Bai 32 noi nang va su bien doi noi nang

Hôm nay chúng ta sẽ sang chương mới nghiên cứu các hiện tượng nhiệt về mặt năng lượng và biến đổi năng lượng, “ CƠ SỞ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC” Trong thực tế các em đã được quan sát, khi

GIÁO ÁN GIẢNG DẠY

Trường: THPT Bắc Thăng Long Họ và tên Gs: Lê Thị Thu Trang

Lớp: 10A3 Họ và tên GVHD: Nguyễn Thành Chung Tiết thứ: 4

Ngày 13 tháng 03 năm 2019

Bài 32 NỘI NĂNG VÀ SỰ BIẾN THIÊN NỘI NĂNG

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức.

- Phát biểu được định nghĩa nội năng trong nhiệt động lực học

- Chứng minh được nội năng của một vật phụ thuộc vào nhiệt độ và thể tích của vật

- Phân biệt được hai cách làm biến đổi nội năng và nêu các ví dụ minh họa cụ

thể về thực hiện công và truyền nhiệt

- Viết được công thức tính nhiệt lượng, nêu được tên và đơn vị các đại lượng

trong công thức

2 Kỹ năng

- Giải thích định tính một số hiện tượng đơn giản về sự thay đổi nội năng

- Vận dụng được công thức tính nhiệt lượng để giải các bài tập trong SGK và

các bài tập tương tự

II PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

1 Phương pháp

Diễn giảng, đọc sách, thảo luận , vấn đáp

2 Phương tiện

Sách giáo khoa, giáo án

III NỘI DUNG VÀ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Kiểm tra bài cũ

2 Giới thiệu bài mới

Chúng ta vừa học xong chương chất khí- nghiên cứu các tính chất và các quá trình biến đổi trạng thái của chất khí Hôm nay chúng ta sẽ sang chương mới nghiên cứu các hiện tượng nhiệt về mặt năng lượng và biến đổi năng lượng, “ CƠ SỞ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC”

Trong thực tế các em đã được quan sát, khi ta đun nước trong ấm cho tới khi nước sôi, hơi nước có thể đẩy nắp ấm lên Chứng tỏ khối khí có khả năng sinh công ta nói khối khí có năng lượng Năng lượng bên trong khối khi gọi là nội năng Như vậy nội năng của khối khí

có thể thay đổi tăng giảm tùy trường hợp Đó chỉ là một ví dụ về quá trình thể hiện nội năng tăng khi đun sôi ấm nước Để khảo sát kỹ hơn về nội năng và sự thay đổi nội năng chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay: “ NỘI NĂNG VÀ SỰ BIẾN THIÊN NỘI NĂNG”

3 Dạy bài mới

Thời

Gian Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung lưu bảng

20 phút - Khi một vật có khả

năng thực hiện công cơ học, ta nói vật đó có cơ năng Vậy một em nhắc lại cho cô biết cơ năng của một vật là gì?

- Động năng của một vật phụ thuộc vào đại lượng nào?

- Thế năng của một vật phụ thuộc vào đâu?

- Trong hệ kín không có

ma sát, thì có sự biến đổi qua lại giữa động năng và thế năng nhưng cơ năng luôn được bảo toàn

- Chúng ta đều biết rằng vật chất được cấu tạo từ các phân tử riêng rẽ Vậy các phân tử có động

-Cơ năng của một vật bằng tổng động năng và thế năng của nó

- Phụ thuộc vào vận tốc của vật

- Thế năng của một vật phụ thuộc vào vị trí của vật trong trọng trường

- Các phân tử có động năng do chúng chuyển động hỗn độn không ngừng

Chương VI CƠ SỞ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC

Bài 32 NỘI NĂNG

VÀ SỰ BIẾN ĐỔI NỘI NĂNG

I - Nội năng

1 Nội năng là gì?

- Phân tử chuyển động không ngừng nên chúng có động năng phân tử

- Giữa các phân tử có lực tương tác nên chúng có thế năng phân tử

 Trong nhiệt động lực học người ta gọi tổng động năng và thế năng của các phân tử cấu tạo nên vật là nội năng

10 phút

năng, thế năng không? Vì

sao?

<> Trong nhiệt động lực

học người ta gọi tổng

động năng và thế năng

của các phân tử cấu tạo

nên vật là nội năng của

vật

+ Kí hiệu: U

+ Đơn vị: J

- Vậy nội năng của một

vật phụ thuộc vào những

yếu tố nào? Các em hãy

trả lời câu hỏi C1, C2

trong SGK

<> Vậy nội năng của vật

phụ thuộc vào nhiệt độ và

thể tích của vật:

U=f(T,V)

- Biến thiên là gì?

- Vậy một em hay đứng

lên cho cô biết biến thiên

nội năng là gi?

<> Độ biến thiên nội

năng là phần nội năng

tăng thêm hay giảm bớt

đi trong một quá trình

- Khi nhiệt độ của một

vật thay đổi thì nội năng

của nó thay đổi Vậy nếu

bằng cách nào đó ta có

thể làm thay đổi nhiệt độ

của vật thì ta cũng làm

cho nội năng của nó như

thế nào? Có những cách

nào làm thay đổi nội năng

của vật?

- Vậy bây giờ chúng ta

xét trường hợp thứ nhất

là thực hiện công

- Các em hay lấy cây

- Do giữa các phân tử có lực tương tác nên các phân tử có thế năng

+ T tăng  v tăng  Wđ

+ V thay đổi  khoảng cách phân tử thay đổi  thế năng phân tủ thay đổi

- Là sự thay đổi

- Là sự thay đổi của nội năng trong một quá trình nào đó, nội năng có thể tăng hoặc giảm

- Thực hiện công và truyền nhiệt

- Sau khi cọ xát cây

của vật

- Kí hiệu: U

- Đơn vị: J

 Nội năng của vật phụ thuộc vào nhiệt

độ và thể tích của vât: U=f(T,V)

2 Độ biến thiên nội năng

Độ biến thiên nội năng là phần nội năng tăng thêm hay giảm bớt đi trong một quá trình

Kí hiệu: U

II – Cách là thay đổi nội năng

1 Thự hiện công

- Cọ xát cây thước  cây thước nóng lên

- Ấn mạnh và nhanh pit-tông của xilanh chứa khí  V khí giảm và khí nóng lên

 Nhận xét: Trong quá

10 phút

thước của mình cọ xát lên

mặt bàn, sau đó dùng tay

sờ vào cây thước, sau đó

một em cho cô nhận xét?

- Bây giờ thầy có một ví

dụ khác, giả sử cô có một

cái pit-tông và một xilanh

chứa khí Khi cô ấn mạnh

và nhanh pit-tông xuống,

các em dự đoán xem

nhiệt độ trong xilanh sẽ

như thế nào?

- Vậy khi đó chúng ta đã

thực hiên công chưa? Khi

thực hiện công như vậy

thì nhiệt độ của vật như

thế nào? Nội năng của vật

thay đổi chưa?

- Vậy lúc này cơ năng đã

biến đổi thành gì rồi các

em?

- Từ đây một em hãy rút

ra nhận xét cho cô ?

<> Trong quá trình thực

hiện công lên vật có sự

chuyển hóa năng lượng

từ cơ năng sang nội năng

- Giả sử bây giờ cô có

một miếng kim loại, cô

thả miếng kim loại vào

một chậu nước nóng, lúc

này nhiệt độ của miến

kim loại có thay đổi

không các em?

- Hoặc trường hợp cô có

một xilanh chứa đầy

không khí và được bịt kín

bởi pit-tông cô đem

xilanh này đặt trên một

ngọn đèn cồn thì nhiệt độ

thước thì cây thước nóng lên

- Nhiệt độ của khối khí bên trong xilanh tăng

- Cá nhân suy nghĩ và trả lời

- Nội năng

- Trong quá trình thực hiện công lên vật có sự chuyển hóa năng lượng

từ cơ năng sang nội năng

- Có thay đổi

- Nhiệt độ tăng, nội năng thay đổi

trình thực hiện công lên vật có sự chuyển hóa năng lượng từ cơ năng sang nội năng

2 Truyền nhiệt

a/ Quá trình truyền nhiệt

- Quá trình làm thay đổi nội năng mà không có sự thực công lên vật thì gọi là quá trình truyền nhiệt

của khối khí bên trong

xilanh có thay đổi không?

Vậy nội năng của khối

khí có thay đổi không?

- Vậy 2 trường hợp cô

đưa ra chúng ta có mất

một công nào để thực

hiện không?

<> Rõ ràng trong 2 quá

trình cô vừa nêu chúng ta

không mất một công nào

nhưng chúng ta vẫn làm

thay đổi được nội năng

của vật, và những quá

trình như thế người ta gọi

đó là quá trình truyền

nhiệt Vậy một em phát

biểu cho cô quá trình

truyền nhiệt là quá trình

như thế nào?

- Trong quá trình truyền

nhiệt nội năng được

truyền từ vật này sang vật

khác không thể hiện bằng

công Khi miến kim loại

nóng lên thì nước sẽ

nguội đi Ở đây có sự

truyền một phần nội năng

từ nước sang miến kim

loại, ta nói nước đã

truyền cho miến kim loại

một phần nhiệt lượng

Vậy một em cho cô biết

nhiệt lượng là gì?

<> Lưu ý: Nhiệt lượng

không phải là một dạng

năng lượng, vì năng

lượng luôn luôn tồn tại

với vật chất còn nhiệt

lượng chỉ xuất hiện khi

có sự truyền nhiệt từ vật

này sang vật khác

- Hoàn thành câu hỏi C4

- Không thực hiên công

- Quá trình làm thay đổi nội năng mà không có sự thực công lên vật thì gọi

là quá trình truyền nhiệt

- Trong quá trình truyền nhiệt không có sự chuyển hóa năng lượng từ dạng này sang dạng khác, chỉ

có truyền nội năng từ vật này sang vật khác

- Nhiệt lượng là phần nội năng mà vật nhận được hay mất đi khi truyền nhiệt

- Cá nhân trả lời

- Trong quá trình truyền nhiệt không có

sự chuyển hóa năng lượng từ dạng này sang dạng khác, chỉ có truyền nội năng từ vật này sang vật khác

b/ Nhiệt lượng

- Nhiệt lượng là phần nội năng mà vật nhận được hay mất đi khi truyền nhiệt

Q

U 



Lưu ý: Nhiệt lượng

trong SGK.

- Ở lớp 8 các em đã được học công thức tính nhiệt lượng của một lượng chất rắn hoặc lỏng Vậy em nào có thể nhắc lại công thức cho cô?

- Các em hãy giải thích các đại lượng có mặt trong biểu thức

- Qmct

không phải là một dạng năng lượng, vì năng lượng luôn luôn tồn tại với vật chất còn nhiệt lượng chỉ xuất hiện khi có sự truyền nhiệt từ vật này sang vật khác

- Trong thực tế có 3 hình thức truyền nhiệt: dẫn nhiệt, bức

xạ nhiệt, đối lưu

- Công thức tính nhiệt lượng của một lượng chất rắn hoặc chất lỏng thu vào hay tỏa

ra khi nhiệt độ thay đổi:

t mc

Q 

4.Củng cố và giao nhiệm vụ về nhà

+ Hoàn thành câu hỏi C3 trong SGK

+ Về làm bài tập trong SGK

Giáo viên hướng dẫn Người soạn

Nguyễn Thành Chung Lê Thị Thu Trang