Sự khác biệt giữa tư pháp Anh và Mỹ.

Sự khác biệt giữa tư phápAnh và Mỹ. Hà Nội, 2019 MỤC LỤC MỞ ĐẦU 3 Chương 1. Mô hình tổ chức bộ máy tư pháp tại Anh và Mỹ 4 1.1. Sơ đồ mô hình tổ chức hệ thống tư pháp tại Anh 4 1.2. Sơ đồ tổ chức hệ thống tư pháp tại Mỹ 5 Chương 2. Sự khác biệt giữa tư pháp Anh và Mỹ 6 2.1. Những điểm tương đồng trong tổ chức hệ thống tư pháp tại Anh và Mỹ 6 2.2. Những điểm khác biệt trong tổ chức hệ thống tư pháp tại Anh và Mỹ 7 2.3. Nguyên nhân dẫn đến sự khác nhau giữa tư pháp Anh và Mỹ 11 Chương 3. Thực tiễn xét xử ở Anh và Mỹ 12 3.1. Điểm tương đồng 12 3.2. Điểm khác biệt 12 3.2.1. Tố tụng dân sự 12 3.2.2. Tố tụng hình sự 13 3.3.3. Án lệ 14 3.3.4. Bổ nhiệm thẩm phán 15 KẾT LUẬN 16 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

Sự khác biệt giữa tư phápAnh và Mỹ.

Hà Nội, 2019

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

Chương 1 Mô hình tổ chức bộ máy tư pháp tại Anh và Mỹ 4

1.1 Sơ đồ mô hình tổ chức hệ thống tư pháp tại Anh 4

1.2 Sơ đồ tổ chức hệ thống tư pháp tại Mỹ 5

Chương 2 Sự khác biệt giữa tư pháp Anh và Mỹ 6

2.1 Những điểm tương đồng trong tổ chức hệ thống tư pháp tại Anh và Mỹ 6

2.2 Những điểm khác biệt trong tổ chức hệ thống tư pháp tại Anh và Mỹ 7

2.3 Nguyên nhân dẫn đến sự khác nhau giữa tư pháp Anh và Mỹ 11

Chương 3 Thực tiễn xét xử ở Anh và Mỹ 12

3.1 Điểm tương đồng 12

3.2 Điểm khác biệt 12

3.2.1 Tố tụng dân sự 12

3.2.2 Tố tụng hình sự 13

3.3.3 Án lệ 14

3.3.4 Bổ nhiệm thẩm phán 15 KẾT LUẬN 16 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

MỞ ĐẦU

Trong bối cảnh hội nhập toàn cầu, các quốc gia tích cực đẩy mạnh hội nhập

và toàn cầu hóa, nhu cầu nắm bắt, hiểu biết về pháp luật các quốc gia trên thế giới ngày càng trở nên cần thiết và mang tính thiết thực cao trong cuộc sống Việc nắm bắt rõ pháp luật các quốc gia trên thế giới cùng sự dối chiếu so sánh với pháp luật quốc gia mình sẽ tạo điều kiện mở rộng giao lưu quốc tế về mọi mặt Đồng thời, giúp chúng ta có một cái nhìn sâu, rộng, bao quát toàn bộ hệ thống pháp luật trên thế giới

Trên thế giới, Anh và Mỹ có hệ thống pháp luật được coi là tiến bộ, dân chủ nhất trên thế giới, cùng chịu ảnh hưởng của dòng họ pháp luật common law song

hệ thống pháp luật của hai quốc gia này vẫn có những điểm khác nhau cơ bản vì nhiều lí do chủ quan và khách quan khác nhau Vì vậy, việc nghiên cứu về hệ thống tư pháp của 2 nước này là cần thiết nên sinh viên đã quyết định chọn đề tài

“Sự khác biệt giữa pháp luật Anh và pháp luật Mỹ” để nghiên cứu và làm rõ vấn

đề

Chương 1 Mô hình tổ chức bộ máy tư pháp tại Anh và Mỹ

1.1 Sơ đồ mô hình tổ chức hệ thống tư pháp tại Anh

Sơ đồ tổ chức bộ máy tư pháp tại Anh

Trước năm 2005, cấp xét xử cao nhất của Anh gồm 2 cơ quan tồn tại xong xong: Hội đồng cơ mật và Ủy ban Phúc thẩm của Thượng Nghị Viện Sau luật cải tổ Hiến pháp 2005, cấp xét xử cao nhất của Anh chỉ là một cơ quan duy nhât: Tòa án tối cao Vương quốc Anh ( Sự kết hợp về thẩm quyền của cả Uỷ ban phúc thẩm Thượng Nghị Viện và Ủy ban tư pháp của Hội đồng cơ mật)

Tòa phúc thẩm

( Court of Appeal) Tòa dân sự chuyên trách

( Civil Division)

Tòa hình sự chuyên trách ( Criminal Division)

Tòa án cấp cao

Tòa đại pháp chuyên trách Tòa gia đình Tòa nữ hoàng

( Chancery Division) ( Family Division) ( Queen's Bench Division)

TÒA HÌNH SỰ TRUNG ƯƠNG

1.2 Sơ đồ tổ chức hệ thống tư pháp tại Mỹ

Sơ đồ bộ máy tư pháp Mỹ

TÒA ÁN TỐI CAO

Tòa án phúc thẩm liên

bang

Tòa án phúc thẩm liên

Tòa án khiếu kiện liên bang Tòa án tối cao của bang

Tòa án thương mại quốc tế Tòa án quận liên bang

Tòa án phúc thẩm của bang

Tòa án sơ thẩm của bang

Chương 2 Sự khác biệt giữa tư pháp Anh và Mỹ 2.1 Những điểm tương đồng trong tổ chức hệ thống tư pháp tại Anh và Mỹ

Giữa hai hệ thống tư pháp Anh và Mỹ tuy có nhiều điểm khác biệt nhưng cũng có một vài điểm tương đồng như sau:

- Cả hai hệ thống tòa án đều được tổ chức theo cấp xét xử

- Các tòa án không có sự phân chia rõ ràng về luật công, luật tư Mỹ không phân chia tòa án Hìn sự và dân sự, Anh có sự phân chia nhưng không rõ ràng

- Các quyết định của các tòa án cấp trên có giá trị ràng buộc tòa án cấp dưới

- Thẩm phán ở các tòa án tối cao đề được chọn từ các luật sư tranh tụng có nhiều kinh nghiệm

Nguyên nhân của hai hệ thống tòa án tại Anh và Mỹ có những điểm tương đồng như trên là do:

- Do điều kiện lịch sử: Từ thế kỷ XIV, XV châu Mỹ bị các nước châu

Âu xâm lược, trong đó Anh đã thiết lập13 cùng thuộc địa (13 bang thuộc địa) ở Mỹ, do vậy, sự hiện diện của pháp luật Anh đã xuất hiện trên đất Mỹ

- Do tình hình kinh tế - xã hội: với sự hoạt động của các luật sư Anh , sách luật của Anh cũng dần phổ biến hơn ở Mỹ Do vậy, sau khi Mỹ giành được độc lập, những tư tưởng và trường phái ủng hộ theo hệ thống pháp luật Anh vẫn phổ biến và không thể dứt bỏ hoàn toàn trên đất Mỹ

- Xuất phát từ quan niệm của những nước theo hệ thống Common Law, thẩm phán chỉ đóng vai trò trọng tài trong các tranh chấp xét

xử, mọi vụ việc tranh chấp đều được mang đến Tòa án với mô hình

tranh tụng Tòa chỉ ngồi nghe bên nào nói có lý hơn, không quan trọng nội dung của vụ việc cần xét xử liên quan đến hình sự hay hôn nhân gia đình hay đất đai,… Do đó, Tòa án thường không cần sự phân định theo ngành, lĩnh vực

2.2 Những điểm khác biệt trong tổ chức hệ thống tư pháp tại Anh và Mỹ

Tòa cấp cơ

sở

Là cấp thấp nhất trong hệ thống toà án, bao gồm:

+ Tòa Pháp quan: chủ yếu xét xử về lĩnh vực hình sự

+ Tòa địa hạt: chủ yếu xét xử

về lĩnh vực dân sự

Tòa án quận xét xử những vụ liên quan tới luật liên bang:

Tòa án quận không xét xử những vụ liên quan tới luật của bang, trừ khi:

+ vụ việc có các bên đương sự là người của nhiều hơn 1 bang

+ một trong các đương sự là người nước ngoài

+ giá trị tranh trấp lên tới 75 000$

Tòa sơ thẩm là cấp thấp nhất trong hệ thống tòa án

Có thẩm quyền chung (xử lý tất cả

vụ việc)

Tòa án cấp

phúc thẩm

(Tòa án cấp

trên)

Gồm 3 bộ phận hợp thành:

* Toà án cấp cao (bao gồm 3 tòa chuyên trách)

-Tòa nữ hoàng:

Tòa án phúc thẩm liên bang có chức năng:

+ xem xét lại các

Toà án Phúc thẩm trung gian có nhiệm vụ giảm bớt khối lượng công

+) Sơ thẩm đối với 1 số vụ

việc

+) phúc thẩm kháng cáo của

3 Tòa cấp dưới và Tòa hình

sự trung ương (tòa cùng cấp)

-Tòa Đại pháp quan:

+) Xét xử sơ thẩm 1 số vụ

việc dân sự về kinh tế

+) Không xét xử phúc thẩm

-Tòa Gia đình:

+) Giải quyết những vụ án về

li dị, nuôi con, tài sản, điều

trị bệnh

+) Xét xử phúc thẩm kháng

cáo của tòa Gia đình cấp

dưới

*Tòa hình sự trung ương:

-Sơ thẩm vụ hình sự nghiêm

trọng

-Xét xử phúc thẩm kháng cáo

của Tòa pháp quan

+Tòa phúc thẩm, bao gồm 2

tòa chuyên trách:

+) Tòa hình sự chuyên trách:

xét xử kháng cáo Tòa hình sự

trung ương

+) Tòa dân sự chuyên trách:

vụ việc, thường là

từ các Toà án quận

+ xem xét lại quyết định của một số cơ quan hành chính liên bang

việc của Toà tối cao của bang Toà án Phúc thẩm bang chịu trách nhiệm trên phạm vi toàn bang

phúc thẩm vụ việc đã được xét xử bởi Tòa cấp cao và các Tòa địa phương liên quan đến dân sự

Tòa án tối

cao

Là cấp xét xử cuối cùng

Có thẩm quyền xét xử phúc thẩm những bản án liên quan rộng rãi đến lợi ích công cộng

Là cấp xét xử cuối cùng, có quyền lực tối cao trong hệ thống tư pháp Liên bang

+ chủ yếu xử phúc thẩm những vụ đã được xử bởi tòa phúc thẩm của bang

+ Tòa tối cao liên bang không có quyền bãi bỏ phán quyết của Tòa tối cao tiểu bang, trừ khi điều khoản luật, HP tiểu bang được áp dụng trái với HP liên bang

Cơ cấu tổ

chức

- Hệ thống tòa án đơn nhất

- Có sự phân định theo lĩnh vực xét xử (hình sự - dân sự)

ở Tòa cấp thấp nhất

- Có sự phân chia thẩm quyền xét xử theo lĩnh vực giữa các Tòa chuyên trách ở các cấp cao hơn

- Hệ thống tòa án kép: Liên bang + Tiểu bang

- Không có sự phân định, phân chia thẩm quyền xét xử theo ngành, lĩnh vực

- Sự xuất hiện của Tòa nữ hoàng với chức năng giám sát tất cả những Tòa án cấp dưới và các cơ quan của chính phủ

- Cho phép khiếu kiện vượt cấp xét xử

Chế độ bổ

nhiệm thẩm

phán

-Ủy ban bổ nhiệm thẩm phán lựa chọn và đề xuất ứng cử viên

- Đại phán quan chỉ có quyền thông qua hoặc bác bỏ

- Thẩm phán tòa án cấp cao được bổ nhiệm từ luật sư tranh tụng

- Thẩm phán tòa án địa hạt

có thể chọn ra từ luật sư tranh tụng hoặc luật sư tư vấn

- Trong tòa án tối cao Vương quốc Anh, Có 12 thẩm phán trong đó có 1 chánh án và 1 phó chánh án,

do nữ Hòang bổ nhiệm

Thẩm phán liên bang được Tổng thống bổ nhiệm và Quốc hội phê chuẩn

- Thẩm phán tòa

án tối cao liên bang bao gồm 9 thẩm phán có nhiệm kì suốt đời

Thẩm phán tiểu bang đôi khi được tuyển cử với nhiệm

kì cố định còn lại

đa số đều được bổ nhiệm

Vai trò của Không có cơ chế bảo hiến cụ Do có cơ chế bảo hiến phi tập trung nên

Thẩm phán

trong Bảo

hiến

thể, chỉ có chủ nghĩa bảo hiến Tức là bảo hiến được thể hiện khi có đơn kiện một văn bản, hành vi trái với với những nguyên tắc của HP bất thành văn thì Tòa mới có quyền xét xử

-Thụ động hơn

trong quá trình xét xử có quyền xem xét tính hợp hiến của các đạo luật có liên quan và có quyền tuyên bố quy định đó

là vi hiến, đồng thời từ chối không áp dụng quy định đó

- Chủ động hơn

2.3 Nguyên nhân dẫn đến sự khác nhau giữa tư pháp Anh và Mỹ

Cơ cấu tổ chức nhà nước, cấu trúc nhà nước: Ở Anh là nhà nước đơn nhất

còn Mỹ là nhà nước liên bang nên có sự khác nhau đó nhằm đảm bảo quyền tự chủ của mỗi tiểu bang, những công dân ở tiểu bang khác hay công dân nước ngoài

sẽ được đối xử công bằng trong vụ tranh chấp với các công dân của tiểu bang đó

Do điều kiện lịch sử , kinh tế - xã hội: 2 nước theo đuổi 2 mô hình, cấu trúc

nhà nước khác nhau nên phải có hệ thống tư pháp phù hợp thích ứng với 2 mô hình đó

Do lịch sử hình thành tòa án cũng như thủ tục tổ tụng tại 2 nước

Chương 3 Thực tiễn xét xử ở Anh và Mỹ 3.1 Điểm tương đồng

Phương pháp tố tụng được sử dụng trong toàn bộ quá trình giải quyết vụ án

là phương pháp đối tụng Tranh tụng tại phiên tòa được thể hiện:

+ Công tố và luật sư đóng vai trò chính yếu và chủ động trong quá trình tranh tụng và kết quả là người thẩm phán trong quá trình tố tụng chỉ đóng vai trò thụ động của một trọng tài hơn là người chủ động đi tìm hiểu sự thật

+ Coi trọng vấn đề các quy tắc về chứng cứ

+ Có sự tham gia của bồi thẩm đoàn

Chức năng của tòa án: xét xử vào tạo ra pháp luật (giải thích và tạo ra án lệ)

3.2 Điểm khác biệt

3.2.1 Tố tụng dân sự

- Giai đoạn tiền xét xử:

+ Ở Mỹ: các bên phải tìm hiểu một số điểm như trao đổi chứng cứ và nhận định từ các bên tranh chấp dựa trên những gì mà họ dự kiến tranh luận trong phiên tòa, suy nghĩ xem có nên tiếp tục giải quyết vụ việc hay

từ bỏ vụ kiện, có thể đề xuất nhằm bỏ bớt hoặc thêm vào những tình tiết pháp lý và thực tiễn trước khi xét xử

+ Ở Anh: không có điều trên

- Giai đoạn xét xử:

+ Ở Mỹ: Trong quá trình xét xử, các đương sự có quyền gửi nhiều đề xuất tới tòa để yêu cầu tòa án hành động vì quyền và lợi ích của mình hoặc mong muốn sớm kết thúc phiên tòa

+ Ở Anh: coi giai đoạn xét xử là cơ hội để luật sư nhận thức bản chất vụ việc và đáp ứng nhu cầu giải quyết vụ việc trước tòa Do ở Anh có sự phân chia giữa luật sư tranh tụng và luật sư tư vấn

- Rút đơn kiện:

+ Ở Mỹ: Kể từ khi đệ đơn lên tòa cho tới trước khi tòa ra phán quyết, nguyên đơn có thể rút đơn kiện để kết thúc vụ kiện hoặc bị đơn có thể đồng

ý giải quyết bằng một quyết định đàm phán và nguyên đơn sẽ rút đơn kiện

để giải quyết bằng đàm phán

+ Ở Anh: Cơ quan tài phán chịu trách nhiệm giải quyết từng lĩnh vực chuyên biệt được thành lập ở Anh vì lý do bản chất phiên tòa xét xử ở Anh

là tố tụng xét hỏi và không ngắt quãng nên không có thời gian để thẩm phán nghiên cứu những vấn đề phức tạp

- Sự tham gia của cơ quan điều tra vào quy trình tố tụng ở Anh nhiều hơn

Mỹ với lý do các vụ án ngày càng phức tạp

3.2.2 Tố tụng hình sự

- So với Mỹ, quyền khởi tố ở Anh phân tán hơn vì nó không chỉ dành riêng cho nhà nước mà còn dành cho bất cứ ai => thủ tục tư tố

- Thủ tục tố tụng hình sự được áp dụng ở các tòa án khác nhau rất nhiều và phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội:

+ Đối với những tội ít nghiêm trọng có thể phạm nhân chỉ cần trả tiền phạt thông qua đường bưu điện, với một lời xác nhận của tòa về việc phạm nhân đã thực hiện yêu cầu nộp phạt do hành vi sai trái

+ Tội nghiêm trọng, bị cáo bị triệu ra tòa đại pháp quan và xử mà không

có bồi thẩm đoàn

+ Tội nghiêm trọng hơn nữa, bồi thẩm đoàn sẽ được triệu tập tham dự phiên tòa

+ Mỹ không có điều này, kết thúc giai đoạn tìm hiểu, sự tham gia của bồi thẩm do các bên quyết định hoặc tuân theo luật Theo hiến pháp Mỹ,

ai cũng phải được xét xử theo thủ tục tố tụng luật định Thủ tục tố tụng luật định theo Hiến pháp Mỹ bao gồm cả quyền của bị cáo được xét xử với sự có mặt của bồi thẩm đoàn

3.3.3 Án lệ

Vai trò của nguyên tắc stare decicis ở mỗi nước là không giống nhau và dường như nguyên tắc này được áp dụng ở Anh khắt khe hơn Ở Mỹ tiền lệ pháp được tất cả các tòa án trích dẫn rất thường xuyên nhưng trong bản án cũng dành rất nhiều chỗ cho quan điểm của thẩm phán về chính sách chung

Thẩm phán Mỹ đề cập nhiều hơn tới hệ quả thực tiễn của một phán quyết

và liệu những hệ quả này có phù hợp với nhu cầu chính sách hơn là với sự kiên định của người thẩm phán trong việc xem xét vụ việc trong mối quan hệ với tiền

lệ pháp

Nguyên nhân:

- Người Mỹ thiếu tin tưởng vào tiền lệ pháp có nguồn gốc từ Anh

- Sự thay đổi của knh tế - xã hội tác động tới các phán quyết

- Cấu trúc hệ thống tòa án: bất cứ vấn đề nào được đưa ra giải quyết ở một bang cũng có thể có vô số tiền lệ pháp ở bang khác, có thể dẫn tới tình trạng ngược nhau do các bang có quan điểm khác nhau

3.3.4 Bổ nhiệm thẩm phán

- Ở Anh: từ luật sư tranh tụng

- Ở Mỹ: có đôi khi từ các giáo sư luật

KẾT LUẬN

Qua nội dung vừa tìm hiểu ở trên, sinh viên thấy hệ thống tư pháp ở 2 nước Anh và Mỹ có nhiều điểm khác biệt mặc dù cùng theo dòng họ pháp luật common law Có sự khác nhau nhau vì 2 nước có điều kiện lịch sử, kinh tế - xã hội là hoàn toàn khác nhau Cùng với đó là cấu trúc nhà nước, mô hình chính trị của 2 nước khác nhau nên cần có những điểm thay đổi, phát triển để phù hợp với điều kiện phát triển của từng quốc gia nói trên

Qua đây, sinh viên cũng có cái nhìn đúng đắn hơn, sâu rộng hơn về hệ thống tư pháp của 2 cường quốc lớn trên thế giới cùng thực tiễn áp dụng ở 2 nước này trong bối cảnh quốc tế hiện nay

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

• Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật so sánh, Nxb Công an nhân dân,

Hà Nội 2008

• Luật Dương Gia: Sự hình thành common law ở nước Anh 11/08/2015

https://luatduonggia.vn/nhung-khac-biet-trong-su-hinh-thanh-va-phat-trien-cua-he-thong-common-law-o-anh-va-my

• Nguyễn Đức Lam – thế giới luật: án lệ ở Úc; lịch sử, khái niệm, cơ chế và nguyên tắc thực hiện http://thegioiluat.vn/bai-viet-hoc-thuat/an-le-o-anh-quoc-lich-su-khai-niem-nguyen-tac-va-co-che-thuc-hien-29/

• Nguyên tắc áp dụng án lệ tại Anh https://luatnb.com/nguyen-tac-ap-dung-an-le-tai-anh/

• Luật thành văn và án lệ ở Anh và Mỹ https://thegioiluat.vn/bai-viet-hoc-thuat/Tieu-luan-Luat-so-sanh -Luat-thanh-van-va-an-le-o-Anh-va-My-9324/