0,75 Đảng ta xác định động lực chính của cách mạng là giai cấp công nhân và nông dân Giai cấp nông dân chiếm trên 90% dân số, bị thực dân, phong kiến áp bức, bóc lột nặng nề bằn
Trang 1PHÒNG GD&ĐT HẠ HÒA KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
LỚP 9 THCS NĂM HỌC 2018 - 2019
MÔN: LỊCH SỬ
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN LỊCH SỬ
(Hướng dẫn chấm gồm có 05 trang )
I PHẦN TRẮC NGHIÊM KHÁCH QUAN (20 câu: 8 điểm)
Phần trắc nghiệm, mỗi câu đúng được 0,4 điểm Câu có nhiều lựa chọn đúng mà
học sinh chọn thiếu hoặc thừa thì không cho điểm
Đáp
Đáp
II PHẦN TỰ LUẬN (4 câu: 12 điểm)
Câu 1: Khái quát tình hình kinh tế, tài chính của Mĩ sau
Chiến tranh thế giới thứ hai Những nguyên nhân nào đã dẫn tới
sự phát triển của nền kinh tế Mĩ?
4,0
Tình hình kinh tế, tài chính của Mĩ sau Chiến tranh thế giới
thứ hai:
Sự phát triển kinh tế Mĩ (1945 - đầu những năm 70 của thế kỉ
XX ):
Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Mĩ vươn lên chiếm ưu thế
tuyệt đối về mọi mặt trong giới tư bản, trở thành trung tâm kinh tế,
tài chính duy nhất của toàn thế giới:
0,5
Trong những năm 1945-1950, nước Mĩ chiếm hơn một nửa sản
lượng công nghiệp toàn thế giới (56,47% - 1948)
Mĩ nắm trong tay 3/4 trữ lượng vàng của thế giới (24,6 tỉ
USD), là chủ nợ duy nhất trên thế giới
0,5
Sản lượng nông nghiệp của Mĩ gấp 2 lần sản lượng nông
nghiệp của 5 nước Anh, Pháp, Tây Đức, Italia, Nhật cộng lại
Mĩ có lực lượng quân sự mạnh nhất thế giới với các loại vũ khí
hiện đại và độc quyền vũ khí nguyên tử
0,5
Kinh tế Mĩ từ những năm 70 của thế kỉ XX trở đi:
- Tuy vẫn đứng đầu thế giới về nhiều mặt nhưng kinh tế Mĩ
không còn giữ ưu thế tuyệt đối như trước kia nữa: Năm 1973, sản
lượng công nghiệp chỉ còn chiếm 39,8% của thế giới (1973)
0,25
Trang 2Dự trữ vàng cạn dần chỉ còn 11,9 tỉ USD (1974).
Lần đầu tiên sau CTTG thứ hai, chỉ trong vòng 14 tháng, đồng
đôla Mĩ bị phá giá 2 lần vào tháng 12-1973 và tháng 2-1974 0,25
Nguyên nhân của sự phát triển kinh tế Mĩ sau Chiến tranh
thế giới thứ hai:
Mĩ đã thu được 114 tỉ USD lợi nhuận từ cuộc Chiến tranh thế
giới thứ hai
Trong CTTG thứ hai, nước Mĩ không bị chiến tranh tàn phá, do
ở xa chiến trường, được hai đại dương là Đại Tây Dương và Thái
Bình Dương che chở, vì vậy Mĩ có điều kiện hòa bình để phát triển
sản xuất, bán vũ khí và hàng hóa cho các nước tham chiến
0,5
Mĩ là nước khởi đầu cuộc cách mạng KH-KT hiện đại, áp dụng
thành công những tiến bộ KH - KT để nâng cao năng suất lao động,
hạ giá thành sản phẩm và điều chỉnh hợp lí cơ cấu sản xuất
0,5
Trình độ tập trung tư bản và sản xuất ở Mĩ rất cao Các tổ hợp
công nghiệp - quân sự, các công ty và tập đoàn tư bản lũng đoạn Mĩ
có sức sản xuất, cạnh tranh lớn và hiệu quả ở cả trong và ngoài
nước
0,25
Lãnh thổ Mĩ rộng lớn, tài nguyên thiên nhiên phong phú, khí
hậu thuận lợi, có nguồn nhân lực dồi dào, trình độ kỹ thuật cao,
năng động sáng tạo
0,25
Các chính sách và biện pháp điều tiết của nhà nước có vai trò
quan trọng thúc đẩy kinh tế Mĩ phát triển
Ngoài ra còn nhiều nguyên nhân khác: chính sách thu hút các
nhà khoa học, người lao động có trình độ cao đến với Mĩ, điều kiện
quốc tế thuận lợi
0,5
Câu 2: Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, xã hội Việt Nam
có những giai cấp, tầng lớp nào? Phân tích thái độ chính trị của
giai cấp được Đảng ta xác định là động lực chính của cách
mạng?
2,0
Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, xã hội Việt Nam có những
giai cấp, tầng lớp:
Các giai cấp: Địa chủ, nông dân, tư sản, công nhân
Tầng lớp: Trí thức tiểu tư sản 0,75
Đảng ta xác định động lực chính của cách mạng là giai cấp
công nhân và nông dân
Giai cấp nông dân chiếm trên 90% dân số, bị thực dân, phong
kiến áp bức, bóc lột nặng nề bằng các thủ đoạn sưu cao, thuế nặng,
tô tức, phu phen, tạp dịch, cướp đoạt ruộng đất Họ bị bần cùng hóa
và phá sản trên quy mô lớn Mâu thuẫn giữa nông dân với đế quốc
Pháp và tay sai rất gay gắt Đây là lực lượng hăng hái và đông đảo
nhất của cách mạng
0,5
Giai cấp công nhân ra đời trước Chiến tranh thế giới thứ nhất 0,5
Trang 3với số lượng khoảng 10 vạn, sau chiến tranh tăng lên 22 vạn (1929).
Công nhân Việt Nam bị thực dân Pháp, phong kiến và tư sản người
Việt áp bức bóc lột Họ có quan hệ gắn bó tự nhiên với nông dân,
được kế thừa truyền thống yêu nước, được tiếp thu chủ nghĩa Mác –
Leenin, có tổ chức kỉ luật cao
Công nhân có tinh thần đấu tranh triệt để Do vậy mà giai cấp
công nhân Việt Nam nhanh chóng vươn lên nắm quyền lãnh đạo
cách mạng
0,25
Câu 3: Vì sao lại khẳng định: Phong trào công nhân Việt
Nam từ đầu thế kỉ XX đến năm 1930, chuyển từ đấu tranh tự
phát sang tự giác hoàn toàn?
3,5
Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời trong lần khai thác thuộc
địa lần thứ nhất của Pháp, sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, ngày
càng tăng về số lượng
- 1919-1925: Đã nổ ra 25 cuộc bãi công, ban đầu các cuộc đấu tranh
của công nhân diễn ra lẻ tẻ tự phát Dần dần công nhân đã đi vào
đấu tranh có tổ chức bằng chứng là năm 1920, ở Sài Gòn đã
có tổ chức Công hội do Tôn Đức Thắng sáng lập
0,5
Năm 1922, có các cuộc bãi công của công nhân và viên chức
các cơ sở công thương tư nhân ở Bắc Kì và công nhân các
lò nhuộm ở Sài Gòn - Chợ Lớn
- Năm 1924 có các cuộc bãi công của công nhân các nhà máy dệt,
rượu, xay xát ở Nam Định, Hà Nội, Hải Dương
0,25
Tháng 8 - 1925, thợ máy xưởng Ba Son tại cảng Sài Gòn bãi
công, không chịu sửa chữa chiến hạm của Pháp trước khi chiến hạm
này chở lính sang đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân Trung
Quốc Lần đầu tiên trong cuộc đấu tranh này đã xuất hiện ý thức giai
cấp, ý thức chính trị và tinh thần đoàn kết quốc tế
0,5
Nhận xét: Phong trào công nhân có bước phát triển mới so với
trước Chiến tranh thế giới thứ nhất: hình thức bãi công đã trở nên
phổ biến hơn, qui mô lớn hơn và thời gian dài hơn.Tuy nhiên khẩu
hiệu đấu tranh chủ yếu vẫn là kinh tế Giai cấp công nhân Việt Nam
chưa ý thức được sứ mệnh lịch sử của mình, còn thiếu một tổ chức
lãnh đạo thống nhất và một đường lối chính trị đúng đắn Phong trào
vẫn còn dừng ở trình độ tự phát và còn phụ thuộc vào phong trào
yêu nước nói chung
0,5
Trong hai năm 1926 - 1927, nổ ra khoảng 20 cuộc bãi công, sôi
nổi nhất là phong trào công nhân đồn điền…
+ Năm 1928, sau khi có chủ trương “vô sản hoá”, nhiều cán bộ của
Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên đã đi vào nhà máy, hầm mỏ,
đồn điền, cùng sinh hoạt và lao động với công nhân để tuyên truyền
vận động cách mạng, nâng cao ý thức chính trị cho giai cấp công
nhân, làm cho phong trào công nhân lớn mạnh cả về số lượng và
0,25
Trang 4chất lượng.
Trong hai năm 1928 - 1929, có khoảng 40 cuộc bãi công của
công nhân nổ ra từ Bắc chí Nam, nhất là ở các trung tâm kinh tế,
chính trị
Điều đáng chú ý là trong phong trào công nhân ngày càng có sự
biến đổi về chất Số lượng các cuộc bãi công tăng nhiều hơn trước,
diễn ra một cách liên tục và có quy mô lớn, phong trào đã vượt ra
khỏi phạm vi một nhà máy xí nghiệp Giữa các cuộc bãi công từ nơi
này đến nơi khác đã có sự liên kết ủng hộ lẫn nhau
0,5
Nếu như trước đó công nhân mới chỉ quan tâm đến mục tiêu
kinh tế đòi giới chủ phải thỏa mãn một số yêu cầu do công nhân đưa
ra trong lĩnh vực cải thiện đời sống thì nay phong trào đã tiến lên kết
hợp chặt chẽ mục tiêu đấu tranh kinh tế với mục tiêu đấu tranh chính
trị Điều đó chứng tỏ trình độ giác ngộ ý thức giai cấp của công
nhân được nâng lên rõ rệt, giai cấp công nhân trở thành một lực
lượng chính trị độc lập
0,5
Năm 1929, ba tổ chức cộng sản ra đời: Đông Dương cộng sản
đảng, An Nam cộng sản Đảng, Đông Dương cộng sản liên đoàn
Đến năm 1930, Đảng cộng sản Việt Nam ra đời, chứng tỏ giai
cấp công nhân Việt Nam đã đủ sức lãnh đạo cách mạng và phong
trào công nhân đã chuyển sang giai đoạn tự giác hoàn toàn
0,5
Câu 4: Vì sao đầu năm 1945, Nhật đảo chính Pháp ở Đông
Dương? Đảng ta đã có chủ trương phát động khởi nghĩa từng
phần như thế nào? Ý nghĩa của phong trào khởi nghĩa từng
phần?
2,5
Đầu năm 1945, Nhật đảo chính Pháp ở Đông Dương vì:
Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai
đoạn kết thúc Nước Pháp được giải phóng, Chính phủ kháng chiến
Đờ Gôn về Pari
- Ở Mặt trận Thái Bình Dương : phát xít Nhật khốn đốn trước
những đòn tấn công dồn dập của Anh-Mĩ trên bộ cũng như trên mặt
biển
0,25
- Ở Đông Dương : thực dân Pháp chờ quân đồng minh vào
đánh Nhật để giành lại địa vị thống trị cũ
Trước tình thế thất bại gần kề, phát xít Nhật buộc phải làm cuộc
đảo chính lật đổ Pháp để độc chiếm Đông Dương
- Đêm 9-3-1945, Nhật nổ súng lật đổ Pháp trên toàn Đông
Dương
0,5
Đảng ta đã phát động khởi nghĩa từng phần:
Trang 5
Ngay khi tiếng súng Nhật đảo chính Pháp vừa nổ, Ban
Thường vụ TW Đảng họp hội nghị mở rộng, Hội nghị đã ra Chỉ thị :
“Nhật-Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta ”
0,5
Nội dung chính của Chỉ thị :
+ Xác định: kẻ thù chính, cụ thể, trước mắt của nhân dân
Đông Dương lúc này là phát xít Nhật
+ Hội nghị quyết định phát động một cao trào “Kháng Nhật,
cứu nước” mạnh mẽ, tiến hành khởi nghĩa từng phần làm tiền đề
cho Tổng khởi nghĩa
0,5
* Ý nghĩa của khởi nghĩa từng phần (cao trào kháng Nhật,
cứu nước):
- Qua cao trào, lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang được
củng cố và phát triển mạnh; Khu giải phóng Việt Bắc chính thức
được thành lập, là hình ảnh thu nhỏ của nước Việt Nam mới trong
tương lai Kẻ thù hoang mang, suy yếu tạo thời cơ cho tổng khởi
nghĩa chín muồi
0,5
- Cao trào kháng Nhật, cứu nước là cuộc tập dượt lớn, tạo ra
đầy đủ những điều kiện chủ quan, có tác dụng chuẩn bị trực tiếp cho
* Lưu ý chung khi chấm:
- Bài làm lịch sử phải có sự kiện cơ bản, chính xác, trình bày chặt chẽ, rõ ràng các luận điểm để qua đó thấy được năng lực tư duy lịch sử của học sinh.
- Học sinh có cách trình bày khác nhưng vẫn đảm bảo được nội dung cơ bản, tính khoa học thì vẫn được tính điểm.
- Điểm của bài thi là điểm các phần cộng lại, không làm tròn số.