Động cơ Servo hay còn gọi là Bộ điều khiển Servo Servo Drive +Servo Motor được thiết kế cho những hệ thống hồi tiếp vòng kín có encoder,động cơ Servo có nhiều tính năng điều khiển chính
Trang 1ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
HỆ THỐNG MÔ HÌNH MÁY UỐN THẾP TỰ ĐỘNG
Trang 2CHƯƠNG 1 MỞ ĐẦU
1.1 Đặt vấn đề
Hiện nay ở trên thế giới, việc ứng dụng các công nghệ kỹ thuật điều khiển tựđộng hóa tiên tiến vào quá trình sản xuất là rất cần thiết và phổ biến trong nhiều lĩnhvực khác nhau như nông nghiệp, công nghiệp, xậy dựng, chăn nuôi…Đối với lĩnhvực xây dựng, ứng dụng công nghệ kỹ thuật điều khiển tự động hóa có tác dụng làmđẩy nhanh tiến độ công trình, nâng cao năng suất Trong việc sản xuất vật dụng giađình, sản phẩm được tạo ra có chất lượng và sô lượng đồng nhất hơn…
Ở nước ta, việc áp dụng công nghệ vào xây dựng cũng đang dần phổ biếnhơn và rộng rãi hơn Nhiều thiết bị, hệ thống máy móc được phát minh, được cảithiện sao cho phù hợp với môi trường làm việc tại Việt Nam Máy uốn thép, uốnống và uốn tấm là những máy móc cần thiết cho lĩnh vực xây dựng ngày nay, nhằmphục vụ cho các công trình, nhà ở Hơn nữa các máy móc được sản xuất trong vàngoài nước có giá thành tương đối cao Do dó, chúng tôi quyết định tìm hiểu và chếtạo hệ thống mô hình máy uốn thếp tự động nhằm cải thiện giá thành và chức năng
của chúng
Đồ án này sẽ trình bày quy trình, kết quả thiết kế và chế tạo hệ thống mô hình máyuốn thép tự động để uốn và truyền được kẽm kẽm có đường kính 4-5 ly thành hình
đa giác, hình tròn,
1.2 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn đề tài
Ở Việt Nam, trong các công trình xây dựng , việc uốn thép thường được sửdụng bằng sức người dẫn đến tốc độ tạo ra các khung thép thường chậm và mấtsức,năng suất kém Do đó cần có thiết bị có thể tăng năng suất việc uốn thép Hiệnnay, Việt Nam cũng đã có rất nhiều thiết bị đáp ứng được chức năng trên nhưng giá
thành tương đối cao và thường được sử dụng trong các công trình lớn
Vì lý do này, chúng tôi đã thực hiện một mô hình thu nhỏ để giải quyết các
vấn đề trên và để học tập:
Trang 31.3 Mục đích nghiên cứu đề tài
Đề tài triển khai nghiên cứu hướng tới những mục tiêu sau đây:
- Điều khiển được động cơ servo
- Tự động truyền dẫn kẽm , uốn kẽm
- Thiết kế, chế tạo và lắp ráp mô hình
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu phân tích lý thuyết: Thu thập tài liệu từ nguồn báo chí, tạp chí, từ
internet, sách có liên quan đến nội dung nghiên cứu,tìm hiểu
- Phương pháp thực nghiệm: Tiến hành thiết kế, chế tạo thử nghiệm, thử
nghiệm hoạt động và hoàn chỉnh thiết kế
1.5 Một số máy trên thế giới và Việt Nam
Hình 1-1 Máy uốn thép tự động của Trung Quốc
Trang 4Hình 1-2 Máy uốn thép tự động theo tiêu chuẩn quốc tế
Hình 1-3 Máy uốn thép do người Việt sản xuất chế tạo
Trang 5CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT
2.1 Sơ đồ khối
Hình 2-4 Sơ đồ khối hệ thống
2.2 Động cơ Servo AC.
2.2.1 Khái niệm động cơ servo là gì?
Động cơ Servo là cơ bắp chủ lực của hệ thống điều khiển chuyển động và điềukhiển chính xác Động cơ Servo hay còn gọi là Bộ điều khiển Servo (Servo Drive +Servo Motor) được thiết kế cho những hệ thống hồi tiếp vòng kín (có encoder),động cơ Servo có nhiều tính năng điều khiển chính xác vị trí, tốc độ, momen xoắnmang lại hiệu suất làm việc rất cao, khả năng vận hành mạnh mẽ, nhanh chóng và
hoạt động ổn định
Cảm biến
SCADA(HMI)PLC
Nguồn
Thiết bị chấphành
Trang 62.2.2 Động cơ servo hoại động như thế nào?
Động cơ servo được hình thành bởi những hệ thống hồi tiếp vòng kín Tín hiệuxung ra của động cơ được nối với một mạch điều khiển (driver) Khi động cơ chạythì vận tốc, vị trí và moment xoắn sẽ được hồi tiếp về mạch điều khiển này Khi đóbất kỳ lý do nào ngăn cản chuyển động quay trong của động cơ, cơ cấu hồi tiếp sẽnhận thấy tín hiệu encoder chưa đạt được vị trí mong muốn Mạch điều khiển tiếptục điều chỉnh sai lệch cho động cơ đạt được kết quả chính xác nhất Tín hiệu điều
khiển servoTín hiệu từ bộ điều khiển chuyển động gửi tới bộ điều khiển động cơ servo có
thể có nhiều dạng:
Hình 2-5: Tín hiệu điều khiển servo
- Điện áp một chiểu tương tự (ví dụ như từ -12VDC đến +12VDC)
Trang 7Hình 2-6 Mạch vòng điểu khiển động cơ servo
Tùy thuộc vào ứng dụng điều khiển mà ta lựa chọn mạch vòng điều khiển phùhợp Nhiều ứng dụng chỉ dùng mạch vòng dòng và tốc độ dùng cho điều khiển vậntốc Tuy nhiên nhiều ứng dụng cần cả ba mạch vòng điều khiển để điều khiển chính
xác vị trí
- Điều khiển vị trí (position Loop)
Vị trí ở đây được hiểu là vị trí góc tuyệt đối của trục động cơ servohoặc trong vài trường hợp là vị trí của thiết bị truyền động được nối với
trục động cơ servo
Khi động cơ servo quay từ đó sẽ thay đổi vị trí, bộ mã hóa xung quanhvòng quay của động cơ servo sẽ phản hồi vị trí thực tế của trục động cơtới bộ điều khiển động cơ servo hoặc có thể gửi tín hiệu trực tiếp tới bộ
điều khiển chuyển động
- Điều khiển tốc độ (Velocity Loop)Tốc độ ở đây được hiểu là vận tốc quay và chiều quay của trục động
cơ servo
Khi động cơ servo tăng hay giảm tốc, bộ mã hóa xung quanh vòngquay sẽ gửi vận tốc và chiều quay của động cơ tới bộ điều khiển động cơ
servo hoặc gửi trực tiếp tới bộ điều khiển chuyển động
Mạch vòng tốc độ sẽ so sánh tốc độ cài đặt ban đầu với tốc độ hiệntại; dựa vào sai số tốc độ và các thông số căn chỉnh của mạch vòng, bộđiều khiển động cơ sẽ tự động điều chỉnh vận tốc dao động quay giá trị
đặt
- Điều khiển Mômen xoắn (Current Loop)Mômen xoắn của động cơ Servo là lực được tạo ra từ chuyển động
quay của rotor động cơ
Mô men tạo ra tỷ lệ thuận với dòng điện hiệu dụng chạy trong cuộndây stator cả dộng cơ Dòng hiệu dụng càng cao, mô men sinh càng lớn
Trang 8Bộ điều khiển động cơ servo đo trị số dòng điện hiệu dụng chạy trongcuộn dây stator và dùng phản hồi này để tự động điều chỉnh dòng điệntrong động cơ theo thời gian thực sao cho có thể nhằm đáp ứng được yêu
cầu momen xoắn của ứng dụng
Điều khiển dòng điện đôi khi được hiểu là điều khiển momen xoắn
2.3 PLC (Programmable logic controller)
Hình 2-7 : PLC Siemens S7-1200 1214 DC/DC/DC
2.3.1 Định nghĩa PLC là gì?
PLC là từ viết tắt của từ Programmable Logic Controller (Bộ điều khiển Logic
có thể lập trình được) Khác với những bộ điều khiển thông thường chỉ có một thuậttoán điều khiển duy nhất và cố đinh PLC có thể thay đổi thuật toán điều khiển tùybiến do người sử dụng viết thông qua một ngôn ngữ lập trình khác Do vậy, linh
hoạt trong việc giải quyết tất cả các bài toán điều khiển
Trang 9Hiện nay có rất nhiều hãng PLC như Mitsubishi (Nhật Bản), Siemens (Đức),
Delta (Đài Loan), Omron (Nhật Bản), AB của Mỹ
Ngôn ngữ lập trình phổ biến nhất của PLC là LAD (Ladder logic - Dạng hìnhthang), FBD (Function Block Diagram - Khối chức năng), STL (Statement List -Liệt kê lệnh) Trong đó LAD là ngôn ngữ lập trình PLC đang được ưa chuộng nhất
2.3.2 Cấu trúc của PLC
Những thành phần chính trong hầu hết các PLC hiện nay:
- Bộ nhớ chương trình ROM,RAM
- Một bộ vi xử lý trung tâm CPU, có vai trò xử lý các thuật toán
- Các modul vào ra tín hiệu, tín hiệu analog, truyền thông
Hình 2-8 : Sơ đồ khối của PLC
Trang 102.3.4 Chuẩn truyền thông
Hỗ trợ nhiềuchuẩn truyền thông: PROFINET, PROFIBUS, MODBUS,
Trang 11số
Input/Outpu
True Cho phép điều khiển động cơ
1 Cho phép điều khiển vị trí
0 Dừng khẩn cấp( Tốc độ giảm
dần cho đến khi dừng hẳn)
2 Dừng với chế động jerk
True Động cơ servo hoạt động
False Động cơ servo không hoạt
động
Bảng 2-1 Thông số của hàm MC_Power
Trang 12b. Khối Hàm MC_MoveRelativeHàm MC_MoveRelative điều khiển servo chạy chuyển động tương
đối so với vị trí bắt đầu
Hình 2-10 Khối hàm MC_MoveRelative
Thông
số
Input/Outpu
Axis Input TO_PositioningAxis Servo cần điều khiển
Excute Input Bool Cho phép động cơ servo chạy
Done Ouput Bool Đã đạt được khoảng cách yêu cầu
Busy Output Bool Hàm MC_Excute đang hoạt động
Error Output Bool Hàm MC_MoveRelative đang lỗi
Trang 13Bảng 2-2 Thông số khối hàm MC_MoveRelative
c. Khối hàm MC_MoveJogKhối hàm MC_MoveJog dùng để điều khiển động cơ servo chạy theo chế độ
Jog
Hình 2-11 Khối hàm MC_MoveJog Bảng 2-3 Thông số khối hàm MC_MoveJog
Thông
số
Input/Outpu
Axis Input TO_PositioningAxis Servo cần điều khiển
JogForwad Input Bool Cho phép động cơ servo chạy theo
InVelocity Ouput Bool Đã đạt được khoảng cách yêu cầu
Trang 14bị càng giảm đi Khi biên độ của trường điện từ đó giảm đến mức độ nào đó, cảmbiến sẽ kích hoạt và hiển thị nó đã phát hiện được mục tiêu Trường điện từ củacảm biến từ khác nhau theo biên dạng và kích thước, phụ thuộc vào đường kính và
cảm biến đó có được bọc giáp hay không được bọc
Hình 2-12 Cấu tạo của cảm biến từ
Trang 15CHƯƠNG 3 THIẾT KẾ MÔ HÌNH UỐN THÉP TỰ ĐỘNG
3.1 Phân tích và lựa chọn các phương án thiết kế
3.1.1 Chọn lựa động cơ
3.1.1.1 Những yêu cầu trong mô hình máy uốn thép tự động
- Động cơ sử dụng phải đủ công suất, moment xoắn để truyền và uốn kẽm
- Kẽm được truyền vào phải chính xác về độ dài, góc uốn phải chính xác
3.1.1.2 Phân tích các loại động cơ hiện nay
Hiện nay, trên thị trường Việt Nam có nhiều loại động cơ, mỗi loại động cơđều có đặc điểm và tính chất riêng của, nhưng ta có thể chia thành 3 loại chính sau
đây:
a) Động cơ thường
Hình 3-13 Động cơ thường
Động cơ thường có ưu nhược điểm sau đây
- Ưu điểm: Công suất cao, moment xoắn lớn
- Nhược điểm:
+ Nếu muốn điều khiển được vận tốc quay phải sự dụng thêm biến tầng vì
vậy chi phí tăng
+ Muốn đo được chính xác vị trí quay được phải sự dụng thêm encoder
b) Động cơ bước
Trang 16bước gây sai lệch trong điều khiển.
+Đông cơ bước sẽ gây ra nhiều nhiễu và rung động hơn động cơ servo.+ Động cơ bước không thích hợp cho các ứng dụng cần tốc độ cao
+ Điều khiển vòng hở (không có encoder)
c) Động cơ servo
Trang 17cơ bước+ Khi dừng lại, động cơ servo sẽ có hiện tượng là thường dao động tại vị trí
Trang 18Động cơ Servo là cơ bắp chính của một hệ thống điều khiển chuyển động.Chúng sẽ cung cấp đủ lực cần thiết để di chuyển các thiết bị theo yêu cầu củaứng dụng Động cơ Servo hay còn được gọi là Bộ điều khiển Servo (ServoDrive + Servo Motor) được thiết kế cho những hệ thống hồi tiếp vòng kín –
có encoder, động cơ Servo có nhiều tính năng điều khiển chính xác vị trí, tốc
độ, lực căng mang lại hiệu suất làm việc cao, khả năng vận hành mạnh mẽ,
hoạt động ổn định
Dựa vào những yêu cầu trên và đặc tính của động cơ servo ta chọn động cơservo công suất 100W có gắn thêm hộp số để gia tăng moment Lý do chọnđộng cơ có công suất trên là vì do chi phí thấp và mô hình nhỏ
Vật liệu uốn là kẽm từ 3mm-5mm
Trang 193.2 Lựa chọn bộ điều khiển
Trong mô hình này sự dụng bộ điều khiển là PLC S7-1200 do hãng Siemenscủa Đức sản xuất Tín hiệu của cảm biến từ sẽ được đưa vào ngõ vào của PLC và tínhiệu xử lý sẽ đưa ra là các tín hiệu xung để điều khiển vị trí servo và các tín hiệu
ngõ ra để cung cấp điện cho cơ cấu chấp hành như van điện
Ngoài ra mô hình này còn được điều khiển bằng hệ thống SCADA(HMI)
Hình 3-16 Sơ đồ điều khiển qua PLC và SCADA
3.3 Các chế độ điều khiển
Qua phân tích các đặc tính của servo, phương án thiết kế và nguyên lí hoạt
động của mô hình thì mô hình có 2 chế đọ điều khiển
+ Chế độ điều khiển tự động+ Chế độ điều khiển bằng tay
3.3.1 Chế độ điều khiển tự động
Mô hình được điều khiển thông qua SCADA(HMI), từ SCADA(HMI) tachọn các thông số của hình muốn uốn rồi nhấn START để bắt đầu qui trình uốn
Trang 20Servo truyền Done Cảm biến Home Servo Uốn Done Servo truyền Done
Start Chọn thông số
N1=30 Servo truyền
đi tới +
=α1 Servo uốn quay thuận + Servo truyền
đi tới
-Servo uốn quay thuận - Servo uốn quay ngược +
N2=N Servo truyền
đi tới + Servo uốn quay ngược -
=-180 Servo uốn quay thuận + Servo truyền
đi tới M=2
-Ví dụ: Uốn thành hình vuông
Hình 3-17 Lưu đồ giải thuật Grafet uốn hình vuông
Trang 213.3.2 Chế độ điều khiển bằng tay
Được thực hiện thông qua các nút nhấn trên SCADA, HMI như là đi tới, đi
lùi, quay thuận chiều kim quay ngược chiều kim
3.4 Công việc tính toán thiết kế
3.4.1 Thiết kế mô hình
3.4.1.1 Tông quan mô hình
Mô hình máy uốn thép gồm thành phần chính như sau:
Trang 22Æ Một miếng bass để giữ bạc đạn bạc đạn
Æ Hai miếng bass để cố định bạc đạn với khung
Æ Một bạc đạn đỡ chặna) Nguyên lí hoạt động của bộ truyền
Bộ truyền có chức năng truyền kẽm đi vào và làm thẳng kẽm lạimột phần Động cơ servo quay sẽ làm quay con lăn gắn với động cơđồng thời làm con lăn ở trên quay theo sẽ làm kẽm được truyền vào.Ngoài ra có thể tăng đưa con lăn ở trên để giảm hoặc tăng độ ép chặn
của hai con lăn đối với kẽmb) Kích thước chi tiết từng thiết bị
• Con lăn
Trang 23Hình 3-20 Kích thước chi tiết con lăn cho bộ truyền
• Trục để nối con lăn với bạc đạn
Hình 3-21 Kích thước chi tiết trục nối
• Bass 1
Hình 3-22 Kích thước chi tiết bass 1
• Bass 2
Trang 24Hình 3-23 Kích thước chi tiết bass2
• Thông số bạc đạn
Hình 3-24 Kích thước bạc đạn
T=8 mmOD=26mmId=10mm
3.4.1.3 Bộ định hướng
Bộ định hướng bao gồm
Æ Sáu con lăn
Æ Sáu trục con lăn
Æ Sáu miếng bass để giữ bạc đạn
Æ Chín miếng bass để cố định bạc đạn với khung
Æ 6 bạc đạn đỡ chặn
a) Nguyên lí hoạt động
Trang 25Khi kẽm được truyền vào trong bộ định hướng sẽ định hướng kẽm đitheo 1 đường thẳng để tránh trường hợp kẽm đi lệch sẽ gây ra hiện tượng
Æ Một trục để nối bánh răng lớn với bạc đạn
Æ Một miếng bass để giữ bạc đạn bạc đạn
Æ Một miếng bass để cố định bạc đạn với khunga) Nguyên lí hoạt động của bộ uốn
Khi kẽm được truyền vào được một chiều dài theo yêu cầu thì bộ uốn sẽquay một góc được lập trình để uốn kẽm khi đã quay xong thì quay
ngược trở lại vị trí được lập trình là gốc
Trang 26Hình 3-26 Kích thước bánh răng lớn
• Bánh răng bé
Hình 3-27 Kích thước bánh răng
Trang 27• Trục nối bánh răng lớn
Hình 3-28 Kích thước trục nối bánh răng lớn
• Bass 1
Trang 28Hình 3-29 Kích thước bass cho bộ uốn
• Bass 2
Hình 3-30 Kích thước bass 2 cho bộ uốn
3.4.2 Tính toán moment cho động cơ
Do động cơ servo sự dụng trong đề tài này có moment nhỏ không đủ để cóthể truyền kẽm hay uốn kẽm cho nên phải sự dụng thêm hộp số để gia tăng moment.Đối với việc uốn kẽm ngoài việc sự dụng hộp số còn phải sự dụng thêm một bánhrăng lớn nối với bánh nhỏ để tăng thêm tỉ lệ truyền từ đó tăng moment xoắn
Æ Hộp số là:
Trang 29Hình 3-31 Hộp s
3.5 Thiết kế mạch điện
3.5.1 Thiết bị sử dụng Bảng 3-4 Cảm biến sử dụng
Trang 304 Q0.3 Điều khiển hướng động cơ servo truyền
Trang 31Cảm biến từ 0VDC
Ngõ vào PLC
Ngõ ra
24VDC
24VDC
Servo 1 Pin 5Servo 1 Pin 3 Servo 2 Pin 5Servo 2
c) Sơ đồ đấu nối PLC
Trang 32Hình 3-32 Sơ đồ đầu dây PLC
Trang 333.5.3 Thiết kế mạch động lực
Mạch động lực động lực của động cơ ta đầu như hình sau
Hình 3-33 Sơ đồ cung cấp điện cho driver và động cơ servo
Trang 34CHƯƠNG 4 CHẾ TẠO LẮP RẮP CÀI ĐẶT, CHẠY THỬ NGHIỆM, KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ VÀ ĐIỀU CHỈNH HỆ
THỐNG4.1 Chế tạo các bộ phận
4.1.1 Thiết kế thi công phần điện
4.1.1.1 Động cơ servo uốn và truyền kẽm
4.1.1.2 Cảm biến từ
Hình 4-34 Cảm biến từ autonic
Cảm biến từ trường dùng để xác định vị trí gốc của bộ uốn
Hình 4-35 Vị trí gắn cảm biến từ
Trang 354.1.1.3 Driver cho động cơ servo
Hình 4-36 Driver động cơ servo
Sơ đồ dây điều khiển
Hình 4-37 Sơ đồ dấu dây điều khiển
Những chân được dùng để điều khiển vị trí trong động cơ servo
Chân1 3,4,5,6,7,10,41,42,33,8,9,29Chân 3,4 : chân nhận xung phát ra
Trang 36Chân 5.6 : nhận tín hiệu điều khiển hướng quay động cơ servo
Chân 7: Nguồn dương ( 24VDC)Chân 41 : Nguồn âm (0VDC)Chân 29 : Servo onChân 8,9 : cho phép động cơ servo quay thuận quay nghịch
Chân 33 : cho phép nhận tín hiệu phát xung ra
Thiết lập cho driver servo Panasonic
Để điều khiển vị trí của servo ta cần thiết lập các thông số sau đây như sau
=> Nhấn nút Set => sau đó giữ nút tầm 5s => màn hình sẽ
hiện thi như sau đây , có hai truyền hợp
Trang 374.1.2 Cách cấu hình động cơ servo trên TIA Portal
B1 Ta thêm 1 object ở phần “Technology objects”
B2 Chọn Motion control => chọn TO_PositioningAxis => Đặt tên ta muốn => bấm
OK