Matran, dethi, dapan thi HKI ly7 12 13(lap)

một số ứng dụng của định luật truyền thẳng ánh sáng trong thực tế: *Ngắm thẳng, Nhật thực, Nguyệt thực.. Bài 5 11-Nêu được những đặc điểm chung về ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng, đ

Phòng GD&ĐT Tp Vũng Tàu

Trường THCS HUỲNH KHƯƠNG NINH

MA TRẬN VÀ ĐỀ KIỂM TRA HKỲ I – Năm học 2012 - 2013

MÔN: VẬT LÝ 7

I/ TÍNH TRỌNG SỐ NỘI DUNG KIỂM TRA THEO PPCT Nội dung kiến thức: Chương 1: Quang học

Chương 2 : Âm học

Nội dung Tổng số tiết Tỉ lệ Lý thuyết Tỉ lệ LT- VD Trọng số mỗi bài Trọng số ở bài Ktra

Chương 1 10 58.82% 7 4.9 5.1 49 51 28.8 30 Chương 2 7 41.18% 6 4.2 2.8 60 40 24.7 16.5

Tổng 17 100.00% 13 9.1 7.9 53.53 46.47 53.53 46.47

Từ bảng trọng số => có thể chọn : lý thuyết 5 điểm , vận dụng 5 điểm.

II/ TÍNH SỐ CÂU HỎI VÀ ĐIỂM SỐ TỪNG CHỦ ĐỀ KIỂM TRA

số

Số câu hỏi chuẩn cần Ktra

Điểm thành phần

Thời gian (phút)

Tổng điểm

Cấp độ 1,2 Chg1: Truyền thẳng ánh sáng 12.34 0.9 0.5 1.5 0.5

(Lý thuyết) Chg1: Phản xạ ánh sáng 16.46 1.2 2.0 6 2.0

Chg2: Phản xạ âm - ô nhiễm tiếng ồn

Chg2: Phản xạ âm - ô nhiễm tiếng ồn

III/ KHUNG MA TRẬN KIỂM TRA HỌC KỲ I - VẬT LÝ 7

- Thời gian làm bài 45 phút

- Nội dung kiến thức cần kiểm tra theo chuẩn KNKT: Chương 1 & 2

Vận dụng

Cộng

cao

Chg 1:

QUANG

HỌC

Bài 2

3-Phát biểu được

định luật truyền thẳng

của ánh sáng

một số ứng dụng của định luật truyền thẳng ánh sáng trong thực tế:

*Ngắm thẳng, Nhật thực, Nguyệt thực

* Vẽ hình mô tả hiện tượng Nhật thực, Nguyệt thực

định luật phản xạ ánh sáng

9-Vẽ được tia phản

xạ khi biết trước tia tới đối với gương phẳng và ngược lại, theo cách áp dụng định luật phản xạ ánh sáng tính các góc

10-Vẽ được tia phản xạ khi biết trước tia tới hoặc ngược lại

Áp dụng định luật phản xạ ánh sáng, tính, so sánh các góc

Bài 5 11-Nêu được những

đặc điểm chung về

ảnh của một vật tạo

bởi gương phẳng, đó

là ảnh ảo, có kích

thước bằng vật,

khoảng cách từ

gương đến vật và đến

ảnh là bằng nhau

12- Dựng được ảnh của vật qua gương phẳng

Bài 7 14-Nêu được các đặc

điểm của ảnh ảo của

một vật tạo bởi

gương cầu lồi

15- Nhận biết được

vùng nhìn thấy của

16- Nêu được ứng dụng chính của gương cầu lồi là tạo

ra vùng nhìn thấy rộng

gương cầu lồi rộng

hơn vùng nhìn thấy

của gương phẳng có

cùng kích cỡ

Bài 8 17- Nêu được các đặc

điểm của ảnh ảo của

một vật tạo bởi

gương cầu lõm

18- Nêu được tác

dụng của gương cầu

lõm đối với chùm

sáng tới // hoặc phân

kỳ

19- Nêu được ứng dụng chính của gương cầu lõm là

có thể biến đổi một chùm tia song song thành chùm tia phản

xạ tập trung vào một điểm, hoặc có thể biến đổi chùm tia tới phân kì thành một chùm tia phản

xạ song song

Số câu

hỏi 2

C3 2; C11, 14,17 5

0,5

C9 6b

0,5

C10 6a

3

Chg 2:

ÂM

HỌC

Bài 10

20- Nhận biết được

một số nguồn âm

thường gặp

21- Nêu được đặc

điểm chung của

nguồn âm là đều dao

động

22- Chỉ ra được vật dao động trong một

số nguồn âm như trống, đàn, ống sáo,

âm thoa,…

Bài 11 23-Nêu được tần số,

đơn vị của tần số là

gì

24- Nhận biết, mô

tả được TN âm cao (bổng) có tần

số lớn, âm thấp (trầm) có tần số nhỏ

25-Nêu được ví dụ

về âm trầm, bổng là

do tần số dao động của vật

Bài 12 26-Nêu được biên độ

dao động là gì

27-Nêu được đơn vị

của độ to của âm là

gì

28-Nhận biết , mô

tả được TN âm to

có biên độ dao động lớn, âm nhỏ

có biên độ dao động nhỏ

29-Nêu được thí dụ

về độ to của âm

Bài 13 30- Nêu được âm

truyền trong các chất

rắn, lỏng, khí và

không truyền trong

chân không

31- Nêu được trong

các môi trường khác

nhau thì tốc độ truyền

âm khác nhau

32-Giải thích được các hiện tượng cơ bản trong đời sống liên quan môi trường truyền âm và tốc độ truyền âm

33-Tính thời gian truyền

âm trong môi trường khi biết v, s

Số câu

hỏi

1,5

C23, 26, 27 1 ý 1;

C30 3

1,0

C24, 28 1 ý 2;

C35 4a

0,0

Số

điểm

(40%) TNTH

gdmôi

trường

0,5 câu C36 4b

(10%)

TS câu

TS

PHỤ CHÚ: Tùy theo lịch thi HK cụ thể vào tuần nào, sẽ giới hạn kiến thức đến bài nào.

BẢNG MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA

Cấp độ thấp Cấp độ cao

Chủ đề 1

Truyền thẳng ánh sáng

1 đ ( 10%)

Chủ đề 2

Phản xạ ánh sáng

2,0 đ

Câu 6a - 1,0 đ

2 câu 4,0đ (40%)

Chủ đề 3

Sự truyền âm

Câu1 ý1- 1đ

Câu 3– 1đ

Câu1 ý2- 1đ

2 câu 3,0đ (30%)

Chủ đề 4

Phản xạ âm - ô nhiễm

tiếng ồn

Câu 4a -

1 đ

0,5 câu 1,0đ (10%)

Chủ đề 5 Thí nghiệm,

đ

0,5 câu (1 đ – 10%)

III Nội dung đề thi

Thứ ngày tháng năm 2012

ĐỀ THI HỌC KỲ I - N.H 2012- 2013

Môn VẬT LÝ - Lớp 7 Thời gian : 45 phút (không kể thời gian phát đề)

Trường THCS

HuỳnhKhươngNinh

Lớp : Số thứ tự :

Họ tên:

Chữ ký Giám thị 1: Chữ ký Giám thị 2: Số phách:

Giám khảo 1

Chữ ký Giám khảo 2

Số phách

Câu 1 (1 điểm): Nêu định luật phản xạ ánh sáng

Câu 2 (1,5 điểm): 1- Các nguồn âm, các vật phát ra âm đều có chung đặc điểm gì?

2- Hòang Phương đang chơi đàn ghita

a/ Dao động của sợi dây đàn khác nhau như thế nào khi bạn ấy gảy mạnh và gảy nhẹ?

b/ Dao động của các sợi dây đàn khác nhau như thế nào khi bạn ấy chơi nốt cao và nốt thấp?

Câu 3 (2 điểm): Âm có thể truyền được qua môi trường nào và môi trường nào thì không truyền

được âm ? Thông thường, âm truyền đi trong môi trường nào nhanh nhất, chậm nhất ?

Vận dụng: Một ống thép có chiều dài l (m) , khi một người dùng búa gõ vào một đầu ống một tiếng

thì ở đầu kia của ống lại nghe được hai tiếng gõ: trước, sau cách biệt nhau Giải thích tại sao?

Câu 4 (1 điểm): Cùng một vật lần lượt đặt gần và ở trước gương phẳng, gương cầu lồi và gương

cầu lõm có cùng kích thước, cùng khoảng cách So sánh vùng nhìn thấy, ảnh của vật đó tạo bởi ba loại gương trên?

Câu 5 (1 điểm): Mô tả một thí nghiệm chứng tỏ độ to của âm phụ thuộc vào dao động mạnh hay

yếu của vật

Câu 6 (3,5 điểm): Cho hai gương phẳng G1, G2 đặt vuông góc nhau, mặt phản xạ quay

vào nhau Chiếu một tia sáng hẹp SI đến mặt gương G1, như hình vẽ

a/ Vẽ tiếp tia phản xạ liên tiếp trên hai mặt gương trên

b/ Dùng kiến thức hình học hãy chứng minh tia phản xạ ra khỏi gương G2

song song với tia tới SI

(Không đươc viết vào khung này vì là phách sẽ rọc đi)

(Không đươc viết vào khung này vì nay là phách sẽ rọc đi)

Thứ ngày tháng năm 2012

ĐỀ THI HỌC KỲ I - N.H 2012- 2013

Môn VẬT LÝ - Lớp 7 Thời gian : 45 phút (không kể thời gian phát đề)

Giám khảo 1 Giám khảo 2 Chữ ký Số phách

Câu 1 (2 điểm): Tần số dao động và đơn vị của nó là gì ? Độ cao của âm phụ thuộc như thế nào

vào tần số vật dao động của vật?

Vật 1 thực hiện 300 dao động trong 12 giây, vật 2 thực hiện 720 dao động trong 1 phút Tính tần số dao động của mỗi vật Tai ta có nghe được những âm này không, vì sao?

Câu 2 (1 điểm): Nêu định luật truyền thẳng ánh sáng

Câu 3 (1,5 điểm): Hai người cùng đứng ở ga tàu điện ngầm và có một đoàn tàu điện đang chạy đến

ga nhưng còn cách rất xa, không nhìn thấy Người thứ nhất áp tai vào cột đèn ở sân ga thì nói rằng

có một đoàn tàu điện đang đến ga Người thứ hai đứng gần đó thì nhìn quanh rồi nói có nghe thấy đoàn tàu nào đâu Theo em, ai đúng, ai sai? Tại sao?

Câu 4 (1điểm): Tiếng sét và tia chớp được tạo ra gần như cùng một lúc, ở cùng một nơi Nhưng tại

sao ta đứng cách đó một quãng s thì thấy tia chớp trước rồi mới nghe được tiếng sấm?

Câu 5 (1,5 điểm): Hiện tượng Nguyệt thực là gì? Vì sao hiện tượng Nguyệt thực thường xảy ra vào

đêm rằm Âm lịch?

Câu 6 (3 điểm): Ta biết ánh sáng thì rất lười, trong quá trình truyền sáng nó chỉ đi theo con

đường ngắn nhất

a/ Hãy vẽ đường đi của tia sáng từ điểm sáng A , sau khi phản xạ trên gương

thì đi qua điểm B cố định?

b/ Qua phép vẽ, hãy dùng kiến thức hình học để chứng minh quãng đường

truyền sáng đã vẽ đó là ngắn nhất Biết rằng trong một tam giác, độ dài một

cạnh thì luôn bé hơn tổng độ dài hai cạnh còn lại

Trường THCS HuỳnhKhươngNinh Lớp : Số thứ tự :

Họ tên:

Thứ ngày tháng năm 2012 ĐỀ THI HỌC KỲ I - N.H 2012- 2013 Môn VẬT LÝ - Lớp 7 Thời gian : 45 phút (không kể thời gian phát đề) Chữ ký Giám thị 1: Chữ ký Giám thị 2: Số phách: Điểm Lời phê Chữ ký Giám khảo 1 Giám khảo 2 Chữ ký Số phách Câu 1 (2 điểm): Biên độ dao động là gì ? Đơn vị của độ to của âm là gì ? Độ to của âm phụ thuộc vào các yếu tố nào của vật dao động và phụ thuộc như thế nào? Câu 2 (1,5 điểm): Nêu sự phản xạ ánh sáng trên gương cầu lõm? Vì sao nói gương cầu lõm là một thiết bị giúp con người khai thác nguồn năng lượng ánh sáng dồi dào của thiên nhiên và giảm gây ô nhiễm môi trường? Vẽ hình minh họa Câu 3 (1 điểm): Âm có thể truyền được qua môi trường nào và môi trường nào thì không truyền được âm ? Thông thường, âm truyền đi trong môi trường nào nhanh nhất, chậm nhất ? Câu 4 (1,5 điểm): Sau khi học xong chương âm học, một bạn học sinh cầm một cây thước huơ qua huơ lại liên tục trong không khí và không nghe được âm thanh phát ra Bạn ấy kết luận: “Mọi vật phát ra âm đều dao động, nhưng không phải vật nào dao động cũng đều phát ra âm “ Theo em, kết luận của bạn là đúng hay sai? Vì sao? Và cho biết hiện tượng : vật phát ra âm, vật dao động, hiện tượng nào xảy ra trước, xảy ra sau? Vì sao? Câu 5 (1 điểm): Mô tả một thí nghiệm chứng tỏ độ cao của âm phụ thuộc vào dao động nhanh hay chậm của vật Câu 6 (3 điểm): Chiếu một tia sáng SI tới mặt một gương phẳng và tia SI hợp với phương ngang một góc SˆIK = 300, cho tia phản xạ hướng thẳng đứng xuống dưới a/ Vẽ pháp tuyến, vị trí đặt gương phẳng và hoàn thành chi tiết hình vẽ b/ Tính góc phản xạ và góc giữa mặt gương với phương thẳng đứng

Trường THCS HuỳnhKhươngNinh Lớp : Số thứ tự :

Họ tên:

ĐÁP ÁN ĐỀ THI VẬT LÝ 7 HK I, NH 2012-2013:

ĐỀ I:

điểm 1

1điểm

Nêu đúng hai nội dung của định luật PX AS – (SGK /trang 14) 0,5 đ

x 2

2

1,5

điểm

1- … đều dao động ( SGK /trang 30 ).

2- a/ Khi gảy mạnh, dây đàn dao động mạnh; khi gảy nhẹ dây đàn dao động yếu

b/ Khi chơi nốt cao, dây đàn dao động nhanh, chơi nốt thấp dây đàn dao động chậm

0,5 đ 0,5 đ 0,5 đ

3

2,0

điểm

- Âm có thể truyền qua các môi trường rắn, lỏng, khí Âm không thể truyền qua chân

không ( SGK /trang 39)

- Âm truyền trong chất rắn nhanh nhất; âm truyền trong chất khí chậm nhất ( SGK / 39)

0,75 đ 0,25 đ

-Vận dụng: Ta có v = s/t => t = s/v Mà s = l không đổi => t ~ 1

v (2)

(1), (2) => tthép < tkkí : Do đó khi gõ một tiếng vào một đầu ống thì ở đầu kia nghe

được hai tiếng gõ: trước, sau cách biệt nhau (ra trong đề cương)

0,25 đ

0,5 đ 0,25 đ

4

1 điểm

Gương phẳng Gương cầu lồi Gương cầu lõm

5

1 điểm

- Nêu được cách trình bày dụng cụ thí nghiệm

- Mô tả đúng TN: Khi gõ mạnh (nhẹ), vật dao động mạnh (yếu), âm phát ra to (nhỏ)

(HS có thể mô tả TN như ở trang 34 hoặc 35 - SGK)

0,25 đ 0,75 đ

6

3,5

điểm

a/ Vẽ hình đúng : (như BT 4 11 - SBT)

b/ Chứng minh SI // KR: Sử dụng một

trong các dấu hiệu nhận biết hai đường

thẳng song song để chứng minh:

Cách 1: - Chứng minh được ∆S’HI = ∆SHI (c-g-c)

=> Iˆ2 =Iˆ1 (hai góc tương ứng) (1)

- Nêu được Iˆ4 =Iˆ2 (đối đỉnh) (2)

- Chứng minh được ∆I’OK = ∆IOK (c-g-c)

=> Iˆ'=Iˆ4(hai góc tương ứng) (3)

(1), (2), (3) => Iˆ'=Iˆ1 (t/c bắt cầu)

Mà I v Iˆ' à ˆ1ở vị trí đồng vị => SI // KR (đpcm)

1,0 đ

0,5 đ 0,25 đ 0,25 đ

0,5 đ 0,25 đ 0,25 đ

0,5 đ

b/ Cách 2:

- Nêu được theo ĐL PXAS: Iˆ3 =I Kˆ ˆ2; 3=Kˆ2 (1)

- Chứng minh được IN1 // OG2 => Iˆ3=Kˆ1 (SLTrong)

- Chứng minh được Kˆ4 =Kˆ1

=> SIK IKR Kˆ + ˆ = ˆ1+Kˆ2+Kˆ3+Kˆ4 = 1800 (góc bẹt)

=> Tổng 2 góc trong cùng phía = 1800 => SI // KR (đpcm)

Cách 3: Chứng minh được ˆ SIK =IKRˆ ' , mà ˆSIK IKR ở vị trí so le trong => , ˆ ' SI // KR

1đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 0,5đ

ĐÁP ÁN ĐỀ THI VẬT LÝ 7 HK I, NH 2012-2013:

ĐỀ II:

điểm

1

2 điểm

Nêu đúng định nghĩa tần số dao động và đơn vị của nó ( SGK /trang33) 0,5 đ

Vật dao động càng nhanh thì tần số dao động càng lớn âm phát ra càng cao (bổng) và

- Giải đúng tần số dao động của vật 1: 300 25

12 = (Hz) > 20 Hz

- Giải đúng tần số dao động của vật 2: 720 12

60 = (Hz) < 20 Hz ( SGK /trang 31 )

=> Tai ta chỉ nghe được âm do vật 1 phát ra , không nghe được âm do vật 2 phát ra

0,25 đ 0,25 đ 0,5 đ

2

1điểm

Trong môi trường trong suốt và đồng tính, ánh sáng truyền theo đường thẳng 1 đ

3

1,5

điểm

Hai người đều đúng, vì:

- Người thứ nhất áp tai vào cột đèn ở sân ga nên nghe được âm từ đoàn tàu

truyền nhanh qua đất (C9- SGK /trang 39)

- Người thứ hai đứng gần đó thì nhìn quanh không nhìn thấy đoàn tàu nào vì

nó còn cách rất xa nhà ga, và cũng không nghe thấy âm thanh từ đoàn tàu

truyền đến, vì người thứ hai để lỗ tai bình thường trong không khí, là mội trường

truyền âm kém, đồng thời càng truyền đi xa biên độ âm càng giảm (C2 +

C7-SGK /trang 37, 39 )

0,25 đ

0,5 đ 0,25 đ

0,25 đ 0,25 đ

4

1 điểm

Ta có: v = s/t => t = s/v Mà s không đổi => t ~ 1

v (1)

Trong không khí, vâm << va/sáng (2)

(1), (2) => tâm >> ta/sáng : Do đó ta luôn thấy tia chớp gần như tức thì, nhưng mấy giây

sau mới nghe được tiếng sấm

0,5 đ 0,25 đ 0,25 đ

5

1,5

điểm

- Nêu đúng hiện tượng Nguyệt thực ( SGK /trang 10)

- Giải thích đúng: Vào những đêm rằm âm lịch, mặt phẳng quỷ đạo của Mặt Trăng

quanh Trái Đất chứa đường thẳng nối giữa Mặt Trời và Trái Đất, nên dễ xảy ra

Nguyệt thực

1 đ 0,25 đ 0,25 đ

6

3 điểm

a/ Vẽ hình đúng : (như BT 5 4 - SBT)

b/ – Dựng ảnh A’ của A qua gương phẳng => AA’ ⊥ (G) tại H và HA’ = HA

- Chứng minh được ∆A’HI = ∆AHI (c-g-c)

=> A’I = AI (hai cạnh tương ứng)

=> Đường truyền A-I-B = AI + IB = A’I + IB = A’B(1)

- Vẽ đường truyền khác bất kỳ: A-J-B , suy luận

tương tự => A’J = AJ

=> Đường truyền A-J-B = AJ + JB = A’J + JB (2)

- Theo giả thiết trong một tam giác, độ dài một cạnh

luôn bé hơn tổng độ dài hai cạnh còn lại (3)

(1), (2), (3) => Trong tam giác ∆A’BJ có A’B < A’J + JB: Vậy đường truyền

A-I-B là ngắn nhất

0,5 đ 0,25đ 0,5đ 0,25đ 0,5đ 0,5đ 0,25đ 0,25đ

ĐÁP ÁN ĐỀ THI VẬT LÝ 7 HK I, NH 2012-2013:

ĐỀ III:

điểm 1

2 điểm

-Nêu đúng định nghĩa biên độ dao động và đơn vị độ to của âm ( SGK /trang 36)

-Độ to của âm phụ thuộc vào biên độ dao động Vật dao động càng mạnh, biên độ

dao động càng lớn, âm phát ra càng to và ngược lại ( SGK /trang 35)

1,0 đ 1,0 đ

2

1,5điểm

- Sự phản xạ ánh sáng trên gương cầu lõm (SGK /trang 24)

- Ứng dụng tác dụng biến đổi một chùm tia tới song song thành

một chùm tia phản xạ hội tụ tại 1 điểm ở trước gương cầu lõm

để làm lò Mặt Trời, giúp con người khai thác nguồn năng

lượng sạch của thiên nhiên và giảm gây ô nhiễm môi trường

0,5 đ x 2 0,5 đ

3

1 điểm

Âm có thể truyền qua các môi trường rắn , lỏng , khí Âm không thể truyền qua chân

không (SGK/ trang 39)

- Thông thường, âm truyền trong chất rắn nhanh nhất, trong chất khí chậm nhất

0,75 đ 0,25 đ

4

1,5

điểm

- Kết luận đó là sai, vì huơ thước chậm, tần số dao động cây thước < 20Hz, là hạ âm

nên tai người bình thường không nghe thấy (như BT 11.4 - SBT)

- Vật dao động trước khi phát ra âm, vì mọi vật không tự phát ra âm mà không dao

động

1,0 đ 0,5 đ

5

1 điểm

- Nêu được cách trình bày dụng cụ thí nghiệm

- Mô tả đúng TN: Khi cùng điều kiện về vật liệu, khối lượng của nguồn âm càng lớn

thì vật dao động càng chậm, tần số dao động càng nhỏ, âm phát ra càng thấp (trầm),

và ngược lại (HS có thể mô tả TN như ở trang 32 - SGK)

0,5 đ 0,5 đ

6

3 điểm

a/ Vẽ hình đúng :

b/ Tính góc phản xạ và góc hợp bởi mặt gương với phương thẳng đứng :

- Vẽ tia phản xạ IR thẳng đứng xuống dưới => KIRˆ =900

- Vì IK nằm giữa IS và IR nên : SIK KIR SIRˆ + ˆ = ˆ

SIR

-Vì pháp tuyến IN nằm giữa IS và IR nên : SIR i iˆ = + ' (2)

-Theo định luật phản xạ ánh sáng, ta có: i’ = i (3)

-Số đo góc phản xạ là :

(1), (2)&(3) => i’ = i = ˆ 1200 0

60

SIR = =

- Vì IR nằm giữa IN và IQ, góc giữa mặt gương với phương thẳng đứng là:

QIR QIN NIR= − = 900 – 600 = 300

0,75 đ 0,25đ 0,5đ

0,25đ 0,5đ 0,5 đ

0,25đ