Bài Tập Nâng Cao Hóa Học Lớp 8Bài Tập Nâng Cao Hóa Học Lớp 8Bài Tập Nâng Cao Hóa Học Lớp 8Bài Tập Nâng Cao Hóa Học Lớp 8Bài Tập Nâng Cao Hóa Học Lớp 8Bài Tập Nâng Cao Hóa Học Lớp 8Bài Tập Nâng Cao Hóa Học Lớp 8Bài Tập Nâng Cao Hóa Học Lớp 8
Trang 1NGUYEN XUAN TRUONG
B01 tQp nCng cao HOA HOC
( Tai ban ldn thz'r tam)
-NHA XUAT BAN GIAO DUC VIET NAM
Trang 3LiJI n61 dau
ghi quyct cuu Quoc h<)i kho,i X (ki hQp thu 8) v� dOi m6'i giao dl;lc ph<> th6ng v6'i ml;lc ticu la xay dlJng n<)i dung chuang 1rlnh, phuang phap giao dl;lc sach giao khou ph6 1hong m6'i, nh�m nflng cuo cha't luqng giao dl;IC loan di�n the' h� Ire dap ung ycu cau phal lriJn ngu6n nhan llJC phl;IC
\ l l;l c6ng nghi¢p hoi, hi�n d�,i ho,1 dat nu6'c phu hqp voi lhl!C li�n Va lruy�n !hong Vi¢t Nam tic·p c�n lrinh d<) giao dl;IC phO lhOng (1 cac nuac phal lriCn lrong khu \ l lfC va lrcn th� gioi
DC phl;lc Vl;l cho vi¢c d6i m<1i phuang phap d1�y h9c 6 1ruong phO lhOng nhrtm d1;tt dugc ffil;IC lieu trcn chung tOi bicn SOi,tn b◊ sach Bai •�P
nllng cao Hoa h9c g6m 5 cuein tu lap 8 dc·n tap 12 1h�o chuang 1rlnh va sach giao khoa mai.
N<)i dung m6i cu6n g6m hai phdn
Pll,\N TJl(J Nll,\T
A -T6m hit kicn thuc ca ban th�o tung chuang tung bai cua sach giao khoa m6'i vu c6 bO sung mQ1 so kic ' n 1huc mo r¢ng duo snu cuc kitn thuc trong sach giao khoa
B - Bai t�p ca ban va nang cno phong phu da d,.tng vi, d�c bi�t c6 bai t�p tnic nghi�m khach quan giup tlJ kiCm tra nhanh vice nAm kic·n thuc
Pll,\N TH(J HAI
Ghil bai t�p - Huang d,n giai - f>ap so
Chung tOi hi VQng b<) sach se giup fch cho cac cm hQC sinh hQC t6t han va la tai li�u tham khao de cac thay cO giao d<;ty tot hon mOn Hou h9c
M�c du da ra't co g.ing nhung b¢ such chdc chan khOng tranh khoi sai s6t chung tOi mong nh�n duqc S\t g6p y cua b<;tn dQc nha't la cua cac thay co giao \ l a cac cm hQC sinh
Tac ghi
Trang 5Phan thu nhat TOM TAT KIEN THUc ca BAN
• V�t tht g6m v�t thi tl! nhi�n va v�t thi nhan •�o.
- V�t the; tl! nhien nhu dat da khoang san ca th� nguoi d¢ng v�t va thlfc v�t •
- V �• the nhan t<;to nhu do dung trong sinh ho<;tt (quan ao gi;,y dcp bat dia ) : c6ng Cl;l san xuat (cay cuoc dl! bua ) : phuong ti�n giao th6ng (may bay tau hoa XC d�p )
• M(>t v�t th� c6 th� do m<)t chat hay nhi�u chat t�o ncn.
Trang 6• Moi chfit dcu c6 nhung tf!lh chat nhat djnh nhu duang c6 vj ng9t, muoi c6 vj m�tn nu6'c soi a l 00 °C va dong d�c a O 11 C.
• Chfit c6 the: hil!n d6i thanh cha't khac.
3 Hon ht,1p
• Khi co nhicu chat tr(>n I.in vai nhau ta dugc hon hgp.
• Hon hgp kh6ng c6 tfnh chat nhat djnh Tfnh chat cua hon hgp thay-d6i
va phl_.l thu¢c \'tlO ban chat va ti l� pha trc)n giua cac chfit.
• Hon hgp C() Slf bao loan khoi lugng nhung co the kh6ng b,io loan thl'.! tich nghia la kh6i lugng h6n hgp bao gia ciing being t6ng khoi luc,ng cac chat thanh phan nhung the tich h6n hgp cac chat long co the kh6ng bang t6ng the tich cac ch,rt thanh phan Thi dl_l : tr(?n l 00 cm J nuac voi
l 00 cm J rugu �tylic thu dugc hon hgp c6 the tich la 196 cm3 chu kh6ng phai la 200 cm-'.
• Tach chat ra khoi hon hgp : Dl!a vao tfnh chat v�t If khac nhau c6 the tach ricng chat ra khoi hon hgp.
- Olfa vao tfnh tan kh,ic nhau : L9c dJ tach chat khong tan Thi dl_.l tach cat bi Ian vao mu6i an.
- Dl!a vao nhi�t de) soi khac nhau : Chung cat ho�c lam bay hai de tach chat c6 nhi�t de) soi thap hon Thi dl_.l lam muoi tu nuac bicn bang each lam bay hoi nuac bil'.!n ta thu dugc muoi nin ho�lC chung cat d� tach rugu ra khoi h6n hgp cua no \'Oi nuac.
B Bai t{Jp
I I Phuong phap tach thuang dung la : l9c chung cat bay hoi Ncn dung
phuong phap nao de :
a) Tach cat bi Ian vao duang kinh (duang saccarozo).
b) Tach mu6i tu nuac bic:n (lam muoi)
c) Tach rugu tu h6n hgp vai nuac
Trang 71.2 Trong cac cau sau tu nao chi v�t the tit nao chi chat ?
a) Day di�n bAng d6ng ho�c nhOm.
b) Luoi dao bAng sat can dao bang nhlJa.
C) Xe de;tp dugc ch€ t';IO tit sat nh6m cao SU.
d) Nuac bi6n g6m nu6'c muoi va m<)t so chat khac.
c) Khong khi g6m oxi nita khi cacbonic
1.3 Cac v�t th6 sau c6 the dtr(JC lam htmg nhiing chat nao (ung vai moi thi
d1:1 hay neu 2 chat)?
a) Chai IQ
b) Chia khoa
c) Am dun nuac
1.4 Hay cho thi dl;l vc :
a) M9t v�t the dugc t<;10 ra boi nhicu chat.
b) M9t chat dugc dung de t<;tO ra nhicu V�l the.
1.5 Hay neu nhiing tfnh chat giong nhau va khac nhau gifra s�t dong va nh6m 1.6 Trong tl;f nhicn nguai ta thuang g�p chat hay hOn hgp ? Cho thf dl;l vc
chat Vt! hon hgp
1.7 Rugu (d� u6ng) la m9t chat hay hon hgp? Vl sao?
1.8 Cho thf dl;l chU'ng to tinh chat ctia m(>t hon hgp thay d6i thco thanh phrin
ctia hon hgp
I 9 Lam the nao de tach Vl;ln sat ra khoi v1:1n dong ?
I.IO Truac kia nguai ta dung n6i dong n6i dat de dun nau ngay nay nguai ta
dung n6i nh6m Noi nh6m c6 uu diem gl han so vai noi dat noi dong ? 1.11 Neu uu diem va nhtrQ'C di�m cua hai lo�i vanh XC d<;tp : vanh sat va
vanh nh6n1
1.12 Trong dau hoa nguai ta thay c6 Ian cat va nu6'c lam the· nao d<: tach cat
va nuuc ra khoi dau hoa ?
Trang 81.13 Co b6n 19 m6i 19 dlJng mt)t ch(it long sau : giam an nucrc duong nuac
mu6i rugu ctylic (con) Lam the· n;tc) c6 th1: nh�n hic·t dugc ch£it long d�rng trong m6i IQ ?
1.14 Co hai IQ d�y kin m6i 19 d�rng m(>t ch.ft khi oxi ho�c khi cacbonic
a) Lfun the· nao c6 th� nh�n hit!t chrQ"c ch,ft khi dtJng trong m6i 19 '?
b) Nc·u tr<,>n 2 chat khi trcn vai nhau bang each nao c6 th� tach ricngdugc khi oxi ?
I 15 Co 3 19 m6i 19 dlJng ricng bi�t 111<)1 trong nhung chit't sau : b<)t srit h◊t
thun bc)t hru hu51nh Hiiy dlJa vi,o 1111l1 cit.YI d�c trung cua mbi chfit d� nh�n bic·1 chfit dlfng trong m6i l9
Tr(>n 3 chftt tr�n vai nhau liun the· 11:10 cd th� t,kh ricng b¢t s,it ra khc'>i hon lu.1p
1.16 M(>t trong nhCi'ng tinh ch{it 11:10 sau df1y cho bi1:t chfit long l:1
1.17 M(?I 6ng nghi�m <.:6 �hua mc)t chfit long kh6ng llltlU a nhi�t de) tlnrong
hung 6ng nghi�m nay trong coc thuy tinh d\rng nuac s0i nh,)n thiiy chfit long soi tt'rc thi Hiiy di, doan nhi�t d◊ soi cua chfit long ung vai truiYng h<Jp n:10 duai d.iy:
a) Du6'i 01'C
b) Gifra C>"C vi, nhi�t de) phong
c) Giera nhi�t d(> phimg v;1 I00"C
d) I 00"C
c) Trcn I 00"C
Trang 91.18 C6 m(>t so phuong phap tach phu bicn sau : bay hoi chung cat lqc
Phuong phap nao la phu hc:,p nhat cho vi�c lam sau
a) Teich nuoc tu nuoc bicn.
b) Teich mu6i tu nuoc bicn.
c) Teich bl;li c6 trong khong khi.
d) Tach rU(JU tu hon hgp rU(JU - nuac.
e) Tach cat, s�n c6 trong muoi an.
1.19 M(>t trong nhiing hon hgp nao du6i day c6 th� tach ricng dugc cac chat
thanh phan bang each cho h6n h<;1p vao nu6'c, sau d6 khuay ki va IQc ? a) B(>t da v6i Va muoi an.
b) B(>t than va Ol�t s�t.
c) Duong va muoi.
d) Gianl va rugu.
c:) Ca phc tan g6m : b<)t ca phc, ducrng sfra bc)t
1.20 Nung n6ng dcu dan m(>t chat rin A trong thoi gian 20 phut Nhi�t d(>
gay ra slJ bien d6i cac tr<;tng thai cua chat ran A duqc bi�u thj bang d6 thi sau :
a) d nhi�t d<) nao th1 chat A nong chay ?
b) d nhi�t d<) nao th1 chat A s6i ?
Thal gian
c) d nhi�t d¢ cao nhat la bao nhicu d� chat A co th� t6n te;ti i:J tr';lllg thai ran?
Trang 10d) Hay cho bi€t A a tre;tng thai nao (ran, lopg hay khi) : khi A CJ nhii'ng nhi�t d(} sau : 25 ° C : 50 ° C : 100 ° C.
C) d nhic;t de) nao thi chat A vua ton t<;\i Cl tr�ng thai ran vua ton te;ti CJ
tr�ng thai long ? Vua o tr�g thai long vita a tr�ng thai khi?
1.21 0 nhi¢t d(> nao thi nuac co th� vua CJ tr�ng thai riin vira CJ tr<;1ng th.ii long :
vita CJ tr�ng thai long vira a tf(;lng thai hai ?
1.22 TrQn 100 cm 3 H 2 0 (D = I g/cm 3
) v6i 100 cm 3 nrgu ctylic (D = 0,798 g/cm 3
) thu duqc h6n hgp chi c6 the tfch la 196 cm 3 • Tinh kh6i luqng cua h6n hgp
1.23 Khi dun nuac, luc dau nuac la'y nhi�t d� tang nhi¢t d(> Vi sao khi d,_u
den 100 °C m�c du ta van tiep tl;IC dun nghia la vein cung cap nhi9t nhtrng nhi¢t d(> cua nuac khOng tang niia ma vein giii a l 00 ° C cho dc·n luc c�n h�t?
A Kien thuc co ban
4 Electron luOn chuyt!n d<)ng quanh h<;\t nhan va sip x!p thanh tung lap M6i he;tt electron c6 di�n tich 1-.
5 Trang nguycn tit s6 proton bang s6 electron ncn nguyen tu trung hoa di¢n.
6 Neu hinh dung nguyen tti nhu m¢t qua ,,cau trong d6 c6 cac electron chuy�n d(>ng rat nhanh xung quanh he;tt nhan th1 n6 c6 duang kinh c1;tc k1 nho chi khoang 1 o - lO m.
Trang 11Dt bi�u thi kfch thu6'c nguycn tu nguoi ta dung don vi la angstrom {A) hay nanomet {nm)
I A= 10 - io m V�y l nm= JOA
I nm= 10 -9 m
Cac lo�i nguycn tu khac nhau c6 kich thu6'c va khoi luqng khac nhau
Nguyen tu nho nhat la nguyen tt'.r hidro c6 duong kinh khoang
8 Duong kinh cua electron, proton, natron con nho hem nhieu (khoang
I o - nm) electron c1:fc kl nho be chuy�n d¢ng ct;rc kl nhanh xung quanh ht;lt nhan trong kh6ng gian tr6ng r6ng cua nguytn tu.
9 Kh6i luqng cua nguyen tt'.r ciing ct;rc ki nho be Chang h�n kh6i luqng mqt nguycn tu hidro la 1.6735.10- 2 7 kg Kh6i Juqng cua m¢t nguyen tu cacbon
la 20.1400 l 0-27 kg { I gam bat kl chat nao ciing chua t6'i hang ti ti nguycn tu).
10 Kh6i luqng cua electron proton, natron con nho hon nhieu :
m c =9.1095.IO - :l 1 kg m� = I ,6 726.10 - 2 7 kg
m0 = 1.6 750.10 - 27 kg
Ta nh�n thay proton va natron c6 kh6i luqng xap xi nhau va chung · Ian hem kh6i luQ"ng cua electron khoang 1836 Ian, do d6 c6 tht ket lu�n kh6i luqng cua nguyen tu t�p trung hau het a h�t nhan, kh6i luqng cua cac electron la kh6ng dang kJ, c6 the bo qua
Trang 128 Bai t{Jp
1.24 Dung Being I, rrang 42 SGK de t1m :
a) S6 nguycn tu H dt c6 cung khoi lugng v6i I nguycn tu Al.
b) S6 nguycn tu C dJ c6 cung khoi luQ'ng v6i I nguycn tu Ag.
c) S6 nguycn tu He d<: c6 cung khoi lugng v6i l nguyen tu Fe.
d) S6 nguy�n tu He de c6 cung khoi lugng voi IO nguyen tii 0.
e) S6 nguyen tu N de c6 cung khoi lu(Jng vai 5 nguycn tu Fe.
1.25 Bang duoi day cho biet khoi lu(Jng va kfch thu6'c nguycn tu cua mc)t so
nguyen to (da dUQ'C lam tron so)
Ng11ye1110· Kho, /u<;111g (kg) Duilng kin/, (mm)
a) Hay sap xcp nguycn tu cua cac nguyen to trl'.!n theo chieu :
- Nguyen tu khoi tang d�n.
- Kich thuoc nguycn tu (duong kinh) tang dan.
h) C6 nh�n xet g1 \'C chic:u gia tang khoi IUQ'ng Va kich thuoc nguycn tu cua nhung nguycn to trcn ?
1.26 So sanh di�n tich va khoi IUQ'ng cua proton, natron va ekctron
1.27 Ch9n nhfrng cau phat biciu dung trong s6 cac cau sau :
a) Cac chat deu duc;,c te;to ntn ttr nhiing hl;lt vo cung nho trung hoa di�n g9i la nguy�n tu.
Trang 13b) Nguyen tu duQ'c t<;10 boi nhii'ng h�t nho hem va khong mang di�n laproton, natron va electron.
c) Hc,lt nhan nguyen tt'.r tc:10 boi proton va natron So proton bAng s6
natron
d) Vo nguyen tt'.r tc:10 bai m()t hay nhiJu electron mang di�n tich am
e) Cac nguyen tt'.r cung loc:_li deu c6 cung so proton ,·a s6 natron trongh�t nhan
f) Trong nguycn tu, s6 proton bAng so electron
g) Cac h�t proton notron va electron deu c6 cung khoi lugng
h) Trong nguycn tu electron luon chuyin dc)ng rat nhanh xung quanh h�tnhan va slip x,fp thanh tirng lap n16i lap c6 m<)t s6 dcctron nhat d!nh.i) Nha c6 ckctron ma cac nguycn tu c6 thci lien k,Yt du<JC voi nhau
1.28 Cho biet so proton trong he;1t nhan s6 electron trong nguycn tt'.r so lap
electron va so electron a lap ngoai cung cua cac nguyen tu dugc bieu dicn bAng cac sa d6 sau
1.29 T6ng so he;tt proton, natron electron trong nguyen tt'.r la 28 trong d6 s6
hl:lt khong mang di�n chiem xap xi 35% Tfnh so hc:,lt m6i loc:_li Ve sa d6 cau le.to nguyen tu bic't r.\ng n6 c6 2 lop electron va lap trong cung c6
2 electron
1.30 Electron trong nguycn tu hidro chuy�n d¢ng xung quanh hc.tt nhan bcn
trong m(>t kh6i cau c6 ban kfnh Ian han ban kfnh hc_lt nhan la I 0000 Ian Neu ta ph6ng de.ti hc.tt nhan lcn thanh m9t qua b6ng c6 duang kfnh 6 cm thi ban kinh kh6i cau tuc la ban kinh nguyen tu se la bao nhicu ?
Trang 141.31 Nguyen tit cau le:tO boi:
A proton va ncnron.
C ncnron va electron.
B proton va electron.
D proton ncnron va electron.
1.32 H�t nhan nguycn tu c�u t�o boi :
A proton va electron.
C ncnron va electron.
B proton va ncnron.
D electron, proton va notron.
1.33 a) Tfnh kh6i luqng theo kilogam cua m¢t nguycn tit cucbon (g6m 6 proton.
• Kh6i luqng cua nguycn tit hcli bAng 6.65 l 0 - 2.i g.
• Kh6i luqng cua nguycn tu nc.:on bAng 33.20 l 0 - 2.i g.
• Kh6i lu<;1ng cua nguycn tit uran bAng 395,30 1 0- 2 4 g.
• S6 electron trong nguyen tit heli neon uran 1411 l� bAng 2 IO 92.
Tf nh ti s6 kh6i luqng cull cac electron trcn kh6i luc,mg cua toan nguycn
tu trong m6i truang hqp va cho bict c6 thli coi khoi lugng nguycn tit
bAng kh6i luqng ciia hl;lt nhan dugc khOng ?
1.36 Electron cua nguyen tit hidro chuy�n d¢ng ben trong m¢t hlnh cl1u c6
ban . kfnh la 3.10-s cm Hl;lt nhan cua nguycn tu hidro duqc coi nhtr m(}t quu cau c6 ban kfnh la 5,0.10 - 13 cm Nc'u ph6ng d�i hl;lt nhun lcn thanh m¢t qua b6ng c6 duang kinh la 6 cm thl ban kfnh cua nguycn tit st: la bao nhieu?
1.37 H<;tt proton c6 ban kfnh la r = 2 10 - 1 3 cm c6 khoi hrqng la
m p = 1.6726 10- 27 kg
Trang 15a) Tinh kh6i lu(Jng rieng cua proton (cho biet th� tich hlnh cau c6 ban kfnh la r duac tfnh theo c6ng thuc V = 4 nr3 )
3
b) Tinh kh6i luqng rieng cua nguyen tli hidro bie·t ban kinh nguycn 1u hidro la r' = 5.3 l 0 - 9 cm va he:tt nhan nguyen tu hidro chi c6 I proton (kh6ng c6 natron).
I.38 Nguyen tu sat g6m 26 proton 30 natron va 26 electron.
a) Tinh khoi luqng electron c6 trong 1 kg sit.
b) Tfnh khoi luqng sat chua I kg dectron.
1.39 Coi nguyen 1u no nhu m◊t kh6i cau c6 duang kinh I o -8 cm va he:tl nhan
c6 duong kinh 10 - 1 2 cm
a) Tinh kh6i lu<Jng he:tt nha� nguyen tir flo lay m p :::: m n :::: l 67 1 0 - 2 k g Biet hl;lt nhan nguycn tir no c6 19 he;tt proton va natron.
b) Tfnh khoi ht(Jng ricng cua h<;tt nhan nguyen tu flo.
c) Tfnh ti s6 thcf tfch toan nguycn tu flo voi th� tich he:tt nhan.
A Kien thuc Cd ban
1. Nguyen t6 hoa hc;>c la t�p h<JP nhii'ng nguyen tu cung loi:ti, c6 cung so proton trong he;tt nhan.
2 Hi�n nay khoa hc;>c da bict tren 110 nguyen to Moi nguyen to duqc bic?u di�n bAng mQt kf hi¢u hoa hc;>c Kf hi¢u hoa h9c kh6ng chi biiu dien nguyen
t6 ma con bi�u dien m()t nguyen tir cua nguye� t6 d6.
Thi du : Kf hieu Na bicu dien - { nguyen to natri
m()t nguyen tu natri
Trang 163 Nguyen tli c6 kh6i luc;,ng c1,1c kl nho, neu tinh bang gam duc;,c s6 tri vO cung nh6 khOng thu�n ti¢n cho vi¢c tfnh toan Vl v�y trong khoa h9c nguai ta dung m¢t don vj d�c bi�t dJ do khoi hrgng nguyen tu, d6 ltt don
4 Nguy¢n tli kh6i la kh6i luc;,ng cua m<)t nguycn tu tfnh bang don vj cacbon.
5 Trt;tng thai tl;t nhi¢n cua nguycn t6 hoa hQc :
Trong ll! nhicn cac nguyen t6 hoa h9c c6 th� t6n t�li a 3 tr�ng th.ii :
- 0 tr';lng thai rrln : NhOm (Al), silt (Fe), d6ng (Cu), hru huynh (S), cachon
(C) photpho (P)
- 0 trC;1ng thai long : Thuy ngan (Hg) brom (Br) •
- 0 1r1,1ng thai khf: Oxi (0) hidro (H) nito (N)
6 Phan l01,1i cac nguycn 16 hoa hQC :
Cuc nguyen 16 hoa hQC dugc phan thanh hai loS;ti chinh lu kim lo1.1i vu phi kim
- Kim l01,1i : NhOm (Al) sat (Fe), kcm (Zn)
- Phi kim : Luu huynh (S) cacbon (C) hidro (H) oxi (0) •
- Tfnh cha't cua kim lo1;1i va phi kim :
+ Kim loai di\n dicn dAn nhict dco c6 anh kim.
+ Phi kim kh6ng dan di¢n khOng dan nhi¢1 (Int than chl) gion kh6ng c6 anh kim
7 Cac dt,1ng ton t';li cua nguycn t6 hoa hQC : 2 d�ng.
- D�ng HJ do (khOng kct h<Jp vai nguycn to khac), thi dl;l : khi hidro oxi
Trang 17D<;tng hoa hCJP (ke·l hCJP voi nguyen lo khac) lhi du nuoc do hai
nguycn 16 la oxi va hidro k(:°1 hCJP voi nhau
B Bai tc;jp
1.40 Cho bic·, �• nghia ctia cac each vic·1 sau day : 4F 2S O 3Cu SN 3Fc
1.41 Ttrn nguyen lti khoi cua nhung nguyen to sau (lra Bdng I trang -12 SGK) :
C Mg Ca Cu Fc Hg va cho bil!t nguycn tu cua cac nguycn lo lrcn n�ng hay nhi; han bao nhicu Ian so vai nguycn tu cua nguyen t6 oxi.
1.42 C6 6 nguyen to hoa hc;>c duqc danh s6 la : (I) (2) (3) (4) (5) (6)
Bic·1 ding :
- Nguyen 1u (6) n�ng hon nguyen tu (3) khoang 1.66 Ian.
- Nguyen tu (3) n�ng hon nguyen tu (4) khoang 1.16 lan.
- Nguyen tu (4) n�ng hon nguyen tu (2) khoaqg I 4 Ian.
- Nguyen 1u (2) n�ng hon nguyen 1u (5) khoang 2.857 h'in ·
- Nguyen llf (5) n�ng hon nguyen lU (I) khoang 1.166 Ian.
Biel nguycn tu ( 1) c6 nguyen tu khoi la 12 Hay tirn ten va ki hi�u hoa h9c cua cac nguyen to n6i lrcn
1.43 Tinh khoi luqng nguyen lU lheo kilogarn cua cac nguyen lo sau : Al, Cl
N Cu Fe 0 Biel :
- Nguyen tu khoi cua chung (tra Bdng I trang -1'2 SGK).
- Khoi luqng cua nguycn tu H la rn11 = 1.66 10-27 kg.
1.44 C6 4 kirn lo<;ti la Ag Hg Cu Al Hay cho bict nguyc:n lu cua nguyen to
kirn lo<;ti nao la n�ng nhitt Chung n�ng hon nguycn tu nhc; nhal la bao nhicu Ian '!
1.45 Hay dung chil' so va ki hi�u hoa h9c d� di�n dt;lt cac y sau :
- 5 nguycn tu hidro.
- 6 nguycn tu cacbon.
- 2 nguycn ltr nh6rn.
Trang 181.46 Hay so sanh x�m nguyen tu oxi n�ng hay nh� hcrn bao nhieu Ian so voi
nguycn tu hidro nguyen tu hru huynh va nguyen tt'.r cacbon?
1.47 D�a vao nhung tinh chat nao de c6 the phan bi¢t duqc nguycn to kim
lo<;ti va nguycn to phi kim ?
1.48 Co nhiing nguycn to hoa hqc sau : bC;lc, cacbon clo dong nita hidro,
magic, luu huynh thuy ngan, oxi, s.it, brom
Viet kf hi�u hoa hqc cua :
a) Cac nguycn to phi kim c, tr"'ng thai ran.
b) Cac nguycn to phi kim c, tr"'ng thai long.
c) Cac nguycn t6 phi kim c, tr<;tng thai khi.
d) Cac nguycn to kim IOC;li C1 tr';lng thai rein.
c) Cac nguycn t6 kim lo"'i 6 tr�ng thai long.
1.49 Than ch1 con duqc gqi la graphit (loi than trong pin) la nguycn to
cacbon Than chi co m(>t so tinh chat sau
- La chat ran mau den, gion (d� gay VO').
- DAn di�n tot dan nhi�t kem.
- C6 anh kim.
Cho bict nhung tinh chat nao cua than ch1 gi6ng tfnh chfit cua phi kim giong tinh chat cua kim IOC;li ?
I.SO Can cu vao d�c diem cua kim lo«;ii va phi kim hay cho biet nhiing
nguycn t6 sau day la kim lo«;ii hay phi kim
D6ng luu huynh, photpho nita, thicc, nhOm cacbon (than)
Bai DON CHAT VA HOP CHAT- PHAN Tl1
A Kien thuc co ban
I Dun chat
• Dan chat la nhiing chat te;to nen tu m<)t nguyen to hoa hqc (tuc la t"'o ncn'
tu cung m(>t loc:;ti nguycn tu).
Trang 19• Tu m9t nguycn to hoa h9c c6 the t<;lO ncn hai hay nhieu don chat Thi dt;1.tir nguycn to oxi (0) co the t<;tO ra hai lo<;ti dan chat la oxi \l�l ozon : ti.rnguycn to cachon (C) c6 the t<;to ra hai lo<;ti dan chfit la kim cuang va thanchi : tu nguycn to photpho (P) c6 the t<;10 ra hai loe;ti dan chat la photpho
• Phan tu cua dan chat c6 thJ do I, 2 3 nguycn tu cua m<)t nguyen t6
hoa h9c (nguyen tu cung lo<;ti) t<;tO ncn
- Phan tu kim lo<;ti (Al, Fe Zn ) va khi hii.:·m (He Ne Ar ) chi c6
I nguycn tu
- Phan tu hidro oxi nit a c6 2 nguycn tu
- Phan tu ozon c6 3 nguycn tu.
• Phan tu hgp cha} g6m nhii'ng nguycn tu khac lo<;ti t<;10 ncn (ti.r hai nguycn
tu khac loai tra len)
• Phan tu thi hi�n day du tinh chat hoa h9c cua chat
• Phan tu hgp chat c6 tinh chat hoa h9c rat khac bi�t voi tinh chat cua caclo<;ti nguyen tu cau t<;lO nen Thi dl;l : Phan tu muoi an gum I nguycn tu cua
nguycn t6 natri (Na) lien kcft vai 1 nguycn tu cua nguyen t6 clo (Cl) va
tinh chat cua muoi an hoan toan khac tinh chat cua natri va clo
4 Phan tu khoi
• Phan tu khoi la khoi lugng cua phan tu tfnh b�ng dan vi cacbon
• Phan tit kh6i b.ing t6ng nguycn tit khoi cua cac nguycn tit trongphan tit.
5 Tr�ng thai ctia chat
Tuy dieu ki�n m9t chat c6 thi ton te;ti a tr<;lng thai ran long hay khi
Trang 20B Bai t¢p
1.51 Can cu vao cfiu li;iO cua chat {do m¢t hai ho�c ba nguycn to hoa h9c
cau li;iO ncn) ta co the chia cac chat thanh may lo<;ti ? Cho thi dl;l minh hoi;i 1.52 Cho bic:t cac chfit sau day- :
- Khi hidro do nguyen to hidro cau li;iO n.:n.
- Axit clohidric do hai nguytn to la hidro va clo ca'u t<;10 ncn.
- Mu6i an do hai nguyen to la natri \la clo cau te;lO ncn.
- Luu huynh do nguycn to luu huynh cau li;iO nen
- Khi sunfura do 2 nguyen to la luu huynh ,•a oxi cau le;lO nen.
Hay chi ra:
a) Khi hidro luu huynh la d1:1ng ll! do cua cac nguyc:n to nao ?
b) Nguyen t6 clo nguyc:n t6 hidro nguyen to oxi nguycn t6 natri ton ti;ii CJ d<;1ng hoa h<:fP trong nhii'ng chat nao ?
1.53 Hay chi rn chat nao la dan chat la h<JP chat, trong s6 cac chat duoi day :
a) Khi clo do nguyen t6 clo cau ti;iO nen.
b) Kem clorua do 2 nguycn t6 li1 kcm va clo · cau te;l0 nen.
C) Canxi cacbonat do 3 nguyen to la canxi cacbon va oxi cau te;to ncn.
d) Khi zon do nguycn to oxi cau ti;I0 ncn.
1.54 So sanh v� cau t<;10 thi don chat khac vai h<JP chat CJ ch6 nao ? Thl!o l!m
don chat hay hqp chat c6 nhicu hon ? Giai thich
1.55 Olfa vao cac djnh nghia hay cho bict vi sao phan tir cua hgp chat bat
bu(>c phai g6m tu 2 nguycn tir tra Jen lien kc"t voi nhau va do la nhiing nguycn tti khac loi;ii
1.56 Nguyen t6 hoa h<;>c c6 th� ton ti;ii CJ nhii'ng de;tng nao ? Trong tl! nhien
d,,mg nao la ph6 bien ?
1.57 N6i nhu sau c6 dung khong ?
a) Nuac g6m hai dan chat la hidro va oxi.
Trang 21b) Khi cacbonic g6m 2 dan chat la cacbon va oxi.
c) Axit sunfuric g6m 3 don chat la hidro hru huynh v�1 oxi.
Phai n6i nhu the! nao m6'i dung ?
1.58 Khi dot hru huynh trong kh6ng khi hru huynh hoa hgp voi oxi t<;10 thanh
m(?t chat khi c6 mui hac g9i la khi sunfura H6i khi sunfura do nhiing nguyen t6 nao cau t';IO ncn ? Khi sunf ura la don chal hay hc:,p chat ?
1.59 Khi dun n6ng duang bi phan huy bic'n d6i th�inh than va nuuc Nhtr
v�y phan tu duang do nhiing nguycn tu cua cac nguyc:n to nao li:_10 ncn? Duong la dan chat hay hgp chat ?
1.60 Canxi oxit do hai nguycn 16 la canxi va oxi t';lo ncn Khi bo canxi oxi1
vao nuac n6 hoa hgp vai ntrac t�o thanh m<)t chat moi g9i la canxi hidroxit Canxi hidroxit g6m nhiing nguycn to nao trong phan tit cua n6 ?
1.61 Canxi cacbonat khi bi nung n6ng th1 bic·n thanh hai chat moi la canxi
oxit va khi cacbonic V�y canxi cacbonat dugc cau t<;10 bai nhiing nguyen t6 nao ?
1.62 Khi d6t chay m¢t chat trong oxi nguoi ta thu dugc chat khi c6 c6ng
thuc la S02 va nuoc Nhu v�y chat d6 dugc cau t<;10 boi nhiing nguyen to nao? (Bic.!t rang trong chat d6 kho� c6 nguycn to oxi)
1.63 Cho biet :
- Phan tit axit nitric c6 I nguyc:n tit H, l nguycn tu N va 3 nguycn tu 0
- Phan tit ozon c6 3 nguycn tit oxi.
- Phan tu canxi cacbonat (da voi) c6 l nguycn tu Ca l nguycn tit C ,·a
3 nguycn tit 0.
- Phan tu hidro c6 2 nguycn tu H.
- Phan tu natri clorua (mu6i an) co l nguycn tir Na va l nguyc!l tir Cl.
Hoi :
a) Chat nao la don chat ? Chat nao la hgp chat ? Giai thich.
b) Tinh phan ti.r khoi (PTK) cua cac cha"t.
c) Phan tu cua cac chat do n�ng han phan tu hidro bao nhicu Ian?
Trang 22d) Tinh thanh phan phan tram theo khoi hrc;mg cua cac nguycn t6 hoa h9c co trong hgp chat.
1.64 M<)t hqp chat c6 PTK bang 62 Trong phan tu nguycn to ox� chit:'m
25.8% theo kh6i luqng con l<;ti la nguycn to natri Hay cho bict so nguycn tti cua m6i nguytn to hoa h9c c6 trong phan tu cua hqp chat
1.65 M¢t hqp chat co thanh phan kh6i luqng : 40°/o Ca 12°k C con l<;ti la 0.
Bict phan tu kh6i cua hqp chat bang I 00 Cho bict phan tu cua hc,p chat
c6 bao nhieu nguyen tu cua m6i nguyen to hoa h9c
1.66 Phan tu mc)t hgp chat c6 30% nguyen to oxi ve khoi luqng con l ._i i 1�1
nguyen to sdt Phan tti kh6i cua hgp chat b�ng 160 Cho bic.:·1 phan tu cua
hgp chat c6 bao nhicu nguyen tu cua m6i nguycn to hoa hQc ?
1.67 Hai hgp chat A va B dcu duqc t<;to bai tu 2 nguycn to la C va 0 Bic.:·1 :
Hgp chat A c6 42.6 C ,i C va 57 4%0 \IC khoi lu(Jng
Hgp chat B c6 27 8% C va 72.2%0 vc khoi lu(Jng
a) Ttm ti I� toi gian cua s6 nguycn tti C va so nguycn tu O trong phan
1.69 Phan tfch m¢t hCJP chat nguai ta nh�n thay thanh phan kh6i lugng cua no
c6 50% la Juu huynh va 50'i� la oxi Hay cho bict trong m(?t phan tu hgp chat ti so gifra s6 nguycn tu S va S() nguycn tu O la bao nhicu ?
I 70 M<)t hqp chat 1<;10 bai 2 nguycn to l�l C va 0 Biet ti 1¢ \ I C khoi IU(_)'ng cua
C d , 0 1 • me 3 01 va1 a-=-
Trang 23a) Tim ti s6 giiia s6 nguyen tu C va s6 nguycn tu O c6 trong m◊t phan tir hgp chat.
b) Tinh PTK cua hqp cha't bict trong m(>t phan tu hgp chat c6 1 nguycn
tu C
1.71 M(>t hgp chat khi t<;1O boi 2 nguycn to C va H trong d6 C chiem 82.76<;0
kh6i luqng PTK cua h<n> chat bAng 58
a) Xac dµth s6 nguycn tu cua m6i nguyen to c6 trong m¢t phan tu hqp chat b) Tinh PTK cua hqp chat (ki hi�u la M).
I 72 M¢t hgp chat khi phan tu c6 85 7% C vc khoi luqng con l<;ti la H PTK
cua hgp cha't la 28 Tim so nguyen tu cua moi nguycn t6 trong m◊t phan
tu cua hgp chat
Bai LUVEN TAP 1
I 73 Phan bi�t nhiing khai ni�m sau va lay thi dt:1 minh ho<;t
a) V�t th� (tl! nhicn va nhan te;to) chat don chat hc;,p chat.
b) Hon hgp va chat tinh khi�t.
c) Nguyen tu va phan tu.
d) Chat va nguyen to hoa h9c.
e) Kim lo<;ti va phi kim.
f) Nguyen tu kh6i va phan tu khoi.
1.74 Bict hru huynh (S) tan duc;,c trong ruc;,u ctylic (con) nhung kh6ng tan trong
nuac Mu6i an tan duqc trong nuoc nhung kh6ng tan trong ruc;,u ctylic Hay m6 ta 2 phuang phap tach ricng mu6i an tir hon hgp b◊t hru huynh
' -'•
va muoa an
Trang 24I 75 C6 2 19 m<)t IQ dlfng nu6'c tinh khic't m<)t 19 dl_tng nu6'c duoog.
a) Lam thi nghi�m dan gian nhu the· nao th1 c6 th\! xac d!nh df1u la nuac tinh khict dau la nuac duang ?
b) Tu nuoc duang, litm thi nghi¢m dan gian nhu th \! nao d(! thu duqc m<)t it nuac tinh khic·1 va m(>t it duong i:J tre;1ng th.ii r�n ?
1.76 Hay ncu tinh chat giong nhau va khac nhau giira nuac va ruc;ru ctylic (c<>n)
I 77 Hay di6n vao bang tinh chat cuu cac chat suu day :
Chai thl m,iu tan tro11� cluiy
Bal CONG THUC HOA HOC
A Kien thuc co ban
l Cong thuc hoa h9c dung biiu di�n thanh phan phQn tu cua chiit.
• Cong thuc hoa h9c dung bi�u di�n dan chat g6m m¢t ki hi¢u hoa h9c cua nguycn 16 ,·a chi s6 a chfln ki hi�u cho bic:t so nguycn tu ctia nguycn to
Trang 25Thf du : Cong thuc hoa h9c cua kim lo<;ti : Na K Al f\!
Cong thuc hoa h9c cua chat khf: He H2• 02• 1
2• 0�
• Cong thuc hoa h9c dung bicu dien h<n> chat g6m hai ba ki hi�u hoa hQc cua hai ba nguycn to va chi so o chan ki hi�u cho bict s6 nguycn
tu cua m6i nguycn to c6 trong m<)t phan tit hgp ch£it
Thi du : Cong thuc hoa hQC cua JJUC1C la H :? O
Cong thuc hoa h9c cua axit sunfuric la H2SO a Cong thuc hoa h9c cua axit nitric la H 10�.
Cong thuc hoa h9c cua canxi cacbonat (da vOi) la CaCO�
Cong thuc hoa h9c cua natri clorua (muoi an) la NaCl
2 M6i chat chi dugc bicu dien bang m¢t cong thuc hoa hQc M6i chat dcu c6 1hanh phan khong d6i 1111 dl;I : nu6'c (tinh khic.t) du dicu chc: dugc bAng cac
1 h, kh h b • - · h' h I · 0111 1.2 1
p 1u<1ng p ap ac n au ao g1<1 cung co t an p 1an - = = -
J Y nghia cua cong 1huc hoa hQC : Cong thuc hoa hQC cua m9t chat cho ta bic't :
• Nhung nguycn to (lo<;ti nguycn tu) cau t<;tO ncn chat.
• S6 nguycn lli cua moi nguycn to trong m<)t phan tu cua chat.
• Phan Ill khoi (f\1) cua cha·t.
Thi dl;I : Cong thuc hoa hQc cua duong glucoza (co trong c:ac qua chin) la
Trang 268 Bai t{lp
1.78 Viet cong thuc hoa hqc cua:
a) Voi song biet trong phan 11.'r c6 1 nguyen ui canxi va 1 nguyen tu oxi b) Kem clorua bict trong phan tu c6 1 nguycn tu kem va 2 nguycn tir clo.
c) DIIang saccarozo biet trong phan tu c6 12 nguycn tii cacbon 22 nguycn tti hidro va 11 nguycn tu oxi.
Xac dinh phan tu khoi cua cac chat trcn
I 79 Tu ti so kh6i IIIqng cua cac nguycn to hidro va oxi trong nu6c la
1 : 8 hay tfnh ti 1¢ so nguyen tu cac nguycn to t(:lO thanh nuac Ti I� d6 c6 phu hqp vai c6ng thuc hoa hqc cua nU'OC khOng ?
1.80 Cho ct'>ng thuc hoa hqc cua cac chat :
· a) Natri clorua hay muoi an NaCl.
b) Khi nito N2.
c) Kali nitrat KNOJ.
d) Nh6m bromua AIBr J .
e) LU'U huynh S.
Hay cho biet :
- Nhiing chat nao la don chat ?
- Nhiing chat nao la hqp chat ?
1.81 Cho biet y nghia cua cac cOng thuc hoa h9c sau :
c.:) KCIO J 1.82 Tim cong thuc hoa hqc cua cac hqp chat bic·t rang ti I� dan gian nhat (t6i
gian) cua s6 nguyen tir cua hai nguycn to chfnh la phan so ma tir so va mau s6 la so nguycn tti cua hai nguycn to trong m(>t phan tu hqp chat
a) Trong chat A cu 24 phan cacbon ket hqp voi 32 phan oxi thco khOi lm;mg.
Trang 27b) Trong chat B cu 4p phan natri ket hgp voi 16 phan oxi th\!o kh6i luqng.
c) Trong chat C cu 3.6 phan cacbon kct hqp vai 9.6 phan oxi thco kh6i luqng.d) Trong chfit D cu 6 phan cacbon kc't hgp voi 2 phan hidro thco khoi luqng
c) Trong chat E cu 10 phan hidro kct hqp voi 80 phan oxi th\!o kh0i h.rqng.f) Trong chat F cu 24 phan ltru huynh kc't hQ'p vai 36 phan oxi thcokhoi lugng
1.83 Muoi an g6m 2 nguycn t6 hoa h9c la natri (Na) va clo (Cl) trong d6
natri chic'm 39.3% thco khoi luqng Hay t1m c6ng thuc hoa hQc cuu mu6i an biet PTK cua n6 gfIp 29.25 Ian PTK cuu hidro
1.84 Khi d6t n6ng l g magic (Mg) kc't h<JP du<,1c vai 2.96 g clo (Cl) t�o ru
hQ'p chat magic cloruu Tim cOng thuc hoa h9c cua magic cloruu bic't phan tu cua hqp cha't chi c6 m¢t nguycn tu mugic
I.HS Tim c6ng thuc hoii h9c CllU CliC lu.1p chat suu :
a) M(u cht'it l<'.mg dJ bay hoi thanh phan phun tu co 23.S"b C: 5.9t;f, H :70.3% Cl vu c6 PTK b�ng 50.5
b) M<)t hgp �hut rdn muu tr�ng thi111h phun phfln tu c6 40.0(lh C : 6 7%
H : 53.3'lb Ova c6 PTK h�ng 180
c) M(>t hqp chfl't khi thanh phiin co 75% C : 25"/c, H vu c6 PTK btmg 1/2 PTK cuu khi oxi
l.86 M()t chu't long 11;10 boi 3 nguy\!n to la C H 0 Dot ch,iy hoan loan 1.24 g
chu't long th1 thu du<Jc 1.76 g CO2 vl, 1.08 g 1-120
a) Tfnh khoi lu<,1ng C c6 trong 1.76 g CO2•
b) Tfnh phan tram kh6i lttQ'ng cua C c6 trong h<,Yp chat bic't rang lttQ'ng
C c6 trong 1.76 g CO2 chfnh la luqng C c6 trong 1.24 g hc,p cha't.c) Tfnh kh6i luQ'ng H c6 trong 1.08 g H20
d) Tfnh phan tram kh6i luc,ng cua H co trong hgp chat bii:'t rilng luc,ng
H c6 trong 1.08 g 1-120 chfnh la luc,ng H co trong 1.24 g h<,Yp chat
\!) Tinh khoi luc,ng cua O c6 trong 1.24 g h<Jp chat
f) Tinh phan tram kh6i lugng cua O co trong hQ'p chat
g) Ttm c6ng thuc hoa h9c cua chat long bic:t PTK cua h<,Yp chat bilng 62
Trang 28Bai HOA TRI
A Kien th(tc Cd ban
I Hoa tri cua nguycn t6 (hay nh6m nguycn tti) la con s6 bi�u thj kha nang lien kct cua nguycn tir (hay nh6m nguycn tu) duqc xac djnh theo hoa trj cua H duqc chqn lam don vj va hoa trj cua O la hai dan vj.
2 Quy tac hoa trj : Trong c6ng thuc hoa h9c tich cua chi so va hoa tri cua nguycn to nay bang tich cua chi so va hoa tri cua nguycn t6 kia.
Ill II Thi d9: A� 0 3• ta c6: 2.111 = 3.11
3 Bic·t cong thuc hoa h9c cua hc;,p chat g6m 2 nguyen to va hoa tri cua m(>t nguycn to ta tinh duqc hoa tri cua nguyen to kia.
Thi d9 : P- , 0, ta c6 : 2.x = 5.11 = IO ➔ x = - = 2 5.
4 Bic·1 hoa trj cua 2 nguycn to ta l�p duqc cong thuc hoa h9c cua hgp chat gum 2 nguycn t6 d6 Nc·u hc,,p chat g6m m(>t nguy :n to kct hc,,p voi m9t nh6m nguycn tu ta coi hoa tri cua nh6m nguycn tu tuang duong nhu m<)t nguycn to.
Thi d9 : L�p c6ng thuc hoa h9c cua nh6m sunfat do nh6m hoa trj Ill ket
hgp voi nh6m nguycn tti SO .i hoa trj II.
Ill II Buoc I : Viet cOng thuc hoa hoc cua nhom sunfat : Al (S0 • X 4) • y
B , uac_: tmttsO-: a c x =y ➔? 17 x T 6 III II -=-=-. x II 2
Trong phan tu hc;,p chat VO ca ti s6 giiia s6 nguyen tu cua cac nguycn to (ho�c giiia s6 nguycn tu va s6 nh6m nguyen tti) thtrang la don gian nhat (toi
gian) ncn X = 2 Va y= 3
Trang 29a. Bai tc;ap
I.87 Dt!a vao hoa tr! cua cac nguyen to hay cho biet cong thuc hoa hQc nao
sai trong cac cong thuc sau day
CaC12• HC12• Ft!2O� Na2O J CO2• CO, SO :? SO, Hay sira le;ti nhiing cong thlic hoa h9c vie·t sai
1.88 Tinh hoa trj cua nguycn to :
a) Oong trong cac hgp chat CuO va Cu 2 O.
b) Nita trong cac hQ"p chat N 2 O NO N 2 O� NO 2 va N 2 O 5•
c) Siit trong cac hgp chat Fl!O va Fl!2O J
d) Ll!u huynh trong cac hqp chat H 2 S SO 2• SOJ.
1.89 L�p c6ng thuc hoa h9c cua nhiing hQ"p chat hai nguycn to sau day:
a) Mg(II> va 0
c) C(IV) va S(II)
I 90 Tinh hoa tri cua nguycn to :
b) P(V) va 0 d) Al(III) va 0
a) Cacbon trong CH 4 • CC1 4 • CO CO 2 •
b) Clo trong Cl2O Cl2OJ, Cl2O7•
1.91 [/4p c6ng thuc hoa hQC cua cac hQ"p ch�t't voi hidro cua cac nguyen to sau day:
a) N(III): b) C(IV): C) S(11) : d) Cl(I).
1.92 L�p c0ng thuc hoa h9c cua cac hQ"p chat vai hru huynh (II) cua cac
nguycn to sau day :
a) K(I) : b) Hg(II) : c) Al(lll): d) Fc(II)
I 93 L�p cong thlic hoa h9c cua cac hQ"p chat hai nguycn to sau day :
a) D6ng(I va II) va clo(I).
b) S.it(Il va III) va clo(I).
c) Thiec(II va IV) va clo(I).
d) Ch1(11 va IV) va oxi.
Trang 30a) Thc:o hoa tr! ctia cac nguyen to :
- Sat(II) oxit siit(III) oxit va tinh thanh phano/c thco khoi hrgng ctia nguy\'.'!n to slit trong 2 lol:li oxit trC::n.
- Nita(() oxit nito(II) oxit nito(III) oxit nito(IV) oxit.
- Sat(II) sunfua va sat(III) sunfua (S c6 hoa tr! II).
b) Theo thanh phan khoi hrgng cua cac nguyc:n to:
- M9t loe;ti oxit lltll huynh chua 50% S v� mc)t lol:li oxit lltll huynh chua 40% S Tinh hoa tr! ctia nguycn to S trong m6i loe;li hgp chat.
- M(>t loe;ti slit sunfua chua 63.6% Fe va 36.4"� S Tinh hoa tr! cua Fe
trong h<;1p chiit.
- Nhom sunfua thanh phan co 36(}b Al va 64% S Ti'nh hoa tr! cua Al trong hgp chat.
Bai LUVEN TAP 2
I 95 L�p cong thu-c hoa h9c cua cac h<;1p chat vai iot (I) cua cac nguyc.:n t6
sau day: Zn(II): Al(III): Fc(II).
1.96 Vie't c6ng thuc hoa h9c ctia cac hgp chat :
a) Canxi hidroxit hay v6i toi (phan tu g6m l nguyen tu canxi 2 nguycn tu oxi va 2 nguycn tu hidro).
Trang 31d) Canxi photphat (phan tu gom 3 nguycn tu canxi 2 nguycn tu
photpho va 8 nguycn tu oxi).
I 97 Cho cong thuc hoa hQc cua cac chat :
a) Khf Cl 2•
b) Canxi cacbonat (da voi) CaCO J .
c) Dong sunfat CuSO4•
d) Duong glucozo C6H12O6•
c) Phan di;lm urc CO(NH 2)2•
Hay xac djnh phan tu kh6i cua moi chat tren.
I 98 Dt;ra vao hoa tri cua cac nguycn t6, hay cho biet c0ng thuc hoa hQc nao
la dung la sai ?
Fc 2 O J CO J , AlS S 2 O 3• MgO N 2 O J , CaCl, HC1 3• NO 3• N 5 O 2•
Sfra le;ti cac c0ng thuc hoa h9c viet sai
I 99 M(>t loe;ti slit clorua chua 34.46% Fe va 65.54% Cl Hoa tri cua nguycn
Trang 32C-huanu 2
, , ·"'
Bai SU BIEN DOI CHAT
A Kien thuc co ban
I Slf bic'n dOi v�t tr (con g<,>i la hi�n ttc�mg v�t Ii) It, Slf hil!'n d<ii v� hinh ch.inghuy vc tr<;tng thui cuu ch.ft (chat kh6ng thay dOi )
Thf d9
- ghi�n duang kfnh thanh b¢t mjn (Sl! bic'n d6i v� hinh d<;1ng).
- Oun nuac nuac long chuy�n thanh hai nuac Lam l�mh hoi nuac l�ingung t9 thanh nucrc long lam l<;1nh th:'p dtn 0°C nu6'c long l�i chuy�nthanh nucrc nin tU'C nu6'c da (Slf bic'n d6i \II! tr<;1ng th,ii )
2 Slf bi�n dOi hoa h9c (con g9i la hi�n ttr(?'ng hoa h9c) la Sl! bic'n dOi chat naythanh chat khac
Thf dl;I
- RtrQ'U (mui thom vi cay) lcn men thanh gia'm (mui gium vj chua)
- Dot chay ta giay giay bic'n thanh tro va khi cacbon dioxit CO2 (con g9i la
khi cacbonic)
Trang 338 Bai tc;ip
II.I Quan sat cac hi�n tU(Jng:
a) Luu huynh chay t�o thanh khi sunfura SO2•
b) Nuoc da tan thanh nuoc long.
c) Slit bi gi chuyen thanh m()t chat mau do.
d) Thuy tinh n6ng chay.
Cho biet dau la hi¢n tuc:rng v�t Ii dau la hi¢n tuqng hoa h9c
11.2 Xc!t cac hi�n tuqng sau day va chi ro dau la hi¢n tuqng v�t Ii dau la
hi¢n tuqng hoa h9c
a) C6n di! trong 19 khong kin bj bay hoi.
b) Khi d6t den con c6n chay bic·n doi thanh khi cacbonic va hai nuoc.
c) Day toe trong bong den di�n n6ng va sang lcn khi dong di�n ch(:ly qua d) Nh(!a duang dU<JC dun n6ng chay long.
11.3 Nhfmg vi¢c lam nao sau day la St! bicn d6i v�t Ii, St! bic·n d6i hoa hc:>c ?
a) Giua m◊t dinh slit thanh m<;tt sat Ngam m<;tt sat trong ong nghi�m d(!ng axit clohidric thu duqc s.it clorua va khi hidro.
b) Cho m()t it duong vao ong nghi¢m d(!ng nuoc khu,ry cho duong tan ht:"t ta dU<JC nuac duong Oun soi nuac duong trc:n ngQn hra dt:n con nuoc bay hai hct ticp 19c dun ta du<;1c chat riin mau den va c6 chat khi thoat ra khi nay lam d1;1c nuac voi trong.
11.4 Xct cac thi nghi¢m sau voi chat r.in natri hidrocacbonat NaHCO3 (con
g9i la thuoc mu6i) nhu sau :
a) Hoa tan m¢t it b<)t NaHCO3 vao nuoc du<_1e dung djch trong su6t.
b) Hoa tan m¢t it b(>t NaHCO3 vao nuoc chanh ho�c gifim thay sui b9t.
c) Oun n6ng m¢t ft b(?t NaHCO3 trong ong nghi�m mau tr.ing khong d6i nhlffig thoat ra m¢t chat khf co th� lam d9c nuac voi trong.
Hay cho bict trong nhiing thf nghi¢m trcn, dau la St! bien d6i v�t Ii, dau
la St! bien d6i hoa h9c ? Giai thfch
Trang 3411.S Nc·n <luge lam bang parafin Khi dot nen hie dau parafin chay long va
thfim vao bac sau d6 chuycn thanh hai parafin hai ch,iy bie·n thanh khi cacbon dioxit va hai nu6c Hay cho bic"t SI.J bien doi v�t Ii Va SI.J bicn d6i hoa h9c trong vi�c dot nl'.:n
11.6 O�p nho da v6i r6i xcp vao lo nung 6 nhi¢t d◊ khoang l 000°C ta dugc
voi song va c6 khi cacbon dioxit thoat ra ttr mi�ng lo Cho v6i song vao nuac ta dugc v6i t6i Dau la SI.J bi�·n d6i v�t If? St! bien dcii hoa hQC ?
II 7 Khi quan sat mc)t hi�n tuqng d1:1a vao dau ta c6 the dl:f doan dugc d6 la
hi�n tUQ'ng hoa hQC '?
A Kien thuc co ban
1 Phan ung hoa hQc la qu.i tr1nh lam bien d6i chat nay (chat tham gia hay chat phan ung) thanh chat khac (san phcim hay chat t�o thanh).
2 Trong phan ung hoa hQc chi c6 lien kc·t giua cac nguycn ti.'.r thay doi lam cho phan tu cua chat nay bien d6i thanh phan tu cua chat khac.
3 Oi�u ki�n xay ra phan ung :
- Cac chat tham gia phan ung phai tic!p xuc voi nhau.
- Phan Ion cac truang hgp can dun n6ng.
- M9t so truang hqp can chfit xuc t,ic.
4 Dau hi�u nh�n bic·t c6 phan (rng xay ra :
C6 ft nhfit m<)t trong cac dau hi�u sau day :
- C6 chat kc"t tua (chat khong tan).
- C6 chat khi thoat ra (sui hQt).
- C6 SU thav d6i mau sac. .,
- C6 SI.J to,i nhi�t ho�c phat sang.
Trang 355 Toe d(> cua phan ung hoa h9t· : Phan ling hoa h9c cua nhiing chat khac nhaux.iy ra voi toe d(> khac nhau Thi dl;I : Slf gi cua Sfll trong khong khi am laphan ling hmi h9c Cl.la sat vai oxi va hoi nuac xay ra rfit ch�tm St! n6 Cl.lah6n h(Jp khf hidro va oxi la phan ung hoa h9c cua hidro vc,i oxi l�O ra nu6c.xay ra rat nhanh (tuc thai).
6 Nhung yc·u lo ,inh huang den toe d<) Cl.la phan ung :
a) Nhi¢t de) : Toed(> cua phan ung hmi h<;>c tang khi tang nhi�t de) va giamkhi giam nhi�t d<) Doi vai nhieu phan ung hoa h9c khi nhi�t d<) tang
thcn1 I 011C thi toe d9 phan ung tang khoang 2 Ian
h) Kfch thuoc h<;1t: Kfch thuac cua cac h�t chat ran cang nh6 (tuc di�n tfchtie;:·p xuc c�tng Ion) thi toe de) phan ling hoa h9c cang tang Nguqc l�i.kfch thuac cua cac h�t chat n1n cang Ion (di�n tfch ticp xuc cang nh6)thi toe d<) phan ung cang giam
C) 09 d�m d�c cua dung d!Ch cac chat tham gia phan ung : Dung djch cacchat phan ung cang d�m d�c toe de) phan ung cang tang va nguqc l�i.dung d!ch cang loang thi toe de) phan ung cang giam
b} 0 nhi¢t d<) cao nuoc b! phan huy sinh ra khf hidro va khf oxi
c) Khi nung da v6i CaCOJ b! phan huy sinh ra voi song CaO va khfcacbonic CO2 •
d) V6i toi Ca(OH)i tac dl;lng voi khi CO2 tt:to ra CaCOJ va H2O
11.9 Trong phan ung hoa h<;>c hay cho bic·t :
a) H�t vi mo nao dugc bao toan h�t nao con c6 th� hj chia nho ra '?
Trang 36b) Vi sao co Sl_t bil!'n dOi phan llt nay lhanh phun llt khac?
c) Nguyen tu c6 th� bi chia nh6 hay kh6ng ?
II IO Trong phan ung hoa hQc phan tit HgO c6 th� bi chi a thanh nhfrng
nguyen tu gi '?
11.11 Hay gi.ii thich vi sao co sl_t bit!n dOi chal nay lhanh chat khac trong phan
ung hoa hQC
11.12 M()t lrong nhii'ng dicu ki�n de phan ung hoa h<_>c xay ra la cac chat lham
gia phan lfng phai dugc tie!p xuc v6i nhau sl_t ticp xuc cang nhicu thi ph,in ung cang de Hay giai thich ,,1 sao khi dua than vao lo dot nguoi
ta phai d�p nh6 than
11.13 Slit d� trong khOng khf cim d� bi gi Hay giai thfch vl sao nguoi ta c6 lht:
phong chong gi bang each bOi dau ma tren b<! m�t cac d6 dung bang s.iL 11.14 Kim loe;ti nh6m tac dt;1ng vai axit clohidric sinh ra khf hidro Hay chqn
phlrong an A hay B trong moi truang hc;,p sau dJ thu dugc
V cm J khi hidro m(>t each nhanh nhat
a) A : I g nhom tac d9ng voi axit clohidric le;tnh.
B : 1 g nhom tac d9ng vai axil clohidric n6ng.
b) A : I g nhom tac dt;1ng vai axit clohidric lt;1nh.
B : 1 g b<)t nh6m tac dt;1ng vai axit clohidric le;tnh.
c) A : I g nhom tac dt;1ng vai axit clohidric d�c.
B : I g nhOm tac d9ng voi axit clohidric loang.
d) A : 2 g nh6m tac d9ng vai axit clohidric loang.
B : I g nhom lac d9ng vai axit clohidric loang.
I!) A : 2 g nh6m tac dl;lng vai axit clohidric n6ng
B : I g nh 6 m tac dl;}ng ,·ai axil dohidric le;tnh
11.15 Cho m¢l la sdt nho tac dt;1ng vai dung dich axit clohidric, nh�n tha'y
nhi�t d¢ cua qua trlnh phan ling tang ddn TI1� tich khi hidro thu dugc IU<Jng ung v6'i thoi gian do dugc nhu sau :
The tfch (cm J ) 3 10 50 78 85 89 90 90
Thai gian (phut) I 2 3 4 5 6 7 8
Trang 37a) Th6 1£ch khi hidro lhu dugc lrong tlUa trinh 1hi nghi�m lhay doi nhu
lhc.:· nao ?b) Ve d6 lh! bicu di�n lhc rich khi hidro thu dugc thco thoi gian thinghi�m (lhc tich khi lrcn lfl;JC tung lhai gian trcn tr1;1c hoanh) Chuthich ro trcn m6i lr1;1c
c) Chung tu bic·l rting toe de) cua phan (rng hoa h9c xay ra ch�m danthco thai gian Nhung i:, day phan ung hoa h9c l<;1i xay ra nhanh tit
phul 1hu hai den phut thu ba Hay giai lhich SlJ lftng toe d¢ nay cuaphan ung hoa h9c
d) O(> doc cua d6 thi x,iy ra nhu the· nao kc tit phut thu 7 tr& di
c.:) Ph,in ung hoa hQC kc.:'l lhuc sau lhoi gian bao lau?
Bai DINH LUAT BAO TOAN KHOI LUONG • • •
A Kien thuc co ban
l Dinh lu�t bao toan khoi lugng : "Trong m¢l phan ung hoa hQc lOng kh6ilugng cua cac chat san pham bang tong kh6i lugng cua cac chat tham giaphan ung"
2 Giai lhich dinh lu�t : Trong m¢t phan ung hoa h9c so nguyc.:n lU cua cacnguycn t6 dugc bao toan ncn kh6i lu<7ng duqc bao loan
3 Ap d1;1ng : Trong m(>t phan ung c6 n chat ncu bict kh6i lugng cua(n - l) chat th1 tfnh dugc kh6i lugng cua cha't con l<;1i
B Bal tc)p
11.16 Neu y nghia cua dµth lu�t bao toan khoi lugng
11.17 Hay giai thich vi sao :
a) Khi nung n6ng canxi cacbonat CaCO� thi thay kh6i lu(?'ng giam di
Trang 38b) Khi nung n6ng m(>t mic·ng dong thl thay khoi hrgng tang ten.
11.18 Luu huynh chay theo phan frng hoa h9c sau :
Luu huynh + Khi oxi ➔ Khi sunf ura
Cho bi�·• kh6i Jugng tuu huynh la 48 g kh6i lugng khi sunfura thu du c 1 c
la 96 g Hay tinh kh6i hrgng oxi da tham gia phan ll'ng
11.19 Khi phan huy 2.17 g thuy ngan oxit nguai ta thu duc;,c 0.16 g oxi
Tinh kh6i lugng thuy ngan thu dugc trong thi nghi¢m nay hic"t rang ngoai OXI va thuy ngan kh6ng co chat nao khac duc;,c t«;tO thanh
11.20 Khi nung canxi cacbonat (da ,·oi) nguoi ta thu dugc canxi oxit (voi
song) va khi cacbonic
a) Tinh kh6i luc;,ng khi cacbonic sinh ra khi nung 5 t,l'n canxi c.:achonat
va dugc 2.8 tan canxi oxit.
b) Neu thu dugc 112 kg canxi oxit va 88 kg khi cuchonic thi trong truang hgp ntty kh6i Jugng c,mxi cachonat tham gia phan ung la hao nhicu?
11.21 Khi nung n6ng malachit (qu�ng dong) chat nay bi phan huv thtmh
d6ng(II) oxit hai nu6'c va khi cacbonic
a) Neu kh6i lugng malachit mang nung la 2.22 g thu duc;,c 1.60 g d6ng(II) oxit va 0.18 g nuac th1 kh6i Jugng khi cachonic phai thu dugc la bao nhi�u '!
b) Neu thu dugc 8 g d6ng(II) oxit 0.9 g nu6'c ,·a 2.2 g khi cachonic th1 khoi lugng malachit mang nung la bao nhicu '!
11.22 M¢t luoi dao d� ngoai troi sau m¢t thoi gian sc bi gi I-lay cho h ic ' t khoi
lugng cua luai dao hi gi c6 bllng khoi lugng cua luai dao tnrac khi gi khOng?
11.23 C6 m◊t vicn da voi nho m()t ong nghi�m dtµlg axit clohidric va m9t can
nho c6 d<) chinh xac cao Lam the· nao co the: xac djnh du<;tc khoi lugng khi cacbonic thoat ra khi cho vicn da vOi vao ong nghi9m dl_lng axit ?
Trang 3911.24 M¢t b1nh cau trong c6 dl!flg b¢t magi�
dUCJC khoa ch�t li:ii \'a dt!m can (hinh \'C:)
di xac d!nh kh6i lugng
Sau d6 dun n6ng b1nh cau mc)t thai gian
roi d6 ngu<)i ,·a d�m can l<;ti
a) H6i khOi lugng cua b1nh cau n6i trcn
c6 thay d6i hay khong ? T<;ti sao ?b) Ma khoa ra va can l<;ti thi li�u khoi
lugng b1nh cau co khac kh6ng ·?
A Kien thuc co ban
Kho�
1 Phuong tr1nh hoa h9c dung d� bi�u di�n ngdn g911 phan ung hoa h9c
2 L�p phuang trlnh hoa h9c : 3 buac
Thi dl;l : L�p phuang trinh hoa h9c dung dl'.f bi�u dicn phan ung phan huychat kali clorat thanh kali clorua va khi oxi ph."tn tu g6m hai nguycn tu
- Buac I : Vie·t sa do phan ling g6m c6ng thuc hoa h9c ctia cac chat thamgia va san phfim
KCIO;l ➔ KCI + 02 i
- Buac 2 : Can bang so nguycn ttr cua mOi nguycn to 0� can bang s6nguycn tu oxi ta d�t h¢ so 2 truce c6ng thuc KCIO, va h¢ so 3 trucec6ng thuc 02•
2KCIO, ➔ KCI + 30., - iBny gio d� cCtn b�ng s6 nguycn tu K ,·u Cl cttn th�m h� s6 2 truoc c6ng thuc KCI
- Buac 3: Viet thanh phuang tr1nh hoa h9c thay ( ➔) bang mui tl!n (➔).
2KCIO:l ➔ 2KCI + 302 i
Trang 40B Bai t¢p
11.25 ·�u y nghia cua phuang tr1nh hoa h9c
11.26 Hay l�p phuC111g tr1nh hoa hQC bieu di&n cac phan ung hoa l19c sau :
a) Hidro + oxi ➔ nu6'c
b) Kali+ clo ➔ kali clorua
c) Sat + oxi ➔ s.it(III) oxit
d) Hidro + d6ng(II) oxit ➔ d6ng + nu6'c
11.27 Ghi l�i bang sa d6 cac phan ung hoa hQC xay ra trong cac hi�n tuqng sau :
a) Khi rugu ctylic chay la n6 tac d1;1ng v6'i oxi trong khong khi t<;to th�nh khi cacbonic va hai nu6'c.
b) Khi d6t photpho chat nay hoa hgp v6'i oxi t<;to thanh m()t chfit r.in co
ten la anhidrit photphoric.
c) Khf mctan (CH .; ) chay tac d1;1ng v6'i oxi l<;t0 thanh khi cacbonic Va hai nuac.
Sau d6 hoan thanh ctlc phuC111g trlnh hoa h9c.
11.28 Hoan thanh phuang trlnh hoa h9c biiu di�n cho nhfrng phan ung ho.i
11.29 Hidro va oxi tac d1;1ng v6'i nhau •�o thanh nu6'c Phuong trlnh hoa h9c
nao du6'i day da du<1c vic"t dung ?
A 2H + 0 ➔ H 2 O
C H2 + 02 ➔ 2H2O
B H 2 + 0 ➔ H 2 O
D 2H 2 + 0 2 ➔ 2H 2 O