân tâm thì dời được Thái Sơn”, “Lấy TÂM để người ta bị thu phục, lấy TÀI để người ta kính phục, lấy TÌNH đề người ta cảm động, lấy Lý để người ta bị thuyết phục, lấy ÂN để người ta gắn bó, lấy LỢI để người ta biết ơn.”

Nhà lãnh đạo hãy động viên-khích lệ tinh thần, vật chất bằng tiền ( có giá trị thực, công bằng cho tất cả mọi người, đơn giản, biết trước…) Hãy biết tác động lực làm việc cho con người (tại sao công nhân lại mong hết giờ làm việc để về nhà hay tại sao họ thấy chán nản, lo lắng mong muốn có công việc khác ), hãy tìm hiếu nhu cầu của con người Theo nhu quy luật của tháp nhu cầu của Maslow

Với vai trò Lãnh đạo, việc “đạt được mục tiêu thông qua người khác” nhờ thực hiện những hoạt động sau:

- Làm rõ các mục tiêu phát triển của của doanh nghiệp và truyền đạt mục tiêu đó cho cấp dưới Giúp cho cấp dưới hiểu rõ mục tiêu chung và chỉ cho cấp dưới những mối quan hệ mật thiết giữa mục tiêu của tổ chức và mục tiêu của mỗi cá nhân, qua đó tạo động lực làm việc và mục tiêu phấn đấu cho cấp dưới

- Thừa nhận các nhu cầu của cấp dưới Chủ động tìm hiểu và nhạy cảm với các mong muốn của cấp dưới Tôn trọng các nhu cầu của cấp dưới và định hướng nhu cầu của cấp dưới một cách chủ động khi cần thiết

- Tạo điều kiện giúp cấp dưới thoả mãn mong muốn cá nhân thông qua việc đạt được mục tiêu đã đề ra của tổ chức Để làm được điều này cần phải tạo ra được các nhu cầu khác nhau cho cấp dưới và thưởng kịp thời cho các nỗ lực của cấp dưới Thừa nhận những sự đóng góp của cấp dưới trong việc đạt được mục tiêu chung

- Truyền cảm hứng làm việc cho cấp dưới và luôn tạo được nhu cầu thay đổi, nhu cầu phấn đấu cho cấp dưới thông qua các mục tiêu phát triển và đổi mới của tổ chức, của doanh nghiệp

- Đào tạo, kèm cặp và phát triển nhân viên dưới quyền Hướng dẫn nhân viên thực hiện công việc, hỗ trợ và tư vấn cho nhân viên hoàn thành công việc, giao quyền phù hợp để nhân viên làm việc, không làm thay nhân viên Cho nhân viên cơ hội để phát triển nghề nghiệp Xây dựng đội ngũ nhân viên dưới quyền tinh nhuệ và chuyên nghiệp

VẬY

Người lãnh đạo là người đứng đầu một tổ chức hay một tập thể có vai trò dẫn dắt, định hướng, chỉ đạo và xây dựng mối quan hệ giữa những thành viên trong cùng một tập thể cùng vận hành theo một hệ thống nhất định

Thật ra, trong mỗi chúng ta đều là nhà lãnh đạo Bạn có thể đang lãnh đạo một doanh nghiệp, lãnh đạo một tập thể, một lớp học hay lãnh đạo một nhóm bạn; lãnh đạo

gia đình và lãnh đạo chính bản thân mình (tự lãnh đạo) Người lãnh đạo giỏi là người có thể lãnh đạo được tốt bản thân mình

3 TỐ CHẤT CỦA LÃNH ĐẠO

Doanh nghiệp thành công không thể không nói đến yếu tố nhà lãnh đạo với những

tố chất cần thiết đó là có sự hiểu biết và ham học hỏi, có tầm nhìn và sự quyết đoán, dũng cảm và kiên trì

1 Sự hiểu biết và ham học hỏi: Ngoài những kiến thức cơ bản trong lĩnh vực hoạt động của mình, người lãnh đạo còn phải đọc nhiều và luôn có tinh thần học hỏi để không ngừng nâng cao kiến thức, nhận biết và cập nhật những thông tin và tri thức mới Điều này giúp cho nhà lãnh đạo có một vốn kiến thức sâu rộng vừa hoàn thiện bản thân lại vừa

có cái nhìn tổng thể để phát triển doanh nghiệp

2 Tầm nhìn và sự quyết đoán: Sự thành bại của doanh nghiệp phụ thuộc tài năng của nhà lãnh đạo bởi sự quyết đoán và tầm nhìn xa trông rộng của người lãnh đạo Nếu không có khả năng phán đoán tương lai thì sẽ rất khó để đưa ra tầm nhìn, chiến lược phát triển lâu dài của doanh nghiệp Bên cạnh đó, tính quyết đoán trong mọi công việc sẽ giúp cho họ

có những quyết định kịp thời và sáng suốt

3 Dũng cảm và kiên trì: Một nhà lãnh đạo tốt không bao giờ đầu hàng khó khăn, thất bại

mà quan trọng là họ biết đối mặt và dũng cảm vượt qua sự khó khăn, thất bại đó đồng thời để trải nghiệm thêm cho mình vốn tích lũy thiết thực về quản lý hay chiến lược kinh doanh Mọi thứ không phải lúc nào cũng dễ dàng và nhất là người đứng đầu nên biết chấp nhận thử thách và kiên trì, giữ vững ý chí cho đến khi nào thành công thì thôi Niềm hy vọng và lòng kiên trì, không ngại khó khăn là động lực lớn để phát triển doanh nghiệp

4 Đam mê: Một nhà lãnh đạo hiệu quả là người luôn khát khao làm điều gì đó tốt hơn, to tát hơn so với hiện tại Đó là người luôn mơ ước và muốn làm điều gì đó tốt hơn cho xã hội, hoặc chí ít là cho mình Nếu không có sự say mê, thì một nhà lãnh đạo sẽ không thể

có được những quyết định táo bạo và tâm huyết

5 Nhìn xa trông rộng: Tố chất này khác với niềm say mê song ở khía cạnh nào đó nó lại không tách biệt khỏi niềm say mê Nếu một người không quan tâm đến một đối tượng, một vấn đề, một hệ thống nào đó, thì người đó sẽ không chú tâm dành thời gian tìm hướng giải quyết Tuy nhiên, người lãnh đạo, ngoài niềm say mê, còn phải có tầm nhìn, cách nhìn nhận và những ý tưởng nhất định trước những thay đổi để từ đó vạch ra những biện pháp phù hợp