Tài liệu ôn thi học sinh giỏi lớp 7

* Ưu việt của tuần hoàn kín: Máu vận chuyển trong mạch máu kín, vận tốc lưu chuyển máu nhanh, máu đi được xa, đến các cơ quan nhanh, hơn đảm bảo giá trị dinh dưỡng, đáp ứng nhu cầu trao

ĐỀ KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI

Câu 2 (2đ): Trình bày những đặc điểm của dơi thích nghi với đời sống bay lượn

Cánh của dơi khác với cánh của chim như thế nào?

Câu 3 (2đ): Lập bảng so sánh hệ hô hấp của ếch và thằn lằn.

Câu 4 (2đ): Trình bày sự tiến hóa của hệ tuần hoàn của các lớp cá, lưỡng cư, bò

sát, chim và thú Tuần hoàn kín ưu việt hơn tuần hoàn hở ở những điểm nào?

Câu 5 (2đ): Việc đốt phá rừng và săn bắt bừa bãi dẫn đến những hậu quả gì đối

với nguồn lợi thú? Nêu một số biện pháp cần thiết để bảo vệ nguồn lợi thú?

II Biểu điểm và đáp án

1

(2đ)

- Đặc điểm chung của lớp cá Cá là động vật có xương sống thích nghi

với đời sống hoàn toàn ở nước:

+ Bơi bằng vây, hô hấp bằng mang

+ Tim 2 ngăn, có 1 vòng tuần hoàn, máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tươi

+ Thụ tinh ngoài

+ Là động vật biến nhiệt

- Những loài cá thụ tinh ngoài lại đẻ nhiều trứng vì sự thụ tinh ngoài

của cá xảy ra trong môi trường nước nên:

+ Xác suất tinh trùng gặp trứng để thụ tinh thấp

+ Trứng thụ tinh phát triển trong môi trường nước thiếu nơi bảo vệ nên

dễ bị động vật khác ăn thịt

+ Trứng dễ bị nước cuốn trôi

0.25đ0.25đ

0.25đ0.25đ

0.5 đ0.25đ

0.25đ

2

(2đ)

- Những đặc điểm của dơi thích nghi với đời sống bay lượn:

+ Chi trước biến thành cánh Chi sau do yếu không tự cất cánh được từ

mặt đất nên dơi nghỉ ngơi bằng cách dùng chi sau treo cơ thể vào các

vật trên cao, khi bay chúng buông mình xuống và dùng cánh đẩy

0.25đ

+ Cánh chim có nhiều lông vũ ghép sát nhau tạo bản rộng để đẩy

không khí

+ Cánh dơi không có lông vũ Bộ phận đẩy không khí là một màng da

mềm, rộng nối liền cánh tay, ống tay, các xương bàn tay và các xương

ngón (rất dài) với mình, chi sau và đuôi

0.5 đ0.5 đ

3

(2đ)

- Giống nhau:

+ Có khả năng hô hấp bằng phổi Phổi có nhiều vách ngăn

+ Có đường dẫn khí từ mũi vào xoang miệng vào phổi

- Khác nhau:

- Ngoài phổi, bộ phận hô hấp chủ

yếu là da và còn có cơ quan hô

hấp phụ là xoang miệng

- Khí quản ngắn hơn

- Khí quản chưa phân hóa rõ ràng

thành các phế quản (cuống phổi)

- Số vách ngăn trong phổi ít hơn,

do đó diện tích hô hấp của phổi

nhỏ

- Động tác hô hấp bằng phổi được

hô hấpđược thực hiện do cử động

nâng lên hạ xuống của thềm

miệng

- Chỉ hô hấp bằng phổi

- Khí quản dài hơn

- Phần cuối của khí quản phân hóa thành hai phế quản

- Số vách ngăn trong phổi nhiều hơn, do đó diện tích hô hấp của phổi lớn

- Động tác hô hấp bằng phổi được thực hiện bằng sự thay đổi thể tích của lồng ngực do

sự co dãn của các cơ gian sườn

0.25đ0.25đ

0.25đ

0.25đ

0.25đ0.25đ0.5 đ

4

(2đ)

Sự tiến hóa của hệ tuần hoàn của các lớp cá đến lớp thú:

- Lớp cá: Tim 2 ngăn, 1 tâm nhĩ, 1 tâm thất Tim chứa máu đỏ thẫm,

máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tươi (nghèo ôxi), có 1 vòng tuần hoàn

- Lưỡng cư: Tim 3 ngăn, 2 tâm nhĩ - 1 thất, máu nuôi cơ thể là máu là

pha, có 2 vòng tuần hoàn

- Bò sát: Tim 3 ngăn, 2 tâm nhĩ - 1 thất, tâm thất có vách hụt, máu đi

nuôi cơ thể là máu pha (ít hơn), có 2 vòng tuần hoàn

- Chim - thú: Tim 4 ngăn, vách ngăn tâm thất hoàn chỉnh, có 2 vòng

tuần hoàn hoàn chỉnh, máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tươi (giàu ôxi)

* Ưu việt của tuần hoàn kín: Máu vận chuyển trong mạch máu kín, vận

tốc lưu chuyển máu nhanh, máu đi được xa, đến các cơ quan nhanh,

hơn đảm bảo giá trị dinh dưỡng, đáp ứng nhu cầu trao đổi chất cao của

cơ thể

0.25đ

0.25đ0.5 đ0.5 đ0.5 đ

- Hậu quả của việc đốt phá rừng và săn bắt bừa bãi:

(2đ)

+ Việc săn bắt và đốt phá rừng bừa bãi dẫn đến nhiều tác hại lớn đến

nguồn lợi thú như làm giảm môi trường sống và nguồn thức ăn của thú

dẫn đến thú phát triển sinh sản kém, thú non thiếu điều kiện và sự

chăm sóc của thú mẹ, nhiều loài thú quý hiếm có nguy cơ bị tuyệt

chủng

- Một số biện pháp bảo vệ nguồn lợi thú:

+ Bảo vệ môi trường sống của thú quý hiếm

+ Cấm săn bắt, buôn bán trái phép những loài thú quý hiếm

+ Cấm những phương pháp đánh bắt lạc hậu như đốt, phá rừng

+ Thành lập các khu bảo tồn, các vườn quốc gia

1.0 đ

0.25đ0.25đ0.25đ0.25đ

PGD & ĐT DUYÊN HẢI

TRƯỜNG THCS LONG HỮU KỲ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

Năm học: 2010 - 2011

MÔN THI : SINH HỌC 7

ĐỀ CHÍNH THỨC Thời gian: 120 phút (không kể thời

gian phát đề)

Học sinh làm tất cả các câu sau đây

Câu 1 : (2 điểm) Em hãy so sánh sự khác nhau của động vật với thực vật ?

Câu 2 : (4 điểm)

a Em hãy trình bày đặc điểm chung và vai trò của lớp Sâu bọ ?

b Trong số các đặc điểm chung của Sâu bọ, đặc điểm nào phân biệt chúngvới các Chân khớp khác ?

Câu 3: (4 điểm)

a Em hãy trình bày đặc điểm chung và vai trò của lớp Lưỡng cư ?

b Hãy giải thích vì sao ếch thường sống ở nơi ẩm ướt, gần bờ nước ?

Câu 4 : (4 điểm)

a Em hãy trình bày đặc điểm chung và vai trò của lớp Chim ?

b Nêu một số đặc điểm cấu tạo ngoài của chim bồ câu thích nghi với đờisồng bay ?

Câu 5 : (4 điểm)

a Em hãy trình bày đặc điểm chung và vai trò của lớp Thú ?

b Em hãy phân biệt khỉ và vượn ?

Câu 6 : (2 điểm) Em hãy chứng minh rằng, hệ tuần hoàn tiến hóa qua các lớp

Hệ thần kinh và giác quan Không

2,0

0,5 0,5 0,5 0,5 2.a

1./ Đặc điểm chung :

- Cơ thể chia làm 3 phần : đầu, ngực , bụng.

+ Đầu có 1 đôi râu.

+ Ngực : 3 đôi chân và 2 đôi cánh.

2.b Đầu có 1 đôi râu.

Ngực : 3 đôi chân và 2 đôi cánh …

0,5 0,5 3.a 1./Đặc điểm chung:

Lưỡng cư là đvcxs thích nghi với đời sống vừa nước vừa cạn:

- Da trần , ẩm ướt.

- Di chuyển bằng 4 chi.

- Hô hấp bằng da và phổi.

- Tim có 3 ngăn , 2 vòng tuần hoàn, máu nuôi cơ thể là máu pha.

- Thụ tinh ngoài ,nòng nọc phát triển qua biến thái

- Là động vật biến nhiệt

4,0

0,5 0,5 0,5 0,5

2./Vai trò :

- Làm thức ăn cho con người.

- Một số lưỡng cư làm thuốc.

- Diệt sâu bọ.

- Có hại là động vật trung gian truyền bệnh.

0,5 0,5 3.b Vì ếch hô hấp bằng da là chủ yếu, nếu da khô, cơ thể mất nước ếch sẽ chết 1 4.a

1./ Đặc điểm chung : Chim là đvcxs thích nghi với đời sống bay, lượn :

- Mình có lông vủ bao quanh

- Chi trước biến đổi thành cánh

- Có mỏ sừng

- Phổi có mạng ống khí, có túi khí tham gia vào hô hấp

- Tim có 4 ngăn, máu đi nuôi cơ thể là máu (pha) máu đỏ tươi

+ Huấn luyện săn mồi phục vụ du lịch

+ Giúp phát triển cây trồng

0,5

4.b - Cơ thể hình thoi.

- Chi trước biến đổi thành cách, mỏ, lông

0,5 0,5 5.a

1./ Đặc điểm chung của lớp thú :

- Thú là động vật có xương sống có tổ chức cao nhất.

- Có hiện tượng thai sinh và nuôi con bằng sửa mẹ

- Có bộ lông mao bao phủ cơ thể, có bộ răng phân hóa thành răng cửa, răng nanh, răng

hàm

- Tim có 4 ngăn, bộ não phát triển thể hiện rõ ở bán cầu não và tiểu não

- Là động vật hằng nhiệt.

2./ Vai trò của lớp thú

Có vai trò rất quan trọng đối với con người cũng như thiên nhiên

- Cung cấp thực phẩm, dược phẩm, làm đồ trang sức

Túi má lớn, đuôi dài Không có túi má và đuôi

0,5 0,5 6

- Cá : tim có 2 ngăn

- Ếch nhái : tim có 3 ngăn

- Bò sát : tim 4 ngăn chưa hoàn chỉnh (trừ Cá sấu)

- Chim : tim có 4 ngăn hoàn chỉnh

2,0

0,5 0,5 0,5 0,5

Trêng THCS §ç Xuyªn

§Ò thi häc sinh n¨ng khiÕu

Môn: Sinh học 7 (Thời gian làm bài: 150’)

-ĐÁP ÁN Câu 1 (2điểm)

* Triệu trứng của bệnh sốt rét: Khi trùng sốt rét xâm nhập vào cơ thể, chỉ 1đến 2 tuần sau thì người bệnh lên cơn sốt Có khi sốt liên miên, hoặc từng cơnkèm theo rét run Mỗi cơn sốt bắt đầu bằng cảm giác mệt nhọc rũ rượi, nhức đầu,

ớn lạnh, buồn ngủ Cảm giác lạnh ngày càng tăng, người bệnh run cầm cập, nổigai ốc, đắp bao nhiêu chăn không thấy lạnh lúc đó nhiệt độ tăng lên ≈ 38,50c, saucơn rét nhiệt độ tiếp tục tăng lên 400c - 410c, mặt đỏ bừng, mình mẩy đau nhừ,

mồ hôi đầm đìa, khô họng, khát nước Sở dĩ có hiện tượng trên là do trùng sốt rétphá vỡ hàng loạt hồng cầu và tiết vào máu nhiều chất độc làm người bệnh lên cơsốt rét

* Con đường truyền bệnh sốt rét từ người nấyng người khác do bị muỗiAnôphen đốt

* Muốn phòng chống bệnh sốt rét phải diệt muỗi Anôphen, phá nơi ẩn nấpcủa muỗi Anôphen, khai thông cống rãnh không để nước đọng, nuôi cá vào ao,

hồ, chum, vại để tiêu diệt bọ gậy Ngủ phải mắc màn, hun khói, đốt hương muỗi

để tiêu diệt chúng

* Bệnh sốt rét hay xảy ra ở miền núi:

+ Là nơi rừng núi âm u, nhiều cây cối thích nghi cho chỗ trú ngụ và sinhsản của muỗi

+ Người dân miền núi lạc hậu, điều kiện chữa và phòng bệnh kém nên dễlây lan, khó phòng tránh

Câu 2: (2điểm)

Đời sống và hoạt động của thằn lằn so với ếch đồng có điểm khác nhau:

- Nơi sống và bắt mồi: ếch đồng ưa sống và bắt mồi trong nước hoặc các

bờ vực nước ngọt, còn thằn lằn ưa sống và bắt mồi ở nơi khô ráo

- Thời gian hoạt động: ếch đồng hoạt động lúc chập tối hoặc ban đêm, cònthằn lằn hoạt động vào ban ngày

- Tập tính cũng khác nhau nếu ếch đồng trú đông trong các hốc đất ẩm ướtbên bờ vực nước hoặc trong bùn thì thằn lằn trú đông trong các hốc đất khô ráo.

- Sinh sản: ếch đồng thụ tinh ngoài môi trường nước, đẻ nhiều trứng, trứng

có màng mỏng, ít noãn hoàng, trứng nở thành nòng nọc phát triển có biến thái.Còn thằn lằn thụ tinh trong, đẻ ít trứng, trứng có vỏ dai, nhiều noãn hoàng, trứng

nở thành con non phát triển trực tiếp

Câu 3 (2 điểm)

Vai trò của chim đối với nông nghiệp

* Chim có lợi cho nông nghiệp: Nhiều loại động vật hoạt động nhiều vàtiêu hoá nhanh nên số lượng thức ăn chúng tiêu thụ hàng ngày rất lớn, có thểbằng 1/2 đến 3 lần khối lượng cơ thể chúng (Một con nhạn nặng 30g mỗi ngày

ăn hết 48 g sâu bọ), do đó chúng góp một phần rất lớn vào việc hạn chế sự pháttriển của những loài sâu bọ phá hoại nông, lâm nghiệp (Đặc biệt trong giai đoạnchim bố, mẹ nuôi con)

Nhiều loài chim ăn thịt săn bắt các loài gặm nhấm có hại (Một con chimlợn có thể tiêu diệt trong 1 năm 300 - 400 con chuột) Một số loà săn bắt cảnhững động vật có ích, song thường chỉ bắt được những con yếu hay bị bệnh nên

đã trở thành một nhân tố có ích trong việc chọn lọc tự nhiên Chim ăn quả rừng(vẹt) giúp cho việc phát tán cây rừng Chim hút mật ăn mật hoa nên giúp cho sựthụ phấn cho cây

* Chim có hại cho nông nghiệp: Những loài chim có hại cho nông nghiệpnhư: Cốc, bồ nông, bói cá ăn cá, diều hâu ăn chim, gà con và cá; cắt, chim ưng ăncác loài chim ăn sâu bọ, cu gáy, gà rừng bới ăn lúa ngô, đậu trên nương; chim sẻ,chim dẽ ăn lúa

Câu 4: (1 điểm)

Những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự giảm sút độ đa dạng sinh học là:-Nạn phá rừng, khai thác gỗ và lâm sản khác, du canh, di dân khai hoang,nuôi trồng thuỷ sản, xây dựng đô thị , làm mất môi trường sống của động vật

- Sự săn bắt buôn bán động vật hoang dã cộng với việc sử dụng tràn lanthuốc trừ sâu, việc thải các chất thải của các nhà máy, đặc biệt là khai thác dầukhí hoặc giao thông trên biển.

Do vậy, để bảo vệ đa dạng sinh học cần có biện pháp: Cấm đốt, phá, khaithác rừng bừa bãi, săn bắt buôn bán động vật, đẩy mạnh các biện pháp chống ônhiễm môi trường

Câu 5: (3 điểm)

Hướng tiến hoá của hệ thần kinh

- Động vật nguyên sinh: Chưa phân hoá

- Ruột khoang: Hình mạng lưới

-Giun đốt: Hình chuỗi hạch ( Hạch não, hạch dưới hầu, chuỗi hạch bụng)-Chân khớp: Hình chuỗi hạch (Hạch não lớn, hạch dưới hầu, chuỗi hạchngực bụng)

- Động vật có xương sống: Hình ống (Bộ não, tuỷ sống)

Từ chỗ hệ thần kinh chưa phân hoá đến hệ thần kinh hình mạng lưới (Ruộtkhoang), tới chỗ hình chuỗi hạch với hạch não, hạch dưới hầu, chuỗi hạch bụng(Giun đốt), đến hình chuỗi hạch với hạch não lớn, hạch dưới hầu, chuỗi hạchngực và bụng (Chân khớp) hoặc hệ thần kinh hình ống với bộ não và tuỷ sống

Hướng tiến hoá của cơ quan di chuyển:

- Chưa có cơ quan di chuyển, có đời sống bám, sống cố định: Hải quỳ, sanhô

- Chưa có cơ quan di chuyển, di chuyển chậm kiểu sâu đo: Thuỷ tức

- Cơ quan di chuyển còn rất đơn giản, mấu lồi và tơ bơi: Rươi

-Cơ quan di chuyển đã phân hoá thành chi phân đốt: Rết

- Bộ phận di chuyển phân hoá thành 5 đôi chân bò, 5 đôi chân bơi: Tômsông

- Bộ phận di chuyển phân hoá thành 2 đôi chân bò, 1 đôi chân nhảy: Châuchấu

- Bộ phận di chuyển phân hoá thành vây bơi với các tia vây: Cá chép, cátrích.

- Bộ phận di chuyển phân hoá thành chi năm ngón có màng bơi: ếch, cásấu

- Bộ phận di chuyển phân hoá thành cánh được cấu tạo bằng lông vũ: HảiÂu

- Bộ phận di chuyển phân hoá thành cánh được cấu tạo bằng màng da: Dơi

- Bộ phận di chuyển phân hoá thành bàn tay bàn chân cầm nắm: Vượn

Sự tiến hoá của cơ quan di chuyển ở động vật từ chỗ chưa có cơ quan dichuyển ở động vật sống bám vào một nơi (Hải quỳ, san hô); hoặc di chuyển bằnghình thức đơn giản kém hiệu quả, di chuyển chậm kiểu sâu đo (thuỷ tức); đếm có

cơ quan di chuyển còn rất đơn giản như mấu lồi cơ, tơ bơi (rươi); phân hoá thànhchi phân đốt (Rết); cuối cùng bộ phận di chuyển đã phân hoá thành các chi có cấutạo và chức năng rất khác nhau, thích nghi với nhiều hình thức di chuyển trên cácmôi trường khác nhau

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

HUYỆN SƠN ĐỘNG NĂM HỌC 2010 – 2011

ĐỀ THI MÔN SINH HỌC LỚP 7

Thời gian làm bài 120 phút

(Đề thi gồm 5 câu mỗi câu 2 điểm)

a Nêu điểm khác nhau cơ bản giữa thực vật và động vật đa bào ?

b Thí nghiệm: Đặt bình chứa trùng roi xanh trên bậc cửa sổ, dùng giấy đenche tối nửa trong thành bình Qua vài ngày bỏ giấy đen ra và quan sát thấy cóhiện tượng gì xảy ra ? Giải thích ?

Câu 3

a Những đặc điểm cấu tạo của cá cá chép thích nghi với đời sống ở nước ?

b Tại sao mang cá lại thích nghi hô hấp ở nước mà không thích nghi hô hấp

ở cạn ?

Câu 4

a Ngành chân khớp có đặc điểm chung gì ?

b Trình bày sự tiến hoá của hệ tiêu hoá qua các lớp động vật đã học ?

Câu 5

a Nêu các hình thức di chuyển của động vật ? lấy ví dụ cho mỗi hình thức ?

b Trời rét ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật hằng nhiệt

và biến nhiệt như thế nào ?

UBDN Huyện Hóc Môn Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam

ĐỀ THI HSG CẤP HUYỆN

Môn : SINH 7

Thời gian làm bài : 120 phút

Câu 1: Trùng biến hình phân biệt với trùng roi ở các đặc điểm nào ? ( 3 điểm )

Câu 2: Nêu đặc điểm về môi trường sống, lối sống, khoang tiêu hóa, tầng keo của thủy

tức và sứa ? ( 2 điểm )

Câu 3: Nêu đặc điểm cấu tạo ngoài của giun, sán thích nghi lối sống kí sinh ? (1.5 điểm

)

Câu 4: Nêu một số tập tính ở mực ? ( 1.5 điểm )

Câu 5: Tại sao những laòi cá thụ tinh ngoài lại đẻ nhiều trứng ? ( 1 điểm )

Câu 6: Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống ở nước ? ( 3

điểm )

Câu 7: So sánh đặc điểm sinh sản của ếch đồng với thằn lằn bóng đuôi dài ? (4 điểm ) Câu 8: Đặc điểm sinh sản và tập tính “bú” sữa của con sơ sinh của bộ thú huyệt và bộ

thú túi ? ( 2 điểm )

Câu 9: Đặc điểm răng và cách ăn của dơi và cá voi xanh ? ( 1 điểm )

Câu 10: Dựa vào đặc điểm chủ yếu nào người ta xếp cá voi xanh và cá heo vào lớp thú ? ( 1 điểm )

Trường THCS

ĐỀ KIỂM TRA KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HSG LỚP 7

Môn: Sinh học Năm học 2008 - 2009Thời gian: 60 phút (không kể thời gian giao đề)

Đề ra:

Câu 1:(2đ) Trình bày cấu tạo và hoạt động tuần hoàn của giun đất?

Câu 2:(3đ) Trình bày những đặc điểm khác nhau giữa tôm sông và giun đất?Câu 3:(3đ ) Giải thích hai hình thức thụ tinh của cá chép và cá nhám và nêu điểmkhác nhau giữa chúng Hình thức nào thể hiện sự tiến hoá hơn ? Vì sao?

Câu 4:(2 đ) Hãy sắp xếp phân loại các loài sau đến bộ: cá trích, cá nhám, cá nhà táng, ong, thạch sùng, chim sẻ, chim ưng, bò, ngựa, dơi, báo, vịt, cú lợn, chuột chũi, nhím

-Hết.-Trường THCS

HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HSG LỚP 7

-Trong mỗi đốt, máu từ mạch bụng trở về mạch lưng bằng hai đường Một phần qua mao quản ruột lấy thức ăn, còn phần khác qua mao quản da lấy ôxi Máu giun đất màu đổ do chứa huyết sắc tố Khi qua da, huyết sắc tố kết hợp với ô xi

để đưa đi khắp cơ thể

Câu 2: (2,5 đ)Những điểm khác nhau giữa tôm sông và giun đất :

- Thuộc nhành giun đốt

- Sống tự do và chiu rúc trong đất.

-Ăn vụn cây và chất mùn.

- Cơ thể không có vỏ cứng bao bọc.

-Chi tiêu giảm: Vận chuyển bằng thể xoang.

-Hô hấp bằng da.

Có hệ tuần hoàn kín.

-Có tế bào cảm giác nhưng chưa chuyên hoá

thành cơ quan cảm giác.

- Ăn cặn bả hữu cơ trong nước.

- Cơ thể có lớp kittin bao bọc.

-Có các chân bò và chân bơi làm nhiệm vụ vận

b Ở cá nhám:

Sự thu tinh diễn ra ngay bên trong cơ thể gọi là sự thụ tinh trong Một phần của

vây hông cá dực được biến đổi thành cơ quan giao cấu đơn giản để đưa tinh dịch vào lỗ sinh dục của cá cái.Trứng được thụ tinh sẽ phát triển thành cá con trong

ống dẫn trứng của cá cái và sống bằng chất noãn hoàng của trứng

2 Khác nhau giữa hai hình thức thụ tinh(1đ)

-Sự kết hợp giữa tinh trùng và trứng xảy ra ngài

môi trường nước.

- Xảy ra đối với các laòi cá đẻ trứng như cá

- Sự kết hợp giữa tinh trùng và trứng xảy ra bên trong cơ thể con cái.

- Xảy ra đối với các loài cá đẻ con như: cá nhám,

cá mập, cá kiếm , cá mún

3.(0,5 đ) Trong hai hình thức thụ tinh thì thụ tinh trong thể hiệ n sự tiến hoá hơn

do tinh dịch được đưa vào ống dẫn tứng cá cái gây tỉ lệ thụ tinh cho trứng cao

hơn so với bên ngoài cơ thể đồng thời trứng được htụ tinh được phát triển trong

ống dẫn trứng cá mẹ được bảo đảm an toàn hơn so với thụ tinh ngoài

Câu 4: HS sắp xếp đúng một loài được 0,1 điểm

* Tất cả các loài tên đều thuộc ngành động vật có xương sống,trừ loài ong thuộc

b) Ngành động vật có bộ xương ngoài bằng kitin, cơ thể phân đốt là đặcđiểm chung của ngành động vật nào? Em hãy nêu tên các lớp thuộc ngành độngvật đó và mỗi lớp lấy một ví dụ loài đại diện.

PHÒNG GD&ĐT NGỌC LẶC HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: SINH

- Không có khả năng di chuyển.

- Không có hệ thần kinh, phản ứng chậm trước môi trường.

- Có khả năng tự tổng hợp các chất dinh dưỡng cho cơ thể (Tự dưỡng)

- Vai trò của động vật đối với đời sống con người:

+ Có lợi: HS nêu đủ cụ thể 3 vai trò (Cung cấp nguyên liệu:… ; Dùng làm TN:

….; Hỗ trợ cho con người: ….)

0,25 0,5 0,5 0,75

II 4,0 a) Cách dinh dưỡng ở trùng kiết lị và trùng sốt rét giống và khác nhau như sau:

- Giống nhau: Đều là sinh vật dị dưỡng, cùng ăn một loại thức ăn là hồng cầu.

- Khác nhau:

- Có kích thước lớn hơn hồng cầu, ăn bằng cách nuốt hồng cầu.

- Sinh sản bằng cách nhân đôi liên tiếp

- Có kích thước nhỏ hơn hồng cầu, chui vào bên trong hồng cầu (kí sinh nội bào), ăn chất nguyên sinh của hồng cầu rồi phá vỡ hồng cầu.

- Sinh sản kiểu phân nhiều (liệt sinh) với số lượng lớn phá vỡ hồng cầu để ra ngoài.

b) - HS nêu hoặc vẽ đúng vòng đời của trùng sốt rét: (4 giai đoạn).

- Khi cơn sốt rét, nhiệt độ bệnh nhân cao nhưng cảm giác vẫn thấy lạnh vì:

+ Nhiệt độ cao do: trùng sốt rét tấn công vào nhiều vào hồng cầu, cơ thể tự vệ bằng cách tăng nhiệt độ sốt cao.

+ Khi sốt cao nhưng vẫn thấy lạnh vì: do hồng cầu bị phá vỡ hàng loạt, cơ thể

0,5

1,0

0,5 1,0

thiếu ôxi làm giảm quá trình sinh nhiệt; Mặt khác cơ thể thoát mồ hôi nên nhiệt

độ toả ra ngoài nhiều  không đáp ứng đòi hỏi tăng nhiệt của cơ thể nên bệnh

0,5

a)

- Cơ thể không phân đốt có dạng hình trụ tròn, thuôn hai đầu.

- Có lớp vỏ cuticun bảo vệ tác dụng của dịch tiêu hoá trong ruột người.

a)

- Sự xuất hiện đầu tiên hô hấp qua da là ngành Giun đốt.

- Hô hấp bằng phổi bắt đầu từ Lưỡng cư.

b) Sự tiến hoá về hệ tuần hoàn qua các ngành, các lớp động vật:

- Ngành ĐVNS, ruột khoang: HTH chưa phân hoá.

- Ngành Giun đốt: Xuất hiện tim nhưng chưa có TT và TN; hệ tuần hoàn kín.

- Ngành chân khớp: Tim chưa có TT và TN; hệ tuần hoàn hở.

- Ngành ĐVCSX: hệ tuần kín + Lớp Cá: Tim hai ngăn: TT và TN, máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tươi.

+ Lớp Lưỡng cư: Tim 3 ngăn;1TT, 2TN, máu đi nuôi cơ thể là máu pha + Lớp Bò sát: Tim 4 ngăn chưa hoàn toàn, (2TT,2TN) xuất hiện vách ngăn hụt (Trừ cá Sấu); Máu đi nuôi cơ thể ít pha.

+ Lớp Chim và Thú: Tim 4 ngăn 2TT, 2TN; máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tươi.

0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5 0,5

- Tim 4 ngăn, hai vòng tuần hoàn kín, máu đi nuôi cơ thể là máu đỏ tươi.

- Cơ quan tiêu hoá đã phân hoá, ruột già chứa phân đặc do khả năng hấp thụ lại nước

- Thận sau phát triển phù hợp với chức năng trao đổi chất và bài tiết.

- Cơ quan sinh sản phát triển, sinh sản bằng nhau thai, đẻ con non yếu, nuôi con nhỏ bằng sữa mẹ.

- Bộ xương và các chi phân hoá rõ, to khoẻ phù hợp với chức năng nâng đỡ và di chuyển, một số loài chi trên đã có sự phân hoá- tiêu giảm linh động hơn để thực hiện các chức năng bắt mồi và tự vệ.

0,5 1,0 0,5 0,5 0,5 0,75 0,75

VI 2,0 * Răng của thú ăn thịt:

- Răng phân hoá thành : răng cửa, răng nanh, răng hàm.

- Răng cửa: mỏng, sắc Có tác rụng cắt, xiến nhỏ thức ăn.

- Răng nanh: hình trụ, dài, khoẻ dùng để bắt giữ mồi và dóc xương.

- Răng hàm: to,hình trụ, bề mặt tiết diện lớn Có tác dụng nghiền nát thức ăn.

* Đặc điểm thích nghi bắt mồi của mèo và chó:

0,25 0,25 0,25 0,25

- Vì chó bắt mồi bằng cách dượt đuổi và dùng hàm răng để bắt mồi Nên hàm phải dài và rộng, răng nanh phải lớn để giữ chặt con mồi.

- Mèo bắt mồi bằng cách rình và vồ mồi nên vuốt của nó sắc dài,việc bắt và giữ mồi hoàn toàn phụ thuộc vào hai chi trước Nên răng nanh và hàm của mèo kém phát triển hơn của chó.

0,5 0,5

Giải thích sự sinh sản của trai ?

Câu 2: (3 đ):

Nêu vai trò của ngành ruột khoang ?

Câu 3: (2,5 đ):

Trình bầy đặc điểm cấu tạo ngoài của giun đất thích nghi với đời sống chui luồn

trong đất ? Giun đất có lợi ích gì đối với trồng trọt ?

Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm !

ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN SINH HỌC 7

Năm học: 2011 – 2012

Câu 1: (2 đ)

- Đến mùa sinh sản, trai đực tiết tinh dịch chứa tinh trùng theo nước chuyển đến thụ tinh

với trứng của con cái.

0,5 đ

- Ấu trùng sau đó nở ra, sống ở mang mẹ 1 thời gian rồi bám vào mang cá 1 vài tuần nữa

mới rơi xuống bùn phát triển thành trai trưởng thành.

0,5 đ

Câu 2: (3 đ):

Ngành ruột khoang có vai trò: Mỗi ý đúng đạt 1đ

- Ruột khoang có vai trò to lớn về mặt sinh thái Chúng góp phần tạo ra sự cân bằng sinh

học.

1 đ

- Ruột khoang góp phần hình thành cảnh quan độc đáo ở biển. 1 đ

- Nhiều loài san hô là nguyên liệu quý để làm đồ trang trí và trang sức cung cấp đá vôi

Câu 3: (2,5 đ):

- Đặc điểm cấu tạo ngoài của giun đất thích nghi với đời sống chui rúc là:

+ Cơ thể hình trụ thuôn hai đầu.

0,5 đ

+ Cơ thể phân đốt, mỗi đốt có một vòng tơ ( chi bên ) 0,5 đ

- Lợi ích của giun đất đối với trồng trọt là:

+ Làm tơi xốp đất, tạo điều kiện cho không khí thấm vào đất. 0,5 đ

+ Làm tăng độ mầu mỡ cho đất: do phân và chất bài tiết ở cơ thể giun thải ra. 0,5 đ

Câu 4: (4 đ):

* Sự tiêu hóa thức ăn của giun đất:

- Thức ăn được đưa vào miệng và chứa ở diều, rồi được nghiền nhỏ ở dạ dày cơ. 0,5 đ

- Chất dinh dưỡng sau đó được hấp thụ qua thành ruột non vào máu. 0,5 đ

* Sự sinh sản ở giun đất:

- Giun đất là cơ thể lưỡng tính nhưng sinh sản ghép đôi. 0,5 đ

- Khi sinh sản 2 con giun đất bắt chéo phía đầu vào nhau để trao đổi tinh dịch. 0,5 đ

- Sau đó tách rời nhau 2 đến 3 ngày, thành đai sinh dục bong ra và tuột về phía trước,

nhận trứng và tinh dịch trên đường đi.

0,5 đ

- Khi tuột khỏi cơ thể, đai thắt 2 đầu lại để tạo kén. 0,5 đ

- Trứng được thụ tinh ở trong kén vài tuần và nở thành giun con. 0,5 đ

- Bệnh nhân thiếu máu, suy nhược, lên cơn sốt và rét trong nhiều ngày, nếu không

được chữa trị có thể bị tử vong

0,5 đ

* Để phòng bệnh sốt rét cần phải :

- Tiêu diết ấu trùng muỗi : khơi thông cống rãnh, ao tù nước đọng. 0,5 đ

- Tiêu diệt muỗi : bắt bằng các dụng cụ cơ học như vợt, đèn, phun hóa chất tiêu diệt

- Bệng nhân bị bệnh phải cách ly, đề phòng lây lan và được chữa trị theo sự chỉ dẫn của

bác sĩ

0,5 đ

Câu 6: (1,5 đ):

Câu 7: (2 đ):

Hết

đề thi học sinh giỏi -môn sinh học 7

(Thời gian 90 phút)

Cõu 1: Hóy chọn đỏp ỏn đúng trong cỏc cõu sau đõy:

1 Trong cỏc loài thõn mềm dưới đõy, loài cú cơ thể mất đối xứng 2 bờn là:

A Trai sụng; B Ốc sờn; C Sũ; D Mực

2 Tuyến tiết men tiờu húa thức ăn của tụm là:

A Hầu; B Gan; C Miệng D.Thực quản

3 Đặc điểm cấu tạo hệ tuần hoàn của tụm là:

A Hệ tuần hoàn hở; B Tim cú tõm nhĩ và tõm thất

C Cú 2 vũng tuần hoàn; D Tất cả đều đỳng

4 Bộ phận cú chức năng dũ đường khi di chuyển ở nhện là:

C Cỏc đụi chõn bũ; D Tất cả đều sai

5 Cõu cú nội dung đỳng khi núi về vai trũ của động vật lớp hỡnh nhện là:

A.Đều gõy hại cho con người; B Đều cú lợi cho con người;

C Phần lớn gõy hại cho con người; D.Phần lớn cú lợi cho con người

6 Thức ăn được nghiền nhỏ trong khoang miệng của chõu chấu nhờ:

A Miệng; B Phần phụ kiểu nghiền; C.Răng; D Tất cả đều sai

Cõu2: Hóy sắp xếp cỏc đặc điểm của 1 số đại diện thuộc ngành chõn khớp tương ứng với mỗi đại diện:

Cõu 1: Để giỳp nhận biết được đại diện ngành giun đốt ngoài thiờn nhiờn cần dựa

vào đặc điểm cơ bản nào?

Cõu 2: Thõn mềm cú những tập tớnh nào? Tập tớnh đú cú ý nghĩa như thế nào

trong đời sống của thõn mềm?

Cõu 3: Vỡ sao tụm phải lột xỏc? í nghĩa lớp vỏ ki tin giàu can xi và sắc tố của

tụm

Câu 4: So sánh các phần phụ của cơ thể tôm (lớp giáp xác), nhện (lớp hình nhện)

và châu chấu (lớp sâu bọ) vì sao có sự khác nhau đó?

Câu 5: Đặc điểm nào của châu chấu phù hợp với chức năng và hoạt động linh

hoạt của chúng? Địa phương em có biện pháp gì chống sâu bọ có hại nhưng an

toàn cho môi trường?

Câu1:(cho 0,5đ) - Cơ thể hình giun và phân đốt.

Câu 2: (cho 1đ) Tập tính của thân mềm:

- Ốc sên bò chậm chạp, để tránh kẻ thù ốc sên tự vệ bằng cách rụt đầu vào

trong vỏ và đào lỗ để trứng có ý nghĩa bảo vệ trứng khỏi kẻ thù

- Mực có tập tính rình mồi nhờ sắc tố trên cơ thể có thể biến màu cơ thể giống màu môi trường Mực tự vệ bằng cách phun hỏa mù và có tập tính chăm sóc

trứng

Câu3: (cho 1,5đ) - Vỏ tôm cứng và dày khả năng đàn hồi kém, vì vậy để lớn lên

tôm phải lột xác Khi lột xác trong lúc lớp vỏ mới chưa kịp cứng rắn lại, cơ thể

tôm lớn lên nhanh chóng Trong quá trình lớn lên tôm phải lột xác nhiều lần

- Lớp vỏ ki tin ngấm canxi làm cho vỏ cứng rắn, phủ ngoài để che chở và làm chỗ dựa vững chắc cho bó cơ bám vào cùng với vỏ tham gia các hoạt động của tôm Lớp sắc tố dưới vỏ làm cho tôm có thể thay đổi màu sắc vỏ theo

màu của môi trường.Có ý nghĩa giúp tôm bắt mồi và tránh kẻ thù

Câu4: (cho 1,5đ)

Tôm có đầy đủ các phần phụ.

Mỗi đốt(có 20 đốt)đều kèm

theo 1đôi phần phụ phân đốt: 2

đôi râu, các đôi hàm và chân

hàm, 5 đôi chân ngực, 5 đôi

tơ, vì vậy có tuyến tơ phát triển.

Do cơ thể chia 3 phần riêng biệt nên mỗi phần có những phần phụ đảmnhiệm chức năng riêng.Đầu có 1đôi râu, ngực có

3 đôi chân, 2 đôi cánh Cơ quan miệng kiểu nghiền nên có cấu

tạo phức tạp.

Câu5:( cho 1,5đ) Đặc điểm cấu tạo của châu chấu:

+ Cơ thể chia 3 phần : - Phần đầu gồm có 1 đôi mắt kép, 3 mắt đơn giúp phân biệt được sáng tối và nhận biết nhanh chóng và rõ ràng sự di chuyển của kẻ thù

Có 1 đôi râu là cơ quan xúc giác và phần phụ miệng kiểu nghiền giúp khả năng

tiêu hóa khỏe của châu chấu

- Phần ngực có 3 đôi chân (1 đôi càng lớn) và 2 đôi cánhgiúp di chuyển bằng nhiều hình thức.

- Phần bụng có 10 đôi lỗ thở mang oxi cung cấp cho cơ thể

+ Châu chấu có đầy đủ 7 hệ cơ quan trong đó hệ thần kinh và giác quan phát triển.Hệ tiêu hóa và hệ bài tiết có quan hệ với nhau chặt chẽ

* Biện pháp phòng chống sâu bọ có hại nhưng an toàn cho môi trường: Không dùng thuốc trừ sâu độc hại, dùng thuốc trừ sâu an toàn như thiên nông, thuốc vi sinh vật Bảo vệ sâu bọ có ích, dùng biện pháp vật lí, bịên pháp cơ giới để diệt sâu bọ có hại

Học sinh làm tất cả các câu sau đây

Câu 1 : (2 điểm) Em hãy so sánh sự khác nhau của động vật với thực vật ?

Câu 2 : (4 điểm)

a Em hãy trình bày đặc điểm chung và vai trò của lớp Sâu bọ ?

b Trong số các đặc điểm chung của Sâu bọ, đặc điểm nào phân biệt chúngvới các Chân khớp khác ?

Câu 3: (4 điểm)

a Em hãy trình bày đặc điểm chung và vai trò của lớp Lưỡng cư ?

b Hãy giải thích vì sao ếch thường sống ở nơi ẩm ướt, gần bờ nước ?

Câu 4 : (4 điểm)

a Em hãy trình bày đặc điểm chung và vai trò của lớp Chim ?

b Nêu một số đặc điểm cấu tạo ngoài của chim bồ câu thích nghi với đờisồng bay ?

Câu 5 : (4 điểm)

a Em hãy trình bày đặc điểm chung và vai trò của lớp Thú ?

b Em hãy phân biệt khỉ và vượn ?

Câu 6 : (2 điểm) Em hãy chứng minh rằng, hệ tuần hoàn tiến hóa qua các lớp

động vật có xương sống đã học ?