ĐỀ CƯƠNG ĐỒ ÁN TN - NGUYỄN THÀNH GIÁO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘIKHOA MÔI TRƯỜNG ĐỂ CƯƠNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HIỆU QUẢ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT TẠI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA MÔI TRƯỜNG

ĐỂ CƯƠNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HIỆU QUẢ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT

TẠI HUYỆN THUẬN THÀNH TỈNH BẮC NINH

Họ và tên sinh viên :Nguyễn Thành Giáo

Giảng viên hướng dẫn :PGS.TS Vũ Thanh Ca

Cơ quan công tác :Trường đại học TN&MT Hà Nội

Hà Nội, tháng 03 năm 2019

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

KHOA MÔI TRƯỜNG

ĐỂ CƯƠNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

NGHIÊN CỨU, ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HIỆU QUẢ CHẤT THẢI RẮN SINH HOẠT

TẠI HUYỆN THUẬN THÀNH TỈNH BẮC NINH

Giáo viên hướng dẫn Sinh viên thực hiện

Hà Nội, tháng 03 năm 2019

MỤC LỤC

1 Đặt vấn đề 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 1

3 Nội dung nghiên cứu 2

4 Tổng quan các vấn đề liên quan đến nội dung nghiên cứu 3

4.1 Tình hình CTRSH và quản lý CTRSH tại huyện Thuận Thành 3

4.2 Một số nghiên cứu về tình hình CTRSH và quản lý CTRSH 3

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

6 Phương pháp nghiên cứu 4

6.1 Phương pháp thu thập số liệu 4

6.2 Phương pháp điều tra khảo sát 5

6.3 Phương pháp dự báo 6

6.4 Phương pháp thống kê và xử lý thông tin 6

6.5 Phương pháp chuyên gia 6

7 Dự kiến kết quả và sản phẩm 7

8 Kế hoạch thực hiện 7

TÀI LIỆU THAM KHẢO 10

1 Đặt vấn đề

Việt Nam là một nước có tốc độ phát triển kinh tế cao Quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa đang diễn ra rất khẩn trương, bộ mặt xã hội có nhiều chuyển biến tích cực Tuy nhiên cùng với sự phát triển ấy thì tình trạng xuống cấp của môi trường đang ngày càng trầm trọng Rác thải là một trong những vấn đề ở Việt Nam Hiện nay, theo các chuyên gia mỗi năm có khoảng 15 triệu tấn rác thải phát sinh trong cả nước

và theo dự báo thì số lượng rác thải sẽ tăng trong những thập kỷ tới đây So với các nước trên thế giới thì lượng rác ở Việt Nam không lớn, nhưng điều đáng quan tâm ở đây là tình trạng thu gom thấp và không phân loại rác trước khi mang rác ra ngoài môi trường

Thuận Thành là một trong nhiều huyện của tỉnh Bắc Ninh có điều kiện phát triển kinh tế thuận lợi và đã đạt được nhiều thành tựu về kinh tế xã hội Đi đôi với sự phát triển đó là nhu cầu cuộc sống của người dân cũng ngày một tăng cao đã làm nảy sinh nhiều vấn đề mới, nan giải trong công tác bảo vệ môi trường và sức khỏe của cộng đồng dân cư Lượng chất thải phát sinh từ hoạt động của con người ngày một nhiều hơn, đa dạng hơn về thành phần và độc hại hơn về tính chất Tuy nhiên, việc quản lý

và xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn huyện chưa có quy hoạch tổng thể và hợp

vệ sinh, công tác thu gom, vận chuyển còn mang tính tự phát, chưa triệt để, chưa đúng quy trình và kỹ thuật Do đó, môi trường ở khu vực nông thôn trên địa bàn huyện ngày một bị ô nhiễm và có thể lan rộng Vì vậy, bài toán đặt ra cho huyện Thuận Thành hiện nay là tìm ra các biện pháp quản lý và xử lý chất thái rắn sinh hoạt một cách phù hợp

Từ thực tế trên em đã tiến hành thực hiện đề tài: “ Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp quản lý hiệu quả chất thải rắn sinh hoạt tại huyên Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh” với mong muốn sẽ góp phần tìm ra được giải pháp quản lý chất thải rắn sinh hoạt phù hợp cho huyện Thuận Thành

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Đánh giá được công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn huyện Thuận Thành

- Đề xuất được các gải pháp quản lý phù hợp chất thải rắn sinh hoạt nhằm góp phần nâng cao hệu quả cho công tác quản lý chất thải rắn, giảm thiểu ô nhiễm môi trường do chất thải gây ra

3 Nội dung nghiên cứu

Nội dung 1: Điều tra hiện trường về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, tình hình, hiện trạng phát sinh và quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn huyện Thuận Thành

- Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiện huyện Thuận Thành

- Điều kiện kinh tế - xã hội huyện Thuận Thành

- Nguồn phát sinh chất thải rắn sinh hoạt

- Khối lượng rác thải phát sinh

- Thành phần chất thải rắn sinh hoạt

Nội dung 2: Phận tích, đánh giá tình hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn huyện Thuận Thành

- Các chính sách, phát luật, quyết định hành chính liên quan tới quản lý CTR sinh hoạt tại tỉnh Bắc Ninh và huyện Thuận Thành

- Cơ cấu tổ chức quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại huyện Thuận Thành

- Hiện trạng thu gom, phân loại, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt

- Tình hình thu phí vệ sinh môi trường

- Những ưu, nhược điểm trong việc thu gom và xử lý chất thải rắn sinh hoạt

Nội dung 3: Đánh giá nhận thức của cán bộ quản lý và người dân về công tác quản lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn huyện Thuận Thành

- Nhận thức của cán bộ quản lý

- Nhận thức của công nhân thu gom

- Nhận thức của người dân

Nội dung 4: Dự báo khối lượng rác thải sinh hoạt tại huyện Thuận Thành giai đoạn năm 2019 – 2025

Nội dung 5: Nghiên cứu, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý CTRSH

- Giải pháp về cơ chế chính sách

- Giải pháp tuyên truyền giáo dục

- Giải pháp về trang thiết bị lưu chứa, thu gom, vận chuyển và nhân lực

- Giải pháp tái sử dụng chất thải rắn sinh hoạt làm phân Compost

- Giải pháp đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng

- Nâng cao năng lực quản lý cho cán bộ phụ trách về công tác quản lý CTRSH

- Giải pháp xây dựng bãi chôn lấp hợp vệ sinh

- Giải pháp tăng phí vệ sinh môi trường

4 Tổng quan các vấn đề liên quan đến nội dung nghiên cứu

4.1 Tình hình CTRSH và quản lý CTRSH tại huyện Thuận Thành

Hiện nay, dân số đô thị trên địa bàn huyện Thuận Thành đang ngày càng gia tăng Bên cạnh đó, quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa của huyện cũng phát triển ngày càng nhanh Cùng với sự tăng trưởng và phát triển cả về dân số và kinh tế nên lượng chất thải rắn trên địa bàn huyện phát sinh ngày càng nhiều và đa dạng về thành phần Theo số liệu thống kê, hiện nay tổng khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên địa bàn huyện Thuận Thành khoảng 70 tấn/ngày

Trên địa bàn huyện Thuận Thành, 100% thôn, xóm đã thành lập tổ vệ sinh môi trường thu gom rác thải sinh hoạt, mỗi tổ từ 1-3 người, được trang bị xe thu gom rác

và tổ chức thu gom rác từ hộ gia đình đến điểm tập kết với tần xuất 2 ngày/lần Tuy nhiên, công tác thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt vẫn còn nhiều bất cập Hầu hết rác thải không được phân loại tại nguồn mà để lẫn lộn, bao gồm cả các loại rác

có khả năng phân hủy và khó phân hủy Tỷ lệ thu hồi các chất có khả năng tái chế và tái sử dụng như giấy vụn, kim loại, nhựa, còn rất thấp và chủ yếu là tự phát Bên cạnh đó, việc thu gom rác thải sinh hoạt chưa triệt để, ý thức của người dân trong vệ sinh môi trường còn hạn chế, trách nhiệm của người làm công tác thu gom rác thải chưa cao gây ô nhiễm môi trường và làm mất mỹ quan

Tỉnh Bắc Ninh đã ban hành những văn bản liên quan đến đến việc quản lý chất thải rắn sinh hoạt phù hợp với tình hình thực tiễn tại địa phương:

 Quyết định số 595/2013/QĐ-UBND ngày 31/12/2013 của UBND tỉnh về việc phê duyệt Đề án Phân loại và xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2013 – 2020

 Quyết định số 471/QĐ-UBND ngày 23/5/2014 của UBND tỉnh về việc phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch quản lý chất thải rắn tỉnh Bắc Ninh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050

 Quyết định số 274/2014/QĐ-UBND ngày 24/6/2014 của UBND tỉnh về việc hỗ trợ đầu tư xây dựng hạ tầng nông thôn cho các xã, thôn có đất thu hồi để xây dựng khu

xử lý rác thải sinh hoạt tập trung cấp huyện

 Quyết định số 40/2017/QĐ-UBND ngày 27/12/2017 của UBND tỉnh về việc Quy định mức giá tối đa dịch vụ thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt đến điểm tập kết trên địa bàn tỉnh

4.2 Một số nghiên cứu về tình hình CTRSH và quản lý CTRSH

a) Nghiên cứu “Nghiên cứu hiện trạng và đề xuất các giải pháp quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thị xã Sông Công, tỉnh Thái Nguyên”.

Nghiên cứu này chỉ nếu ra được những khái quát chung về tình hình phát thải, thu gom và quản lý CTRSH trên địa bàn thị xã Sông Công, tỉnh Thái Nguyên Vẫn chưa nêu ra được dự báo phát thải của những năm tới trong tương lai, đề xuất những giải pháp chung chung và chưa đi vào tình hình thực tế của địa phương

b) Nghiên cứu “Nghiên cứu và đề xuất mô hình quản lý chất thải rắn tại Quận 12, thành phố Hồ Chí Minh”.

Nghiên cứu này nhằm đánh giá được tình hình chất thải rắn trên địa bàn Quận 12

và đề xuất những mô hình quản lý thu gom, phân loại chất thải rắn tại nguồn và vận chuyển tới điểm xử lý cuối cùng

c) Nghiên cứu “Đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại quân Hải

An – Hải Phòng và đề xuất biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quan lý”.

Nghiên cứu này chưa đánh giá, tìm hiểu được về nhận thức và ý thức của người dân, công nhân vệ sinh và nhà quản lý về côn tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt do đó các biện pháp quản lý đưa ra chưa được hiệu quả với từng đối tượng

Từ những nghiên cứu trên, em nhận ra mỗi nghiên cứu đều có được những điểm

đã làm được và những điểm chưa làm được, nên em quyết định làm đề tài này trên một

đị bàn khác, cụ thể là tại huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh để làm rõ chi tiết và đầy

đủ hơn với đề tài “Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng và đề xuất giải pháp quản lý hiệu quả chất thải rắn sinh hoạt tại huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh”

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Chất thải rắn sinh hoạt tại huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc

Ninh

- Phạm vi nghiên cứu

Không gian: huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

Thời gian: 20/03/2019 – 05/05/2019 (thời gian thu thập số liệu và dự báo CTRSH)

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp thu thập số liệu

Tài liệu, sô liệu kế thừa từ UBND huyện Thuận Thành, nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt huyện Thuận Thành và các nguồn thông tin sơ cấp sẵn có trên Internet, báo chí, truyền hình

6.2 Phương pháp điều tra khảo sát

a) Điều tra khảo sát thực tế về hiện trạng công tác thu gom xủ lý chất thải rắn sinh hoạt

Việc trực tiếp điều tra trên địa bàn các xã, thị trấn; điều tra hiện trạng thu gom sơ cấp, thứ cấp (phương tiện thu gom, tuyến thu gom, điểm cẩu rác…); hiện trạng xử lý (phương pháp xử lý hiện hành, những khó khăn trong công tác xử lý) giúp bài báo cáo

có những nhận xét, đánh giá khách quan, chính xác

b) Điều tra, khảo sát bằng phiếu điều tra

Đây là phương pháp sử dụng phiếu tham vấn cộng đồng để khảo sát nhận thức, đánh giá về công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt của các hộ gia đình và các cán bộ quản lý tại khu vực nghiên cứu Số phiếu dự kiến là 100 phiếu (10 phiếu/xã) với 2 mẫu phiếu điều tra cho 2 nhóm đối tượng cụ thể là cộng đồng dân cư và cán bộ quản lý (cán

bộ môi trường của địa phương)

c) Điều tra xác định hệ số phát sinh và thanh phần chất thải rắn sinh hoạt

 Xác định hệ số phát sinh chất thải rắn sinh hoạt

Tại mỗi xã tiến hành lựa chọn ngẫu nhiên 04 hộ, phát túi cho các hộ đựng rác và đến cân vào giờ đó ngày hôm sau Sử dụng cân để xác định khối lượng rác bằng phương pháp khối lượng Ghi lại trọng lượng rác và số nhân khẩu của từng hộ và tính

hệ số phát sinh rác thải

Hệ số phát sinh chất thải rắn sinh hoạt = (trọng lượng rác của hộ)/(số nhân khẩu)

 Xác định thành phần chất thải rắn thải sinh hoạt

Các mẫu rác thải lấy từ các hộ đã lựa chọn tại 10 xã sau khi được cân để xác định

tỷ lệ phát sinh chất thải rắn sinh hoạt thì sẽ đem thu gom lại một chỗ riêng Tại mỗi điểm tập trung chất thải, tiến hành trộn đều thành đống hình côn nhiều lần Chia hình côn đã trộn đều làm 4 phần bằng nhau Lấy 2 phần chéo nhau và tiếp tục trộn thành đống hình côn mới Tiếp tục thực hiện các thao tác trên cho đến khi đống rác còn lại khoảng 10 kg thì tiến hành phân loại thủ công thành các loại: hữu cơ; giấy bìa; nilong, nhựa; vải, da, cao su; gạch đá, thủy tinh; kim loại; các loại khác

Sau đó, sử dụng cân xác định và ghi lại trọng lượng của từng loại và tính tỷ lệ % thành phần từng loại

% Chất hữu cơ = Trọng lượngchất hữu cơ10 x 100%

Trong đó: 10: khối lượng mẫu lấy

Thành phần khác của chất thải rắn sinh hoạt được tính tương tự như chất hữu cơ Tại mỗi xã tiến hành lấy rác và phân loại rác vào 3 ngày và tiến hành trong 1 tuần Giữa các ngày cân rác trong tuần có sự luân chuyển để cân được vào các ngày đầu tuần, giữa tuần, cuối tuần

6.3 Phương pháp dự báo

Dự báo khối lượng rác thải sinh hoạt trên địa bàn huyện Thuận Thành phát sinh đến năm 2025

- Khối lượng CTR sinh hoạt phát sinh được dự báo theo công thức sau:

W SH = P n x W SH

Trong đó:

Pn: Quy mô dân số thời điểm dự báo (người) và được lấy theo quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội

WSH: chỉ tiêu phát sinh chất thải (kg/người/ngày) Chỉ tiêu phát sinh CTR sinh hoạt được ước tính từ số liệu điều tra thực tế

- Để dự báo được dân số của Huyện Thuận Thành đến năm 2025 ta áp dụng công thức tính (theo mô hình Euler cải tiến) :

N*i+1 = Ni + r Ni ∆t = Ni (1 + r ∆t)

Trong đó :

N*i+1 : dân số sau 1 năm ( người );

Ni : dân số hiện tại (người);

r : tốc độ tăng dân số (%);

∆t : thời gian (năm)

6.4 Phương pháp thống kê và xử lý thông tin

Số liệu được quản lý và phân tích với phần mềm Microsoft Excel và phần mềm soạn thảo văn bản Microsoft Word

6.5 Phương pháp chuyên gia

Thăm dò, tham khảo ý kiến hướng dẫn của các thầy cô trường Đại học Tài nguyên môi trường Hà Nội, cán bộ Phòng Tài nguyên môi trường, những người trực tiếp làm việc trong công tác vệ sinh môi trường của huyện Thuận Thành

7 Dự kiến kết quả và sản phẩm

 Điều tra, đánh giá được hiện trạng chất thải rắn sinh hoạt và hiện trạng công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn

 Đánh giá được nhận thức, ý thức người dân và các nhà quản lý trong vấn đề bảo

vệ môi trường nói chung và công tác thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt nói riêng

 Dự báo khối lượng chất thải rắn sinh hoạt đến năm 2025

 Đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn huyện Thuận Thành

8 Kế hoạch thực hiện

ST

T

Thời gian

nghiên cứu

Nội dung thực hiện Dự kiến kết quả

Địa điểm thực hiện

1

Tuần 1 (Ngày

06/03 đến ngày

13/03)

Tìm hiểu và lựa chọn đề tài đồ án

Xây dựng đề cương đồ án

Đề cương đồ án tốt nghiệp

Chỉnh sửa đề cương theo ý kiến góp ý của GVHD

Trường Đại học Tài nguyên

và Môi trường

Hà Nội

2

Tuần 2 (Ngày

14/03 đến ngày

19/03)

Bảo vệ đề cương đồ án tốt nghiệp

Chỉnh sửa đề cương

đồ án theo ý kiến góp ý của giáo viên hướng dẫn

và bộ môn

In và nộp đề cương hoàn chỉnh tại VPK Môi trường

Trường Đại học Tài nguyên

và Môi trường

Hà Nội

3 Tuần 3 (Ngày

20/03 đến ngày

27/03)

Điều tra hiện trường về điều kiện

tự nhiên, kinh tế

-xã hội, tình hình, hiện trạng phát sinh và quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn huyện Thuận

Tìm hiểu được:

Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Thuận Thành

Xác định được các nguồn phát sinh, khối lượng, thành phần chất thải rắn sinh hoạt của Huyện

Huyện Thuận Thành Nguồn sách, báo, internet

T nghiên cứu Thời gian Nội dung thực hiện Dự kiến kết quả Địa điểm thực hiện

Thành

Tình hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại địa phương

4

Tuần 4 (Ngày

28/03 đến ngày

04/04)

Phận tích, đánh giá tình hình quản

lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn huyện Thuận Thành

Các chính sách pháp luật và cơ cấu tổ chức quản lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn huyện

Hiện trạng công tác thu gom, vận chuyển,

xử lý chất thải rắn sinh hoạt của Huyện Thuận Thành

Huyện Thuận Thành Nguồn sách, báo, internet

5

Tuần 5 (Ngày

05/04 đến ngày

14/04)

Đánh giá nhận thức của cán bộ quản lý và người dân về công tác quản lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn huyện Thuận Thành bằng việc lập phiếu điều tra

Đánh giá hiệu quả thu gom, vận chuyển, quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại khu vực nghiên cứu qua kết quả tổng hợp phiếu điều tra

Huyện Thuận Thành

6

Tuần 6 (Ngày

15/04 đến ngày

21/04)

Dự báo khối lượng rác thải sinh hoạt tại huyện Thuận Thành giai đoạn năm 2019 – 2025

Tính toán được sô khối lượng rác thải sinh hoạt đến năm 2025

Huyện Thuận Thành

7

Tuần 7 ( ngày

22/04 đến ngày

28/04)

Nghiên cứu, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý CTRSH

Đưa ra được những biện pháp, giải pháp giúp quản lý được CTRSH

Huyện Thuận Thành

8 Tuần 8 (Ngày Tổng hợp tài Bản đồ án tốt nghiệp Huyện Thuận