Hình a j nhóm a và b là vợ chồng trước khi cưới, b đã có người yêu nhưng do gia đình ép gả nên phải lấy a vì thế, dù đã có chồng nhưng b vẫn nói dối

Ở đây hậu quả chết người đã được giám định pháp y là do bị đánh vỡ đầu bởi hành vi cầm khúc gỗ phang mạnh vào đầu H Do nhầm lẫn với C *Mặt chủ quan của tội phạm: - Lỗi của người phạm tộ

ĐỀ BÀI

A và B là vợ chồng Trước khi cưới, B đã có người yêu nhưng do gia đình

ép gả nên phải lấy A Vì thế, dù đã có chồng nhưng B vẫn nói dối A là đi bệnh viện

để lén gặp C (người yêu cũ) và thuê nhà sống với nhau như vợ chồng nhiều lần mỗi lần vài ngày Biết chuyện, hai bên gia đình đã khuyên B chấm dứt quan hệ với

C nhưng B vẫn lén lút quan hệ với C nhiều lần nữa nên A rất tức giận Một hôm B lại lấy lý do đi khám bệnh nhưng thực tế là hẹn hò với C A không tin nên chạy ra đường cách nhà 200 mét thì thấy một thanh niên đang ngồi trên xe máy (xe có biển kiểm soát trùng với biển kiểm soát của C mà A được thông báo) Quá tức giận kẻ

đã quyến rũ vợ mình, A nhặt một khúc gỗ bên lề đường to bằng cổ tay, dài 60 cm phang mạnh mấy nhát vào đầu người ngồi trên xe máy (mà A nghĩ là C) khi thấy nạn nhân gục ngã A mới dừng tay bỏ đi Giám định Pháp y kết luận: nạn nhân chết

do bị đánh vỡ đầu Khi kiểm tra chứng minh thư của nạn nhân thì mới biết nạn nhân không phải là C mà là H bạn của C Do không biết mặt C nên A đã đánh nhầm người Lúc đó, C đang mua thuốc lá gần đó

Hỏi:

1 Định tội cho hành vi của A trong vụ án trên? (2 điểm)

2 Giả thiết rằng khi thấy H (mà A tưởng là C) A phang bừa vào người H với

ý thức “sống cũng được mà chết cũng mặc” Nếu thực tế H chỉ bị thương tích (tỉ lệ thương tật là 45 %) thì tội danh của A là gì? Tại sao? Nếu thực tế H bị chết thì tội

danh của A là gì? Tại sao? (2 điểm)

3 Có ý kiến cho rằng A phạm hai tội; Thứ nhất: Tội vô ý làm chết người

(đối với H) vì H không phải là người mà A muốn giết, A đã có sự sai lầm về đối tượng; Thứ hai: Tội giết người chưa đạt (đối với C) vì C mới là người mà A muốn giết nhưng C đã không bị chết Anh (chị) hãy phân tích ý kiến này là đúng hay sai

và giải thích rõ tại sao? (3 điểm).

BÀI LÀM

I Mở bài:

Quyền nhân thân là một trong những quyền đặc biệt quan trọng, nó gắn liền với mỗi cá nhân và được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt Trước những hành vi xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe của con người, pháp luật hình sự đã có những qui định cụ thể cùng những hình phạt nghiêm khắc để đảm bảo an toàn tính mạng cho mỗi cá nhân cũng như đảm bảo an ninh xã hội, phát triển ổn định đất nước

II Nội dung:

1 Định tội cho hành vi của A trong vụ án trên?

Tội của A là tội giết người, bởi lẽ:

*Mặt khách quan của tội phạm:

- Hành vi khách quan của tội phạm: Hành vi khách quan của tội giết người

là hành vi tước đoạt trái pháp luật tính mạng của người khác Hành vi tước đoạt tính mạng người khác được hiểu là hành vi có khả năng gây ra cái chết cho con

người, chấm dứt sự sống của họ “ A nhặt một khúc gỗ bên lề đường to bằng cổ tay, dài 60 cm phang mạnh mấy nhát vào đầu người ngồi trên xe máy (mà A nghĩ

là C) khi thấy nạn nhân gục ngã A mới dừng tay bỏ đi Giám định Pháp y kết luận: nạn nhân chết do bị đánh vỡ đầu.”

Đối tượng của hành vi tước đoạt tính mạng chỉ có thể là con người đang sống Ở đây nạn nhân H hoàn toàn còn sống trước khi A có hành vi tước đi mạng sống do nhầm lẫn

- Hậu quả của tội phạm: Hậu quả được quy định là dấu hiệu bắt buộc trong CTTP tội giết người là hậu quả chết người Ở đây thì nạn nhân H đã chết, như vậy

là tội phạm đã hoàn thành

- Quan hệ nhân quả giữa hành vi khách quan và hậu quả chết người:

Về nguyên tắc, người phạm tội chỉ phải chịu trách nhiệm về hậu quả nguy hiểm cho xã hội do chính hành vi của mình gây ra Ở đây hậu quả chết người đã được giám định pháp y là do bị đánh vỡ đầu bởi hành vi cầm khúc gỗ phang mạnh vào đầu H ( Do nhầm lẫn với C)

*Mặt chủ quan của tội phạm:

- Lỗi của người phạm tội: Lỗi của A ở đây là lỗi cố ý trực tiếp Khi A phang mạnh nhiều phát vào đầu H (do nhầm lẫn là C) thì A rõ ràng thấy trước hậu quả chết người có thể xảy ra ( phang vào đầu là một vùng rất nguy hiểm, ví dụ như vụt vài cái vào lưng thì rõ ràng hậu quả chết người khó lòng xảy ra được) nhưng vì mong muốn thấy hậu quả đó nên A đã thực hiện hành vi phạm tội của mình

2 Giả thiết rằng khi thấy H (mà A tưởng là C) A phang bừa vào người

H với ý thức “sống cũng được mà chết cũng mặc” Nếu thực tế H chỉ bị thương tích (tỉ lệ thương tật là 45 %) thì tội danh của A là gì? Tại sao? Nếu thực tế H bị chết thì tội danh của A là gì? Tại sao?

Giả thiết rằng khi thấy H (mà A tưởng là C) A phang bừa vào người H với ý thức “sống cũng được mà chết cũng mặc” Nếu thực tế H chỉ bị thương tích (tỉ lệ thương tật là 45%)thì tội danh của A là tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh được quy định tại điều 105-BLHS Xét về bản chất, đây là trường hợp phạm tội có tình tiết giảm nhẹ đặc biệt TNHS của tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác Ở đây A đã thực hiện hành vi phạm tội trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do tuy A và B là vợ chồng nhưng B vẫn nói dối A là đi bệnh viện để lén gặp C (người yêu cũ và thuê nhà sống với nhau như vợ chồng nhiều lần mỗi lần vài ngày Một hôm B lại lấy lý do đi khám bệnh nhưng thực tế là hẹn hò với C A không tin nên chạy ra đường cách nhà 200m thì thấy một thanh niên đang ngồi trên xe máy ( xe có biển kiểm soát trùng với biển kiểm soát của C

mà A được thông báo) Qúa tức giận kẻ đã quyến rũ vợ mình, A nhặt một khúc gỗ bên lề đường to bằng cổ tay ,dài 60cm phang mạnh mấy nhát vào đầu người ngồi trên xe máy(mà A nghĩ là C) khi thấy nạn nhân gục ngã A mới dừng tay bỏ đi Như vậy, căn cứ vào điều 105 BLHS xét thấy trường hợp phạm tội của A thuộc

khoản 1: “người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác mà tỉ lệ thương tật từ 31%-60%trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp luật của nạn nhân đối với người đó hoặc đối với người thân thích của người đó, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến hai năm” giả thiết cho rằng nếu thực tế H chỉ bị

thương tích (tỉ lệ thương tật là 45%) thì tội danh của A là tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh được quy định tại khoản 1 Điều 105-BLHS

Nếu thực tế H bị chết thì tội danh của A là tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh được quy định tại điều 95-BLHS Căn cứ vào khoản 1

Điều 95 BLHS: “ người nào giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh do hành vi trái pháp lụât của nạn nhân đối với người đó hoặc đối với người thân thích của người đó, thì bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm”.Thực tế cho thấy

tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh là trường hợp đặc biệt của tội giết người Người phạm tội( A) trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh, không hoàn toàn tự chủ được, tự kiềm chế được hành vi phạm tội của mình Đồng thời trạng thái tinh thần bị kích động mạnh của người phạm tội là do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của C (mà A đã nhầm là H) đối với vợ của A Hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của C là chuỗi những hành vi khác nhau có tính lặp đi lặp lại trong suốt thời gian dài cụ thể đó là hành vi lén lút quan hệ với vợ của A nhiều lần và liên tiếp tác động đến tinh thần A làm A rất tức giận ,khiến A bị dồn nén Đến khi A thấy một người thanh niên đang ngồi trên xe máy cách nhà 200m đợi đón vợ mình thì trạng thái tinh thần của A bị đẩy đến cao độ và A lâm vào

trạng thái tinh thần bị kích động mạnh dẫn đến hành vi nhặt một khúc gỗ bên lề đường to bằng cổ tay phang mạnh mấy nhát vào người ngồi trên xe máy( mà A nghĩ là C ) khiến H chết

3 Có ý kiến cho rằng A phạm hai tội: Thứ nhất: Tội vô ý làm chết người (đối với H) vì H không phải là người mà A muốn giết, A đã có sự sai lầm về đối tượng; Thứ hai: Tội giết người chưa đạt (đối với C) vì C mới là người mà A muốn giết nhưng C đã không bị chết Anh (chị) hãy phân tích ý kiến này là đúng hay sai và giải thích rõ tại sao?

*Thứ nhất: A giết nhầm H không phải là tội vô ý giết người.

Điều 10 BLHS quy định: “Vô ý phạm tội là phạm tội trong những trường hợp sau đây:

1 Người phạm tội tuy thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội, nhưng cho rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn ngừa được;

2 Người phạm tội không thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội, mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước hậu quả đó.”

Đối chiếu với hành vi của A thì A đã lấy hung khí là một khúc gỗ to bằng cổ tay, dài 60 cm phang mạnh mấy nhát vào đầu H (mà A tưởng H là C) Rõ ràng A nhận thức được hành vi của mình là gây nguy hại cho xã hội, mà cụ thể ở đây là làm H chết nhưng vẫn cố tình vi phạm Như vậy A giết nhầm H không phải là tội

vô ý giết người Việc xét một hành động giết người là vô ý hay cố ý không phải dựa vào đối tượng người bị hại là ai mà dựa vào sự nhận thức của người phạm tội đối với hành vi mà mình gây ra cho xã hội và thấy trước được hậu quả của hành vi

do mình gây ra

Điều 9 BLHS quy định: “Cố ý phạm tội là phạm tội trong những trường hợp sau đây:

1 Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xảy ra;

2 Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó có thể xảy ra, tuy không mong muốn nhưng vẫn

có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra.”

Theo như Điều 9 BLHS thì hành vi của A phạm vào tội cố ý giết người.

*Thứ hai: Tội giết người của A không phải là giết người chưa đạt Không

thể lập luận rằng vì C mới là người mà A muốn giết nhưng C không chết thì tội danh của A là giết người chưa đạt

Điều 18 BLHS quy định: “Phạm tội chưa đạt là cố ý thực hiện tội phạm nhưng không thực hiện được đến cùng vì những nguyên nhân ngoài ý muốn của người phạm tội”

Theo luật hình sự Việt Nam, có ba dấu hiệu xác định trường hợp phạm tội chưa đạt

Dấu hiệu thứ nhất: Người phạm tội đã bắt đầu thực hiện tội phạm Đây là

dấu hiệu phân biệt phạm tội chưa đạt với chuẩn bị phạm tội Sự bắt đầu này thể hiện ở chỗ: Người phạm tội đã thực hiện hành vi khách quan được mô tả trong

CTTP Ví dụ: Kẻ giết người đã thực hiện hành vi tước đoạt tính mạng người khác

(như đã đâm, đã bắn, đã chém) là hành vi được mô tả trong CTTP tội giết người (Điều 93 BLHS) Cũng được coi là đã bắt đầu thực hiện tội phạm nếu người phạm tội đã thực hiện được hành vi đi liền trước hành vi khách quan Đó là những hành

vi (xét về khách quan và chủ quan) thể hiện là sự bắt đầu của hành vi khách quan

và kế tiếp ngay sau đó là hành vi khách quan sẽ xảy ra Ví dụ: Hành vi nhặt dao để

đâm, lắp đạn để bắn trong trường hợp phạm tội giết người được coi là những hành

vi đi liền trước

Dấu hiệu thứ hai: Người phạm tội không thực hiện tội phạm được đến cùng

(về mặt pháp lí), nghĩa là hành vi của họ chưa thỏa mãn hết các dấu hiệu (thuộc

mặt khách quan) của CTTP Những trường hợp hành vi phạm tội chưa thỏa mãn hết các dấu hiệu (thuộc mặt khách quan) của CTTP có thể xảy ra ở một trong những dạng dưới đây:

- Chủ thể chưa thực hiện được hành vi khách quan mà mới chỉ thực hiện

“hành vi đi liền trước” Ví dụ: Kẻ giêt người mới nhặt dao để đâm thì đã bị bắt giữ;

- Chủ thể đã thực hiện được hành vi khách quan nhưng chưa gây ra hậu quả

của tội phạm Ví dụ: Kẻ giết người đã đâm được nạn nhân nhưng nạn nhân không

chết;

- Chủ thể đã thực hiện được hành vi khách quan nhưng chưa thực hiện hết

Ví dụ: Kẻ hiếp dâm mới vật ngã được nạn nhân nhưng chưa thực hiện được việc

giao cấu thì đã bị bắt giữ;

- Hậu quả thiệt hại tuy đã xảy ra nhưng không có quan hệ nhân quả với hành

vi khách quan mà chủ thể đã thực hiện

Dấu hiệu thứ ba: Người phạm tội không thực hiện tội phạm được đến cùng

là do những nguyên nhân ngoài ý muốn của họ Bản thân người phạm tội vẫn muốn tội phạm hoàn thành nhưng tội phạm không hoàn thành là do:

- Nạn nhân hoặc người bị hại đã chống lại được hoặc đã tránh được;

- Người khác đã ngăn chặn được;

- Có những trở ngại khác (như bắn nhưng đạn không nổ, thuốc đầu độc dùng

để đầu độc nhưng không đủ liều lượng…)

Như vậy, căn cứ vào những điều đã phân tích trên đây, thì việc A không giết được C mà giết nhầm H không phải là giết người chưa đạt vì không thỏa mãn một trong các các dấu hiệu đã nêu A dùng gậy đánh H kết quả làm H chết thì trường hợp phạm tội của A là giết người đã hoàn thành chứ không phải là giết người chưa đạt nữa Bởi vì, khi việc giết người đã hoàn thành thì không phụ thuộc vào việc A

đã đạt được mục đích của mình là giết C hay chưa Nói A giết người đã hoàn thành

là hoàn thành về mặt pháp lí – tức đã thỏa mãn hết các dấu hiệu của CTTP tội giết

người Hơn nữa, tôi giết người là tội có CTTP vật chất nên tội này hoàn thành khi

có hậu quả chết nguời xảy ra

Như vậy, ta kết luận lại là A phạm tội cố ý giết người và tội giết người của A

là tội phạm đã hoàn thành Vậy ý kiến mà đề bài nêu ra là sai

III Kết luận:

Con người được coi là vốn quý của xã hội, là đối tượng hàng đầu được luật hình sự nói riêng cũng như pháp luật nói chung bảo vệ Mọi hành vi xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe của con người đều phải chịu những hình phạt thích đáng trước pháp luật

Có thể nói, việc tước đi tính mạng của người khác dù vô tình hay cố ý đều gây nguy hiểm và để lại hậu quả lớn cho xã hội Chính bởi vậy, đứng trước một tình huống cụ thể, để có một bản án thỏa đáng nhất cho gia đình nạn nhân cũng như người phạm tội, các cơ quan có chuyên môn và thẩm quyền xét xử cần có những phân tích, đánh giá kĩ lưỡng để đảm bảo xét xử đúng người, đúng tội, thể hiện sự công bằng của pháp luật và tạo dựng một xã hội bình yên, hạnh phúc