Theo qui định tại khoản 1 Điều 171 BLTTDS về thụ lí vụ án thì “ Sau khi nhận được đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ lèm theo, nếu xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án…
Trang 1Tình huống 9
A lái xe gây tai nạn làm B bị thiệt hại về sức khỏe và bị hỏng xe máy B đã khởi kiện đến Tòa án yêu cầu A bồi thường thiệt hại về sức khỏe và tài sản Tuy nhiên, vì lí do khách quan nên B mới chỉ xuất trình được cho Tòa án một vài giấy tờ, tài liệu ban đầu để chứng minh hành vi gây thiệt hại của A
1 Tòa án đã từ chối thụ lí vụ án với lí do tài liệu, chứng cứ mà B xuất trình chưa đầy đủ để giải quyết bồi thường Hỏi việc Tòa án từ chối thụ lí vụ án là đúng là sai? Tại sao?
2 Giả sử B không tự thu thập được chứng cứ và có đơn yêu cầu Tòa án thu thập Hãy xác định các biện pháp thu thập chứng cứ mà Tòa án có thể thực hiện?
Bài làm
1 Tòa án đã từ chối thụ lí vụ án với lí do tài liệu, chứng cứ mà B xuất trình chưa đầy đủ để giải quyết bồi thường Việc Tòa án từ chối thụ lí vụ án là sai Giải thích.
Trang 2Theo qui định tại khoản 1 Điều 171 BLTTDS về thụ lí vụ án thì “ Sau khi nhận được đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ lèm theo, nếu xét thấy vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án….nộp tiền tạm ứng án phí”
Tình huống trên là tình huống về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồg Theo qui định tại Điều 25 BLTTDS những tranh chấp về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án trong đó có tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng Như vậy, vụ án trên sẽ thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
Theo qui định tại Điều 168 BLTTDS về trả lại đơn khởi kiện thì Tòa án trả lại đơn khởi kiện trong các trường hợp sau: “Thời hiệu khởi kiện đã hết; … thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án”
Như vậy, trong trường hợp trên không thuộc trường hợp trả lại đơn khởi kiện
Tuy nhiên, chúng ta xét về hình thức, nội dung đơn khởi kiện thì khi làm đơn khởi kiện thì đương sự phải tuân theo qui định tại Điều 164 Khi gửi đơn khởi kiện thì “người khởi kiện phải gửi kèm theo đơn khởi kiện tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp” (Điều 165) Trong trường hợp đơn khởi kiện có nội dung chưa đầy đủ và tài liệu, chứng cứ mà đương sự cung cấp choTòa án còn thiếu, chưa đủ căn cứ để giải quyết vụ án thì theo qui định của BLTTDS và Nghị quyết số 04/2005/NQ-HĐTP ngày 17 tháng
9 năm 2005 qui định: “Trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự, nếu thấy chứng cứ mà đương sự giao nộp chưa đủ cơ sở để giải quyết, thì Tòa án yêu cầu đương sự giao nộp bổ sung chứng cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 85 của BLTTDS Khi yêu cầu đương sự giao nộp bổ sung chứng cứ, Tòa án cần phải nêu cụ thể chứng cứ cần giao nộp bổ sung” Như vậy, khi mà đương sự cung cấp tài liệu, chứng cứ còn thiếu thì có thể tự mình bổ sung hoặc bổ sung theo yêu cầu Tòa án giao nộp chứng cứ, tài liệu bổ sung trong một thời hạn nhất định ( Điều 169) Nếu như, người khởi kiện đã giao nộp chứng cứ, tài liệu bổ sung theo đúng qui định của pháp luật thì Tòa án thụ lí vụ án Nếu họ không giao nộp thì Tòa án trả lại đơn cùng với chứng cứ, tài liệu kèm theo
Với những phân tích trên, việc Tòa án từ chối thụ lí vụ án vì lí do tài liệu, chứng cứ mà B cung cấp chưa đủ để giải quyết việc bồi thường là sai
2.Giả sử B không tự thu thập được chứng cứ và có đơn yêu cầu Tòa án thu thập Hãy xác định các biện pháp thu thập chứng cứ mà Tòa án có thể thực hiện?
Theo qui định của BLTTDS Tòa án cũng có trách nhiệm thu thập chứng cứ
khi:
- Đương sự không thể tự mình thu thập được chứng cứ
Trang 3- Đương sự có yêu cầu Tòa án có thu thập
Theo qui định tại khoản 2 Điều 85 BLTTDS thì “Trong trường hợp đương sự không thể tự mình thu thập được chứng cứ và có yêu cầu thì Thẩm phán có thể tiến hành một hoặc một số biện pháp sau đây để thu thập chứng cứ: “Lấy lời khai của đương sự, người làm chứng; Trưng cầu giám định; Quyết định định giá tài sản; xét, thẩm định tại chỗ; Ủy thác thu thập chứng cứ; Yêu cầu cá nhân, cơ quan, tổ chức cung cấp tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được hoặc hiện vật khác liên quan đến việc giải quyết vụ việc dân sự;”
Tình huống trên là một vụ án về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng Hành
vi của A gây thiệt hại về sức khỏe và tài sản cho B Giả sử B không tự thu thập được chứng cứ và có đơn yêu cầu Tòa án thu thập thì với tình huống trên, Tòa
án sẽ tiến hành các biện pháp thu thập sau:
- Lấy lời khai của đương sự, người làm chứng: Trong trường hợp này, Tòa án sẽ tiến hành lấy lời khai của A, B và trong trường hợp có người làm chứng thì sẽ tiến hành lấy lời khai của người làm chứng Việc lấy lời khai của đương sự, người làm chứng phải tuân theo qui định tại Điều 86 và Điều 87
- Trưng cầu giám định: Do B bị thiệt hại về sức khỏe nên Tòa án phải tiến hành trưng cầu giám định để biết thiệt hại về sức khỏe của B là bao nhiêu Thẩm phán căn cứ vào qui định tại Điều 90 BLTTDS, pháp lệnh giám định tư pháp…để ra quyết định trưng cầu giám định
- Quyết định định giá tài sản: Do có sự thiệt hại về tài sản là chiếc xe máy nên
để biết được chiếc xe máy trị giá bao nhiêu thì Tòa án sẽ tiến hành định giá tài sản Khi tiến hành định giá tài sản thì Tòa án phải tuân thủ các qui định về định giá tài sản tại Điều 92
- Ủy thác thu thập chứng cứ: Trong trường hợp cần phải thu thập chứng cứ ở ngoài địa hạt của Tòa án thì Tòa an có thể ủy thác thu thập chứng cứ
- Yêu cầu cá nhân, cơ quan, tổ chức cung cấp tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được hoặc hiện vật khác liên quan đến việc giải quyết vụ việc dân sự: Trong trường hợp mà A lái xe gây tai nạn, thì camera của cảnh sát giao thông hoặc của cơ quan báo chí có ghi lại vụ tai nạn trên thì Tòa án có thể yêu cầu họ cung cấp chứng cứ đó
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Trường đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật tố tụng dân sự, Nxn, CAND, Hà Nội, 2009
2 Học viện tư pháp, Giáo trình luật tố tụng dân sự, Nxb CAND, Hà Nội, 2007
3 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2004
Trang 44 Nghị quyết của HĐTPTANDTC số 04/2005/NQ- HĐTP ngày 19/9/2005 hướng dẫn thi hành một số qui định của BLTTDS về “chứng minh và chứng cứ”